Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), nhiều sản phẩm chế biến từ động vật - sản phẩm động vật thủy sản hoặc sản phẩm có chứa “sản phẩm động vật thủy sản” (hàng khô, đồ hộp, nấu chín, ăn liền, đông lạnh…) khi nhập khẩu dùng cho con người tiêu dùng đang thực hiện kiểm tra với các chỉ tiêu của an toàn thực phẩm nhưng lại mang tên là hoạt động “kiểm dịch” (theo Luật Thú y) là không đúng và không phù hợp. Điều này không chỉ sai về bản chất khoa học, “đánh tráo” khái niệm, và trực tiếp khiến danh mục hàng hóa, bao gồm hàng chế biến, đông lạnh phải chịu kiểm tra nhập khẩu không giảm đi.
Không đúng và không phù hợp…
Cụ thể, tại Thông tư số 36/2018/TT-BNNPTNT với tên gọi “Kiểm dịch nhập khẩu sản phẩm động vật thủy sản…”, Danh mục chỉ tiêu kiểm tra bao gồm: Cá và thủy sản tươi, đông lạnh (phải xử lý nhiệt trước khi sử dụng): Salmonella, E. Coli, V. cholerae, V. parahaemolyticus; Sản phẩm chế biến từ cá và thủy sản (dùng trực tiếp, không qua xử lý nhiệt trước khi sử dụng): E.coli, Cl.perfringens, Salmonella, V. parahaemolyticus; Thủy sản khô sơ chế (phải xử lý nhiệt trước khi sử dụng): E.colo, S.aureus, Salmonella, V. parahaemolyticus; Giáp xác và động vật thân mềm có vỏ hoặc đã bỏ vỏ gia nhiệt: E. coli, S.aureus, Salmonella.
Theo đó, Cục Thú y đang kiểm tra các lô hàng thủy sản đông lạnh nhập khẩu dùng làm thực phẩm như: Kiểm cảm quan, ngoại quan: Mẫu 13 “Biên bản ghi nhận tình trạng vệ sinh thú y của động vật, sản phẩm động vật” (số lượng, trọng lượng, nhiệt độ bảo quản, quy cách bao gói, tình trạng hàng hóa, kết luận ngoại quan lô hàng…).
Trường hợp phải lấy mẫu kiểm nghiệm sẽ kiểm nghiệm các chỉ tiêu vi sinh vật gây hại như danh mục nêu trên, và căn cứ để kết luận các chỉ tiêu kiểm tra đạt yêu cầu về vi sinh theo giới hạn cho phép hay không là căn cứ vào Quyết định số 46/2007/QĐ-BYT ngày 19/12/2007 của Bộ Y tế. Quyết định 46/2007 của BYT là quy định về giới hạn tối đa ô nhiễm sinh học, hóa học trong thực phẩm, ban hành căn cứ trên Pháp lệnh vệ sinh An toàn thực phẩm (ATTP) số 12/2003 năm 2003 của UBTV Quốc hội.
“Rõ ràng, các chỉ tiêu VSV gây hại trên là các chỉ tiêu ATTP – kiểm soát ngưỡng an toàn trong thực phẩm dùng cho người, hoạt động kiểm tra như trên là hoạt động kiểm tra ATTP”, VASEP nhấn mạnh.
Bản chất là “kiểm tra an toàn thực phẩm”
Theo Phó tổng Thư ký VASEP - Nguyễn Hoài Nam, về bản chất kiểm dịch động vật (trên cạn, dưới nước) nhập khẩu chính là kiểm soát sự lây lan dịch bệnh cho vật nuôi và môi trường vật nuôi, chứ không phải là kiểm soát các tác nhân gây ra dịch bệnh cho con người.
“Mỹ, EU, Nhật Bản, Anh, Canada và hầu hết các quốc gia phát triển, đang phát triển trên thế giới mà có nhập khẩu (khoảng 160 quốc gia) sản phẩm thủy sản của Việt Nam hiện nay (chủ yếu là chế biến đông lạnh, đồ hộp, hàng khô…) để dùng làm thực phẩm cho người đều chỉ áp dụng kiểm tra ATTP thủy sản nhập khẩu – bao gồm các chỉ tiêu: cảm quan, vi sinh vật gây hại và/hoặc kháng sinh, hóa chất.
Các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam, trong hơn 20 năm qua, xuất khẩu sản phẩm thủy sản đi các thị trường khác nhau đều quen và hiểu rõ nguyên tắc HACCP và các chỉ tiêu ATTP mà doanh nghiệp phải áp dụng cũng như để vượt qua kiểm soát nhập khẩu của các nước”, ông Nam viện dẫn.
Cũng theo ông Nam, biện pháp và các chỉ tiêu mà Việt Nam (giao Cục Thú y) kiểm soát sản phẩm thủy sản nhập khẩu dùng làm thực phẩm như tại Thông tư số 36/2018/TT-BNNPTNT với tên gọi “Kiểm dịch nhập khẩu sản phẩm động vật thủy sản…” cũng hoàn toàn tương đồng với cách thức mà các nước trên thế giới áp dụng. Chỉ khác duy nhất là, các nước gọi đúng và đủ tên của biện pháp kiểm soát là “kiểm tra An toàn thực phẩm”, còn Việt Nam thì trong các năm qua lại được áp tên là “kiểm dịch” dẫn đến hệ lụy, việc kiểm tra nhập khẩu đối với hàng hóa này không được áp dụng theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP của Chính phủ quy định hướng dẫn một số điều của Luật ATTP, trực tiếp dẫn tới Danh mục sản phẩm thủy sản phải chịu kiểm tra là rất nhiều.
Diễn đàn Doanh nghiệp sẽ tiếp tục thông tin.
(vasep.com.vn) Nghiên cứu mới của các nhà khoa học Bồ Đào Nha cho thấy protein thủy phân từ phụ phẩm ngành thực phẩm có thể thay thế một phần bột cá trong khẩu phần nuôi cá vược châu Âu (European seabass) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê, đồng thời nâng cao tính bền vững của ngành.
(vasep.com.vn) Super Bowl của Liên đoàn Bóng bầu dục Quốc gia Mỹ (NFL) diễn ra ngày 8/2, cùng với Valentine’s Day vào ngày 14/2, đang tạo ra cơ hội lớn cho các nhà bán lẻ và chuỗi nhà hàng tại Mỹ đẩy mạnh các chương trình khuyến mãi, đặc biệt là với mặt hàng thủy sản.
(vasep.com.vn) Việc Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ công bố hoàn tất đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA) cuối tháng 1/2026 đang mở ra một giai đoạn cạnh tranh mới trên thị trường thủy sản châu Âu. Trong đó, ngành cá ngừ Việt Nam – vốn coi EU là thị trường quan trọng cho các dòng sản phẩm loin và cá ngừ chế biến – có thể đối mặt rủi ro “xói mòn ưu đãi”, khi một đối thủ lớn về nguồn nguyên liệu và năng lực chế biến như Ấn Độ được mở cánh cửa thuế quan rộng hơn.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Fish Physiology and Biochemistry cho thấy bột giun nhiều tơ (polychaete meal) từ loài Hediste diversicolor có thể thay thế tới 50% bột cá trong thức ăn cho cá vược châu Âu (Dicentrarchus labrax) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam ghi nhận bước tăng trưởng ấn tượng, với tổng kim ngạch đạt hơn 99 triệu USD, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của mặt hàng này trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản. Trong đó, phi lê cá và các loại thịt cá đạt 61 triệu USD, chiếm 61% tổng kim ngạch, khẳng định vị thế là nhóm sản phẩm chủ lực.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá và hải sản của Nga sang Nhật Bản ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, phản ánh sự phục hồi nhu cầu và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Nga trước những biến động của thị trường quốc tế. Theo phân tích của Liên minh Thủy sản Nga dựa trên số liệu hải quan Nhật Bản, kim ngạch xuất khẩu đạt 952 triệu USD, tăng 11% so với năm 2024. Về khối lượng, xuất khẩu đạt 118 nghìn tấn, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Indonesia khép lại năm 2025 với sự phục hồi mạnh mẽ trong tháng 12, qua đó bù đắp phần nào những gián đoạn nghiêm trọng tại thị trường Mỹ trong quý IV. Dù tổng khối lượng xuất khẩu cả năm gần như đi ngang, kim ngạch vẫn ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số, phản ánh rõ chiến lược chuyển dịch sang các sản phẩm giá trị gia tăng.
(vasep.com.vn) Theo Rabobank, nền kinh tế Mỹ trong giai đoạn đầu năm 2026 đang trải qua quá trình phục hồi theo mô hình “hình chữ K”, kéo theo sự phân hóa rõ rệt trong hành vi tiêu dùng. Phát biểu tại Hội nghị Thị trường Thủy sản Toàn cầu 2026 (GSMC) diễn ra từ ngày 18–22/1 tại Florida, ông Christian Lawrence, Trưởng bộ phận nghiên cứu thị trường châu Mỹ và năng lượng của Rabobank, cho biết xu hướng này sẽ thúc đẩy đồng thời nhu cầu đối với cả sản phẩm cao cấp lẫn sản phẩm giá trị trong năm nay.
Hoa Kỳ là một trong những thị trường lớn và trọng điểm của thủy sản Việt Nam. Để hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững thị phần tại thị trường này, hàng năm, Hiệp hội luôn tổ chức chương trình Triển lãm Thủy sản Bắc Mỹ giúp doanh nghiệp tham gia quảng bá sản phẩm, mở rộng thị trường, tìm kiếm khách hàng mới và cập nhật những xu hướng của thị trường. Triển lãm là cơ hội giúp Doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, đồng thời thúc đẩy xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ nói riêng và khu vực Bắc Mỹ nói chung.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Royal Society Open Science cho thấy người tiêu dùng vẫn tỏ ra khá e ngại đối với cá nuôi bằng thức ăn có nguồn gốc từ côn trùng, do cảm nhận “kém hấp dẫn”. Nghiên cứu do các nhà khoa học từ Đại học Quốc gia Singapore, Đại học Công nghệ Queensland và Đại học Quốc gia Chungnam (Hàn Quốc) thực hiện, được xem là nghiên cứu đầu tiên phân tích sở thích của người tiêu dùng đối với cá đóng gói nuôi bằng các loại thức ăn khác nhau.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
