Tôm Ấn Độ lao đao vì làn sóng COVID-19 lần hai

Đại dịch COVID-19 và sự hồi sinh chậm chạp của các thị trường tiêu thụ đã phủ bóng đen lên ngành thủy sản Ấn Độ trong thời gian qua . Tôm và cá đông lạnh tiếp tục là hai nhóm sản phẩm thủy sản XK chính của nước này.

Virus corona đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến XK thủy sản của Ấn Độ nửa đầu năm 2020 nhưng sự hồi sinh mạnh mẽ đã trở lại vào quý cuối cùng năm 2020 và đầu năm 2021. Giai đoạn năm 2020 – 2021, tổng giá trị XK thủy sản của Ấn Độ đạt 6,68 tỷ USD, giảm 10,81% so với 2019-2020. Tôm đông lạnh đóng góp tới 51,36% về khối lượng và 74,31% giá trị XK ngành thủy sản.

Mỹ vẫn là thị trường XK tôm lớn nhất của Ấn Độ, tiếp theo là Trung Quốc, EU, Nhật Bản, Đông Nam Á và Trung Đông. Năm 2020, XK tôm của Ấn Độ giảm 9,47% về giá trị và 9,5% về khối lượng với tổng khối lượng tôm XK ước tính trên 590 nghìn tấn với tổng giá trị đạt hơn 4,42 triệu USD. Xuất khẩu tôm chân trắng giảm từ 512 nghìn tấn xuống còn hơn 492 nghìn tấn trong năm 2020.

Trong tổng giá trị XK tôm chân trắng của Ấn Độ thì thị trường Mỹ chiếm 56,37% Mỹ, tiếp theo là Trung Quốc (15,13%), EU (7,83%), Đông Nam Á (5,76%), Nhật Bản (4,96%) và Trung Đông (3,59%).

Nhật Bản là thị trường XK tôm sú (Penaeus monodon) hàng đầu của Ấn Độ chiếm 39,68% tổng giá trị XK sản phẩm tôm sú, tiếp theo là Mỹ (26,03%), ASEAN (9,32%), EU (8,95%), Trung Đông (6,04%) và Trung Quốc (3,76%).

Ông Srinivas - Chủ tịch Cơ quan Phát triển XK Thủy sản Ấn Độ (MPEDA) cho biết, bên cạnh tác động của đại dịch COVID-19, một số yếu tố khác đã tác động tiêu cực đến xuất khẩu thủy sản của Ấn Độ giai đoạn 2020-2021. Tình trạng khan hiếm lao động tại các nhà máy chế biến thủy sản, thiếu hụt trầm trọng container XK và cước vận tải biển tăng, khả năng vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không hạn chế nên đã ảnh hưởng nặng nề tới hoạt động sản xuất, XK, đặc biệt là sản phẩm thủy sản ướp lạnh có giá trị cao.

Theo phản hồi từ các nhà NK thủy sản của Ấn Độ tại Trung Quốc, tình trạng khan hiếm container, tăng phí vận chuyển và phí xét nghiệm COVID-19 trên các lô hàng NK đã gây ra bất ổn trên thị trường, XNK thủy sản tại Trung Quốc cũng nhiều tháng bị tắc nghẽn. Còn tại Mỹ, các nhà NK cũng cho biết, tình trạng thiếu thốn container cũng khiến họ gặp không ít khó khăn trong việc thực hiện các đơn hàng theo lịch trình đã ký. Việc đóng cửa khách sạn, nhà hàng, quán café của kênh HoReCa cũng ảnh hưởng đến nhu cầu NK tôm. Tại Nhật Bản và EU, lệnh lockdown do COVID cũng khiến việc tiêu thụ bán lẻ, nhà hàng, siêu thị và khách sạn trở nên trì trệ.

Tới đầu tháng 6/2021, các ca nhiễm COVID-19 hàng ngày trên toàn Ấn Độ đã có xu hướng giảm sau khi đạt đỉnh vào giữa tháng 5. Chính phủ nước này cũng đang tiến hành xét nghiệm COVID-19 với tốc độ tăng tốc kỷ lục với hơn 2,1 triệu mẫu được xét nghiệm trong vòng 24 giờ.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo nước này có thể phải đối mặt với đợt lây nhiễm thứ 3 trong những tháng tới và nhiều bang không thể tiêm chủng cho những người dưới 45 tuổi do thiếu nguồn cung vaccine COVID-19.

Cho đến nay, quốc gia sản xuất vaccine lớn nhất thế giới này chỉ mới tiêm chủng đầy đủ cho hơn 41,6 triệu người - tương đương 3,8% trong tổng số 1,35 tỷ dân.

Các DN chế biến, XK tôm của Ấn Độ cũng đang gặp nhiều khó khăn do cả sản xuất và XK bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi đại dịch và lệnh phong tỏa.