Ngành đánh cá đặc biệt quan tâm đến việc duy trì năng lực cần thiết để sản xuất hải sản cao cấp mà người tiêu dùng Trung Quốc phải trả nhiều tiền để mua.
Nhật Bản đã xuất khẩu hơn 300 tỷ yên (2,14 tỷ USD) thủy sản vào năm 2022, tăng 2,3 lần so với một thập kỷ trước đó.
Theo thống kê thương mại của chính phủ, về giá trị, xuất khẩu thủy sản của Nhật Bản đạt 336,1 tỷ yên (2.370 triệu USD) vào năm 2022, tăng 26% so với năm 2021, . Sự tăng trưởng này được thúc đẩy bởi sò điệp, mặt hàng đã xuất khẩu khoảng 91 tỷ yên (641 triệu USD) trong năm 2022, gấp khoảng 5 lần so với năm 2012.
Trung Quốc, nhà nhập khẩu chính sò điệp do Nhật Bản sản xuất, đã mua số lượng sò điệp trị giá 43 tỷ yên (303 triệu USD) từ Hokkaido vào năm 2022, chiếm 70% tổng kim ngạch xuất khẩu sò điệp của tỉnh.
Tuy nhiên, những con số này không đưa ra bức tranh đầy đủ. Người phát ngôn của Housen, một công ty thủy sản có trụ sở tại Tokyo chuyên kinh doanh sò điệp cho biết: “Khoảng 10 năm trước, chúng tôi đã chế biến hầu hết sò điệp của mình. Nhưng trong vài năm gần đây, chúng tôi đã xuất khẩu nhiều sò điệp có vỏ hơn.” Trong số sò điệp xuất khẩu từ Hokkaido vào năm 2022, gần 60% đã được đông lạnh nguyên vỏ.
Người phát ngôn của một công ty chế biến sò điệp cho biết: “Việc nhập khẩu sò điệp đã bóc vỏ từ Nhật Bản và chế biến chúng để xuất khẩu sang các nước phương Tây đã trở thành một thông lệ lâu đời ở Trung Quốc. Công ty vận chuyển khoảng 900 tấn điệp nguyên vỏ mỗi năm.
Sò điệp nguyên vỏ đông lạnh được bán với giá dưới 400 yên (2,82 USD)/kg vào năm 2022. Để so sánh, sò điệp đông lạnh đã bóc vỏ chỉ có giá hơn 2.500 yên (17,63 USD).
“Chúng tôi thiếu lao động vì thực tập sinh kỹ thuật nước ngoài không thể vào Nhật Bản do đại dịch coronavirus”, các công ty chế biến sò điệp cho biết, đề cập đến một chương trình cho phép các công ty Nhật Bản thuê lao động lương thấp từ nước ngoài. "Chúng tôi muốn xuất khẩu sò điệp sau khi chúng được chế biến, nhưng chúng tôi không thể chế biến mọi thứ chúng tôi muốn."
Ngành hải sâm Nhật Bản cũng ở trong tình trạng tương tự. Ở Trung Quốc, hải sâm là một thứ xa xỉ, chúng được gọi là "kim cương đen" và được bán với giá cao.
Nhật Bản đã xuất khẩu hơn 20 tỷ yên (141 triệu đô la Mỹ) các sản phẩm đặc sản này vào năm 2022. Năm 2013, 90% lượng hải sâm xuất khẩu của Nhật Bản là ở Hong Kong. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, Trung Quốc đại lục đã trở thành nhà nhập khẩu chính.
Năm 2022, Trung Quốc nhập khẩu 65% lượng hải sâm vận chuyển từ Nhật Bản, vượt qua Hong Kong. Trong khi 70% xuất khẩu hải sâm khô vẫn đến từ Hồng Kông, phần lớn xuất khẩu hải sâm muối và đông lạnh là sang Trung Quốc.
Gia công ảnh hưởng rất lớn đến giá thành. Hải sâm khô đắt đỏ, với giá xuất khẩu trên 70.000 yên (493,5 USD)/kg vào năm 2022. Trong khi đó, giá hải sâm muối và đông lạnh dao động khoảng 20.000 yên (141 USD).
Xuất khẩu hải sâm khô giảm xuống còn khoảng 150 tấn vào năm 2022, giảm so với mức hơn 200 tấn của năm 2012.
Hokkaido là một trong những vùng sản xuất hải sâm lớn nhất Nhật Bản. Theo Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản, tỉnh sản xuất khoảng 1.500 tấn hải sản vào năm 2022, chỉ chiếm dưới 30% tổng sản lượng cả nước. Takesho, một công ty thương mại hải sản có trụ sở tại Kobe với một nhà máy chế biến ở Hokkaido, cho biết hải sâm ngâm chua đã thay thế hải sâm khô để trở thành một sản phẩm xuất khẩu chính.
Trong khi hải sâm mất hai đến ba tháng để làm khô, thì quá trình bảo quản bằng muối mất hai đến ba ngày. “Chúng tôi muốn quản lý quy trình sấy khô nhưng không thể vì chúng tôi không có đủ nhân viên có kiến thức và kỹ năng cần thiết. Chúng tôi không thể dễ dàng tìm được nhân sự để tiếp thu kiến thức này,” một phát ngôn viên của Takesho cho biết. Hải sâm muối xuất khẩu của công ty "dường như được ăn sạch hoặc chế biến thành hải sâm khô tại Trung Quốc".
Một nhân viên của một tổ chức nghiên cứu liên quan đến nghề cá đã mô tả Trung Quốc là “một trung tâm chế biến hải sâm lớn… Ở Nhật Bản, các phương pháp sấy khô vẫn chưa bén rễ. Có một số nhà máy chế biến, nhưng số lượng có thể ít hơn do đội ngũ nhân viên đã già và kỹ năng của họ có thể bị mai một.”
Thị trường bán lẻ thực phẩm nội địa đang chứng kiến một cuộc chuyển giao thế hệ mạnh mẽ. Những người tiêu dùng trẻ không chỉ mang theo một túi tiền, mà còn mang theo một hệ giá trị hoàn toàn khác biệt: họ đề cao trải nghiệm, khắt khe với an toàn thực phẩm (Food Safety) và tôn thờ sự tiện lợi. Đối với ngành thủy sản, đây không còn là câu chuyện bán nguyên liệu tươi sống, mà là cuộc đua chinh phục phong cách sống.
(vasep.com.vn) Thị trường Anh vừa bước vào một giai đoạn cạnh tranh khác hẳn. Khi Chính phủ Anh tạm dừng thuế nhập khẩu với toàn bộ sản phẩm cá ngừ đến hết năm 2028, lợi thế sẽ không còn nằm nhiều ở ưu đãi thuế mà chuyển sang năng lực cạnh tranh thực sự: giá, nguồn cung, độ ổn định và khả năng bám chuỗi bán lẻ. Với cá ngừ Việt Nam, đây không chỉ là thêm cơ hội vào thị trường Anh, mà là một cuộc sàng lọc mới.
(vasep.com.vn) Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tháo dỡ Hệ thống Quan trắc Đại dương (Ocean Observatories Initiative – OOI), mạng lưới giám sát dưới biển được thiết lập cách đây hơn một thập kỷ nhằm thu thập dữ liệu phục vụ nghiên cứu khí hậu, dự báo bão và đánh giá sức khỏe nguồn lợi thủy sản.
(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vừa trao hợp đồng trị giá 848.160 USD cho Consolidated Catfish Producers, doanh nghiệp nuôi và chế biến cá da trơn có trụ sở tại bang Mississippi, nhằm cung cấp sản phẩm cho các chương trình thực phẩm trong nước.
(vasep.com.vn) Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục có các động thái pháp lý nhằm trì hoãn quá trình hoàn trả các khoản thuế quan được áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết các mức thuế này là trái pháp luật.
(vasep.com.vn) Thị trường vận tải biển quốc tế từ đầu tháng 5/2026 đến nay ghi nhận đợt tăng cước mạnh trên nhiều tuyến chính, đặc biệt là các tuyến đi Bắc Mỹ và châu Âu. Đối với doanh nghiệp thủy sản xuất khẩu, đây là diễn biến đáng chú ý vì chi phí logistics vốn đã chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành, trong khi nhiều đơn hàng đang chịu áp lực về giá bán, thời gian giao hàng và yêu cầu bảo quản lạnh nghiêm ngặt.
(vasep.com.vn) Thị trường cá rô phi toàn cầu trong tuần 23/2026 (1–7/6) ghi nhận xu hướng ổn định giá sau giai đoạn biến động kéo dài, khi các trung tâm sản xuất lớn bắt đầu điều chỉnh lại chiến lược nuôi và xuất khẩu theo tín hiệu cung – cầu mới.
(vasep.com.vn) Doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Phil-Union Frozen Foods Inc. (Puffi) đã cắt giảm hơn 200 lao động do đơn vị cung ứng nhân lực sau khi Mỹ hạn chế nhập khẩu ghẹ xanh của Philippines. Lệnh hạn chế này xuất phát từ việc thiếu hồ sơ chứng minh các biện pháp bảo vệ động vật có vú biển. Các bên liên quan trong ngành hiện đang kêu gọi các cơ quan chính phủ khẩn trương xử lý những vấn đề mà cơ quan quản lý của Mỹ nêu ra, nhằm bảo vệ sinh kế của hàng nghìn lao động địa phương.
(vasep.com.vn) Thị trường bột cá thế giới đang đứng trước nhiều thách thức khi nguồn cung nguyên liệu tại các quốc gia sản xuất chủ lực suy giảm trong khi nhu cầu từ ngành nuôi trồng thủy sản và chăn nuôi vẫn duy trì ở mức cao.
(vasep.com.vn) Nhu cầu công nghệ nuôi trồng thủy sản trên bờ (RAS) từ Trung Quốc đang tăng nhanh tại Algeria, khi quốc gia Bắc Phi này đẩy mạnh phát triển nuôi cá nội địa, đặc biệt là cá rô phi, theo một nhà cung cấp thiết bị tại Quảng Châu.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
