Thủy sản gặp khó vì “bó” kiểm dịch: Quy định bất hợp lý, gây tốn kém

Như Diễn đàn Doanh nghiệp đã thông tin, quy định sản phẩm chế biến từ động vật - sản phẩm động vật thủy sản hoặc sản phẩm có chứa “sản phẩm động vật thủy sản” (hàng khô, đồ hộp, nấu chín, ăn liền, đông lạnh…) khi nhập khẩu dành cho người tiêu dùng, đang thực hiện “kiểm dịch” theo Luật Thú y không chỉ sai về bản chất khoa học, “đánh tráo” khái niệm, và trực tiếp khiến danh mục hàng hóa, bao gồm hàng chế biến, đông lạnh phải chịu kiểm tra nhập khẩu không giảm đi

Kiểm dịch quá rộng nằm ngoài phạm vi… Luật Thú y

Trong một văn bản góp ý gửi Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Bộ NN&PTNT), đại diện của Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (AmCham Việt Nam) cũng cho rằng, việc diễn giải định nghĩa sản phẩm có nguồn gốc động vật trong Luật Thú y cần làm rõ, như cụm từ "các sản phẩm có nguồn gốc động vật khác" phải được hiểu là các bộ phận của cơ thể động vật nhưng chưa được nêu rõ như gân, tủy, vi cá...

Theo đại diện của AmCham Việt Nam, theo Thông tư của Bộ NN&PTNT thì bất cứ sản phẩm được sản xuất hay chế biến từ động vật đều quy thành "sản phẩm có nguồn gốc động vật", dẫn đến việc áp dụng kiểm dịch quá rộng nằm ngoài phạm vi Luật Thú y.

“Từ thịt phân lập thành protein, từ protein lại tách ra thành các acid amin dùng trong dược phẩm/thực phẩm, nếu theo quy định của cơ quan thú y, các acid amin dù là thuốc được tiêm vào cơ thể người vẫn bị coi là sản phẩm động vật và phải kiểm dịch. Thế giới không có nước nào làm vậy cả, OIE cũng không quy định như vậy”, đại diện AmCham Việt Nam nêu ví dụ.

Cũng theo AmCham Việt Nam, kiểm dịch thực phẩm có nguồn gốc động vật bao gói hiện nay hoàn toàn trùng với kiểm tra An toàn thực phẩm (ATTP) do cùng kiểm tra các vi sinh vật như E.Coli, Salmonella và không đúng với quy định của OIE, dẫn tới trường hợp có nhiều mặt hàng vừa phải kiểm dịch của Bộ NN&PTNT, vừa phải kiểm tra An toàn thực phẩm của Bộ Y tế cho cùng chỉ tiêu. Điều này rất bất hợp lý, gây tốn kém, và không cần thiết.

Không đáng có

Theo ông Nguyễn Hoài Nam - Phó tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), nếu đưa ra một bảng so sánh giữa các hình thức kiểm tra ATTP và kiểm dịch thú y cho hàng thủy sản nhập khẩu thì không khó để thấy kiểm dịch thú y đang tạo gánh nặng về mặt thủ tục hành chính thay vì cắt giảm như Cục Thú y đã từng trả lời trước dư luận.

“Như đối với hạng mục nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu, gia công xuất khẩu, nếu thực hiện kiểm tra ATTP (theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP) thì hàng hóa đều thực hiện miễn kiểm tra từ kiểm tra giảm, kiểm tra thông thường, đến kiểm tra chặt. Trong khi, kiểm dịch thú y (theo Thông tư số 26/2016/TT-BNN và Thông tư số 36/2018/TT-BNN đối với thuỷ sản) thì hàng hóa phải thực hiện, kiểm tra hồ sơ (100% lô hàng); kiểm tra bao gói, ghi nhãn, ngoại quan (100% lô hàng); lấy mẫu để kiểm tra các chỉ tiêu vệ sinh thú y (trường hợp nghi ngờ hoặc phát hiện hàng hóa không đảm bảo yêu cầu vệ sinh thú y)”, ông Nam phân tích.

Liên quan đến những bất cập trong kiểm dịch, mới đây, ông Trần Quang Trung - Chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam, cũng mới có kiến nghị gửi lên Chính phủ về một số bất cập trong quy định kiểm dịch đối với ngành sữa. Cụ thể, hiện một số sản phẩm đã qua xử lý nhiệt vẫn bị kiểm dịch như các sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ nhỏ đã đóng gói để bán lẻ và sản phẩm dinh dưỡng y tế, đồ uống chứa sữa tiệt trùng.

Theo ông Trung, các sản phẩm dinh dưỡng như sữa bột đã qua xử lý nhiệt và với tiêu chuẩn rất cao mà vẫn phải yêu cầu kiểm dịch là không hợp lý, một là bỏ các chỉ tiêu này trong quy định kiểm dịch hoặc Bộ NN&PTNT và Bộ Y tế phải có quy định công nhận lẫn nhau về kết quả kiểm tra, để doanh nghiệp chỉ phải đi kiểm tra một lần và một nơi.

(Theo Diễn đàn DN)