Thủy sản tăng tốc xuất khẩu sang Mỹ, đối mặt cạnh tranh với Trung Quốc

Xuất nhập khẩu 09:35 05/05/2025 Lê Hằng
(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2025 ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ, đạt kim ngạch 3,3 tỷ USD, tăng 21% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng tháng 4, kim ngạch đạt 894,2 triệu USD, tăng 15%. Tuy nhiên, tăng trưởng không đồng đều giữa các nhóm sản phẩm và thị trường, trong bối cảnh bất ổn về thuế quan từ Hoa Kỳ đang tạo ra những thách thức đáng kể.

Tôm tiếp tục là mặt hàng chủ lực, đạt 1,27 tỷ USD trong 4 tháng, tăng 30% so với cùng kỳ. Riêng tháng 4, xuất khẩu tôm đạt 358,9 triệu USD, tăng 25%. Sự phục hồi chủ yếu đến từ nhu cầu gia tăng ở các thị trường lớn như Trung Quốc, EU và Nhật Bản, cùng với giá tôm đang hồi phục do cung – cầu toàn cầu tái cân bằng.

Cá tra đứng thứ hai với kim ngạch 632,7 triệu USD, tăng 9%; tháng 4 đạt 174,2 triệu USD, tăng nhẹ 3%. Cá ngừ đạt 304,2 triệu USD, tăng 1% trong 4 tháng, riêng tháng 4 giữ nguyên mức 86,3 triệu USD so với cùng kỳ. Cá các loại khác – bao gồm cá rô phi, cá điêu hồng – ghi nhận mức tăng 20%, đạt 679,6 triệu USD; tháng 4 đạt 171,6 triệu USD, tăng 14%.

Mực và bạch tuộc đạt 216,4 triệu USD (tăng 18%) trong 4 tháng, riêng tháng 4 tăng 22% đạt 54,1 triệu USD. Nhuyễn thể có vỏ tiếp tục tăng trưởng mạnh, đạt 83,1 triệu USD, tăng 82%, riêng tháng 4 đạt 21,1 triệu USD, tăng 36%. Trong khi đó, nhóm nhuyễn thể khác giảm 33% trong tháng 4, đạt chưa tới 0,5 triệu USD, dù lũy kế 4 tháng vẫn tăng nhẹ 5%. Cua, ghẹ và giáp xác khác tăng 50%, đạt 112,1 triệu USD; riêng tháng 4 đạt 27,6 triệu USD, tăng 21%.

Về thị trường, Trung Quốc và Hồng Kông tiếp tục là khu vực tiêu thụ lớn nhất, đạt 709,8 triệu USD trong 4 tháng, tăng 56%; tháng 4 đạt 173,3 triệu USD, tăng 23%. Nhật Bản đứng thứ hai với 536,6 triệu USD (tăng 22%), tháng 4 đạt 134,9 triệu USD, tăng 13%.

Thị trường Hoa Kỳ đạt 498,4 triệu USD, tăng 7% so với cùng kỳ, với tháng 4 đạt 153,6 triệu USD, tăng 8%. Dù tăng trưởng trở lại sau quý I trầm lắng, hoạt động xuất khẩu sang Mỹ vẫn chịu tác động rõ rệt từ chính sách thuế quan đối ứng và các rào cản kỹ thuật mới.

Ngược lại, thị trường EU ghi nhận kim ngạch 351,5 triệu USD (tăng 17%) dù riêng tháng 4 giảm 15%, chỉ đạt 76,8 triệu USD. Hàn Quốc đạt 264,1 triệu USD (tăng 15%), tháng 4 tăng nhẹ 2% đạt 64,2 triệu USD. ASEAN trở thành điểm sáng với mức tăng trưởng 25%, đạt 218,8 triệu USD trong 4 tháng; riêng tháng 4 tăng đột biến 68% đạt 68,2 triệu USD.

Trong khi đó, Trung Đông là thị trường duy nhất sụt giảm cả trong tháng 4 (22,8 triệu USD, giảm 26%) và lũy kế 4 tháng (105,4 triệu USD, giảm 8%), do nhu cầu tiêu thụ yếu. Các thị trường khác đóng góp 615,1 triệu USD, tăng 13% so với cùng kỳ, riêng tháng 4 đạt 200,4 triệu USD, tăng 35%.

Bối cảnh bất ổn về thuế quan Hoa Kỳ

Chính sách thuế quan đối ứng của Hoa Kỳ, với mức thuế chống bán phá giá cao (lên tới 46% đối với một số sản phẩm), đang tạo áp lực lớn lên xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Các mặt hàng như cá tra và tôm, vốn phụ thuộc nhiều vào thị trường này, chịu ảnh hưởng nặng nề. Thuế quan làm tăng giá thành sản phẩm, khiến các nhà nhập khẩu Mỹ cân nhắc chuyển hướng sang các nguồn cung khác như Ấn Độ hay Ecuador. Các rào cản kỹ thuật, như kiểm tra an toàn thực phẩm và yêu cầu truy xuất nguồn gốc khắt khe, cũng làm giảm lợi thế cạnh tranh của Việt Nam.

Tuy nhiên, Hiệp định CPTPP và các FTA khác đang giúp Việt Nam giảm thiểu tác động tiêu cực bằng cách mở rộng thị trường sang EU, Nhật Bản và ASEAN. Doanh nghiệp Việt Nam cũng đang điều chỉnh chiến lược, tập trung vào sản phẩm giá trị gia tăng và đa dạng hóa thị trường để giảm phụ thuộc vào Hoa Kỳ.

Dự báo xu hướng hai tháng tới

Trong hai tháng tới (tháng 5 và 6/2025), xuất khẩu thủy sản Việt Nam được dự báo sẽ có sự chuyển dịch mạnh mẽ trước khi chính sách thuế quan đối ứng mới của Hoa Kỳ có hiệu lực từ ngày 9/7/2025. Các doanh nghiệp Việt Nam sẽ tập trung đẩy mạnh xuất khẩu sang Hoa Kỳ, đặc biệt với các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra, nhằm tận dụng tối đa giai đoạn trước khi thuế quan mới làm tăng chi phí. Dự kiến kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này có thể tăng 10-15% so với tháng 4/2025, nhờ các hợp đồng được ký kết gấp rút và chiến lược giảm giá để duy trì thị phần.

Ngược lại, xuất khẩu sang các thị trường khác như Trung Quốc và ASEAN có khả năng chững lại, với mức tăng trưởng chỉ khoảng 3-5%. Nguyên nhân là sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ sản phẩm thủy sản Trung Quốc, vốn bị áp thuế cao tại Hoa Kỳ và buộc phải chuyển hướng sang thị trường nội địa cũng như các thị trường lân cận như ASEAN. Sự cạnh tranh này sẽ làm giảm sức hút của sản phẩm Việt Nam, đặc biệt ở phân khúc giá rẻ. EU và Nhật Bản có thể duy trì tăng trưởng ổn định (khoảng 8-10%), nhờ lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do, nhưng không đủ bù đắp sự chững lại ở Trung Quốc và ASEAN.

XK thủy sản 4 tháng đầu năm 2025

Sản phẩm

T4/2025 (triệu USD)

Tăng, giảm (%)

T1-T4/2025 (triệu USD)

Tăng, giảm (%)

Tôm các loại

         358,863

25

         1.269,310

30

Cá tra

         174,163

3

             632,747

9

Cá ngừ

           86,283

0

             304,244

1

Cá các loại khác

         171,632

14

             679,594

20

Cá rô phi + điêu hồng

5,186

158

19,004

138

Mực, bạch tuộc

           54,095

22

             216,364

18

Nhuyễn thể có vỏ

           21,107

36

               83,065

82

Nhuyễn thể khác

                 454

-33

                 2,228

5

Cua ghẹ và giáp xác khác

           27,588

21

             112,100

50

Tổng

         894,184

15

         3.299,653

21

 

xkts 2025

TIN MỚI CẬP NHẬT

Giá mực ống biển sâu phục hồi sau giai đoạn giảm

 |  09:33 28/04/2026

(vasep.com.vn) Trong tuần 16, thị trường mực ống biển sâu tại Trung Quốc ghi nhận xu hướng phục hồi rõ rệt sau thời gian dài giảm giá. Đáng chú ý, mực ống Đông Nam Thái Bình Dương (mực Peru) tăng giá ở hầu hết các phân khúc, trong đó mực nguyên con tăng mạnh nhất. Mực nguyên con cỡ siêu nhỏ tăng 800 nhân dân tệ, cỡ nhỏ tăng 750 nhân dân tệ. Các sản phẩm chế biến như vây đuôi tăng 400 nhân dân tệ và phần thân tăng 525 nhân dân tệ.

Canada đạt thỏa thuận giá cua tuyết mùa khai thác 2026

 |  09:31 28/04/2026

(vasep.com.vn) Liên minh Công nhân Thủy sản, Thực phẩm và Liên ngành (FFAW) và Hiệp hội Sản xuất Hải sản (ASP) tại Newfoundland và Labrador, Canada đã đạt thỏa thuận về giá cua tuyết cho mùa khai thác năm 2026, chấm dứt nhiều tuần tranh cãi về giá.

Ngành cá hồi Alaska lo ngại quy định truy xuất nguồn gốc mới của EU

 |  09:28 28/04/2026

(vasep.com.vn) Đại diện ngành khai thác thủy sản Alaska cảnh báo quy định truy xuất nguồn gốc điện tử CATCH của Liên minh châu Âu (EU) có thể gây tác động nghiêm trọng đến xuất khẩu cá hồi sang thị trường này.

Chiếc neo trong tư duy và hành trình của ngành thủy sản

 |  09:26 28/04/2026

Có một con thuyền neo ngoài cửa biển. Sóng lên, gió đổi, con thuyền vẫn lắc lư tại chỗ. Không phải vì nó không đủ sức ra khơi, mà vì sợi dây neo giữ nó lại, đủ để chống chọi với sóng gần bờ, nhưng không bao giờ chạm tới ngư trường xa.

Ấn Độ mạnh tay trấn áp đánh bắt bất hợp pháp

 |  08:46 28/04/2026

(vasep.com.vn) Trong một chiến dịch thực thi pháp luật quan trọng dọc theo bờ biển Devbhumi Dwarka, cảnh sát Gujarat, Ấn Độ đã thu giữ 55 tàu đánh cá vì bị cáo buộc tham gia vào hoạt động “câu cá bằng dây câu” bị cấm, cho thấy mối quan ngại ngày càng tăng của bang về thiệt hại sinh thái biển.

Nam Ninh Hòa thúc đẩy mô hình nuôi cá rô phi đơn tính

 |  11:50 27/04/2026

(vasep.com.vn) Hội Nông dân xã Nam Ninh Hòa vừa tổ chức hội thảo đầu bờ nhằm giới thiệu mô hình nuôi cá rô phi đơn tính tại thôn Phú Hữu, mở ra hướng chuyển đổi sản xuất hiệu quả và bền vững cho người dân địa phương. Sự kiện thu hút đông đảo đại diện chính quyền, các tổ chức đoàn thể, hợp tác xã và nhiều hộ nuôi trồng thủy sản tham dự.

Mỹ đề xuất luật ưu tiên mua hải sản nội địa cho bữa ăn học đường

 |  11:48 27/04/2026

(vasep.com.vn) Một nghị sĩ tại United States vừa giới thiệu dự luật yêu cầu chính phủ liên bang chỉ mua hải sản sản xuất trong nước cho các chương trình như bữa ăn học đường và các chương trình dinh dưỡng công.

Nhập khẩu thủy sản Nga vào EU tăng trở lại

 |  11:46 27/04/2026

(vasep.com.vn) Nhập khẩu cá và hải sản từ Nga vào Liên minh châu Âu (EU) đang ghi nhận tín hiệu phục hồi trong những tháng đầu năm 2026. Riêng tháng 2, kim ngạch xuất khẩu phi lê và thịt cá đạt 48,5 triệu euro, tăng 12% so với tháng trước và tăng 3% so với cùng kỳ năm 2025 – mức cao nhất kể từ cuối năm 2024. Diễn biến này cho thấy nhu cầu từ thị trường châu Âu vẫn duy trì ổn định, đồng thời phản ánh sự cải thiện vị thế của các nhà cung cấp Nga.

Công điện của Thủ tướng yêu cầu khắc phục triệt để các tồn tại trong chống khai thác IUU

 |  11:29 27/04/2026

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng vừa ký Công điện số 34/CĐ-TTg ngày 25/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế trong chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Số hóa ngành chế biến thủy hải sản: khi công nghệ đồng bộ hóa quy trình

 |  10:08 24/04/2026

Trong cuộc đua xuất khẩu thủy hải sản, chuyển đổi số không còn là một lựa chọn mang tính xu hướng, mà đã trở thành điều kiện sống còn để vượt qua các rào cản kỹ thuật quốc tế. Tuy nhiên, thay vì chạy theo những phần mềm xa rời thực tế, các doanh nghiệp đang tìm kiếm một hướng đi thực dụng hơn: Lấy bài toán vận hành làm trọng tâm.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC