Thuế quan của Hoa Kỳ có thể thúc đẩy chuyển dịch ngành chế biến thủy sản toàn cầu

Chính sách 08:32 09/04/2025 Lê Hằng
(vasep.com.vn) Thuế quan cao của Hoa Kỳ áp lên Trung Quốc (54-79%) và Đông Nam Á (17-46%) có thể thúc đẩy chuyển dịch chế biến thủy sản toàn cầu. Trung Quốc, trung tâm chế biến lớn, sẽ giảm xuất khẩu sang Mỹ. Đông Nam Á mất lợi thế thay thế do thuế quan bất ngờ. Mỹ Latinh (Chile, Ecuador) nổi lên khả dĩ nhờ tránh thuế tối thiểu 10%. Hoa Kỳ cũng có cơ hội hồi sinh chế biến nội địa, dù vướng chi phí lao động cao và thiếu thợ lành nghề. Ngành thủy sản toàn cầu đối mặt với tái cân bằng cung cầu.

Trung Quốc đối mặt với áp lực lớn từ thuế quan Trung Quốc từ lâu là trung tâm chế biến thủy sản toàn cầu, đặc biệt phục vụ thị trường xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Tuy nhiên, các mức thuế trừng phạt mới do Tổng thống Donald Trump công bố vào thứ Tư – đợt áp thuế thứ tư nhắm vào Trung Quốc qua hai nhiệm kỳ – có thể gây tổn thất nghiêm trọng cho ngành công nghiệp này. Thủy sản và hàng hóa khác từ Trung Quốc nhập vào Hoa Kỳ sẽ chịu mức thuế 54% hoặc 79%, tùy thuộc vào việc áp dụng thuế quan Mục 301 từ năm 2018.

Cui He, Chủ tịch Liên minh Chế biến và Tiếp thị Thủy sản Trung Quốc (CAPPMA), cho biết với Undercurrent News rằng các công ty thủy sản Trung Quốc sẽ giảm xuất khẩu sang Hoa Kỳ và thu hẹp sản xuất các sản phẩm chế biến dành cho thị trường này. “Cung cầu thủy sản cần được tái cân bằng, và một trật tự thị trường mới sẽ hình thành,” ông nhận định.

Đông Nam Á mất lợi thế thay thế Trong bối cảnh chi phí lao động tại Trung Quốc tăng cao, các nước Đông Nam Á như Việt Nam, Indonesia, Thái Lan và Philippines vốn được xem là lựa chọn thay thế lý tưởng nhờ ngành thủy sản phát triển, sự ổn định chính trị, chuỗi cung ứng toàn cầu mạnh mẽ và sự hỗ trợ từ chính phủ. Tuy nhiên, các quốc gia này cũng bị ảnh hưởng nặng nề bởi thuế quan của Trump: Việt Nam chịu mức 46%, Indonesia 32%, Thái Lan 36%, và Philippines 17%. Ngay cả Ấn Độ, một đồng minh danh nghĩa của Hoa Kỳ, cũng bị áp thuế 26%.

Sonal Varma, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á (trừ Nhật Bản) tại Nomura, chia sẻ với The New York Times: “Tình hình tồi tệ hơn nhiều so với dự đoán.” Priyanka Kishore từ Asia Decoded bổ sung: “Thuế quan áp lên Đông Nam Á là cú sốc bất ngờ, vì Trump ít chỉ trích các nước này so với Trung Quốc.”

Jim Gulkin, Giám đốc Điều hành Siam Canadian, nhận định qua email với Undercurrent: “Biên lợi nhuận trong ngành thủy sản quá thấp để các nhà chế biến, xuất khẩu hay nhập khẩu chịu nổi mức thuế từ 25% trở lên.”

Mỹ Latinh – Lựa chọn khả dĩ? Với thuế quan áp lên hơn 100 quốc gia, chi phí chế biến thủy sản ở nước ngoài để nhập vào Hoa Kỳ đều tăng. Mỹ Latinh nổi lên như một lựa chọn tiềm năng khi Chile, Ecuador, Brazil, Argentina và Peru tránh được mức thuế tối thiểu 10%. Mexico, dù hưởng lợi từ USMCA, vẫn đối mặt với nguy cơ bị áp thuế 25% theo đe dọa gần đây của Trump.

Hoa Kỳ: Cơ hội hồi sinh chế biến nội địa? Một lựa chọn khác là đưa chế biến thủy sản trở lại Hoa Kỳ, điều phù hợp với mục tiêu của Trump. Hiện nay, phần lớn thủy sản đánh bắt tại Mỹ được gửi sang châu Á chế biến. Từ nhiệm kỳ đầu của Trump, phong trào thúc đẩy chế biến nội địa đã xuất hiện, dẫn đầu bởi Bristol Seafood và Shoreside Consulting. Duncan Fields, thành viên Viện Tiếp thị Thủy sản Alaska, nhấn mạnh với Fishermen’s News (1/2022): “Chi phí vận chuyển tăng tạo cơ hội chế biến tại Mỹ, nhất là khi an ninh lương thực được chú trọng.”

Tuy nhiên, Hoa Kỳ vẫn đối mặt với thách thức lớn như chi phí lao động cao, thiếu thợ lành nghề và đầu tư cơ sở hạ tầng hạn chế trong nhiều thập kỷ qua.

thue quan hoa ky thue doi ung

TIN MỚI CẬP NHẬT

Giá cá rô phi nguyên liệu tại Trung Quốc nhích nhẹ

 |  08:50 16/03/2026

(vasep.com.vn) Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, các nhà máy chế biến cá rô phi tại khu vực miền Nam Trung Quốc đã dần khôi phục hoạt động, kéo theo nhu cầu thu mua nguyên liệu tăng lên và giúp giá cá tại ao nuôi nhích nhẹ. Tuy nhiên, triển vọng thị trường vẫn chịu tác động từ những bất ổn liên quan đến chính sách thuế quan của Mỹ và lượng tồn kho lớn tại thị trường nhập khẩu.

Tòa án Mỹ yêu cầu sớm hoàn trả 166 tỷ USD thuế quan thu trái phép

 |  08:47 16/03/2026

(vasep.com.vn) Thẩm phán Richard Eaton của Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ đã bác bỏ đề nghị của Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) về việc gia hạn thời gian hoàn trả khoảng 166 tỷ USD tiền thuế quan được thu theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).

Xuất khẩu Trung Quốc tăng mạnh đầu năm 2026, thương mại dịch chuyển khỏi Mỹ

 |  08:44 16/03/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu của Trung Quốc ghi nhận mức tăng mạnh trong hai tháng đầu năm 2026, bất chấp căng thẳng thương mại với Mỹ. Theo BBC, tổng kim ngạch xuất khẩu của nước này tăng hơn 20% trong tháng 1 và 2, đưa Trung Quốc tiến gần tới khả năng vượt kỷ lục thặng dư thương mại đạt được trong năm 2025.

Thị trường chả cá – surimi thế giới trước làn sóng biến động từ Trung Đông

 |  08:40 16/03/2026

(vasep.com.vn) Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông ngày càng gia tăng, thị trường thực phẩm toàn cầu đang đứng trước nhiều biến động về chi phí logistics, năng lượng và chuỗi cung ứng.

Infographic: Xuất khẩu Thuỷ sản của Việt Nam 2 tháng đầu năm 2026

 |  08:38 16/03/2026

(vasep.com.vn) 2 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt 1,7 tỷ USD, tăng 20% so với cùng kỳ. Tôm và cá tra tiếp tục là “đầu kéo”, trong khi Trung Quốc & HK bứt phá +54% lên 513 triệu USD

Cá hồi vân tích trữ omega-3 tốt, mở hướng tối ưu dầu cá

 |  09:00 13/03/2026

(vasep.com.vn) Nghiên cứu mới của Nofima cho thấy cá hồi vân nuôi có khả năng tích trữ omega-3 trong phi lê cao hơn cá hồi Đại Tây Dương khi được cho ăn cùng một khẩu phần giàu dầu cá. Tuy nhiên, việc tăng hàm lượng omega-3 trong thức ăn lại không mang đến cải thiện đáng kể về sức khỏe hay tỷ lệ sống của cá hồi vân – qua đó đặt ra câu hỏi về hiệu quả sử dụng nguồn dầu cá vốn đang ngày càng hạn chế.

Xuất khẩu surimi của Nga sang Thái Lan tăng mạnh

 |  08:59 13/03/2026

(vasep.com.vn) Năm 2025, nhập khẩu surimi cá minh thái của Thái Lan tăng 36% so với cùng kỳ, lần đầu vượt 10.000 tấn, đạt 10.374 tấn. Trong đó, Nga cung cấp 5.029 tấn, tăng 103%, chiếm 48,5% thị phần; Mỹ đạt 5.345 tấn, tăng 7%, tương đương 51,5%. Cục diện gần như cân bằng này đánh dấu sự thay đổi mạnh so với năm 2023, khi Mỹ chiếm 86,8% thị phần còn Nga chỉ 13,2%. Đến năm 2024, thị phần Mỹ giảm xuống 65,9% và tiếp tục thu hẹp còn 51,5% trong năm 2025.

EU siết quy định, cá minh thái Trung Quốc bị tính là xuất xứ Nga

 |  08:56 13/03/2026

(vasep.com.vn) Theo dữ liệu hải quan, xuất khẩu philê cá minh thái của Trung Quốc sang EU đạt khoảng 132.000 tấn trong năm 2025, duy trì mức tương đối ổn định ba năm gần đây. Tuy nhiên, thống kê nhập khẩu của EU lại cho thấy lượng hàng từ Trung Quốc giảm mạnh xuống 47.000 tấn trong năm 2024, so với 142.000 tấn của năm trước đó. Đến năm 2025, chênh lệch giữa số liệu hai phía đã lên tới gần 100.000 tấn. Song song đó, khối lượng philê cá minh thái được EU ghi nhận có xuất xứ Nga tăng liên tiếp trong hai năm 2024–2025.

Xung đột Trung Đông: Những mặt hàng thủy sản nào chịu tác động mạnh nhất ở Mỹ?

 |  08:54 13/03/2026

(vasep.com.vn) Giá dầu tăng và chi phí vận tải leo thang có thể làm thay đổi cơ cấu tiêu dùng thủy sản tại Mỹ. Tôm chịu áp lực lớn nhất, trong khi cá tra, surimi và các sản phẩm thủy sản giá hợp lý có thể duy trì nhu cầu.

LASI - Doanh nghiệp khoa học công nghệ đồng hành cùng phát triển thủy sản bền vững

 |  15:58 12/03/2026

Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang hướng tới phát triển bền vững, minh bạch và bền vững, việc ứng dụng công nghệ vào sản xuất, quản lý và giám sát môi trường đang trở thành một hướng đi tối ưu hàng đầu. Nhiều doanh nghiệp công nghệ trong nước đã và đang đóng vai trò thúc đẩy quá trình chuyển đổi này, trong đó có Công ty Cổ phần Vật tư Khoa học Kỹ thuật - LASI

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC