Thuế quan 104% của Trump – Đòn mạnh vào Trung Quốc, nhưng ai thực sự bị tổn thương?

Chính sách 10:51 09/04/2025 Lê Hằng
(vasep.com.vn) Ngày 9/4/2025, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ áp mức thuế tổng hợp 104% lên hàng hóa Trung Quốc, gồm nhiều đợt tăng dồn dập: 10%, 10%, 34% và cuối cùng là 50%. Trong đó, hàng hải sản tiếp tục là một trong những đối tượng bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Động thái này nằm trong chuỗi hành động trả đũa lẫn nhau giữa Washington và Bắc Kinh, đánh dấu một bước leo thang mới trong căng thẳng thương mại Mỹ - Trung.

Trump luôn xem chính sách thuế là công cụ đàm phán. Mức thuế 104% lần này được ông lý giải là phản ứng đối với việc Trung Quốc áp mức thuế 34% lên hàng hóa Mỹ – bắt đầu từ ngày 10/4. Theo Thư ký báo chí Karoline Leavitt, Trump tin rằng Trung Quốc “muốn đạt được thỏa thuận” nhưng “không biết cách bắt đầu”, và thuế là cách buộc Bắc Kinh phải ngồi vào bàn đàm phán.

Tuy nhiên, chiến thuật "cứng rắn" này đặt ra câu hỏi lớn: ai thực sự gánh hậu quả đầu tiên? Với mức thuế cao như vậy, nhiều doanh nghiệp Mỹ – đặc biệt là các nhà nhập khẩu và ngành tiêu dùng hải sản – có thể bị tổn thương ngay lập tức.

Ngành hải sản đứng giữa làn đạn

Hải sản Trung Quốc vào Mỹ: Chi phí tăng vọt

Trung Quốc là nguồn cung hải sản lớn thứ 7 của Mỹ, xuất khẩu hơn 340.000 tấn trong năm 2024, trị giá 1,55 tỷ USD. Năm ngoái, các nhà nhập khẩu Mỹ đã phải trả 232,9 triệu USD tiền thuế cho các sản phẩm hải sản Trung Quốc. Với mức thuế mới, chi phí nhập khẩu có thể tăng gấp đôi, thậm chí gấp ba. Điều này kéo theo:

  • Giá hải sản tại Mỹ tăng cao, đặc biệt là các loại phổ biến như cá rô phi, cá ngừ, tôm đông lạnh.
  • Áp lực đè nặng lên các nhà phân phối, nhà hàng và người tiêu dùng cuối.
  • Doanh nghiệp nhỏ có nguy cơ bị loại khỏi chuỗi cung ứng do không thể cạnh tranh chi phí.

Hải sản Mỹ xuất khẩu sang Trung Quốc: Mất thị trường trọng yếu

Ở chiều ngược lại, Trung Quốc là thị trường xuất khẩu hải sản lớn thứ hai của Mỹ, chỉ sau Canada. Trong năm 2024, Trung Quốc mua 319.193 tấn hải sản Mỹ, trị giá 1,03 tỷ USD. Việc Bắc Kinh đánh thuế 34% sẽ khiến hải sản Mỹ trở nên kém cạnh tranh so với sản phẩm từ Na Uy, Chile hay Việt Nam – các đối thủ không bị đánh thuế cao.

Kết quả là:

  • Doanh nghiệp chế biến và ngư dân Mỹ – đặc biệt tại Alaska và vùng Đông Bắc – có thể mất đơn hàng lớn.
  • Sản phẩm bị dồn lại trong nước, đẩy giá trong nước giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của người lao động ngành ngư nghiệp.

Những hệ lụy dây chuyền và rủi ro lâu dài

Chuỗi cung ứng toàn cầu bị xáo trộn: Các công ty logistics, kho lạnh, cảng biển và vận tải liên quan đến ngành thủy sản sẽ bị ảnh hưởng. Những doanh nghiệp từng phụ thuộc vào nguồn hàng Trung Quốc buộc phải tìm nguồn thay thế, có thể đắt đỏ và không ổn định trong ngắn hạn.

Mất lòng tin vào chính sách ổn định: Các nhà đầu tư và doanh nghiệp thương mại đang dần nhận ra: chính sách thuế của Mỹ không còn mang tính dự đoán. Việc thay đổi đột ngột thuế suất theo từng đợt chính trị khiến niềm tin vào môi trường đầu tư lung lay, ảnh hưởng đến quyết định dài hạn.

Trung Quốc tăng tốc đa dạng hóa: Đòn thuế từ Trump có thể đẩy Trung Quốc tăng cường đầu tư vào nội địa hóa và chuyển hướng thương mại sang các đối tác khác như châu Âu, ASEAN hoặc Nam Mỹ. Điều này có thể khiến Mỹ mất dần vai trò trung tâm trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong lĩnh vực nông – thủy sản.

Chính sách thuế 104% có thể tạo ra đòn bẩy chiến lược tạm thời, nhưng cũng đặt nền kinh tế Mỹ – đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và ngành thủy sản – vào thế khó. Mặc dù Trump cho rằng đây là cách buộc Trung Quốc phải “làm điều đúng đắn”, nhưng hậu quả dây chuyền rất rõ ràng: người tiêu dùng và nhà sản xuất Mỹ chính là những người bị ảnh hưởng đầu tiên.

Nếu không có một cơ chế đàm phán hiệu quả và dài hạn, chính sách thuế rất dễ biến thành cuộc chiến hao mòn, mà ở đó không có người thắng thực sự.

thue quan hoa ky thue doi ung

TIN MỚI CẬP NHẬT

Giá cá rô phi nguyên liệu tại Trung Quốc nhích nhẹ

 |  08:50 16/03/2026

(vasep.com.vn) Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, các nhà máy chế biến cá rô phi tại khu vực miền Nam Trung Quốc đã dần khôi phục hoạt động, kéo theo nhu cầu thu mua nguyên liệu tăng lên và giúp giá cá tại ao nuôi nhích nhẹ. Tuy nhiên, triển vọng thị trường vẫn chịu tác động từ những bất ổn liên quan đến chính sách thuế quan của Mỹ và lượng tồn kho lớn tại thị trường nhập khẩu.

Tòa án Mỹ yêu cầu sớm hoàn trả 166 tỷ USD thuế quan thu trái phép

 |  08:47 16/03/2026

(vasep.com.vn) Thẩm phán Richard Eaton của Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ đã bác bỏ đề nghị của Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) về việc gia hạn thời gian hoàn trả khoảng 166 tỷ USD tiền thuế quan được thu theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).

Xuất khẩu Trung Quốc tăng mạnh đầu năm 2026, thương mại dịch chuyển khỏi Mỹ

 |  08:44 16/03/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu của Trung Quốc ghi nhận mức tăng mạnh trong hai tháng đầu năm 2026, bất chấp căng thẳng thương mại với Mỹ. Theo BBC, tổng kim ngạch xuất khẩu của nước này tăng hơn 20% trong tháng 1 và 2, đưa Trung Quốc tiến gần tới khả năng vượt kỷ lục thặng dư thương mại đạt được trong năm 2025.

Thị trường chả cá – surimi thế giới trước làn sóng biến động từ Trung Đông

 |  08:40 16/03/2026

(vasep.com.vn) Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông ngày càng gia tăng, thị trường thực phẩm toàn cầu đang đứng trước nhiều biến động về chi phí logistics, năng lượng và chuỗi cung ứng.

Infographic: Xuất khẩu Thuỷ sản của Việt Nam 2 tháng đầu năm 2026

 |  08:38 16/03/2026

(vasep.com.vn) 2 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt 1,7 tỷ USD, tăng 20% so với cùng kỳ. Tôm và cá tra tiếp tục là “đầu kéo”, trong khi Trung Quốc & HK bứt phá +54% lên 513 triệu USD

Cá hồi vân tích trữ omega-3 tốt, mở hướng tối ưu dầu cá

 |  09:00 13/03/2026

(vasep.com.vn) Nghiên cứu mới của Nofima cho thấy cá hồi vân nuôi có khả năng tích trữ omega-3 trong phi lê cao hơn cá hồi Đại Tây Dương khi được cho ăn cùng một khẩu phần giàu dầu cá. Tuy nhiên, việc tăng hàm lượng omega-3 trong thức ăn lại không mang đến cải thiện đáng kể về sức khỏe hay tỷ lệ sống của cá hồi vân – qua đó đặt ra câu hỏi về hiệu quả sử dụng nguồn dầu cá vốn đang ngày càng hạn chế.

Xuất khẩu surimi của Nga sang Thái Lan tăng mạnh

 |  08:59 13/03/2026

(vasep.com.vn) Năm 2025, nhập khẩu surimi cá minh thái của Thái Lan tăng 36% so với cùng kỳ, lần đầu vượt 10.000 tấn, đạt 10.374 tấn. Trong đó, Nga cung cấp 5.029 tấn, tăng 103%, chiếm 48,5% thị phần; Mỹ đạt 5.345 tấn, tăng 7%, tương đương 51,5%. Cục diện gần như cân bằng này đánh dấu sự thay đổi mạnh so với năm 2023, khi Mỹ chiếm 86,8% thị phần còn Nga chỉ 13,2%. Đến năm 2024, thị phần Mỹ giảm xuống 65,9% và tiếp tục thu hẹp còn 51,5% trong năm 2025.

EU siết quy định, cá minh thái Trung Quốc bị tính là xuất xứ Nga

 |  08:56 13/03/2026

(vasep.com.vn) Theo dữ liệu hải quan, xuất khẩu philê cá minh thái của Trung Quốc sang EU đạt khoảng 132.000 tấn trong năm 2025, duy trì mức tương đối ổn định ba năm gần đây. Tuy nhiên, thống kê nhập khẩu của EU lại cho thấy lượng hàng từ Trung Quốc giảm mạnh xuống 47.000 tấn trong năm 2024, so với 142.000 tấn của năm trước đó. Đến năm 2025, chênh lệch giữa số liệu hai phía đã lên tới gần 100.000 tấn. Song song đó, khối lượng philê cá minh thái được EU ghi nhận có xuất xứ Nga tăng liên tiếp trong hai năm 2024–2025.

Xung đột Trung Đông: Những mặt hàng thủy sản nào chịu tác động mạnh nhất ở Mỹ?

 |  08:54 13/03/2026

(vasep.com.vn) Giá dầu tăng và chi phí vận tải leo thang có thể làm thay đổi cơ cấu tiêu dùng thủy sản tại Mỹ. Tôm chịu áp lực lớn nhất, trong khi cá tra, surimi và các sản phẩm thủy sản giá hợp lý có thể duy trì nhu cầu.

LASI - Doanh nghiệp khoa học công nghệ đồng hành cùng phát triển thủy sản bền vững

 |  15:58 12/03/2026

Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang hướng tới phát triển bền vững, minh bạch và bền vững, việc ứng dụng công nghệ vào sản xuất, quản lý và giám sát môi trường đang trở thành một hướng đi tối ưu hàng đầu. Nhiều doanh nghiệp công nghệ trong nước đã và đang đóng vai trò thúc đẩy quá trình chuyển đổi này, trong đó có Công ty Cổ phần Vật tư Khoa học Kỹ thuật - LASI

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC