Theo chương trình kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIV, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) dự kiến sẽ được xem xét thông qua trong kỳ họp này. Hiệp định sẽ có hiệu lực ngay ngày đầu tiên của tháng thứ 2 sau khi có nghị quyết phê chuẩn của Quốc hội và văn bản thống nhất của các bên qua kênh ngoại giao.
Tham gia chuỗi cung ứng mới
Những ngành hiện nay có thể tận dụng sớm cơ hội mà EVFTA mang lại là dệt may, giày dép, nông sản, đặc biệt là nông sản nhiệt đới. Đây đều là những ngành xuất khẩu chủ lực, có ý nghĩa lớn trong tăng trưởng kinh tế nói chung.
Ông Lương Hoàng Thái, Vụ trưởng Vụ Chính sách Thương mại đa biên (Bộ Công Thương), dẫn nghiên cứu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Thế giới cho thấy trong 5 năm đầu thực hiện, hiệp định có thể đóng góp vào tăng trưởng kinh tế thêm khoảng 2,18%-3,25%, tức khoảng 0,5 điểm phần trăm GDP/năm. "Đây là tác động lớn hơn nhiều so với tất cả hiệp định thương mại tự do (FTA) trước đây mà Việt Nam đã tham gia, kể cả so với Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) mà Quốc hội phê chuẩn trước đây" - ông Thái nhận xét.
Không chỉ đem lại lợi ích cho các ngành xuất khẩu, kỳ vọng lớn từ hiệp định này nằm ở chỗ để thực thi một cách hiệu quả, Chính phủ sẽ tạo một môi trường kinh doanh thuận lợi, đi liền với cải cách thể chế, từ đó tăng cường thúc đẩy thương mại, đầu tư, tạo chuỗi cung ứng mới. Trong đó, tạo chuỗi cung ứng mới một cách bền vững, hiệu quả là vấn đề được quan tâm đặc biệt.
Theo ông Lương Hoàng Thái, các nước đang trong quá trình nỗ lực để đa dạng hóa chuỗi cung ứng của mình. Đặc biệt, trong bối cảnh ứng phó với những thay đổi của đại dịch Covid-19, xu hướng này diễn ra mạnh hơn. Với tư cách là một trong những nước đang phát triển đầu tiên trong khu vực có FTA với EU, Việt Nam được đánh giá là ở vị trí rất tốt để tiếp nhận chuỗi cung ứng mới bền vững.
"Diễn biến của dịch Covid-19 đã tác động không nhỏ đến chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều này khiến nhiều nước trên thế giới ưu tiên nâng cao nội lực để tránh phụ thuộc vào chuỗi cung ứng bên ngoài. Dịch Covid-19 sẽ thúc đẩy việc thiết kế lại chuỗi cung ứng hiện tại" - ông Thái phân tích.
Đẩy nhanh việc thực thi
Để tận dụng thời cơ từ EVFTA nhằm khôi phục kinh tế sau ảnh hưởng của dịch bệnh, ông Lương Hoàng Thái cho biết Bộ Công Thương sẽ đẩy nhanh tiến trình hoàn thiện việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn EVFTA để có hiệu lực ngay khi hiệp định được thực thi. Bên cạnh đó, chỉ đạo các thương vụ, chi nhánh thương vụ ở EU tập trung nguồn lực để phát triển thị trường, tìm kiếm các khách hàng xuất khẩu, nhập khẩu mới trong bối cảnh EVFTA được thực thi.
Nhận định EU là thị trường truyền thống của Việt Nam và rất thân thiện nhưng bị hạn chế về mặt thuế suất, ông Trần Việt Anh, Chủ tịch Hiệp hội Nhựa TP HCM, nhìn nhận khi EVFTA có hiệu lực trong tương lai gần, cơ hội cho các nhà xuất khẩu Việt Nam là khá lớn. Hiện nhiều doanh nghiệp (DN) đang làm ăn với EU cũng chuẩn bị để tận dụng cơ hội, gia tăng thị phần xuất khẩu. "DN Việt có 2 lợi thế là thường xuất vào EU những sản phẩm có nguồn gốc từ Việt Nam. Các DN có sản phẩm nội địa phù hợp với EU nhưng trước nay chưa làm ăn với thị trường này sẽ có cơ hội thêm thị trường mới và gia tăng kim ngạch xuất khẩu" - ông Việt Anh nhận định.
Theo ông Trần Văn Lĩnh, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Thủy sản và Thương mại Thuận Phước (Đà Nẵng), thị trường EU chiếm hơn 50% giá trị xuất khẩu của công ty nên DN rất quan tâm đến EVFTA. Với kinh nghiệm hơn 20 năm xuất khẩu các sản phẩm tôm sang EU, ông Lĩnh cho rằng khi nhà nhập khẩu được giảm thuế, thủy sản Việt Nam sẽ có lợi thế hơn các đối thủ cạnh tranh. Để được miễn giảm thuế, sản phẩm phải có xuất xứ Việt Nam từ nguyên liệu. Từ đó, buộc các DN phải tổ chức vùng nguyên liệu được quản lý tốt từ con giống, thức ăn theo yêu cầu của EU thay vì nhập khẩu và truy xuất được nguồn gốc từ ao nuôi đến bàn ăn.
"Điều quan trọng hơn mà cộng đồng DN kỳ vọng vào EVFTA cũng như các FTA thế hệ mới là động lực bên ngoài giúp Việt Nam thoát khỏi sự trì trệ của bộ máy hành chính. Ví dụ như trong vấn đề EU cảnh báo "thẻ vàng" hải sản Việt Nam, hệ thống quản lý của Việt Nam phải thay đổi để tương thích với họ nhằm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo... Thời gian qua, Việt Nam cũng đã có những sự thay đổi về hành lang pháp lý, phương pháp quản lý, giúp cho DN phát triển" - ông Lĩnh nhận xét.
Ngoài ra, các DN hải sản, đặc biệt là mặt hàng cá ngừ, surimi (một dạng cá viên) rất quan tâm đến hạn ngạch 11.500 tấn cá ngừ đóng hộp và 500 tấn surimi mà EU dành cho Việt Nam khi EVFTA có hiệu lực. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có thông tin chính thức về việc phân bổ hạn ngạch để DN tận dụng sớm thời cơ. Đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết rất trông chờ thông tin này sớm được công bố để DN chủ động thực thi.
Ở mảng xuất khẩu rau quả, ông Phùng Văn Hiền, Giám đốc Công ty TNHH Toàn cầu trái cây tươi (Bến Tre), đánh giá trái cây Việt Nam có chất lượng cao nếu so sánh với Thái Lan. Tuy nhiên, DN Việt Nam bị giảm sức cạnh tranh về giá do cước vận chuyển từ Việt Nam quá cao so với đối thủ. Vì vậy, trái cây Việt Nam chỉ xuất khẩu được ở những thời điểm các nước không có hàng nhờ trồng rải vụ. Do đó, để nâng cao khả năng cạnh tranh cho hàng Việt, cần có giải pháp hạ cước vận chuyển để giúp các DN xuất khẩu.
|
Cùng giảm thuế suất EU cam kết xóa bỏ 85,6% dòng thuế đối với hàng hóa Việt Nam xuất khẩu ngay khi EVFTA có hiệu lực. Trong 7 năm tiếp theo, EU tiếp tục xóa bỏ 99,2% số dòng thuế, tương đương 99,7% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vào EU. Ðối với khoảng 0,8% số dòng thuế còn lại, EU dành cho Việt Nam hạn ngạch thuế quan với thuế nhập khẩu trong hạn ngạch là 0%. Mức độ Việt Nam xóa bỏ thuế cho đối tác EU là 48,5% ngay khi hiệp định có hiệu lực, tăng dần lên 91,8% trong 7 năm tiếp theo và 98,3% sau 10 năm. |
VASEP nhận được phản ánh của một doanh nghiệp về những vướng mắc trong quá trình sử dụng dịch vụ tư vấn, hỗ trợ thủ tục xuất khẩu vào thị trường Nga. Vụ việc cho thấy doanh nghiệp cần kiểm chứng kỹ năng lực đối tác, làm rõ nội dung dịch vụ và điều kiện thanh toán trước khi ký hợp đồng.
(vasep.com.vn) Tuần 16–20/11/2026, thị trường Mỹ tiếp tục là tâm điểm của ngành thủy sản thế giới. Giá tôm bán buôn giảm và sức ép đã lan sang tôm sú. Mỹ đang xem xét yêu cầu điều tra tôm Ấn Độ liên quan cáo buộc lao động cưỡng bức, còn doanh nghiệp cá tra Việt Nam đối mặt rủi ro tăng thuế chống bán phá giá. Cạnh tranh giữa tôm Việt Nam và Ecuador ngày càng phụ thuộc vào chi phí sản xuất. Ở châu Âu, giá tôm nước lạnh tại Anh tăng, trong khi giá cá ngừ vằn tại Bangkok giảm xuống dưới 2.000 USD/tấn.
(vasep.com.vn) Ủy ban châu Âu (EC) tái khẳng định cam kết hỗ trợ các quốc gia Tây Phi tăng cường quản lý nguồn lợi cá nổi nhỏ, trong bối cảnh tình trạng khai thác quá mức đang đe dọa nguồn lợi thủy sản, an ninh lương thực và sinh kế của cộng đồng ngư dân ven biển.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu kéo dài 96 ngày cho thấy protein từ vi khuẩn methanotrophic có thể thay thế 50% lượng bột cá trong khẩu phần ăn của cá tráp vàng mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn. Tuy nhiên, tỷ lệ thay thế cao hơn có thể làm giảm trọng lượng cá và ảnh hưởng đến khả năng chống chịu bệnh.
(vasep.com.vn) Trong 10 năm qua, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Nga sang Trung Quốc đã tăng hơn 2,5 lần, trong khi khối lượng giao dịch thực tế tăng khoảng 40%. Thông tin được ông Alexey Buglak, Chủ tịch Hiệp hội các nhà khai thác cá minh thái Nga (PCA), công bố tại diễn đàn “Fish for the Future”, do Hội đồng Quản lý biển (MSC) tổ chức trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Quốc tế Trung Quốc 2026 (CFSE 2026).
(vasep.com.vn) Hải quân Hoàng gia New Zealand vừa phối hợp với Đơn vị Cảnh sát biển thuộc Lực lượng Cảnh sát Quần đảo Cook triển khai các hoạt động tuần tra, kiểm tra và giám sát nhằm ngăn chặn khai thác thủy sản bất hợp pháp tại khu vực Tây Thái Bình Dương.
(vasep.com.vn) Hiệp hội Các nhà chế biến mỡ và phụ phẩm động vật châu Âu (EFPRA) kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) điều chỉnh quy định, cho phép sử dụng rộng rãi hơn protein chế biến từ phụ phẩm động vật trong thức ăn chăn nuôi. Đề xuất được kỳ vọng mở thêm nguồn nguyên liệu thay thế bột cá, trong bối cảnh nguồn cung nguyên liệu biển chịu nhiều áp lực.
(vasep.com.vn) Phát biểu tại Hội nghị Thực phẩm và Protein 2026 do Seaberry Foods tổ chức ở Kochi, ông Ram Mohan, Giám đốc Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Thủy sản Ấn Độ (MPEDA), cho biết Ấn Độ hiện đứng thứ 7 thế giới, chiếm 4% thương mại thủy sản toàn cầu trị giá 218 tỷ USD.
(vasep.com.vn) Thị trường bacalhau (cá tuyết muối khô) của Bồ Đào Nha bước vào mùa tiêu thụ cao điểm cuối năm trong tình trạng thiếu hàng. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), tháng 10/2026, Na Uy xuất sang Bồ Đào Nha lượng thủy sản trị giá 730 triệu NOK, giảm 15% so với cùng kỳ. Khối lượng clipfish giảm 29%, còn 2.296 tấn, và cá tuyết muối giảm 38%, còn 950 tấn.
(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu thuộc Cơ quan Công nghiệp cơ bản và Phát triển vùng Tây Australia (DPIRD) đang phối hợp với ChemCentre sử dụng thiết bị huỳnh quang tia X (XRF) để phân tích thành phần nguyên tố trong vỏ ghẹ xanh.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn