Thỏa thuận mới về thuế đối ứng: Mặt hàng nào có cơ hội hưởng thuế 0%?

Theo nội dung của Tuyên bố chung được Bộ Công Thương đưa ra sau khi Việt Nam đạt sự thống nhất với Mỹ về khuôn khổ Hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng tại Hội nghị cấp cao ASEAN 2025 đang diễn ra ở Malaysia, nhiều thông tin tích cực trong tuyên bố chung mở ra nhiều kỳ vọng cho hàng hóa xuất khẩu Việt Nam.

Tiếp tục đàm phán

Điểm đáng chú ý trong Tuyên bố chung đó là việc xác định các sản phẩm trong danh mục nêu tại phụ lục 3 của Sắc lệnh Hành pháp số 14346 ngày 5-9-2025. Đó là việc: "Điều chỉnh thuế tiềm năng đối với các đối tác có định hướng tương đồng" - để được hưởng mức thuế đối ứng 0%.

Như vậy, nội dung này sẽ được triển khai để cụ thể hóa trong Hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng, cùng với chính sách hiện đang thực hiện là Mỹ sẽ duy trì mức thuế đối ứng 20% như được quy định tại Sắc lệnh Hành pháp số 14257 ngày 2-5 đối với hàng hóa có xuất xứ từ Việt Nam đã được ban hành trước đó.

Theo nguồn tin của Tuổi Trẻ, với Tuyên bố chung được công bố, Việt Nam sẽ tiếp tục đàm phán với Mỹ về các mặt hàng dự kiến sẽ được hưởng thuế 0%. Các mặt hàng này sẽ nằm trong danh mục, phụ lục 3 nhưng cụ thể mặt hàng nào sẽ phụ thuộc vào việc hai bên đàm phán các bước tiếp theo.

Điểm đáng lưu ý là không phải toàn bộ các mặt hàng trong danh mục này sẽ được hưởng mức thuế về 0%, mà chỉ một số mặt hàng.

Đặc biệt là việc ưu tiên giảm thuế về 0% với những mặt hàng mà Việt Nam có lợi thế, phía Mỹ không sản xuất hoặc không có nhu cầu đưa về nước. Với những mặt hàng mà Việt Nam có lợi thế như dệt may, da giày, thậm chí là tăng nhập khẩu và sử dung nhiều nguyên liệu từ Mỹ như mặt hàng bông cho ngành dệt may.

Bên lề Hội nghị cấp cao ASEAN - Mỹ lần thứ 13 đang diễn ra, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên đã có cuộc gặp gỡ với Trưởng đại diện Thương mại Mỹ (USTR) Jamieson Greer, trao đổi thống nhất đẩy nhanh tiến độ để đi tới kết thúc đàm phán, hướng đến hoàn thành Hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng.

Làm việc với Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ phụ trách kinh tế, môi trường và năng lượng Jacob Helberg, ông Diên cũng nhấn mạnh tinh thần thống nhất hướng đến hoàn thành, ký kết Hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng, cũng như thảo luận về quan hệ hợp tác kinh tế - thương mại giữa Việt Nam và Mỹ, và các lĩnh vực có tiềm năng thúc đẩy giữa hai nước.

Nhiều ngành hàng chủ lực kỳ vọng được giảm thuế

Duy trì kim ngạch xuất khẩu tới Mỹ trong 9 tháng đầu năm lên tới gần 407 triệu USD, ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam - cho rằng nếu mặt hàng nông sản, trái cây được giảm thuế về 0%, sẽ là lợi thế lớn cho Việt Nam với các nước trong khu vực Đông Nam Á như Thái Lan, cũng như thu hẹp khoảng cách cạnh tranh với các nước Nam Mỹ.

Bởi dù áp thuế 20%, nhưng với kim ngạch như trên đã giúp ngành hàng trái cây xuất sang Mỹ tăng tới 60%, là mức tích cực trong bối cảnh khó khăn chung. Trong khi đó, ở chiều ngược lại, nhập khẩu trái cây từ Mỹ là gần 414 triệu USD, tức là duy trì mức nhập siêu, nhưng so với những năm trước mức nhập siêu này đã được thu hẹp khoảng cách.

Vì vậy, ông Nguyên kỳ vọng với những hợp đồng hợp tác ký kết giữa doanh nghiệp hai nước nhập trái cây từ Mỹ lên tới gần 3 tỉ USD được công bố trong Tuyên bố chung, giúp cho mặt hàng trái cây Việt Nam vào Mỹ có cơ hội hưởng thuế 0% trong đàm phán sắp tới, kỳ vọng sẽ nâng kim ngạch xuất nhập khẩu hai chiều với trái cây có thể lên tới 2 tỉ USD. Đặc biệt là những mặt hàng mà Việt Nam có lợi thế mà các nước Nam Mỹ chưa sản xuất được như sầu riêng, dừa tươi chế biến, chanh leo, bưởi...

Trong khi đó, ông Phạm Xuân Hồng - Chủ tịch Hội Dệt may thêu đan TP.HCM - cho hay ngành dệt may Việt Nam đang có nhiều lợi thế cạnh tranh khi là nước xuất khẩu lớn thứ hai thế giới và xuất khẩu vào Mỹ đứng vị trí thứ ba. Mỹ cũng không sản xuất dệt may ở trong nước, trong khi nhiều thương hiệu dệt may của Mỹ đang sản xuất, xuất khẩu ở Việt Nam.

Do vậy, nếu tiếp tục đàm phán thuế đối ứng, tăng cường nhập khẩu bông từ Mỹ, sẽ mở ra nhiều cơ hội để giảm thuế sâu hơn nữa cho hàng dệt may Việt Nam vào Mỹ xuống mức 0% như kỳ vọng.

Trong thực tế, phần lớn các sản phẩm dệt may xuất khẩu của Việt Nam qua thị trường Mỹ là các thương hiệu Mỹ đang sản xuất tại Việt Nam nên đây là yếu tố tích cực để thúc đẩy quan hệ thương mại, xuất khẩu ngành dệt may Việt Nam vào nước này.

"Điều này cũng ủng hộ các thương hiệu của Mỹ khi Mỹ không sản xuất dệt may, không có lợi thế nhân công và chi phí trong khi năng lực cạnh tranh và sản xuất của ngành dệt may Việt Nam đã được khẳng định. Việc giảm thuế cũng giúp hỗ trợ cho người tiêu dùng Mỹ, nên tôi hy vọng dệt may Việt Nam được quan tâm nhiều hơn và Mỹ sẽ giảm thuế", ông Hồng chia sẻ.

Tiêu chí để giảm thuế

Tại Sắc lệnh 14346, Tổng thống Donald Trump bày tỏ sự sẵn sàng giảm thuế đối ứng xuống mức 0% với một số mặt hàng nhập khẩu nhất định, hoặc sửa đổi thuế áp dụng theo điều 232, dự trên nhiều yếu tố.

Bao gồm giá trị kinh tế của các cam kết của đối tác thương mại với Mỹ trong thỏa thuận thương mại đối ứng, lợi ích quốc gia của Mỹ, nhu cầu giải quyết tình trạng khẩn cấp quốc gia đã được công bố, nhu cầu giảm thiểu hoặc loại bỏ các mối đe dọa đối với an ninh quốc gia.

Ngoài ra, còn có các sản phẩm không thể trồng trọt, khai thác, hoặc sản xuất tự nhiên tại Mỹ hoặc được trồng trọt, khai thác, hoặc sản xuất tự nhiên với số lượng đủ để đáp ứng nhu cầu trong nước; một số sản phẩm nông nghiệp; máy bay và phụ tùng máy bay và các mặt hàng không được cấp bằng sáng chế để sử dụng trong dược phẩm. Theo đó, danh sách hàng hóa được miễn thuế có thể khác nhau tùy theo từng thỏa thuận giữa Mỹ và các đối tác thương mại.

Theo báo Tuổi trẻ