Thái Lan mở rộng xuất khẩu sang Trung Đông và Bắc Phi
Mỹ tiếp tục là thị trường NK nhiều nhất cá ngừ của Thái Lan trong năm 2025, với tỷ trọng chiếm 22% tổng giá trị XK cá ngừ của nước này. Kim ngạch XK sang thị trường Mỹ trong 11 tháng đầu năm 2025 đạt 510 triệu USD, giảm 3% so với cùng kỳ năm 2024.
Cùng với Mỹ, XK cá ngừ của Thái Lan sang Nhật Bản, thị trường lớn thứ 2, cũng giảm 2% đạt gần 206 triệu USD chiếm 9%. XK cá ngừ sang Australia cũng không khả quan hơn, chỉ đạt 173.032 (giảm 3%), chiếm tỷ trọng 8%.
Trong khi đó, XK cá ngừ của Thái Lan sang một số nước Trung Đông và Bắc Phi tăng nhanh. Cụ thể, XK sang Libya tăng 22%, đạt 179 triệu USD, chiếm tỷ trọng 6%. XK sang Ai Cập tăng 17%, đạt 121 triệu USD, chiếm 4%.
Ở chiều ngược lại, XK sang Saudi Arabia giảm 16% đạt gần 115 triệu USD. XK sang UAE giảm 22% đạt 92 triệu USD và sang Israel giảm 27%, đạt 85 triệu USD. XK sang Chile còn sâu 43%.
Hiện khối lượng xuất khẩu cá ngừ đóng hộp sang Trung Đông & châu Phi chiếm 37% tổng xuất khẩu của Thái Lan, phản ánh xu hướng các thị trường tại khu vực này ưu tiên thực phẩm dự trữ, thời hạn sử dụng dài trong bối cảnh bất định địa chính trị.
Vì sao XK của Thái Lan giảm 2% dù nhiều thị trường đang tăng lên?
Nếu nhìn “điểm rơi” thị trường, bức tranh 11 tháng cho thấy Thái Lan giữ nền tảng ở các thị trường lớn (Mỹ, Nhật, Australia) nhưng tăng trưởng không mạnh; trong khi đó, một số thị trường giảm sâu (Chile, Israel, UAE…) đã kéo tốc độ tăng trưởng chung đi xuống.
Thách thức của Việt Nam trong năm 2026
Với Việt Nam, năm 2025 đã là một năm khó khăn đối với ngành cá ngừ, do các “cơn gió ngược” gồm quy định thực hiện các điều khoản của Đạo luật Bảo vệ Động vật biển có vú (MMPA) của Mỹ, bị áp thuế đối ứng cao, EU duy trì “thẻ vàng” IUU, và thiếu nguyên liệu đánh bắt trong nước.
Bước sang 2026, rủi ro có thể tăng nếu việc tuân thủ MMPA không được “chốt” theo từng nghề/chuỗi cung ứng. Hiện Việt Nam đã đề nghị Mỹ xem xét lại khả năng cấm nhập từ tháng 1/2026 đối với sản phẩm từ 12 nghề khai thác bị NOAA từ chối “tương đương”, trong đó nêu cả nhóm hàng như cá ngừ, mực, cua ghẹ….
Trong khi đó, Thái Lan lại được Mỹ công nhận tương đương cho tất cả nghề cá.
Cơ hội cho Việt Nam: “xoay trục” thị trường và tìm khoảng trống cạnh tranh
Số liệu thống kê XK của Thái Lan cho thấy một bài học quan trọng: khi các thị trường truyền thống tăng chậm, họ đẩy mạnh nhóm thị trường đang có nhu cầu thực phẩm tiện lợi, bảo quản dài ngày. Điều này mở ra 3 hướng cơ hội cho Việt Nam trong 2026.
Thứ nhất, các DN cần tận dụng đà dịch chuyển sang Trung Đông – Bắc Phi. NK của Libya và Ai Cập tăng mạnh trong rổ thị trường Thái Lan trong năm 2025 là tín hiệu nhu cầu có thật. Việt Nam có thể đi theo hướng: chọn nhà nhập khẩu/chuỗi phân phối phù hợp, phát triển dòng loin/philê cá ngừ, cá ngừ đóng túi, hoặc phát triển thương hiệu riêng theo khẩu vị từng nước.
Thứ hai, cạnh tranh bằng “chuẩn mực – truy xuất” thay vì chỉ bằng giá. Trong bối cảnh rào cản kỹ thuật tăng, lợi thế sẽ thuộc về bên chứng minh được: hồ sơ khai thác, bằng chứng giảm tương tác thú biển, truy xuất nguyên liệu và kiểm soát chuỗi cung ứng. Đây là điểm mà nếu Việt Nam làm tốt, sẽ tạo chênh lệch cạnh tranh ngay cả khi không phải quốc gia chế biến lớn nhất.
Thứ ba, dịch chuyển cơ cấu sản phẩm để giảm phụ thuộc một thị trường. Trong năm qua, ngành cá ngừ Việt Nam đối mặt với tình trạng thiếu cá ngừ vằn cho chế biến đồ hộp và DN phải chuyển hướng sang loin để tối ưu chi phí. Năm 2026, chiến lược “giảm sốc” có thể là: tăng tỷ trọng loin/thịt cá ngừ đông lạnh, tăng cường các sản phẩm GTGT, và mở rộng nhóm thị trường thuộc các khối CPTPP, hay ASEAN… song song với việc bảo vệ thị trường Mỹ.
Dự báo năm 2026
Thái Lan nhiều khả năng vẫn duy trì vị thế xuất khẩu cá ngừ hàng đầu, với trọng tâm tiếp tục là đồ hộp/pouch và các thị trường tăng nhu cầu thực phẩm dự trữ (Trung Đông – châu Phi).
Cơ hội tăng trưởng của Việt Nam sẽ phụ thuộc lớn vào 2 “điều kiện cần”: (i) giảm rủi ro không đáp ứng được MMPA theo từng nghề/chuỗi cung ứng để tránh gián đoạn Mỹ; (ii) ổn định nguyên liệu và chuyển dịch sang các sản phẩm giá trị gia tăng, đa thị trường. Nếu hai điểm này được tháo gỡ, Việt Nam có thể tận dụng “làn sóng” nhu cầu ở các thị trường mới nổi.
(vasep.com.vn) Bản tin thủy sản thế giới ngày 4/8/2026 nổi bật với diễn biến EU rút lại đề xuất cấm cá tuyết Nga, trong khi cá minh thái Nga tiếp tục thống lĩnh 50% thị trường này. Ngược lại, nguồn cung mực Argentina suy giảm mang lại cơ hội xuất khẩu mới. Nhật Bản ghi nhận tồn kho giảm sâu, Nga đẩy mạnh xuất khẩu cua sang Trung Quốc và Hàn Quốc, và Trung Quốc nhập khẩu cua sống kỷ lục. Tại Mỹ, Wegmans thu hồi cá ngừ, trong khi nguồn tôm Ecuador vào Trung Quốc khó đoán hơn. Các chính sách điều chỉnh giấy phép tại Mỹ và gói hỗ trợ của EU tại Italy cũng là những thông tin quan trọng đáng chú ý.
(vasep.com.vn) Ngành surimi cá minh thái Alaska của Mỹ đang đối mặt với tình trạng nguồn cung suy giảm trong mùa khai thác B năm 2026, kéo theo kỳ vọng giá xuất khẩu sang Nhật Bản tiếp tục tăng. Sau khi mùa khai thác B bắt đầu ngày 10/6, các nhà sản xuất Mỹ đã công bố giá bán cho các nhà nhập khẩu Nhật Bản. Tính đến ngày 11/7, sản lượng surimi cá minh thái tại biển Bering đạt 19.842 tấn, giảm 20,1% so với cùng kỳ năm trước. Riêng sản lượng trong tuần gần nhất giảm tới 33,3%, xuống còn 4.310 tấn.
(vasep.com.vn) Đội ngũ khoa học của Ủy ban Cá ngừ Nhiệt đới Liên Mỹ (IATTC) đề xuất từng bước giảm thời gian cấm khai thác đối với đội tàu lưới vây hoạt động tại Đông Thái Bình Dương, từ mức 64 ngày liên tục hiện nay xuống còn 42 ngày. Đề xuất được đưa ra sau khi các đánh giá cho thấy nguồn lợi cá ngừ vằn, cá ngừ vây vàng và cá ngừ mắt to trong khu vực đã phục hồi tích cực nhờ các biện pháp quản lý được áp dụng trong những năm gần đây.
(vasep.com.vn) Trong tuần 30 (20–26/7/2026), giá cá rô phi nguyên liệu tại Quảng Đông và Quảng Tây (Trung Quốc) tiếp tục tăng do nguồn cung sụt giảm. Việc thả giống ở mức thấp trong nửa đầu năm đang khiến lượng cá đạt kích cỡ thu hoạch giảm đáng kể, khiến các nhà máy chế biến gặp khó khăn trong thu mua. Bên cạnh đó, thời tiết nắng nóng, nguy cơ bão và dịch bệnh liên cầu khuẩn cũng làm gia tăng rủi ro đối với sản lượng và tỷ lệ sống của cá nuôi.
(vasep.com.vn) Ngày 28/7/2026, Ban Chấp hành Trung ương ban hành Nghị quyết số 20-NQ/TW về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh. Trong định hướng phát triển các ngành kinh tế biển hiện đại, xanh, thông minh, Nghị quyết xác định nhiều mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng đối với ngành thủy sản, từ cơ cấu lại sản xuất theo chuỗi giá trị, phát triển nuôi biển công nghiệp, công nghệ cao đến hiện đại hóa khai thác, ứng dụng khoa học, công nghệ, đầu tư hạ tầng bảo quản, chế biến và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu ngày 3/8/2026 ghi nhận nhiều biến động lớn: Mỹ chứng kiến sự thành lập của Liên minh Tôm nhằm phản đối bảo hộ thương mại và áp lực giá cá hồi tăng do thuế mới, trong khi sức mua dần dịch chuyển từ thịt bò sang các loại protein hợp túi tiền hơn. Tại châu Á, Trung Quốc lập kỷ lục nhập khẩu mực đông lạnh và tăng mạnh bù đắp nguồn cung thủy sản từ Nga, tạo ra bức tranh cạnh tranh gay gắt nhưng cũng mở ra nhiều dư địa cho các mặt hàng chế biến sâu của Việt Nam.
(vasep.com.vn) Khi ao nuôi tôm thẻ chân trắng đạt ngưỡng sinh khối cao, thu tỉa từng phần đúng thời điểm là giải pháp quan trọng giúp giảm áp lực lên môi trường, duy trì hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) hiệu quả và tạo điều kiện cho đàn tôm còn lại tiếp tục tăng trưởng tốt.
(vasep.com.vn) Cơ quan Liên bang về Nghề cá Nga (Rosrybolovstvo) vừa tổ chức cuộc họp nhóm công tác về hoạt động khai thác các loài cá nổi tại vùng biển Viễn Đông, tập trung đánh giá tình hình sản xuất, dự báo ngắn hạn và triển vọng khai thác các loài như cá mòi (Sardinops sagax), cá thu Nhật Bản (Scomber japonicus) và cá thu đao Thái Bình Dương (Cololabis saira).
(vasep.com.vn) Canada đang sử dụng thành quả đầu tư nhiều thập kỷ vào công nghệ radar khẩu độ tổng hợp (SAR) để hỗ trợ Mexico truy vết các hoạt động khai thác bất hợp pháp. Trong một cuộc họp song phương gần đây tại Ottawa, Chính phủ Canada công bố khoản đóng góp 7 triệu USD để mở rộng Chương trình Phát hiện tàu “tắt tín hiệu” sang vùng biển Mexico.
(vasep.com.vn) Từ ngày 1/6/2026, Liên bang Nga chính thức áp dụng tiêu chuẩn quốc gia mới GOST 35273-2025 “Cá đông lạnh - Yêu cầu kỹ thuật”, thay thế đồng thời ba tiêu chuẩn hiện hành gồm GOST 17660-97, GOST 32366-2013 và GOST 32910-2014. Tiêu chuẩn mới thiết lập một bộ yêu cầu thống nhất đối với cá đông lạnh dùng làm thực phẩm, bao gồm các quy định về chất lượng nguyên liệu, chế biến, cấp đông, bao gói, ghi nhãn, kiểm nghiệm, vận chuyển và bảo quản và được áp dụng bắt buộc đối với cả sản phẩm nội địa lẫn hàng nhập khẩu vào Nga. Đây là tiêu chuẩn liên quốc gia trong hệ thống tiêu chuẩn GOST, được Nga đưa vào áp dụng như tiêu chuẩn quốc gia, nhằm thống nhất một số yêu cầu kỹ thuật đối với cá đông lạnh dùng làm thực phẩm cho người.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn