Theo dữ liệu của Bộ Tài chính Nhật Bản, quốc gia Đông Á này đã xuất khẩu 5.389 tấn thịt sò điệp đông lạnh sang Hoa Kỳ năm 2024 với mức giá trung bình là 3.530 yên/kg (24 USD/kg). Con số này cho thấy khối lượng tăng 41% và giá tăng 14%, cả hai đều lập kỷ lục mới.
Chỉ tính riêng tháng 12/2024, Nhật Bản đã xuất khẩu 673 tấn sang Hoa Kỳ, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước. Giá xuất khẩu trung bình tăng lên 4.903 yên/kg (33 USD /kg), tăng 84% so với cùng kỳ năm 2023 và tăng 19% so với tháng trước đó. Giá tháng 12 cũng đạt mức cao kỷ lục.
Giá trị xuất khẩu của tháng 12 tăng gần gấp đôi, tăng 95% lên 3,3 tỷ yên, mức cao nhất trong tháng từng được ghi nhận.
Giá xuất khẩu của Hoa Kỳ tăng mạnh bắt đầu vào giữa năm 2023 và tăng tốc vào nửa cuối năm. Giá vượt quá 4.000 yên/kg vào tháng 11 lần đầu tiên kể từ tháng 3/2023 và tiếp tục tăng vào tháng 12.
Một yếu tố dẫn đến giá tăng đột biến là dự kiến sản lượng thu hoạch sò điệp trong nước của Hoa Kỳ trong mùa hiện tại sẽ giảm.
Với nguồn cung trong nước hạn chế, người mua Hoa Kỳ đã chuyển sang sò điệp Nhật Bản, đặc biệt là các loại có kích thước lớn hơn, từ các khu vực như Notsuke. Giá mua của Hoa Kỳ đã lên tới 10.000 yên (69 USD/kg) đối với các loại sò điệp cỡ lớn như 2L và 3L.
Giá xuất khẩu sang Hoa Kỳ dự kiến sẽ tiếp tục tăng vào tháng 1/2025
Đài Loan là thị trường lớn thứ hai của Nhật Bản
Đài Loan đã trở thành thị trường lớn thứ hai của Nhật Bản về thịt sò điệp đông lạnh. Năm 2024, Nhật Bản đã xuất khẩu 3.480 tấn sang Đài Loan, trị giá 117 tỷ yên, tăng lần lượt 18% và 23%.
Do sự khác biệt về kích thước sò điệp được ưa chuộng, giá trung bình xuất khẩu sang Đài Loan thấp hơn so với Hoa Kỳ, ở mức 3.361 yên/kg (23 USD/kg), tăng 10% so với năm 2023.
Tuy nhiên, xuất khẩu sang Đài Loan trong tháng 12 đã giảm đáng kể, với khối lượng giảm 45% so với cùng kỳ năm trước xuống còn 372 tấn, trị giá 1,5 tỷ yên, giảm 22% so với cùng kỳ năm trước. Giá trung bình tăng 42% lên 4.160 yên/kg (29 USD/kg).
Xuất khẩu thịt sò điệp đạt mức cao mới
Tổng lượng sò điệp đông lạnh xuất khẩu của Nhật Bản trong năm 2024 đạt 16.000 tấn, tăng khiêm tốn 1% so với năm 2023.
Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu tăng vọt 28% lên 49,3 tỷ yên, với giá đơn vị trung bình đạt mức kỷ lục 3.084 yên/kg (21 USD/kg) kể từ khi Nhật Bản thay đổi phân loại mã HS vào năm 2021.
Ngược lại, xuất khẩu sò điệp đông lạnh còn vỏ để chế biến đã giảm mạnh vào năm 2024. Tổng lượng hàng xuất khẩu giảm 20% so với cùng kỳ năm trước xuống còn 41.100 tấn, trị giá 12,1 tỷ yên, giảm 45% so với cùng kỳ năm trước.
Giá trung bình mỗi đơn vị giảm 31% xuống còn 295 yên/kg (1,88 USD/kg), mức giảm chủ yếu do lệnh cấm nhập khẩu hải sản Nhật Bản của Trung Quốc.
Lệnh cấm được thực hiện vào tháng 8/2023 sau khi Nhật Bản xả nước đã qua xử lý từ nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi, về cơ bản đã loại Nhật Bản khỏi thị trường sò điệp lớn nhất của nước này.
Xuất khẩu sò điệp của Nhật Bản sang Trung Quốc vẫn ở mức 0 kể từ tháng 9 năm 2023.
Chính phủ Nhật Bản tiếp tục gây sức ép buộc Trung Quốc dỡ bỏ lệnh cấm, viện dẫn bằng chứng khoa học chứng minh tính an toàn của các sản phẩm hải sản của nước này.
Đàm phán Nhật Bản-Trung Quốc có dấu hiệu tiến triển
Tháng 9/2024, Nhật Bản và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế đã nhất trí mở rộng việc giám sát xả nước đã xử lý, cho phép Trung Quốc tiến hành các cuộc thanh tra riêng của mình.
Sau thỏa thuận, chính phủ Trung Quốc và Nhật Bản đã đạt được sự hiểu biết sơ bộ để dần dần nối lại hoạt động nhập khẩu hải sản dựa trên đánh giá về an toàn của Trung Quốc.
Theo nguồn tin, Trung Quốc đang cân nhắc dỡ bỏ lệnh cấm vào nửa đầu năm 2025. Với việc thuế quan của Hoa Kỳ đối với hàng hóa Trung Quốc dự kiến sẽ tăng, Trung Quốc đã bày tỏ mong muốn cải thiện quan hệ thương mại với Nhật Bản.
Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường dự kiến sẽ thăm Nhật Bản vào tháng 5 hoặc tháng 6 để tham dự hội nghị thượng đỉnh ba bên với Nhật Bản và Hàn Quốc, trong đó ông có thể tuyên bố nối lại hoạt động nhập khẩu hải sản từ Nhật Bản.
Nhật Bản mở rộng thị trường ở Đông Nam Á
Để ứng phó với lệnh cấm của Trung Quốc, Nhật Bản đã tích cực theo đuổi các thị trường thay thế. Nguyên liệu sò điệp đông lạnh xuất khẩu sang Việt Nam tăng vọt 1.969% năm 2024 lên 28.000 tấn.
Lượng hàng xuất khẩu sang Thái Lan tăng 984% lên 7.800 tấn, trong khi lượng hàng xuất khẩu sang Indonesia tăng 646% lên 2.500 tấn.
Mexico ban đầu được xác định là thị trường tiềm năng và tổ chức thương mại JETRO của Nhật Bản đã cử một phái đoàn đến thăm các cơ sở chế biến ở Ensenada sau Triển lãm hải sản Bắc Mỹ 2024.
Tuy nhiên, dữ liệu thương mại của Bộ Tài chính Nhật Bản cho thấy xuất khẩu sang Mexico vẫn ở mức tối thiểu vào năm 2024, với chỉ 18 tấn được xuất khẩu vào tháng 1 và 48 tấn vào tháng 4.
Một nhà phân phối sò điệp có trụ sở tại Tokyo chia sẻ: "Sự không chắc chắn về thuế quan của Hoa Kỳ đối với Mexico có thể gây ra thách thức cho sự tăng trưởng của thị trường".
Tổng kim ngạch xuất khẩu thực phẩm của Nhật Bản đạt kỷ lục
Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Nhật Bản cho biết tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt mức kỷ lục 1,51 nghìn tỷ yên (10,4 tỷ USD) năm 2024, tăng 3,7% so với năm trước.
Đây là năm thứ 12 liên tiếp đạt mức tăng trưởng kỷ lục và là lần đầu tiên kim ngạch xuất khẩu vượt quá 1,5 nghìn tỷ yên.
Theo danh mục, xuất khẩu nông sản tăng 8,4% lên 981 tỷ yên, xuất khẩu lâm nghiệp tăng 7,4% lên 66,7 tỷ yên, trong khi xuất khẩu thủy sản giảm 7,5% xuống 360,9 tỷ yên.
Theo quốc gia, Hoa Kỳ đã trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của Nhật Bản vào năm 2024, với lượng hàng xuất khẩu tăng 17,8% lên 242,9 tỷ yên, chiếm 16,1% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Đây là lần đầu tiên trong 20 năm, Hoa Kỳ vượt qua Trung Quốc để trở thành điểm đến xuất khẩu hàng đầu của Nhật Bản. Các sản phẩm chính thúc đẩy sự tăng trưởng này bao gồm sò điệp, thịt bò wagyu và rượu sake, khi Nhật Bản đa dạng hóa khỏi thị trường Trung Quốc. Trong khi đó, xuất khẩu sang Trung Quốc giảm 29,1% hằng năm xuống còn 168,1 tỷ yên.
Chính phủ Nhật Bản đã đặt ra mục tiêu đầy tham vọng cho xuất khẩu nông sản, hướng tới mục tiêu đạt 2 nghìn tỷ yên vào năm 2025 và 5 nghìn tỷ yên vào năm 2030.
Thị trường bán lẻ thực phẩm nội địa đang chứng kiến một cuộc chuyển giao thế hệ mạnh mẽ. Những người tiêu dùng trẻ không chỉ mang theo một túi tiền, mà còn mang theo một hệ giá trị hoàn toàn khác biệt: họ đề cao trải nghiệm, khắt khe với an toàn thực phẩm (Food Safety) và tôn thờ sự tiện lợi. Đối với ngành thủy sản, đây không còn là câu chuyện bán nguyên liệu tươi sống, mà là cuộc đua chinh phục phong cách sống.
(vasep.com.vn) Thị trường Anh vừa bước vào một giai đoạn cạnh tranh khác hẳn. Khi Chính phủ Anh tạm dừng thuế nhập khẩu với toàn bộ sản phẩm cá ngừ đến hết năm 2028, lợi thế sẽ không còn nằm nhiều ở ưu đãi thuế mà chuyển sang năng lực cạnh tranh thực sự: giá, nguồn cung, độ ổn định và khả năng bám chuỗi bán lẻ. Với cá ngừ Việt Nam, đây không chỉ là thêm cơ hội vào thị trường Anh, mà là một cuộc sàng lọc mới.
(vasep.com.vn) Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tháo dỡ Hệ thống Quan trắc Đại dương (Ocean Observatories Initiative – OOI), mạng lưới giám sát dưới biển được thiết lập cách đây hơn một thập kỷ nhằm thu thập dữ liệu phục vụ nghiên cứu khí hậu, dự báo bão và đánh giá sức khỏe nguồn lợi thủy sản.
(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vừa trao hợp đồng trị giá 848.160 USD cho Consolidated Catfish Producers, doanh nghiệp nuôi và chế biến cá da trơn có trụ sở tại bang Mississippi, nhằm cung cấp sản phẩm cho các chương trình thực phẩm trong nước.
(vasep.com.vn) Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục có các động thái pháp lý nhằm trì hoãn quá trình hoàn trả các khoản thuế quan được áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết các mức thuế này là trái pháp luật.
(vasep.com.vn) Thị trường vận tải biển quốc tế từ đầu tháng 5/2026 đến nay ghi nhận đợt tăng cước mạnh trên nhiều tuyến chính, đặc biệt là các tuyến đi Bắc Mỹ và châu Âu. Đối với doanh nghiệp thủy sản xuất khẩu, đây là diễn biến đáng chú ý vì chi phí logistics vốn đã chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành, trong khi nhiều đơn hàng đang chịu áp lực về giá bán, thời gian giao hàng và yêu cầu bảo quản lạnh nghiêm ngặt.
(vasep.com.vn) Thị trường surimi cá minh thái (Alaska pollock) toàn cầu đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung mang tính cấu trúc, trong bối cảnh sản lượng chế biến giảm mạnh và chiến lược mua hàng sớm từ các nhà nhập khẩu châu Á làm gia tăng cạnh tranh trên thị trường.
(vasep.com.vn) Cơ quan Kiểm tra Thực phẩm Canada (CFIA) cho biết nước này đã đạt được quyền tiếp cận mới hoặc khôi phục thị trường xuất khẩu thủy sản tại Armenia, Brazil, Costa Rica, Oman và Việt Nam, nhằm thúc đẩy chiến lược đa dạng hóa thị trường.
(vasep.com.vn) Theo Hội đồng Thủy sản Na Uy (Norwegian Seafood Council – Norges sjømatråd), xuất khẩu tôm nước lạnh (Pandalus borealis) trong tháng 5/2026 đạt mức kỷ lục mới nhờ nhu cầu tăng mạnh từ châu Á.
(vasep.com.vn) Ấn Độ đang đẩy nhanh các cuộc đàm phán thương mại song phương với Mỹ nhằm đạt được mức thuế ưu đãi hơn, trong bối cảnh nước này đối mặt nguy cơ bị áp mức thuế mới 12,5% theo các cuộc điều tra thương mại của Washington dự kiến triển khai từ tháng 7.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
