Thủy sản tăng tốc xuất khẩu sang Mỹ, đối mặt cạnh tranh với Trung Quốc

Xuất nhập khẩu 09:35 05/05/2025 Lê Hằng
(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2025 ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ, đạt kim ngạch 3,3 tỷ USD, tăng 21% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng tháng 4, kim ngạch đạt 894,2 triệu USD, tăng 15%. Tuy nhiên, tăng trưởng không đồng đều giữa các nhóm sản phẩm và thị trường, trong bối cảnh bất ổn về thuế quan từ Hoa Kỳ đang tạo ra những thách thức đáng kể.

Tôm tiếp tục là mặt hàng chủ lực, đạt 1,27 tỷ USD trong 4 tháng, tăng 30% so với cùng kỳ. Riêng tháng 4, xuất khẩu tôm đạt 358,9 triệu USD, tăng 25%. Sự phục hồi chủ yếu đến từ nhu cầu gia tăng ở các thị trường lớn như Trung Quốc, EU và Nhật Bản, cùng với giá tôm đang hồi phục do cung – cầu toàn cầu tái cân bằng.

Cá tra đứng thứ hai với kim ngạch 632,7 triệu USD, tăng 9%; tháng 4 đạt 174,2 triệu USD, tăng nhẹ 3%. Cá ngừ đạt 304,2 triệu USD, tăng 1% trong 4 tháng, riêng tháng 4 giữ nguyên mức 86,3 triệu USD so với cùng kỳ. Cá các loại khác – bao gồm cá rô phi, cá điêu hồng – ghi nhận mức tăng 20%, đạt 679,6 triệu USD; tháng 4 đạt 171,6 triệu USD, tăng 14%.

Mực và bạch tuộc đạt 216,4 triệu USD (tăng 18%) trong 4 tháng, riêng tháng 4 tăng 22% đạt 54,1 triệu USD. Nhuyễn thể có vỏ tiếp tục tăng trưởng mạnh, đạt 83,1 triệu USD, tăng 82%, riêng tháng 4 đạt 21,1 triệu USD, tăng 36%. Trong khi đó, nhóm nhuyễn thể khác giảm 33% trong tháng 4, đạt chưa tới 0,5 triệu USD, dù lũy kế 4 tháng vẫn tăng nhẹ 5%. Cua, ghẹ và giáp xác khác tăng 50%, đạt 112,1 triệu USD; riêng tháng 4 đạt 27,6 triệu USD, tăng 21%.

Về thị trường, Trung Quốc và Hồng Kông tiếp tục là khu vực tiêu thụ lớn nhất, đạt 709,8 triệu USD trong 4 tháng, tăng 56%; tháng 4 đạt 173,3 triệu USD, tăng 23%. Nhật Bản đứng thứ hai với 536,6 triệu USD (tăng 22%), tháng 4 đạt 134,9 triệu USD, tăng 13%.

Thị trường Hoa Kỳ đạt 498,4 triệu USD, tăng 7% so với cùng kỳ, với tháng 4 đạt 153,6 triệu USD, tăng 8%. Dù tăng trưởng trở lại sau quý I trầm lắng, hoạt động xuất khẩu sang Mỹ vẫn chịu tác động rõ rệt từ chính sách thuế quan đối ứng và các rào cản kỹ thuật mới.

Ngược lại, thị trường EU ghi nhận kim ngạch 351,5 triệu USD (tăng 17%) dù riêng tháng 4 giảm 15%, chỉ đạt 76,8 triệu USD. Hàn Quốc đạt 264,1 triệu USD (tăng 15%), tháng 4 tăng nhẹ 2% đạt 64,2 triệu USD. ASEAN trở thành điểm sáng với mức tăng trưởng 25%, đạt 218,8 triệu USD trong 4 tháng; riêng tháng 4 tăng đột biến 68% đạt 68,2 triệu USD.

Trong khi đó, Trung Đông là thị trường duy nhất sụt giảm cả trong tháng 4 (22,8 triệu USD, giảm 26%) và lũy kế 4 tháng (105,4 triệu USD, giảm 8%), do nhu cầu tiêu thụ yếu. Các thị trường khác đóng góp 615,1 triệu USD, tăng 13% so với cùng kỳ, riêng tháng 4 đạt 200,4 triệu USD, tăng 35%.

Bối cảnh bất ổn về thuế quan Hoa Kỳ

Chính sách thuế quan đối ứng của Hoa Kỳ, với mức thuế chống bán phá giá cao (lên tới 46% đối với một số sản phẩm), đang tạo áp lực lớn lên xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Các mặt hàng như cá tra và tôm, vốn phụ thuộc nhiều vào thị trường này, chịu ảnh hưởng nặng nề. Thuế quan làm tăng giá thành sản phẩm, khiến các nhà nhập khẩu Mỹ cân nhắc chuyển hướng sang các nguồn cung khác như Ấn Độ hay Ecuador. Các rào cản kỹ thuật, như kiểm tra an toàn thực phẩm và yêu cầu truy xuất nguồn gốc khắt khe, cũng làm giảm lợi thế cạnh tranh của Việt Nam.

Tuy nhiên, Hiệp định CPTPP và các FTA khác đang giúp Việt Nam giảm thiểu tác động tiêu cực bằng cách mở rộng thị trường sang EU, Nhật Bản và ASEAN. Doanh nghiệp Việt Nam cũng đang điều chỉnh chiến lược, tập trung vào sản phẩm giá trị gia tăng và đa dạng hóa thị trường để giảm phụ thuộc vào Hoa Kỳ.

Dự báo xu hướng hai tháng tới

Trong hai tháng tới (tháng 5 và 6/2025), xuất khẩu thủy sản Việt Nam được dự báo sẽ có sự chuyển dịch mạnh mẽ trước khi chính sách thuế quan đối ứng mới của Hoa Kỳ có hiệu lực từ ngày 9/7/2025. Các doanh nghiệp Việt Nam sẽ tập trung đẩy mạnh xuất khẩu sang Hoa Kỳ, đặc biệt với các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra, nhằm tận dụng tối đa giai đoạn trước khi thuế quan mới làm tăng chi phí. Dự kiến kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này có thể tăng 10-15% so với tháng 4/2025, nhờ các hợp đồng được ký kết gấp rút và chiến lược giảm giá để duy trì thị phần.

Ngược lại, xuất khẩu sang các thị trường khác như Trung Quốc và ASEAN có khả năng chững lại, với mức tăng trưởng chỉ khoảng 3-5%. Nguyên nhân là sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ sản phẩm thủy sản Trung Quốc, vốn bị áp thuế cao tại Hoa Kỳ và buộc phải chuyển hướng sang thị trường nội địa cũng như các thị trường lân cận như ASEAN. Sự cạnh tranh này sẽ làm giảm sức hút của sản phẩm Việt Nam, đặc biệt ở phân khúc giá rẻ. EU và Nhật Bản có thể duy trì tăng trưởng ổn định (khoảng 8-10%), nhờ lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do, nhưng không đủ bù đắp sự chững lại ở Trung Quốc và ASEAN.

XK thủy sản 4 tháng đầu năm 2025

Sản phẩm

T4/2025 (triệu USD)

Tăng, giảm (%)

T1-T4/2025 (triệu USD)

Tăng, giảm (%)

Tôm các loại

         358,863

25

         1.269,310

30

Cá tra

         174,163

3

             632,747

9

Cá ngừ

           86,283

0

             304,244

1

Cá các loại khác

         171,632

14

             679,594

20

Cá rô phi + điêu hồng

5,186

158

19,004

138

Mực, bạch tuộc

           54,095

22

             216,364

18

Nhuyễn thể có vỏ

           21,107

36

               83,065

82

Nhuyễn thể khác

                 454

-33

                 2,228

5

Cua ghẹ và giáp xác khác

           27,588

21

             112,100

50

Tổng

         894,184

15

         3.299,653

21

 

xkts 2025

TIN MỚI CẬP NHẬT

Anh và Mozambique hợp tác bảo vệ vùng biển, hỗ trợ cộng đồng nghề cá

 |  14:09 29/09/2026

(vasep.com.vn) Anh và Mozambique vừa khởi động một chương trình hợp tác mới nhằm bảo vệ vùng ven biển, thúc đẩy quản lý tài nguyên biển bền vững và hỗ trợ cộng đồng ngư dân.

Umios (Nhật Bản) nhìn thấy dư địa cho cá minh thái Alaska tại Bắc Mỹ

 |  14:08 29/09/2026

(vasep.com.vn) Tập đoàn thủy sản Nhật Bản Umios nhận định thị trường Bắc Mỹ còn nhiều dư địa để gia tăng giá trị cá minh thái Alaska, trong bối cảnh doanh nghiệp muốn chuyển từ mô hình chủ yếu cung cấp nguyên liệu sang phát triển các sản phẩm hướng trực tiếp tới người tiêu dùng. Theo IntraFish, khoảng một nửa hạn ngạch cá minh thái Alaska của Umios hiện được bán dưới dạng nguyên liệu.

VkusVill, Exprod và RFC thiết lập chuỗi cung ứng khép kín cho cá minh thái tại Nga

 |  14:08 29/09/2026

(vasep.com.vn) VkusVill, Exprod và Công ty Thủy sản Nga (RFC) vừa ký kết thỏa thuận khung ba năm nhằm phát triển và phân phối các dòng sản phẩm cá minh thái giá trị gia tăng, thúc đẩy tiêu thụ thủy sản nội địa.

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 29/09/2026

 |  10:11 29/09/2026

(vasep.com.vn) Ngày 29/9, thị trường thủy sản thế giới tiếp tục ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về thuế quan, giá nguyên liệu và nguồn cung. Mỹ – Trung xem xét giảm thuế cho một số mặt hàng thủy sản, trong khi Nga ghi nhận giá cá minh thái tăng mạnh và sản lượng cá hồi tiếp tục thấp. Chi phí vận tải quốc tế tại Nhật tăng cao, còn nắng nóng gây thiệt hại lớn cho nuôi trồng thủy sản tại Hàn Quốc. Những thay đổi này tiếp tục tác động đến cạnh tranh và chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu.

Sản lượng cá rô phi Brazil tăng 148% trong 10 năm

 |  08:15 29/09/2026

(vasep.com.vn) Sản lượng cá rô phi của Brazil đạt khoảng 707.500 tấn trong năm 2025, tăng 148,2% so với khoảng 285.000 tấn năm 2015, theo báo cáo Observatório do Peixe của Alianima. Cá rô phi hiện chiếm gần 70% sản lượng cá nuôi của Brazil, trở thành đối tượng chủ lực của ngành nuôi trồng thủy sản nước này.

Đậu nành mở rộng vai trò thay thế bột cá trong thức ăn thủy sản

 |  08:14 29/09/2026

(vasep.com.vn) Trong bối cảnh giá bột cá tăng cao, khô đậu nành (SBM) và đạm đậu nành cô đặc (SPC) đang được ngành dinh dưỡng thủy sản quan tâm như những nguồn protein thay thế. Giá bột cá hiện vượt 2.500 USD/tấn, trong khi SBM chỉ khoảng 350 USD/tấn. Tuy nhiên, bên cạnh giá thành, chất lượng dinh dưỡng, tính ổn định và dấu chân carbon ngày càng được chú trọng.

Startup Brazil chọn Trung Quốc làm bàn đạp mở rộng công nghệ nuôi thủy sản

 |  08:13 29/09/2026

(vasep.com.vn) Cadoma, startup công nghệ nuôi trồng thủy sản của Brazil, đang mở rộng hoạt động sang Trung Quốc, xem đây là trung tâm sản xuất, nghiên cứu và phát triển (R&D), đồng thời là bàn đạp để đưa công nghệ nuôi thủy sản thông minh tới các thị trường quốc tế.

Xuất khẩu thủy sản Nga sang các nước BRICS tăng gấp đôi trong 5 năm

 |  08:13 29/09/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu các sản phẩm thủy sản của Nga sang các quốc gia BRICS đã tăng gấp đôi trong 5 năm qua, cho thấy vai trò ngày càng lớn của nhóm thị trường này đối với hoạt động thương mại thủy sản của Nga.

Lâm Đồng phát triển mô hình nuôi cá chim vây vàng trên biển

 |  08:12 29/09/2026

(vasep.com.vn) Cá chim vây vàng đang được lựa chọn là một trong những đối tượng có giá trị để phát triển nuôi biển công nghệ cao tại Lâm Đồng. Năm 2026, Trung tâm Khuyến nông tỉnh triển khai mô hình nuôi cá chim vây vàng bằng lồng tròn HDPE tại xã Liên Hương, mở hướng ứng dụng công nghệ trong nuôi biển quy mô phù hợp với điều kiện vùng biển địa phương.

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 28/9/2026

 |  09:19 28/09/2026

(vasep.com.vn) Ngày 28/9, thị trường thủy sản thế giới ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý từ nuôi tôm, nguyên liệu thức ăn đến cá hồi, surimi và cá ngừ. Trung Quốc đẩy mạnh đầu tư nuôi tôm công nghệ cao, trong khi nhu cầu và nguồn cung bột cá tiếp tục được điều chỉnh. Tại Nhật Bản, nguồn cá hồi và sản lượng surimi giảm, còn Nga ghi nhận sản lượng cá trích tăng mạnh. Những thay đổi này tiếp tục tác động đến nguồn cung, chi phí và xu hướng cạnh tranh của ngành thủy sản toàn cầu.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC