Thuế quan của Hoa Kỳ có thể thúc đẩy chuyển dịch ngành chế biến thủy sản toàn cầu

Chính sách 08:32 09/04/2025 Lê Hằng
(vasep.com.vn) Thuế quan cao của Hoa Kỳ áp lên Trung Quốc (54-79%) và Đông Nam Á (17-46%) có thể thúc đẩy chuyển dịch chế biến thủy sản toàn cầu. Trung Quốc, trung tâm chế biến lớn, sẽ giảm xuất khẩu sang Mỹ. Đông Nam Á mất lợi thế thay thế do thuế quan bất ngờ. Mỹ Latinh (Chile, Ecuador) nổi lên khả dĩ nhờ tránh thuế tối thiểu 10%. Hoa Kỳ cũng có cơ hội hồi sinh chế biến nội địa, dù vướng chi phí lao động cao và thiếu thợ lành nghề. Ngành thủy sản toàn cầu đối mặt với tái cân bằng cung cầu.

Trung Quốc đối mặt với áp lực lớn từ thuế quan Trung Quốc từ lâu là trung tâm chế biến thủy sản toàn cầu, đặc biệt phục vụ thị trường xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Tuy nhiên, các mức thuế trừng phạt mới do Tổng thống Donald Trump công bố vào thứ Tư – đợt áp thuế thứ tư nhắm vào Trung Quốc qua hai nhiệm kỳ – có thể gây tổn thất nghiêm trọng cho ngành công nghiệp này. Thủy sản và hàng hóa khác từ Trung Quốc nhập vào Hoa Kỳ sẽ chịu mức thuế 54% hoặc 79%, tùy thuộc vào việc áp dụng thuế quan Mục 301 từ năm 2018.

Cui He, Chủ tịch Liên minh Chế biến và Tiếp thị Thủy sản Trung Quốc (CAPPMA), cho biết với Undercurrent News rằng các công ty thủy sản Trung Quốc sẽ giảm xuất khẩu sang Hoa Kỳ và thu hẹp sản xuất các sản phẩm chế biến dành cho thị trường này. “Cung cầu thủy sản cần được tái cân bằng, và một trật tự thị trường mới sẽ hình thành,” ông nhận định.

Đông Nam Á mất lợi thế thay thế Trong bối cảnh chi phí lao động tại Trung Quốc tăng cao, các nước Đông Nam Á như Việt Nam, Indonesia, Thái Lan và Philippines vốn được xem là lựa chọn thay thế lý tưởng nhờ ngành thủy sản phát triển, sự ổn định chính trị, chuỗi cung ứng toàn cầu mạnh mẽ và sự hỗ trợ từ chính phủ. Tuy nhiên, các quốc gia này cũng bị ảnh hưởng nặng nề bởi thuế quan của Trump: Việt Nam chịu mức 46%, Indonesia 32%, Thái Lan 36%, và Philippines 17%. Ngay cả Ấn Độ, một đồng minh danh nghĩa của Hoa Kỳ, cũng bị áp thuế 26%.

Sonal Varma, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á (trừ Nhật Bản) tại Nomura, chia sẻ với The New York Times: “Tình hình tồi tệ hơn nhiều so với dự đoán.” Priyanka Kishore từ Asia Decoded bổ sung: “Thuế quan áp lên Đông Nam Á là cú sốc bất ngờ, vì Trump ít chỉ trích các nước này so với Trung Quốc.”

Jim Gulkin, Giám đốc Điều hành Siam Canadian, nhận định qua email với Undercurrent: “Biên lợi nhuận trong ngành thủy sản quá thấp để các nhà chế biến, xuất khẩu hay nhập khẩu chịu nổi mức thuế từ 25% trở lên.”

Mỹ Latinh – Lựa chọn khả dĩ? Với thuế quan áp lên hơn 100 quốc gia, chi phí chế biến thủy sản ở nước ngoài để nhập vào Hoa Kỳ đều tăng. Mỹ Latinh nổi lên như một lựa chọn tiềm năng khi Chile, Ecuador, Brazil, Argentina và Peru tránh được mức thuế tối thiểu 10%. Mexico, dù hưởng lợi từ USMCA, vẫn đối mặt với nguy cơ bị áp thuế 25% theo đe dọa gần đây của Trump.

Hoa Kỳ: Cơ hội hồi sinh chế biến nội địa? Một lựa chọn khác là đưa chế biến thủy sản trở lại Hoa Kỳ, điều phù hợp với mục tiêu của Trump. Hiện nay, phần lớn thủy sản đánh bắt tại Mỹ được gửi sang châu Á chế biến. Từ nhiệm kỳ đầu của Trump, phong trào thúc đẩy chế biến nội địa đã xuất hiện, dẫn đầu bởi Bristol Seafood và Shoreside Consulting. Duncan Fields, thành viên Viện Tiếp thị Thủy sản Alaska, nhấn mạnh với Fishermen’s News (1/2022): “Chi phí vận chuyển tăng tạo cơ hội chế biến tại Mỹ, nhất là khi an ninh lương thực được chú trọng.”

Tuy nhiên, Hoa Kỳ vẫn đối mặt với thách thức lớn như chi phí lao động cao, thiếu thợ lành nghề và đầu tư cơ sở hạ tầng hạn chế trong nhiều thập kỷ qua.

thue quan hoa ky thue doi ung

TIN MỚI CẬP NHẬT

Khai mạc VSS 2026: Chủ tịch VASEP Đỗ Ngọc Tài khuyến nghị doanh nghiệp thủy sản chủ động xây dựng kịch bản thị trường 2027–2029

 |  09:04 11/11/2026

(vasep.com.vn) Nên ưu tiên thị trường nào, phát triển sản phẩm gì và chuẩn bị nguồn nguyên liệu ra sao? Phát biểu tại phiên khai mạc Vietnam Seafood Summit 2026 ngày 11/11 tại Cần Thơ, Chủ tịch VASEP Đỗ Ngọc Tài đề nghị doanh nghiệp đưa các kịch bản thị trường vào kế hoạch sản xuất, đầu tư giai đoạn 2027–2029 và phối hợp sớm hơn với các đối tác trong chuỗi.

Anh và EU hoàn tất thỏa thuận SPS, thủy sản Anh bớt thủ tục khi vào EU

 |  06:19 11/11/2026

(vasep.com.vn) Anh và Liên minh châu Âu (EU) đã hoàn tất nội dung thỏa thuận về vệ sinh và kiểm dịch động thực vật (SPS), nhằm dỡ bỏ phần lớn giấy tờ và thủ tục kiểm tra được áp dụng đối với hoạt động thương mại thực phẩm, nông sản và sản phẩm có nguồn gốc động vật sau Brexit. Thỏa thuận được xem là bước quan trọng trong nỗ lực khôi phục quan hệ thương mại giữa hai bên.

Xuất khẩu tôm Ấn Độ tăng 22% trong tháng 8/2026

 |  06:18 11/11/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Ấn Độ trong tháng 8/2026 đạt 75.615 tấn, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước, nhờ lượng hàng xuất sang Mỹ tăng mạnh. Tuy nhiên, xuất khẩu sang EU tiếp tục sụt giảm, trong khi thị trường Việt Nam cũng ghi nhận mức giảm đáng kể.

Phụ phẩm gia cầm có thể thay thế 20% bột cá trong thức ăn cá hồi vân

 |  06:16 11/11/2026

(vasep.com.vn) Một nghiên cứu tại Kashmir (Ấn Độ) cho thấy phụ phẩm ruột gà được xử lý bằng phương pháp ủ chua axit có thể thay thế 20% bột cá trong thức ăn cá hồi vân, giúp cá tăng trưởng tốt hơn và sử dụng thức ăn hiệu quả hơn. Kết quả mở ra hướng tận dụng phụ phẩm chế biến gia cầm, giảm phụ thuộc vào bột cá trong sản xuất thức ăn thủy sản.

Xuất khẩu cá rô phi sang Ả rập Xê Út tăng mạnh dù vận tải biển nhiều biến động

 |  06:15 11/11/2026

(vasep.com.vn) Trong 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá rô phi Việt Nam sang khối Trung Đông đạt 10 triệu USD, tăng 48% so với cùng kỳ và chiếm 10% tổng xuất khẩu cá rô phi của cả nước. Riêng tháng 9 đạt 3 triệu USD, tăng 203% so với cùng kỳ và chiếm 21% tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi trong tháng.

Nguồn lợi thủy sản Mỹ cải thiện, khai thác thương mại và câu cá giải trí đóng góp 321 tỷ USD

 |  06:59 10/11/2026

(vasep.com.vn) Nguồn lợi thủy sản tại Mỹ đang có những tín hiệu tích cực khi số lượng đàn cá thuộc diện bị khai thác quá mức giảm xuống mức thấp kỷ lục. Trong khi đó, ngành khai thác thủy sản thương mại và câu cá giải trí đóng góp tổng cộng 321 tỷ USD doanh thu và hỗ trợ 1,7 triệu việc làm trong năm 2024.

EU gia hạn cơ chế hạn ngạch thuế quan thủy sản đến hết năm 2027

 |  06:57 10/11/2026

(vasep.com.vn) Ngày 26/10/2026, Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) thông qua quyết định gia hạn thêm một năm cơ chế hạn ngạch thuế quan tự chủ (ATQ) đối với một số sản phẩm thủy sản nhập khẩu từ các nước ngoài EU, kéo dài thời hạn áp dụng đến ngày 31/12/2027. Quyết định nhằm duy trì nguồn nguyên liệu cho ngành chế biến thủy sản châu Âu trong khi EU chưa hoàn tất khuôn khổ mới gắn ưu đãi thuế quan với các tiêu chí bền vững.

Benchmark Genetics ra mắt công nghệ xét nghiệm DNA phục vụ chọn giống tôm

 |  06:55 10/11/2026

(vasep.com.vn) Công ty di truyền thủy sản Benchmark Genetics của Na Uy vừa ra mắt BenchTrace, giải pháp xét nghiệm DNA giúp xác định quan hệ huyết thống và phả hệ trong các chương trình chọn giống tôm, góp phần nâng cao độ chính xác và rút ngắn thời gian chọn tạo giống.

Đồng Tháp ưu tiên nghiên cứu giống cá tra chất lượng cao, thúc đẩy chuyển đổi số

 |  06:55 10/11/2026

(vasep.com.vn) Tỉnh Đồng Tháp xác định phát triển giống cá tra chất lượng cao, ứng dụng công nghệ số và đẩy mạnh chế biến sâu là những ưu tiên nhằm nâng cao hiệu quả và giá trị toàn chuỗi ngành hàng cá tra. Định hướng này được đưa ra tại Hội nghị “Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp – khu vực phía Nam”, ngày 2/11/2026.

Xã Phú Hòa (An Giang) phát triển nuôi cá tra theo chuỗi liên kết, nâng cao hiệu quả kinh tế

 |  08:16 09/11/2026

(vasep.com.vn) Xã Phú Hòa, tỉnh An Giang đang thúc đẩy mô hình nuôi cá tra theo chuỗi liên kết giữa người nuôi và doanh nghiệp chế biến nhằm chủ động nguồn nguyên liệu, kiểm soát chất lượng và nâng cao hiệu quả sản xuất. Các vùng nuôi được định hướng phát triển tập trung, gắn với mã số cơ sở nuôi và các chứng nhận chất lượng quốc tế.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC