Thủy sản tăng tốc xuất khẩu sang Mỹ, đối mặt cạnh tranh với Trung Quốc

Xuất nhập khẩu 09:35 05/05/2025 Lê Hằng
(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2025 ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ, đạt kim ngạch 3,3 tỷ USD, tăng 21% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng tháng 4, kim ngạch đạt 894,2 triệu USD, tăng 15%. Tuy nhiên, tăng trưởng không đồng đều giữa các nhóm sản phẩm và thị trường, trong bối cảnh bất ổn về thuế quan từ Hoa Kỳ đang tạo ra những thách thức đáng kể.

Tôm tiếp tục là mặt hàng chủ lực, đạt 1,27 tỷ USD trong 4 tháng, tăng 30% so với cùng kỳ. Riêng tháng 4, xuất khẩu tôm đạt 358,9 triệu USD, tăng 25%. Sự phục hồi chủ yếu đến từ nhu cầu gia tăng ở các thị trường lớn như Trung Quốc, EU và Nhật Bản, cùng với giá tôm đang hồi phục do cung – cầu toàn cầu tái cân bằng.

Cá tra đứng thứ hai với kim ngạch 632,7 triệu USD, tăng 9%; tháng 4 đạt 174,2 triệu USD, tăng nhẹ 3%. Cá ngừ đạt 304,2 triệu USD, tăng 1% trong 4 tháng, riêng tháng 4 giữ nguyên mức 86,3 triệu USD so với cùng kỳ. Cá các loại khác – bao gồm cá rô phi, cá điêu hồng – ghi nhận mức tăng 20%, đạt 679,6 triệu USD; tháng 4 đạt 171,6 triệu USD, tăng 14%.

Mực và bạch tuộc đạt 216,4 triệu USD (tăng 18%) trong 4 tháng, riêng tháng 4 tăng 22% đạt 54,1 triệu USD. Nhuyễn thể có vỏ tiếp tục tăng trưởng mạnh, đạt 83,1 triệu USD, tăng 82%, riêng tháng 4 đạt 21,1 triệu USD, tăng 36%. Trong khi đó, nhóm nhuyễn thể khác giảm 33% trong tháng 4, đạt chưa tới 0,5 triệu USD, dù lũy kế 4 tháng vẫn tăng nhẹ 5%. Cua, ghẹ và giáp xác khác tăng 50%, đạt 112,1 triệu USD; riêng tháng 4 đạt 27,6 triệu USD, tăng 21%.

Về thị trường, Trung Quốc và Hồng Kông tiếp tục là khu vực tiêu thụ lớn nhất, đạt 709,8 triệu USD trong 4 tháng, tăng 56%; tháng 4 đạt 173,3 triệu USD, tăng 23%. Nhật Bản đứng thứ hai với 536,6 triệu USD (tăng 22%), tháng 4 đạt 134,9 triệu USD, tăng 13%.

Thị trường Hoa Kỳ đạt 498,4 triệu USD, tăng 7% so với cùng kỳ, với tháng 4 đạt 153,6 triệu USD, tăng 8%. Dù tăng trưởng trở lại sau quý I trầm lắng, hoạt động xuất khẩu sang Mỹ vẫn chịu tác động rõ rệt từ chính sách thuế quan đối ứng và các rào cản kỹ thuật mới.

Ngược lại, thị trường EU ghi nhận kim ngạch 351,5 triệu USD (tăng 17%) dù riêng tháng 4 giảm 15%, chỉ đạt 76,8 triệu USD. Hàn Quốc đạt 264,1 triệu USD (tăng 15%), tháng 4 tăng nhẹ 2% đạt 64,2 triệu USD. ASEAN trở thành điểm sáng với mức tăng trưởng 25%, đạt 218,8 triệu USD trong 4 tháng; riêng tháng 4 tăng đột biến 68% đạt 68,2 triệu USD.

Trong khi đó, Trung Đông là thị trường duy nhất sụt giảm cả trong tháng 4 (22,8 triệu USD, giảm 26%) và lũy kế 4 tháng (105,4 triệu USD, giảm 8%), do nhu cầu tiêu thụ yếu. Các thị trường khác đóng góp 615,1 triệu USD, tăng 13% so với cùng kỳ, riêng tháng 4 đạt 200,4 triệu USD, tăng 35%.

Bối cảnh bất ổn về thuế quan Hoa Kỳ

Chính sách thuế quan đối ứng của Hoa Kỳ, với mức thuế chống bán phá giá cao (lên tới 46% đối với một số sản phẩm), đang tạo áp lực lớn lên xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Các mặt hàng như cá tra và tôm, vốn phụ thuộc nhiều vào thị trường này, chịu ảnh hưởng nặng nề. Thuế quan làm tăng giá thành sản phẩm, khiến các nhà nhập khẩu Mỹ cân nhắc chuyển hướng sang các nguồn cung khác như Ấn Độ hay Ecuador. Các rào cản kỹ thuật, như kiểm tra an toàn thực phẩm và yêu cầu truy xuất nguồn gốc khắt khe, cũng làm giảm lợi thế cạnh tranh của Việt Nam.

Tuy nhiên, Hiệp định CPTPP và các FTA khác đang giúp Việt Nam giảm thiểu tác động tiêu cực bằng cách mở rộng thị trường sang EU, Nhật Bản và ASEAN. Doanh nghiệp Việt Nam cũng đang điều chỉnh chiến lược, tập trung vào sản phẩm giá trị gia tăng và đa dạng hóa thị trường để giảm phụ thuộc vào Hoa Kỳ.

Dự báo xu hướng hai tháng tới

Trong hai tháng tới (tháng 5 và 6/2025), xuất khẩu thủy sản Việt Nam được dự báo sẽ có sự chuyển dịch mạnh mẽ trước khi chính sách thuế quan đối ứng mới của Hoa Kỳ có hiệu lực từ ngày 9/7/2025. Các doanh nghiệp Việt Nam sẽ tập trung đẩy mạnh xuất khẩu sang Hoa Kỳ, đặc biệt với các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra, nhằm tận dụng tối đa giai đoạn trước khi thuế quan mới làm tăng chi phí. Dự kiến kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này có thể tăng 10-15% so với tháng 4/2025, nhờ các hợp đồng được ký kết gấp rút và chiến lược giảm giá để duy trì thị phần.

Ngược lại, xuất khẩu sang các thị trường khác như Trung Quốc và ASEAN có khả năng chững lại, với mức tăng trưởng chỉ khoảng 3-5%. Nguyên nhân là sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ sản phẩm thủy sản Trung Quốc, vốn bị áp thuế cao tại Hoa Kỳ và buộc phải chuyển hướng sang thị trường nội địa cũng như các thị trường lân cận như ASEAN. Sự cạnh tranh này sẽ làm giảm sức hút của sản phẩm Việt Nam, đặc biệt ở phân khúc giá rẻ. EU và Nhật Bản có thể duy trì tăng trưởng ổn định (khoảng 8-10%), nhờ lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do, nhưng không đủ bù đắp sự chững lại ở Trung Quốc và ASEAN.

XK thủy sản 4 tháng đầu năm 2025

Sản phẩm

T4/2025 (triệu USD)

Tăng, giảm (%)

T1-T4/2025 (triệu USD)

Tăng, giảm (%)

Tôm các loại

         358,863

25

         1.269,310

30

Cá tra

         174,163

3

             632,747

9

Cá ngừ

           86,283

0

             304,244

1

Cá các loại khác

         171,632

14

             679,594

20

Cá rô phi + điêu hồng

5,186

158

19,004

138

Mực, bạch tuộc

           54,095

22

             216,364

18

Nhuyễn thể có vỏ

           21,107

36

               83,065

82

Nhuyễn thể khác

                 454

-33

                 2,228

5

Cua ghẹ và giáp xác khác

           27,588

21

             112,100

50

Tổng

         894,184

15

         3.299,653

21

 

xkts 2025

TIN MỚI CẬP NHẬT

Khai mạc VSS 2026: Chủ tịch VASEP Đỗ Ngọc Tài khuyến nghị doanh nghiệp thủy sản chủ động xây dựng kịch bản thị trường 2027–2029

 |  09:04 11/11/2026

(vasep.com.vn) Nên ưu tiên thị trường nào, phát triển sản phẩm gì và chuẩn bị nguồn nguyên liệu ra sao? Phát biểu tại phiên khai mạc Vietnam Seafood Summit 2026 ngày 11/11 tại Cần Thơ, Chủ tịch VASEP Đỗ Ngọc Tài đề nghị doanh nghiệp đưa các kịch bản thị trường vào kế hoạch sản xuất, đầu tư giai đoạn 2027–2029 và phối hợp sớm hơn với các đối tác trong chuỗi.

Anh và EU hoàn tất thỏa thuận SPS, thủy sản Anh bớt thủ tục khi vào EU

 |  06:19 11/11/2026

(vasep.com.vn) Anh và Liên minh châu Âu (EU) đã hoàn tất nội dung thỏa thuận về vệ sinh và kiểm dịch động thực vật (SPS), nhằm dỡ bỏ phần lớn giấy tờ và thủ tục kiểm tra được áp dụng đối với hoạt động thương mại thực phẩm, nông sản và sản phẩm có nguồn gốc động vật sau Brexit. Thỏa thuận được xem là bước quan trọng trong nỗ lực khôi phục quan hệ thương mại giữa hai bên.

Xuất khẩu tôm Ấn Độ tăng 22% trong tháng 8/2026

 |  06:18 11/11/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Ấn Độ trong tháng 8/2026 đạt 75.615 tấn, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước, nhờ lượng hàng xuất sang Mỹ tăng mạnh. Tuy nhiên, xuất khẩu sang EU tiếp tục sụt giảm, trong khi thị trường Việt Nam cũng ghi nhận mức giảm đáng kể.

Phụ phẩm gia cầm có thể thay thế 20% bột cá trong thức ăn cá hồi vân

 |  06:16 11/11/2026

(vasep.com.vn) Một nghiên cứu tại Kashmir (Ấn Độ) cho thấy phụ phẩm ruột gà được xử lý bằng phương pháp ủ chua axit có thể thay thế 20% bột cá trong thức ăn cá hồi vân, giúp cá tăng trưởng tốt hơn và sử dụng thức ăn hiệu quả hơn. Kết quả mở ra hướng tận dụng phụ phẩm chế biến gia cầm, giảm phụ thuộc vào bột cá trong sản xuất thức ăn thủy sản.

Xuất khẩu cá rô phi sang Ả rập Xê Út tăng mạnh dù vận tải biển nhiều biến động

 |  06:15 11/11/2026

(vasep.com.vn) Trong 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá rô phi Việt Nam sang khối Trung Đông đạt 10 triệu USD, tăng 48% so với cùng kỳ và chiếm 10% tổng xuất khẩu cá rô phi của cả nước. Riêng tháng 9 đạt 3 triệu USD, tăng 203% so với cùng kỳ và chiếm 21% tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi trong tháng.

Nguồn lợi thủy sản Mỹ cải thiện, khai thác thương mại và câu cá giải trí đóng góp 321 tỷ USD

 |  06:59 10/11/2026

(vasep.com.vn) Nguồn lợi thủy sản tại Mỹ đang có những tín hiệu tích cực khi số lượng đàn cá thuộc diện bị khai thác quá mức giảm xuống mức thấp kỷ lục. Trong khi đó, ngành khai thác thủy sản thương mại và câu cá giải trí đóng góp tổng cộng 321 tỷ USD doanh thu và hỗ trợ 1,7 triệu việc làm trong năm 2024.

EU gia hạn cơ chế hạn ngạch thuế quan thủy sản đến hết năm 2027

 |  06:57 10/11/2026

(vasep.com.vn) Ngày 26/10/2026, Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) thông qua quyết định gia hạn thêm một năm cơ chế hạn ngạch thuế quan tự chủ (ATQ) đối với một số sản phẩm thủy sản nhập khẩu từ các nước ngoài EU, kéo dài thời hạn áp dụng đến ngày 31/12/2027. Quyết định nhằm duy trì nguồn nguyên liệu cho ngành chế biến thủy sản châu Âu trong khi EU chưa hoàn tất khuôn khổ mới gắn ưu đãi thuế quan với các tiêu chí bền vững.

Benchmark Genetics ra mắt công nghệ xét nghiệm DNA phục vụ chọn giống tôm

 |  06:55 10/11/2026

(vasep.com.vn) Công ty di truyền thủy sản Benchmark Genetics của Na Uy vừa ra mắt BenchTrace, giải pháp xét nghiệm DNA giúp xác định quan hệ huyết thống và phả hệ trong các chương trình chọn giống tôm, góp phần nâng cao độ chính xác và rút ngắn thời gian chọn tạo giống.

Đồng Tháp ưu tiên nghiên cứu giống cá tra chất lượng cao, thúc đẩy chuyển đổi số

 |  06:55 10/11/2026

(vasep.com.vn) Tỉnh Đồng Tháp xác định phát triển giống cá tra chất lượng cao, ứng dụng công nghệ số và đẩy mạnh chế biến sâu là những ưu tiên nhằm nâng cao hiệu quả và giá trị toàn chuỗi ngành hàng cá tra. Định hướng này được đưa ra tại Hội nghị “Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp – khu vực phía Nam”, ngày 2/11/2026.

Xã Phú Hòa (An Giang) phát triển nuôi cá tra theo chuỗi liên kết, nâng cao hiệu quả kinh tế

 |  08:16 09/11/2026

(vasep.com.vn) Xã Phú Hòa, tỉnh An Giang đang thúc đẩy mô hình nuôi cá tra theo chuỗi liên kết giữa người nuôi và doanh nghiệp chế biến nhằm chủ động nguồn nguyên liệu, kiểm soát chất lượng và nâng cao hiệu quả sản xuất. Các vùng nuôi được định hướng phát triển tập trung, gắn với mã số cơ sở nuôi và các chứng nhận chất lượng quốc tế.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC