Bắc Kinh cho biết sẽ tiến hành các "biện pháp đối phó" không cụ thể để phản ứng với mức thuế này, có hiệu lực từ ngày 4 tháng 2, theo thông báo của Bộ Thương mại và Bộ Ngoại giao Trung Quốc.
Thông báo được đưa ra sau khi Tổng thống Trump yêu cầu áp dụng mức thuế 25% đối với sản phẩm từ Canada và Mexico, cùng với mức thuế bổ sung 10% đối với Trung Quốc, với lý do cáo buộc Trung Quốc không ngừng được dòng chảy fentanyl vào Mỹ. Ông Trump đã ký lệnh hành pháp vào ngày 1 tháng 2.
Bộ Thương mại Trung Quốc cho rằng: “Động thái của Mỹ vi phạm nghiêm trọng các quy định thương mại quốc tế,” và kêu gọi Washington "tiến hành đối thoại thẳng thắn và tăng cường hợp tác."
Trung Quốc đặc biệt phản đối việc đưa fentanyl vào vấn đề, đây là một vấn đề đã được chú trọng trong cả chính quyền Trump và Biden, khi yêu cầu Trung Quốc hành động mạnh mẽ hơn trong việc ngăn chặn các hóa chất tiền chất được sử dụng để sản xuất ma túy này.
“Fentanyl là vấn đề của Mỹ,” Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh. “Trung Quốc đã hợp tác chặt chẽ với Mỹ trong công tác chống ma túy và đạt được những kết quả đáng kể.”
Tác động đối với xuất khẩu hải sản của Trung Quốc
Mức thuế mới này càng làm gia tăng gánh nặng cho các mặt hàng hải sản Trung Quốc, vốn đã phải chịu mức thuế gần 350 triệu USD mỗi năm kể từ khi cuộc chiến thương mại do Tổng thống Trump khởi xướng vào năm 2018. Mức thuế này vẫn được duy trì dưới thời Tổng thống Joe Biden.
Tuy nhiên, phản ứng của Trung Quốc lần này có phần kiềm chế hơn so với các quốc gia như Canada và Mexico, hai nước đã nhanh chóng công bố các biện pháp trả đũa, theo BBC đưa tin. Nếu áp mức thuế 35% đối với lượng hải sản trị giá 1,6 tỷ USD mà Mỹ nhập khẩu từ Trung Quốc trong năm 2023, con số thiệt hại sẽ lên tới 544 triệu USD. Trung Quốc là nhà cung cấp hải sản lớn thứ bảy của Mỹ trong năm ngoái.
Cá rô phi đông lạnh, sản phẩm hải sản chịu thuế nhiều nhất, dự kiến sẽ càng đắt đỏ hơn. Trong năm 2023, Mỹ đã nhập khẩu 113.279 tấn cá rô phi trị giá 318,9 triệu USD từ Trung Quốc, phải trả 77,5 triệu USD tiền thuế.
Hiện vẫn chưa rõ liệu các mặt hàng hải sản trước đây được miễn thuế có bị ảnh hưởng bởi mức thuế mới này hay không.
Phản ứng của Nhật Bản
Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản, Yoshimasa Hayashi, cho biết vào ngày 3 tháng 2 rằng Nhật Bản sẽ đánh giá tác động của các biện pháp thuế của Mỹ đối với hàng hóa nhập khẩu từ Canada, Mexico và Trung Quốc trước khi đưa ra quyết định về hành động tiếp theo.
Trong một cuộc họp báo, ông Hayashi cho biết Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản, cùng với Tổ chức Thương mại Nhật Bản, sẽ thiết lập bàn tư vấn để hỗ trợ các doanh nghiệp Nhật Bản có thể bị ảnh hưởng bởi các mức thuế này.
Khi được hỏi liệu Nhật Bản có thể đối mặt với các mức thuế của Mỹ trong tương lai, ông Hayashi từ chối đưa ra phán đoán.
Về hội nghị thượng đỉnh Nhật-Mỹ sắp tới tại Washington vào ngày 7 tháng 1, ông Hayashi xác nhận rằng Thủ tướng Shigeru Ishiba dự kiến sẽ thăm Mỹ trong tuần này và đang phối hợp các cuộc họp với các quan chức Mỹ.
Thuế quan áp dụng trong kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán của Trung Quốc
Việc áp dụng ngay lập tức mức thuế cao hơn đối với hàng hóa xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ đã gây thêm áp lực cho các doanh nghiệp Trung Quốc, trong khi nhiều công ty vẫn đang trong kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán.
Một nhà xuất khẩu tại tỉnh Hải Nam của Trung Quốc cho biết mức thuế bổ sung 10%—dự kiến sẽ tạo ra thêm gánh nặng 32 triệu USD đối với các đơn hàng cá rô phi xuất khẩu sang Mỹ trong năm 2023—có thể là “kịch bản tốt nhất” vì trước đó Tổng thống Trump đã đe dọa áp mức thuế lên tới 60% đối với Trung Quốc.
“Chúng tôi đã chuẩn bị với khách hàng từ vài tháng trước và hoàn thành các đơn hàng trước Tết Nguyên Đán. Hiện tại chúng tôi không thể làm gì thêm,” nhà xuất khẩu này cho biết.
Cuộc “chiến tranh thương mại 2.0” của Tổng thống Trump khác biệt hoàn toàn so với năm 2018, khi Mỹ cho Trung Quốc một thời gian đệm vài tháng, tạo cơ hội cho các nhà xuất khẩu Trung Quốc vận chuyển hàng hóa trước khi mức thuế có hiệu lực. “Chúng tôi không biết phải làm gì tiếp theo,” một giám đốc điều hành khác từ Hải Nam nói.
“Các nhà máy đang nghỉ Tết và không thể trả lời các câu hỏi về mức thuế mới. Chúng tôi cũng không thể đưa ra bất kỳ lời khuyên nào về việc giá cả sẽ thay đổi thế nào,” một nhà xuất khẩu từ Quảng Đông chia sẻ với Undercurrent.
Kỳ nghỉ lễ của Trung Quốc sẽ kết thúc vào ngày 5 tháng 2, nhưng nhiều nhà máy dự kiến sẽ không hoạt động trở lại cho đến sau ngày 10 tháng 2.
Từ góc độ ngành nuôi trồng thủy sản Trung Quốc, thị trường thượng nguồn hiện đang tập trung vào mức tồn kho.
“Rất nhiều đơn hàng xuất khẩu sang Mỹ đã được xác nhận từ năm ngoái và giá cả cũng đã được thỏa thuận,” Liu Zhili, giám đốc điều hành của Hainan Gengift Aqua-Technology, nhà cung cấp cá rô phi giống lớn thứ hai của Trung Quốc, cho biết.
“Tôi tin rằng lượng tồn kho đông lạnh [ở Trung Quốc] sẽ không quá cao. Nếu không đủ hàng dự trữ để đệm, giá cả trong nước có thể sẽ có sự thay đổi,” ông nói thêm.
Trong tuần trước Tết Nguyên Đán (tuần thứ 4 năm 2025), các nhà máy ở Hải Nam đã mua nguyên liệu thô với giá CNY 10,00 (1,39 USD) mỗi kilogram đối với cá có trọng lượng từ 500-800g, trong khi giá ở Quảng Đông thấp hơn, chỉ CNY 9,40/kg. Trong kỳ nghỉ lễ, các nhà máy không mua cá và lượng sản phẩm còn lại được chuyển đến các chợ bán lẻ.
Về phía cung ứng, lượng nguyên liệu thô sẽ không tăng ngay sau kỳ nghỉ lễ, Liu nhận định.
“Tuy nhiên, tôi cảm thấy giá cả sẽ không thay đổi đáng kể sau kỳ nghỉ; mọi người đều hy vọng thị trường sẽ ổn định. Tất nhiên, điều này phụ thuộc vào các nhà xuất khẩu,” ông nói thêm.
Thị trường thủy sản thế giới trong hai ngày 23/7 nổi bật với áp lực giảm giá tôm Ecuador, sự gia tăng kiểm soát sulfite của Trung Quốc và những tín hiệu tích cực từ xuất khẩu tôm Việt Nam. Tại Mỹ, FDA cập nhật Import Alert liên quan việc tuân thủ Seafood HACCP. Nhật Bản đặt nuôi trồng thủy sản trên đất liền vào định hướng chính sách tài khóa mới. Trung Quốc tiếp tục mở rộng năng lực nuôi và chế biến thủy sản công nghiệp.
(vasep.com.vn) Trung tâm Khuyến nông tỉnh Khánh Hòa vừa phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Nuôi trồng Hải sản miền Bắc và Trung tâm Dịch vụ, sự nghiệp công xã Vạn Hưng tổ chức lớp tập huấn về sản xuất giống cá chim vây vàng sạch bệnh. Hoạt động nằm trong dự án khuyến nông Trung ương nhằm xây dựng mô hình sản xuất giống quy mô công nghiệp, góp phần phát triển nuôi biển bền vững.
(vasep.com.vn) Sản lượng sò điệp biển Đại Tây Dương cập cảng Mỹ tiếp tục giảm trong tuần giữa tháng 7/2026, đánh dấu tuần giảm thứ tư liên tiếp. Trước đó, lượng sò điệp cập cảng trong tuần thứ 15 của niên vụ 2026–2027 đã xuống mức thấp nhất kể từ đầu mùa.
(vasep.com.vn) Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Đak Đoa (Gia Lai) vừa phối hợp với UBND xã Kon Gang tổ chức lớp tập huấn kỹ thuật nuôi cá điêu hồng trong lồng bè cho 20 hộ dân trên địa bàn. Hoạt động nhằm nâng cao kiến thức, kỹ năng sản xuất và hỗ trợ người dân phát triển mô hình nuôi thủy sản theo hướng hiệu quả, bền vững.
(vasep.com.vn) Thị trường bột cá thế giới đang bước vào giai đoạn căng thẳng mới khi giá bột cá Peru tại Trung Quốc liên tục lập mức cao kỷ lục trong bối cảnh tồn kho tại các cảng giảm nhanh và triển vọng mở rộng nguồn cung từ Peru ngày càng kém khả quan. Diễn biến này không chỉ làm tăng chi phí sản xuất thức ăn thủy sản tại Trung Quốc mà còn có thể tác động đến giá nguyên liệu nuôi trồng thủy sản trên phạm vi toàn cầu trong nửa cuối năm 2026.
(vasep.com.vn) Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Thủy hải sản Ấn Độ (MPEDA) sẽ tổ chức lễ xuất lô cá tươi ướp lạnh đầu tiên sang Vương quốc Anh từ Sân bay Quốc tế Thiruvananthapuram, đánh dấu việc Hiệp định Đối tác Kinh tế và Thương mại Toàn diện Ấn Độ - Anh (India-UK CETA) chính thức có hiệu lực.
(vasep.com.vn) Việc Hoa Kỳ áp thuế bổ sung 50% đối với gần 20 tỷ USD hàng hóa Canada nhưng loại thủy sản khỏi phạm vi điều chỉnh không đơn thuần là một sự nhượng bộ dành cho Ottawa. Nhìn từ cấu trúc thị trường, đây nhiều khả năng là quyết định nhằm bảo vệ chính các nhà nhập khẩu, nhà chế biến, hệ thống phân phối và người tiêu dùng Mỹ trước nguy cơ chi phí hải sản tăng mạnh.
Thị trường thủy sản thế giới tiếp tục chịu tác động đan xen của nguồn cung thắt chặt, giá nguyên liệu tăng và các chính sách thương mại mới. Giá cá minh thái Alaska trở lại mức cao kỷ lục; EU chưa thống nhất biện pháp trừng phạt đối với thủy sản Nga; Trung Quốc tăng nhập khẩu tôm Ecuador nhưng siết kiểm soát phụ gia; trong khi Hoa Kỳ miễn thủy sản Canada khỏi mức thuế bổ sung 50%. Những diễn biến này đang làm thay đổi dòng thương mại và mở ra cả cơ hội lẫn thách thức đối với doanh nghiệp thủy sản Việt Nam.
(vasep.com.vn) Bệnh phân trắng (White Feces Disease – WFD) tiếp tục là một trong những thách thức lớn đối với nghề nuôi tôm thẻ chân trắng, đặc biệt ở các mô hình nuôi thâm canh và siêu thâm canh. Theo các chuyên gia, bệnh không chỉ liên quan đến vi khuẩn Vibrio spp. mà còn xuất phát từ sự suy giảm chất lượng nước, tích tụ chất hữu cơ, mật độ nuôi cao và hệ tiêu hóa của tôm suy yếu. Vì vậy, việc kiểm soát bệnh cần được thực hiện theo hướng tổng thể, ưu tiên phòng ngừa từ sớm.
(vasep.com.vn) Ấn Độ đang trì hoãn ký kết thỏa thuận thương mại với Mỹ nhằm tìm kiếm các điều khoản có lợi hơn, đặc biệt là mức thuế ưu đãi so với các đối thủ cạnh tranh như Trung Quốc.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn