Thái Lan mở rộng xuất khẩu sang Trung Đông và Bắc Phi
Mỹ tiếp tục là thị trường NK nhiều nhất cá ngừ của Thái Lan trong năm 2025, với tỷ trọng chiếm 22% tổng giá trị XK cá ngừ của nước này. Kim ngạch XK sang thị trường Mỹ trong 11 tháng đầu năm 2025 đạt 510 triệu USD, giảm 3% so với cùng kỳ năm 2024.
Cùng với Mỹ, XK cá ngừ của Thái Lan sang Nhật Bản, thị trường lớn thứ 2, cũng giảm 2% đạt gần 206 triệu USD chiếm 9%. XK cá ngừ sang Australia cũng không khả quan hơn, chỉ đạt 173.032 (giảm 3%), chiếm tỷ trọng 8%.
Trong khi đó, XK cá ngừ của Thái Lan sang một số nước Trung Đông và Bắc Phi tăng nhanh. Cụ thể, XK sang Libya tăng 22%, đạt 179 triệu USD, chiếm tỷ trọng 6%. XK sang Ai Cập tăng 17%, đạt 121 triệu USD, chiếm 4%.
Ở chiều ngược lại, XK sang Saudi Arabia giảm 16% đạt gần 115 triệu USD. XK sang UAE giảm 22% đạt 92 triệu USD và sang Israel giảm 27%, đạt 85 triệu USD. XK sang Chile còn sâu 43%.
Hiện khối lượng xuất khẩu cá ngừ đóng hộp sang Trung Đông & châu Phi chiếm 37% tổng xuất khẩu của Thái Lan, phản ánh xu hướng các thị trường tại khu vực này ưu tiên thực phẩm dự trữ, thời hạn sử dụng dài trong bối cảnh bất định địa chính trị.
Vì sao XK của Thái Lan giảm 2% dù nhiều thị trường đang tăng lên?
Nếu nhìn “điểm rơi” thị trường, bức tranh 11 tháng cho thấy Thái Lan giữ nền tảng ở các thị trường lớn (Mỹ, Nhật, Australia) nhưng tăng trưởng không mạnh; trong khi đó, một số thị trường giảm sâu (Chile, Israel, UAE…) đã kéo tốc độ tăng trưởng chung đi xuống.
Thách thức của Việt Nam trong năm 2026
Với Việt Nam, năm 2025 đã là một năm khó khăn đối với ngành cá ngừ, do các “cơn gió ngược” gồm quy định thực hiện các điều khoản của Đạo luật Bảo vệ Động vật biển có vú (MMPA) của Mỹ, bị áp thuế đối ứng cao, EU duy trì “thẻ vàng” IUU, và thiếu nguyên liệu đánh bắt trong nước.
Bước sang 2026, rủi ro có thể tăng nếu việc tuân thủ MMPA không được “chốt” theo từng nghề/chuỗi cung ứng. Hiện Việt Nam đã đề nghị Mỹ xem xét lại khả năng cấm nhập từ tháng 1/2026 đối với sản phẩm từ 12 nghề khai thác bị NOAA từ chối “tương đương”, trong đó nêu cả nhóm hàng như cá ngừ, mực, cua ghẹ….
Trong khi đó, Thái Lan lại được Mỹ công nhận tương đương cho tất cả nghề cá.
Cơ hội cho Việt Nam: “xoay trục” thị trường và tìm khoảng trống cạnh tranh
Số liệu thống kê XK của Thái Lan cho thấy một bài học quan trọng: khi các thị trường truyền thống tăng chậm, họ đẩy mạnh nhóm thị trường đang có nhu cầu thực phẩm tiện lợi, bảo quản dài ngày. Điều này mở ra 3 hướng cơ hội cho Việt Nam trong 2026.
Thứ nhất, các DN cần tận dụng đà dịch chuyển sang Trung Đông – Bắc Phi. NK của Libya và Ai Cập tăng mạnh trong rổ thị trường Thái Lan trong năm 2025 là tín hiệu nhu cầu có thật. Việt Nam có thể đi theo hướng: chọn nhà nhập khẩu/chuỗi phân phối phù hợp, phát triển dòng loin/philê cá ngừ, cá ngừ đóng túi, hoặc phát triển thương hiệu riêng theo khẩu vị từng nước.
Thứ hai, cạnh tranh bằng “chuẩn mực – truy xuất” thay vì chỉ bằng giá. Trong bối cảnh rào cản kỹ thuật tăng, lợi thế sẽ thuộc về bên chứng minh được: hồ sơ khai thác, bằng chứng giảm tương tác thú biển, truy xuất nguyên liệu và kiểm soát chuỗi cung ứng. Đây là điểm mà nếu Việt Nam làm tốt, sẽ tạo chênh lệch cạnh tranh ngay cả khi không phải quốc gia chế biến lớn nhất.
Thứ ba, dịch chuyển cơ cấu sản phẩm để giảm phụ thuộc một thị trường. Trong năm qua, ngành cá ngừ Việt Nam đối mặt với tình trạng thiếu cá ngừ vằn cho chế biến đồ hộp và DN phải chuyển hướng sang loin để tối ưu chi phí. Năm 2026, chiến lược “giảm sốc” có thể là: tăng tỷ trọng loin/thịt cá ngừ đông lạnh, tăng cường các sản phẩm GTGT, và mở rộng nhóm thị trường thuộc các khối CPTPP, hay ASEAN… song song với việc bảo vệ thị trường Mỹ.
Dự báo năm 2026
Thái Lan nhiều khả năng vẫn duy trì vị thế xuất khẩu cá ngừ hàng đầu, với trọng tâm tiếp tục là đồ hộp/pouch và các thị trường tăng nhu cầu thực phẩm dự trữ (Trung Đông – châu Phi).
Cơ hội tăng trưởng của Việt Nam sẽ phụ thuộc lớn vào 2 “điều kiện cần”: (i) giảm rủi ro không đáp ứng được MMPA theo từng nghề/chuỗi cung ứng để tránh gián đoạn Mỹ; (ii) ổn định nguyên liệu và chuyển dịch sang các sản phẩm giá trị gia tăng, đa thị trường. Nếu hai điểm này được tháo gỡ, Việt Nam có thể tận dụng “làn sóng” nhu cầu ở các thị trường mới nổi.
(vasep.com.vn) Sản lượng cá rô phi của Brazil tiếp tục tăng mạnh, nhưng ngành đang đối mặt với thách thức duy trì giá trị gia tăng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Việc mở rộng nhanh đã khiến phi lê – sản phẩm chủ lực – trở thành mặt hàng mang tính hàng hóa phổ thông, với mức độ tiêu chuẩn hóa cao, nhạy cảm về giá và biên lợi nhuận ngày càng thu hẹp. Điều này đặt ra yêu cầu phải cân bằng giữa tăng quy mô và đảm bảo hiệu quả kinh tế.
(vasep.com.vn) Chính phủ chuyển tiếp Guinea-Bissau đã ban hành lệnh cấm ngay lập tức đối với hoạt động sản xuất bột cá và dầu cá, sau khi phát hiện các “nhà máy nổi” hoạt động ngoài khơi nước này. Quyết định được đưa ra ngày 29/1, trong bối cảnh quốc gia Tây Phi này đang đối mặt với áp lực suy giảm nguồn lợi cá nổi nhỏ – nhóm loài đóng vai trò quan trọng đối với an ninh lương thực và hệ sinh thái ven biển.
(vasep.com.vn) Năm 2025 ghi nhận tín hiệu cải thiện trong cán cân thương mại thủy sản của Mỹ khi tỷ lệ xuất khẩu so với nhập khẩu tăng lên 0,21:1, cao hơn mức 0,19:1 của năm 2024 và đảo chiều xu hướng suy giảm kéo dài từ năm 2021. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump áp dụng chính sách thuế quan cao trên diện rộng, góp phần kìm hãm nhập khẩu, trong khi giá một số mặt hàng thủy sản khai thác tăng đã hỗ trợ giá trị xuất khẩu.
Tiếp nối các động thái kiểm soát biên giới chặt chẽ hơn, Indonesia vừa ban hành Nghị định số 13 năm 2025 quy định thủ tục đăng ký bắt buộc đối với các nhà xuất khẩu thủy sản và sản phẩm thủy sản. Cơ quan Kiểm dịch Indonesia (Indonesia Quarantine Authority – IQA) ban hành Nghị định này như một biện pháp kiểm soát rủi ro trước biên giới, nhằm bảo đảm an toàn dịch bệnh thủy sản, an toàn sinh học, truy xuất nguồn gốc và chất lượng sản phẩm nhập khẩu.
Trong tuần đầu tháng 3/2026, VASEP đã chào đón thêm 02 Hội viên liên kết là Công ty TNHH WELSTORY VIỆT NAM và Công ty TNHH MTV TRUNG TRE. Xin chúc mừng các Doanh nghiệp!
(vasep.com.vn) Uttar Pradesh – bang đông dân nhất Ấn Độ – đang tăng tốc phát triển ngành thủy sản với tổng vốn đầu tư cam kết 1.407 crore rupee (khoảng 168,8 triệu USD). Các dự án dự kiến tạo hơn 2.000 việc làm, tập trung tại những địa bàn như Varanasi, Barabanki và Amethi.
(vasep.com.vn) Năm 2025 được xem là giai đoạn bản lề đối với ngành tôm giống Việt Nam khi ngành đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ về công nghệ, quản trị sản xuất và từng bước chủ động nguồn tôm bố mẹ. Đây được xem là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng con giống và tăng sức cạnh tranh cho ngành tôm trong bối cảnh thị trường ngày càng khắt khe.
(vasep.com.vn) Tòa án Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (USCIT) ngày 4/3 đã ra phán quyết mới cho phép nhiều doanh nghiệp Mỹ kiện chính phủ về các mức thuế quan do Tổng thống Donald Trump áp đặt có thể được hoàn trả tiền thuế, đánh dấu bước tiến quan trọng trong các tranh chấp pháp lý liên quan đến chính sách thuế thương mại.
(vasep.com.vn) Ủy bản châu Âu đã chính thức phát động tham vấn công khai nhằm xây dựng Chiến lược Thủy sản và Nuôi trồng thủy sản 2040 – khuôn khổ định hướng phát triển ngành trong 15 năm tới, với mục tiêu tăng cường tính bền vững, năng lực cạnh tranh và an ninh lương thực cho Liên minh châu Âu.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
