VASEP góp ý Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều về thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh tại Nghị định số 41/2026/NĐ-CP

Tiêu điểm 18:24 19/09/2026 Nguyễn Hà
(vasep.com.vn) Ngày 15/9/2026, Hiệp hội VASEP đã gửi công văn số 141/CV-VASEP tới Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Thủy sản và Kiểm ngư về việc góp ý Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều về thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh tại Nghị định số 41/2026/NĐ-CP.

Hiệp hội VASEP và các doanh nghiệp thủy sản trân trọng cám ơn và đánh giá cao Bộ NNMT, Cục Thủy sản và Kiểm ngư và Ban soạn thảo đã sớm xây dựng Dự thảo Nghị định để thể chế hóa các phương án cắt giảm, phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh theo Nghị quyết số 17/2026/NQ-CP ngày 29/4/2026 và Nghị quyết số 66.19/NQ-CP ngày 18/5/2026 của Chính phủ.

Hiệp hội VASEP cơ bản thống nhất với các nội dung Dự thảo đang sửa đổi, bổ sung tại Điều 12, Điều 17, Điều 21 và bãi bỏ các điều kiện, thủ tục theo phương án đã được Chính phủ phê duyệt. Bên cạnh đó, qua thực tiễn triển khai Nghị định số 41/2026/NĐ-CP, các doanh nghiệp hải sản đang gặp một số vướng mắc phát sinh trực tiếp từ quy định tại Điều 25 và Điều 51 của Nghị định. Đây là các quy định có ảnh hưởng trực tiếp đến tính hợp pháp của nguyên liệu khai thác trong nước và thủ tục kiểm soát nguyên liệu thủy sản khai thác nhập khẩu.

Bất cập trong quy định phân vùng khai thác và quản lý hoạt động tàu cá (Điều 24, Điều 25)

Theo khoản 1 Điều 24, vùng ven bờ đối với các đảo được giới hạn từ ngấn nước thủy triều trung bình nhiều năm quanh bờ biển của đảo đến 06 hải lý. Trong khi đó, khoản 1 Điều 25 phân vùng hoạt động của tàu cá theo chiều dài lớn nhất: tàu từ 15 mét trở lên hoạt động tại vùng khơi; tàu từ 12 mét đến dưới 15 mét hoạt động tại vùng lộng; và tàu dưới 12 mét hoạt động tại vùng ven bờ.

Thực tế triển khai cho thấy quy định này phát sinh bất cập tại các khu vực có đảo xa đất liền. Nhiều tàu cá hoạt động ở ngư trường thuộc vùng lộng hoặc vùng khơi nếu tính từ đất liền, nhưng do ở gần một đảo nhỏ giữa biển nên bị quy về "vùng bờ" của đảo. Hậu quả là tàu bị xác định sai vùng và bị từ chối cấp Biên bản bốc dỡ cũng như Giấy xác nhận nguyên liệu thủy sản khai thác (Giấy S/C), dù tàu không tiếp cận bờ biển đất liền và không vi phạm bản chất bảo vệ nguồn lợi ven bờ. Tương tự, các tàu hậu cần/chuyển tải khi ghé gần đảo để tránh trú bão hoặc thu gom sản phẩm cũng gặp vướng mắc về xác định vùng hoạt động.

Ngoài ra, việc phân vùng thuần túy theo chiều dài lớn nhất của tàu chưa phản ánh đúng đặc thù kỹ thuật và ngư trường thực tế:

  • Tàu trên 15 mét nhưng thân hẹp (chiều rộng chỉ 3,2–4,5 m): Trọng tải và khả năng chịu sóng gió (cấp 5–6) hạn chế, không phù hợp để hoạt động dài ngày tại vùng khơi, trong khi đối tượng khai thác truyền thống lại tập trung ở vùng lộng.
  • Mô hình lưới đôi: Tàu phụ có chiều dài dưới 15 mét chỉ hỗ trợ kéo lưới/cáp, không trực tiếp khai thác nhưng vẫn bị áp thủ tục xuất bến, cập cảng và đối chiếu chiều dài cơ học như tàu chính, dẫn đến rủi ro nguyên liệu cả chuyến biển bị loại trừ.

Đề xuất của VASEP: Đề nghị rà soát lại cách xác định khoảng cách 06 hải lý đối với các đảo xa bờ; đồng thời điều chỉnh cơ chế phân vùng hoạt động ngoài tiêu chí chiều dài tàu cần kết hợp thêm các yếu tố về nghề/ngư cụ, đối tượng khai thác, mùa vụ và ngư trường.

Sửa đổi quy định đối với tàu dịch vụ hậu cần thủy sản (khoản 2 Điều 25)

Khoản 2 Điều 25 hiện quy định tàu hậu cần từ 15 mét trở lên chỉ được chuyển tải tại vùng khơi; tàu từ 12 mét đến dưới 15 mét tại vùng lộng; và tàu dưới 12 mét tại vùng ven bờ.

Quy định không cho phép thu mua sai vùng khiến toàn bộ nguyên liệu thu gom trên chuyến biển bị coi là vi phạm và bị từ chối cấp S/C nếu tàu hậu cần bị xác định "hoạt động sai vùng", mặc dù các tàu khai thác nguồn không vi phạm. Thực tế, phần lớn tàu hậu cần đều có chiều dài trên 15 mét; quy định bắt buộc tàu hậu cần trên 15 mét chỉ được thu mua của tàu khai thác trên 15 mét tại vùng khơi là chưa phù hợp với mô hình tổ chức sản xuất xa bờ.

Đề xuất của VASEP: Đề nghị sửa đổi khoản 2 Điều 25 theo hướng:

  • Tàu hậu cần từ 15 mét trở lên được hoạt động chuyển tải thủy sản đảm bảo nguyên liệu tuân thủ quy định IUU.
  • Tàu hậu cần từ 12 mét đến dưới 15 mét không được hoạt động chuyển tải tại vùng khơi.
  • Tàu hậu cần dưới 12 mét hoạt động tại vùng ven bờ không được hoạt động tại vùng lộng và vùng khơi.

Chấn chỉnh thủ tục cập cảng và phân định trách nhiệm hồ sơ (khoản 4 Điều 25)

Khoản 4 Điều 25 quy định nghĩa vụ cập cảng bốc dỡ đối với tàu cá từ 06 mét trở lên nhưng không ấn định thời hạn tối đa giữa hai lần cập cảng. Thực tế, cơ quan thực thi tại một số cảng tự đặt ra yêu cầu tàu phải cập cảng ít nhất một lần trong vòng "tối đa 6 tháng" mới xem xét hồ sơ xác nhận nguyên liệu. Bên cạnh đó, việc thời tiết, luồng lạch thay đổi buộc tàu phải cập cảng khác ngoài kế hoạch ban đầu cũng bị coi là bất hợp lý do thiếu cơ chế giải trình.

Đề xuất của VASEP:

  • Bộ Nông nghiệp và Môi trường có chỉ đạo chấn chỉnh, chấm dứt việc các cảng tự phát thêm điều kiện "tối đa 6 tháng" khi văn bản quy phạm pháp luật không quy định.
  • Cho phép chủ tàu/doanh nghiệp giải trình bằng dữ liệu hệ thống giám sát hành trình (VMS), nhật ký khai thác và chứng từ giao nhận khi thay đổi cảng cập do lý do khách quan.
  • Áp dụng nguyên tắc phân định trách nhiệm: chỉ loại trừ phần nguyên liệu thực sự vi phạm, không loại trừ toàn bộ lô hàng nếu dữ liệu cho phép tách bạch từng tàu nguồn.
  • Kịp thời cập nhật dữ liệu xử phạt hành chính đã chấp hành xong lên Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase) để không làm ảnh hưởng đến các thủ tục tiếp theo.

Tinh giản thủ tục khai báo thủy sản nhập khẩu bằng container (Điều 51)

Theo Điều 51 và Mẫu số 22 Phụ lục II, doanh nghiệp nhập khẩu thủy sản bằng container phải khai báo chi tiết thông tin nguồn gốc. Với các lô hàng tổng hợp nguyên liệu từ 30 đến 80 tàu khai thác, khối lượng dữ liệu phải nhập có thể lên tới hàng trăm hoặc hơn 1.000 trường thông tin. Trong khi đó, chứng từ do nước xuất khẩu cấp nhiều trường hợp chỉ thể hiện ở cấp lô/chuyến/container, gây khó khăn cho việc kê khai thủ công.

Đề xuất của VASEP:

  • Tinh gọn các trường thông tin bắt buộc tại Mẫu số 22, chỉ giữ lại các dữ liệu cốt lõi phục vụ quản lý IUU.
  • Chỉ yêu cầu khai chi tiết từng tàu nếu thông tin có sẵn trên chứng từ gốc của nước xuất khẩu; trường hợp chứng từ thể hiện ở cấp lô/chuyến/container thì cho phép khai báo theo cấu trúc tương ứng.
  • Bổ sung cơ sở pháp lý tiếp nhận dữ liệu điện tử theo chuẩn và cho phép kế thừa dữ liệu đã khai.

Đề xuất bổ sung 04 nhóm đối tượng loại trừ khai báo container nhập khẩu

Khoản 1 Điều 51 hiện mới chỉ loại trừ áp dụng khai báo đối với lô hàng mẫu dưới 50kg không dùng cho mục đích thương mại. VASEP đề xuất bổ sung thêm 04 nhóm đối tượng được miễn khai báo container nhập khẩu:

Lô hàng phụ phẩm thủy sản (trứng cá, dè mực...): Do phải thu gom từ nhiều lô nguyên liệu mới đủ một container nên việc đòi hỏi đầy đủ hồ sơ tàu nguồn từ nhà xuất khẩu là không khả thi.

Sản phẩm thuộc danh sách loại trừ Giấy chứng nhận nguồn gốc (C/C) của EU theo Quy định EC 1005/2008 (Phụ lục 1).

Lô hàng thuộc Phụ lục II Công ước CITES: Đã được kiểm soát nguồn gốc theo quy định CITES quốc tế và trong nước.

Hàng bao gói sẵn nhập khẩu để kinh doanh nội địa.

Hiệp hội VASEP và cộng đồng doanh nghiệp thủy sản trân trọng đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Thủy sản và Kiểm ngư và Ban soạn thảo xem xét, tiếp thu các ý kiến góp ý nêu trên để Dự thảo Nghị định khi ban hành vừa bảo đảm mục tiêu quản lý nhà nước, kiểm soát chặt chẽ chống khai thác IUU, vừa bảo đảm tính khả thi, giảm thủ tục và chi phí tuân thủ cho ngư dân, doanh nghiệp, góp phần duy trì nguồn nguyên liệu hợp pháp cho chế biến, xuất khẩu thủy sản.

Chi tiết nội dung Công văn 141/CV-VASEP ngày 15/9/2026 của VASEP, xin xem tại đây

gop y du thao nghi dinh dieu kien kinh doanh nghi dinh so 41

TIN MỚI CẬP NHẬT

Thận trọng khi lựa chọn dịch vụ tư vấn, hỗ trợ xuất khẩu vào thị trường Nga

 |  16:00 20/11/2026

VASEP nhận được phản ánh của một doanh nghiệp về những vướng mắc trong quá trình sử dụng dịch vụ tư vấn, hỗ trợ thủ tục xuất khẩu vào thị trường Nga. Vụ việc cho thấy doanh nghiệp cần kiểm chứng kỹ năng lực đối tác, làm rõ nội dung dịch vụ và điều kiện thanh toán trước khi ký hợp đồng.

Điểm tin thủy sản thế giới từ ngày 16 đến 20/11/2026

 |  10:28 20/11/2026

(vasep.com.vn) Tuần 16–20/11/2026, thị trường Mỹ tiếp tục là tâm điểm của ngành thủy sản thế giới. Giá tôm bán buôn giảm và sức ép đã lan sang tôm sú. Mỹ đang xem xét yêu cầu điều tra tôm Ấn Độ liên quan cáo buộc lao động cưỡng bức, còn doanh nghiệp cá tra Việt Nam đối mặt rủi ro tăng thuế chống bán phá giá. Cạnh tranh giữa tôm Việt Nam và Ecuador ngày càng phụ thuộc vào chi phí sản xuất. Ở châu Âu, giá tôm nước lạnh tại Anh tăng, trong khi giá cá ngừ vằn tại Bangkok giảm xuống dưới 2.000 USD/tấn.

EU thúc đẩy tăng cường quản lý nguồn lợi cá nổi nhỏ tại Tây Phi

 |  08:32 20/11/2026

(vasep.com.vn) Ủy ban châu Âu (EC) tái khẳng định cam kết hỗ trợ các quốc gia Tây Phi tăng cường quản lý nguồn lợi cá nổi nhỏ, trong bối cảnh tình trạng khai thác quá mức đang đe dọa nguồn lợi thủy sản, an ninh lương thực và sinh kế của cộng đồng ngư dân ven biển.

Protein vi khuẩn có thể thay thế 50% bột cá trong thức ăn cá tráp vàng

 |  08:31 20/11/2026

(vasep.com.vn) Một nghiên cứu kéo dài 96 ngày cho thấy protein từ vi khuẩn methanotrophic có thể thay thế 50% lượng bột cá trong khẩu phần ăn của cá tráp vàng mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn. Tuy nhiên, tỷ lệ thay thế cao hơn có thể làm giảm trọng lượng cá và ảnh hưởng đến khả năng chống chịu bệnh.

Xuất khẩu thủy sản Nga sang Trung Quốc tăng hơn 2,5 lần trong 10 năm

 |  08:31 20/11/2026

(vasep.com.vn) Trong 10 năm qua, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Nga sang Trung Quốc đã tăng hơn 2,5 lần, trong khi khối lượng giao dịch thực tế tăng khoảng 40%. Thông tin được ông Alexey Buglak, Chủ tịch Hiệp hội các nhà khai thác cá minh thái Nga (PCA), công bố tại diễn đàn “Fish for the Future”, do Hội đồng Quản lý biển (MSC) tổ chức trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Quốc tế Trung Quốc 2026 (CFSE 2026).

Hải quân New Zealand hỗ trợ Quần đảo Cook chống khai thác thủy sản bất hợp pháp

 |  08:42 19/11/2026

(vasep.com.vn) Hải quân Hoàng gia New Zealand vừa phối hợp với Đơn vị Cảnh sát biển thuộc Lực lượng Cảnh sát Quần đảo Cook triển khai các hoạt động tuần tra, kiểm tra và giám sát nhằm ngăn chặn khai thác thủy sản bất hợp pháp tại khu vực Tây Thái Bình Dương.

EFPRA đề xuất mở rộng quy định EU về phụ phẩm chăn nuôi trong thức ăn thủy sản

 |  08:41 19/11/2026

(vasep.com.vn) Hiệp hội Các nhà chế biến mỡ và phụ phẩm động vật châu Âu (EFPRA) kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) điều chỉnh quy định, cho phép sử dụng rộng rãi hơn protein chế biến từ phụ phẩm động vật trong thức ăn chăn nuôi. Đề xuất được kỳ vọng mở thêm nguồn nguyên liệu thay thế bột cá, trong bối cảnh nguồn cung nguyên liệu biển chịu nhiều áp lực.

Ấn Độ đứng thứ 7 thế giới về xuất khẩu thủy sản

 |  08:41 19/11/2026

(vasep.com.vn) Phát biểu tại Hội nghị Thực phẩm và Protein 2026 do Seaberry Foods tổ chức ở Kochi, ông Ram Mohan, Giám đốc Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Thủy sản Ấn Độ (MPEDA), cho biết Ấn Độ hiện đứng thứ 7 thế giới, chiếm 4% thương mại thủy sản toàn cầu trị giá 218 tỷ USD.

Bồ Đào Nha giảm mua cá tuyết muối khô của Na Uy

 |  08:40 19/11/2026

(vasep.com.vn) Thị trường bacalhau (cá tuyết muối khô) của Bồ Đào Nha bước vào mùa tiêu thụ cao điểm cuối năm trong tình trạng thiếu hàng. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), tháng 10/2026, Na Uy xuất sang Bồ Đào Nha lượng thủy sản trị giá 730 triệu NOK, giảm 15% so với cùng kỳ. Khối lượng clipfish giảm 29%, còn 2.296 tấn, và cá tuyết muối giảm 38%, còn 950 tấn.

Australia ứng dụng huỳnh quang tia X để theo dõi sự di chuyển của ghẹ xanh

 |  10:55 18/11/2026

(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu thuộc Cơ quan Công nghiệp cơ bản và Phát triển vùng Tây Australia (DPIRD) đang phối hợp với ChemCentre sử dụng thiết bị huỳnh quang tia X (XRF) để phân tích thành phần nguyên tố trong vỏ ghẹ xanh.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC