Việt Nam, Thái Lan, Nhật Bản và Trung Quốc dường như là những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ chính sách thuế quan mới của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, trong khi Chile và Ecuador được hưởng mức thuế thấp nhất là 10%.
Thông báo áp thuế chung 10% vào thứ Tư (ngày 2 tháng 4) của Trump có thể ảnh hưởng đến các nhà nhập khẩu hải sản từ mọi quốc gia ngay từ sáng thứ Bảy (ngày 5 tháng 4). Tuy nhiên, hải sản từ một số quốc gia sẽ phải chịu mức thuế cao hơn đáng kể. Việt Nam sẽ đối mặt với mức thuế 46%, Ấn Độ 26%, Nhật Bản 24%, trong khi hàng hóa từ Liên minh châu Âu bị áp mức 20%. Đối với Trung Quốc, Trump tuyên bố mức thuế 34%, dù chưa rõ con số này có cộng dồn với mức thuế khoảng 45% hiện tại mà hầu hết hải sản Trung Quốc đang phải chịu khi nhập vào Hoa Kỳ hay không.
Trump cho rằng các quốc gia này nằm trong số những “kẻ vi phạm nghiêm trọng nhất” khi dựng lên rào cản thương mại đối với hàng hóa Mỹ. Mức thuế ông áp đặt thông qua lệnh hành pháp vào thứ Tư tương đương khoảng một nửa mức thuế mà chính quyền của ông cáo buộc các nước này đang áp lên sản phẩm Mỹ. Trong khi đó, Chile và Ecuador – hai nhà cung cấp hải sản lớn cho Hoa Kỳ – chỉ phải chịu mức thuế cơ bản 10%.
Theo CNN, mức thuế 10% sẽ có hiệu lực từ 0h01 sáng thứ Bảy (giờ miền Đông), trong khi các mức thuế cao hơn dành cho những quốc gia “vi phạm nghiêm trọng” sẽ bắt đầu từ 0h01 ngày 9 tháng 4 (giờ miền Đông).
Trước khi công bố chính sách, Trump gọi đây là “Ngày Giải phóng” nhưng không tiết lộ chi tiết. Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ đã hé lộ một phần kế hoạch trong báo cáo dài 397 trang công bố hôm thứ Hai (ngày 31 tháng 3), liệt kê các quốc gia bị cáo buộc dựng rào cản thương mại, theo Undercurrent.
Các tài liệu cho thấy mức thuế Trump áp dụng dựa trên 50% mức thuế mà chính quyền của ông cho rằng các quốc gia này đang áp lên hàng Mỹ. Những nước bị liệt vào danh sách “vi phạm nghiêm trọng” và chịu thuế cao bao gồm Ấn Độ (26%), Indonesia (32%), Việt Nam (46%), Trung Quốc (34%) và Thái Lan (36%) – đều là các nhà cung cấp tôm và hải sản lớn cho Hoa Kỳ. Undercurrent cũng xếp hạng các quốc gia có giá trị xuất khẩu hải sản lớn nhất sang Mỹ trong một danh sách riêng.
Vẫn chưa rõ số phận mức thuế 25% Trump từng công bố trước đó với Canada và Mexico (từ ngày 2 tháng 4) nhằm đáp trả việc hai nước này bị cho là không làm đủ để ngăn chặn fentanyl và người nhập cư trái phép vào Mỹ. Gần đây, Trump tuyên bố hàng hóa tuân thủ Thỏa thuận Hoa Kỳ-Mexico-Canada (USMCA) sẽ được miễn thuế, trong khi hàng không tuân thủ vẫn chịu mức 25%.
Viện Thủy sản Quốc gia (NFI) – tổ chức ngành thủy sản lớn nhất Hoa Kỳ – cho rằng hải sản từ Canada và Mexico đã tránh được mức thuế cao hơn. Chủ tịch NFI, Lisa Wallenda Picard, bày tỏ sự lạc quan về các miễn trừ thuế cho hai nước này, nhưng cảnh báo rằng thuế quan sẽ làm tăng giá hải sản, khiến “loại protein lành mạnh nhất hành tinh” trở nên đắt đỏ và khó tiếp cận hơn. Bà nhấn mạnh chính sách này có thể đe dọa 1,6 triệu việc làm trong ngành hải sản thương mại Mỹ, theo số liệu chính phủ liên bang.
Động thái của Trump diễn ra cùng ngày một nhóm thượng nghị sĩ Mỹ, bao gồm cả đảng viên Cộng hòa, tìm cách ngăn chặn kế hoạch thuế quan áp lên Canada. Nghị quyết chung, được Thượng viện thông qua với tỷ lệ 51-48 tối thứ Tư, chỉ trích việc Trump sử dụng Đạo luật Quyền hạn Khẩn cấp Kinh tế Quốc tế (IEEPA) để áp thuế, viện dẫn lý do chống buôn lậu fentanyl và di cư trái phép qua biên giới Canada. Tuy nhiên, dự luật này thiếu biện pháp đồng hành tại Hạ viện, nơi lãnh đạo phe đa số Mike Johnson có thể sẽ chặn đứng nỗ lực tương tự.
Thượng nghị sĩ Susan Collins (Cộng hòa, Maine) đã phát biểu hơn 13 phút ủng hộ nghị quyết, nhấn mạnh kinh tế Maine gắn bó chặt chẽ với Canada – đối tác thương mại lớn nhất của bang. Bà cảnh báo thuế quan sẽ gây hại cho các ngành từ dầu mỏ, giấy, nông nghiệp đến tôm hùm tại Maine, đồng thời chỉ trích việc dùng IEEPA là không phù hợp khi phần lớn fentanyl vào Mỹ qua biên giới phía nam, không phải Canada.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 16/9 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về nguồn cung, giá nguyên liệu và thương mại. Trung Quốc thiếu tôm nguyên liệu, trong khi Ấn Độ đối mặt nguy cơ giảm thả nuôi; Philippines mở đợt nhập khẩu thủy sản quy mô lớn trước mùa cấm khai thác. Bên cạnh đó, giá bột cá Peru tăng mạnh, nguồn cá hồi tự nhiên Nga tiếp tục suy giảm và nhập khẩu thăn cá ngừ vào EU tăng đáng kể. Việt Nam cũng kết thúc tháng cao điểm chống khai thác IUU, chuẩn bị tổng hợp kết quả báo cáo Ủy ban châu Âu trước ngày 1/10.
(vasep.com.vn) Quy tắc xuất xứ, yêu cầu chống khai thác IUU và những thay đổi trong chính sách tiếp cận thị trường EU đang trở thành những vấn đề nổi bật tại Hội nghị Cá ngừ Thế giới INFOFISH TUNA 2026 diễn ra tại Bangkok, Thái Lan từ ngày 14–16/9/2026.
(vasep.com.vn) Nguồn cung cá thịt trắng tự nhiên suy giảm đang đẩy giá cá tuyết (cod) tại Anh lên cao, buộc ngành fish and chips tìm kiếm các loài thay thế. Theo dữ liệu từ Circana, lượng khách đến các cửa hàng fish and chips tại Anh giảm 9% so với cùng kỳ, trong khi khẩu phần trung bình giảm 13%.
(vasep.com.vn) Mỹ đang đối mặt với nhu cầu yếu; nhập khẩu kỷ lục của Trung Quốc tăng nhanh hơn tiêu dùng; châu Âu ngày càng chú trọng đúng sản phẩm và kênh bán hàng; trong khi Nhật Bản tiếp tục ưu tiên các sản phẩm chế biến phù hợp từng phân khúc. Khi nguồn cung tôm toàn cầu tiếp tục tăng, việc chỉ sản xuất nhiều hơn có thể không còn đủ để bảo đảm tăng trưởng.
(vasep.com.vn) Con số 82% giá trị cá minh thái khai thác tại vùng biển Alaska được đưa ra khỏi bang đang thu hút sự chú ý, nhưng theo phân tích kinh tế năm 2023 của Northern Economics, tỷ lệ này chưa phản ánh đầy đủ lợi ích mà ngành cá minh thái mang lại cho Alaska, đặc biệt trong khâu chế biến surimi.
(vasep.com.vn) Năm 2026 đang trở thành một năm nhiều thách thức đối với xuất khẩu cá tra Việt Nam sang Hoa Kỳ. Trong khi xuất khẩu cá tra sang một số thị trường vẫn duy trì tăng trưởng, thị trường Hoa Kỳ lại suy giảm rõ rệt. Tám tháng đầu năm, xuất khẩu cá tra sang Hoa Kỳ giảm gần 14% so với cùng kỳ, riêng tháng 8 giảm trên 50%.
(vasep.com.vn) Trong tuần 36 (31/8–6/9), giá nguyên liệu cá rô phi tại Trung Quốc giao đến các nhà máy chế biến duy trì ổn định. Giá cá cỡ 500–800 g tại Quảng Đông, Quảng Tây và Hải Nam không thay đổi so với tuần trước. Dù thuế nhập khẩu cá rô phi phi lê Trung Quốc vào Mỹ hiện giảm xuống 37,5%, từ mức 45% của năm trước, thị trường xuất khẩu vẫn chưa phục hồi rõ rệt.
(vasep.com.vn) Một đợt El Niño có khả năng đạt cường độ cực mạnh trong lịch sử đang hình thành, làm gia tăng rủi ro đối với hoạt động khai thác thủy sản trên toàn cầu. Theo phân tích của Trung tâm Dự báo Khí hậu thuộc Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Mỹ (NOAA) công bố tháng 8, nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực xích đạo trung và đông Thái Bình Dương tiếp tục tăng, với khả năng hiện tượng này đạt đỉnh vào khoảng tháng 11–12/2026. Ngày 3/9, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) xác nhận El Niño đã hình thành và dự báo hiện tượng này có thể kéo dài đến tháng 2/2027.
(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Nga mới phê duyệt tổng sản lượng khai thác cho phép (TAC) đối với cá minh thái tại vùng Viễn Đông ở mức 2,356 triệu tấn năm 2027, giảm 66.200 tấn (khoảng 2,7%) so với khoảng 2,42 triệu tấn năm 2026. Việc cắt giảm chủ yếu tập trung tại các ngư trường truyền thống lớn như phía Bắc biển Okhotsk, Tây Kamchatka và quần đảo Kamchatka-Kuril, trong khi một số khu vực có dấu hiệu phục hồi nguồn lợi được tăng hạn ngạch.
(vasep.com.vn) Bản tin Logistics và Vận tải biển VASEP tuần 8–14/9/2026 cho thấy cước vận tải container từ Việt Nam nhìn chung ổn định nhưng tiếp tục phân hóa mạnh giữa các tuyến. Chỉ số VCFI tổng hợp đạt 4.912 USD/FEU, tăng 0,06% so với tuần trước đó.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
