Thuế quan của Hoa Kỳ có thể thúc đẩy chuyển dịch ngành chế biến thủy sản toàn cầu

Chính sách 08:32 09/04/2025 Lê Hằng
(vasep.com.vn) Thuế quan cao của Hoa Kỳ áp lên Trung Quốc (54-79%) và Đông Nam Á (17-46%) có thể thúc đẩy chuyển dịch chế biến thủy sản toàn cầu. Trung Quốc, trung tâm chế biến lớn, sẽ giảm xuất khẩu sang Mỹ. Đông Nam Á mất lợi thế thay thế do thuế quan bất ngờ. Mỹ Latinh (Chile, Ecuador) nổi lên khả dĩ nhờ tránh thuế tối thiểu 10%. Hoa Kỳ cũng có cơ hội hồi sinh chế biến nội địa, dù vướng chi phí lao động cao và thiếu thợ lành nghề. Ngành thủy sản toàn cầu đối mặt với tái cân bằng cung cầu.

Trung Quốc đối mặt với áp lực lớn từ thuế quan Trung Quốc từ lâu là trung tâm chế biến thủy sản toàn cầu, đặc biệt phục vụ thị trường xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Tuy nhiên, các mức thuế trừng phạt mới do Tổng thống Donald Trump công bố vào thứ Tư – đợt áp thuế thứ tư nhắm vào Trung Quốc qua hai nhiệm kỳ – có thể gây tổn thất nghiêm trọng cho ngành công nghiệp này. Thủy sản và hàng hóa khác từ Trung Quốc nhập vào Hoa Kỳ sẽ chịu mức thuế 54% hoặc 79%, tùy thuộc vào việc áp dụng thuế quan Mục 301 từ năm 2018.

Cui He, Chủ tịch Liên minh Chế biến và Tiếp thị Thủy sản Trung Quốc (CAPPMA), cho biết với Undercurrent News rằng các công ty thủy sản Trung Quốc sẽ giảm xuất khẩu sang Hoa Kỳ và thu hẹp sản xuất các sản phẩm chế biến dành cho thị trường này. “Cung cầu thủy sản cần được tái cân bằng, và một trật tự thị trường mới sẽ hình thành,” ông nhận định.

Đông Nam Á mất lợi thế thay thế Trong bối cảnh chi phí lao động tại Trung Quốc tăng cao, các nước Đông Nam Á như Việt Nam, Indonesia, Thái Lan và Philippines vốn được xem là lựa chọn thay thế lý tưởng nhờ ngành thủy sản phát triển, sự ổn định chính trị, chuỗi cung ứng toàn cầu mạnh mẽ và sự hỗ trợ từ chính phủ. Tuy nhiên, các quốc gia này cũng bị ảnh hưởng nặng nề bởi thuế quan của Trump: Việt Nam chịu mức 46%, Indonesia 32%, Thái Lan 36%, và Philippines 17%. Ngay cả Ấn Độ, một đồng minh danh nghĩa của Hoa Kỳ, cũng bị áp thuế 26%.

Sonal Varma, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á (trừ Nhật Bản) tại Nomura, chia sẻ với The New York Times: “Tình hình tồi tệ hơn nhiều so với dự đoán.” Priyanka Kishore từ Asia Decoded bổ sung: “Thuế quan áp lên Đông Nam Á là cú sốc bất ngờ, vì Trump ít chỉ trích các nước này so với Trung Quốc.”

Jim Gulkin, Giám đốc Điều hành Siam Canadian, nhận định qua email với Undercurrent: “Biên lợi nhuận trong ngành thủy sản quá thấp để các nhà chế biến, xuất khẩu hay nhập khẩu chịu nổi mức thuế từ 25% trở lên.”

Mỹ Latinh – Lựa chọn khả dĩ? Với thuế quan áp lên hơn 100 quốc gia, chi phí chế biến thủy sản ở nước ngoài để nhập vào Hoa Kỳ đều tăng. Mỹ Latinh nổi lên như một lựa chọn tiềm năng khi Chile, Ecuador, Brazil, Argentina và Peru tránh được mức thuế tối thiểu 10%. Mexico, dù hưởng lợi từ USMCA, vẫn đối mặt với nguy cơ bị áp thuế 25% theo đe dọa gần đây của Trump.

Hoa Kỳ: Cơ hội hồi sinh chế biến nội địa? Một lựa chọn khác là đưa chế biến thủy sản trở lại Hoa Kỳ, điều phù hợp với mục tiêu của Trump. Hiện nay, phần lớn thủy sản đánh bắt tại Mỹ được gửi sang châu Á chế biến. Từ nhiệm kỳ đầu của Trump, phong trào thúc đẩy chế biến nội địa đã xuất hiện, dẫn đầu bởi Bristol Seafood và Shoreside Consulting. Duncan Fields, thành viên Viện Tiếp thị Thủy sản Alaska, nhấn mạnh với Fishermen’s News (1/2022): “Chi phí vận chuyển tăng tạo cơ hội chế biến tại Mỹ, nhất là khi an ninh lương thực được chú trọng.”

Tuy nhiên, Hoa Kỳ vẫn đối mặt với thách thức lớn như chi phí lao động cao, thiếu thợ lành nghề và đầu tư cơ sở hạ tầng hạn chế trong nhiều thập kỷ qua.

thue quan hoa ky thue doi ung

TIN MỚI CẬP NHẬT

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 28/08/2026

 |  09:21 28/08/2026

(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 29/8/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về chính sách thương mại, giá nguyên liệu và nguồn cung. Canada rút toàn bộ thủy sản Mỹ khỏi danh sách chịu thuế trả đũa 25%, trong khi Trung Quốc khôi phục quyền xuất khẩu cho 8 doanh nghiệp tôm Ecuador. Tại Mỹ, giá bán buôn tôm chân trắng tiếp tục xuống mức thấp mới, còn giá cá ngừ vằn nguyên liệu tại Bangkok đi lên. Bên cạnh đó, sản lượng cá hồi tự nhiên tại Nhật Bản và Nga giảm mạnh, trong khi Trung Quốc và Australia tiếp tục mở rộng đầu tư vào nuôi thủy sản công nghệ cao và tôm nuôi.

Na Uy công bố lộ trình phát triển thủy sản bền vững

 |  09:05 28/08/2026

(vasep.com.vn) Bộ trưởng Thủy sản và Đại dương Na Uy cho biết nước này đang triển khai một lộ trình mới, tập hợp các hoạt động nhằm nâng cao hơn nữa vai trò của thủy sản trong phát triển bền vững, hệ thống thực phẩm và an ninh lương thực.

El Niño đặt ngành nuôi trồng thủy sản Thái Lan trước áp lực mới

 |  08:35 28/08/2026

(vasep.com.vn) Hiện tượng El Niño đang làm gia tăng rủi ro đối với ngành nuôi trồng thủy sản Thái Lan, gây sức ép lên hiệu quả sản xuất, nguồn nguyên liệu thức ăn và chi phí nuôi. Trong bối cảnh thời tiết cực đoan xuất hiện thường xuyên hơn, khả năng thích ứng với biến động khí hậu đang trở thành yếu tố quan trọng đối với sức cạnh tranh của ngành.

Mỹ đề xuất siết quản lý các chất được công nhận an toàn trong thực phẩm

 |  08:35 28/08/2026

(vasep.com.vn) Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đang đề xuất thay đổi đáng kể cơ chế quản lý các chất được xác định là “Generally Recognized as Safe” (GRAS – được công nhận chung là an toàn), có thể tác động tới các nhà sản xuất, chế biến thực phẩm, trong đó có doanh nghiệp thủy sản.

Kiểm soát an toàn thực phẩm cá rô phi xuất khẩu của Việt Nam

 |  08:30 28/08/2026

(vasep.com.vn) Ngành cá rô phi Việt Nam đang duy trì tốc độ tăng trưởng cao và có dư địa tiếp tục mở rộng trong những năm tới. Năm 2025, tổng sản lượng cá rô phi đạt khoảng 420 nghìn tấn, tăng 33% so với năm 2024 và cao hơn 2,2 lần so với năm 2015. Giai đoạn 2015–2025, sản lượng tăng trưởng bình quân khoảng 8,4%/năm. Trong bối cảnh sản xuất và xuất khẩu tiếp tục được mở rộng, kiểm soát an toàn thực phẩm (ATTP) được chú trọng nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các thị trường quốc tế và tạo nền tảng cho cá rô phi Việt Nam phát triển bền vững.

Thế giới nói gì về Vietfish 2026?

 |  10:13 27/08/2026

(vasep.com.vn) Sau 3 ngày diễn ra tại TP.HCM, VIETFISH 2026 tiếp tục được nhiều tổ chức, báo chí chuyên ngành và doanh nghiệp quốc tế nhìn nhận như một điểm hẹn quan trọng của chuỗi giá trị thủy sản châu Á. Từ FAO GLOBEFISH, SeafoodSource đến các nguồn tin từ Na Uy, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga, Nhật Bản và Hàn Quốc, Vietfish được nhắc đến không chỉ ở quy mô kỷ lục, mà còn ở vai trò kết nối nguồn cung, công nghệ, tri thức, thị trường và các cơ hội hợp tác mới.

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 27/08/2026

 |  09:14 27/08/2026

(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 27/8/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về chính sách thương mại, giá nguyên liệu và nguồn cung. Canada công bố áp thuế bổ sung 25% lên nhiều mặt hàng thủy sản Mỹ, trong khi Mỹ bắt đầu xây dựng “America First Seafood Strategy” nhằm tăng sản xuất và giảm phụ thuộc nhập khẩu. Tại châu Á, giá chào tôm Ecuador tại Trung Quốc nhích lên, Hàn Quốc tung 20.000 tấn thủy sản dự trữ để hạ nhiệt giá trước Chuseok, còn Indonesia tiếp tục đẩy mạnh tôm, cá rô phi và rong biển cho xuất khẩu. Nguồn cung cá hồi Na Uy cũng được dự báo tăng sau khi SalMar nâng kế hoạch thu hoạch năm 2026.

Ghana tăng cường làm việc với ngành cá ngừ về tuân thủ, an toàn

 |  08:59 27/08/2026

(vasep.com.vn) Ủy ban Nghề cá Ghana vừa làm việc với Hiệp hội Cá ngừ Ghana (GTA) nhằm tăng cường phối hợp và nâng cao hiệu quả quản lý ngành cá ngừ nước này. Cuộc họp diễn ra ngày 14/8/2026 tại Accra.

Malaysia đẩy mạnh nuôi cá rô phi bằng công nghệ biofloc

 |  08:58 27/08/2026

(vasep.com.vn) Malaysia đang đặt kỳ vọng vào cá rô phi và công nghệ biofloc nhằm nâng cao sản lượng nuôi trồng thủy sản, tăng nguồn cung protein và mở rộng cơ hội kinh tế cho người nuôi. Bộ trưởng Nông nghiệp và An ninh Lương thực Malaysia Datuk Seri Mohamad Sabu cho rằng cá rô phi có tiềm năng lớn và có thể trở thành một trong những nguồn protein quan trọng của người dân.

Thị trường thủy sản Trung Quốc: Nhu cầu nhập khẩu còn lớn, nhưng cạnh tranh đang chuyển sang chất lượng, tiện lợi và thương hiệu

 |  08:55 27/08/2026

(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản Trung Quốc đang bước vào một giai đoạn phát triển mới. Sau nhiều thập kỷ tăng trưởng nhanh về sản xuất, tiêu dùng và thương mại, dư địa tăng sản lượng trong nước đang dần thu hẹp, trong khi nhu cầu tiêu dùng ngày càng đa dạng và phân hóa rõ hơn. Điều này tiếp tục tạo không gian cho thủy sản nhập khẩu, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng, hình thức sản phẩm, thương hiệu và khả năng tiếp cận đúng phân khúc thị trường.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC