Theo tổng hợp từ các báo cáo ngành và cơ quan quản lý, hai cơ chế đang cùng lúc tác động đến thị trường gồm: tranh chấp hoàn thuế liên quan đến thuế áp dụng theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) và khả năng áp thuế mới theo Điều khoản 301 của Đạo luật Thương mại Mỹ năm 1974.
Đối với IEEPA, nhiều mức thuế từng được áp dụng trong giai đoạn chính quyền Trump đang bị kiện tại tòa liên bang với lập luận vượt quá thẩm quyền hành pháp. Tuy nhiên, các mức thuế này vẫn tạm thời được duy trì trong khi chờ quá trình kháng cáo, buộc doanh nghiệp nhập khẩu tiếp tục nộp thuế tại cảng và đồng thời thực hiện thủ tục xin hoàn thuế hoặc điều chỉnh sau thông quan với Cơ quan Hải quan và Biên phòng Mỹ (CBP).
Song song đó, các cuộc điều tra theo Điều khoản 301 đang xem xét khả năng áp thuế bổ sung từ 10–12,5% đối với một số nhóm sản phẩm thủy sản, làm gia tăng thêm bất ổn về chi phí trong tương lai. Sự tồn tại đồng thời của nghĩa vụ thuế hiện tại và nguy cơ thuế mới khiến doanh nghiệp nhập khẩu rơi vào tình trạng khó khăn trong lập kế hoạch kinh doanh.
Diễn biến này đang tác động trực tiếp đến hoạt động thương mại, khi các nhà nhập khẩu và phân phối tại Mỹ có xu hướng thận trọng hơn với hợp đồng dài hạn, đồng thời đưa vào các điều khoản điều chỉnh thuế để phân chia rủi ro tăng chi phí khi hàng cập cảng. Nhiều hợp đồng đã ký cũng đang được đàm phán lại.
Trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung, dù có thảo luận về khả năng miễn thuế cho một số mặt hàng “không nhạy cảm”, thủy sản hiện chưa nằm trong nhóm ưu tiên xem xét.
Áp lực chi phí nhập khẩu cũng đang làm gia tăng lợi thế cạnh tranh của nguồn cung nội địa như cá minh thái Alaska (Alaska pollock), trong khi các chuỗi dịch vụ thực phẩm đẩy mạnh sử dụng sản phẩm nội địa gắn với chứng nhận bền vững.
Ngoài ra, nguy cơ áp thuế theo Điều khoản 301 còn có thể ảnh hưởng tới nhiều quốc gia xuất khẩu lớn như Ấn Độ, Việt Nam, Indonesia, Ecuador, Canada, Mexico, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Na Uy, làm thu hẹp khả năng thay thế nguồn cung.
Bên cạnh thuế quan, các rào cản phi thuế cũng gia tăng khi Quốc hội Mỹ tăng cường giám sát các hệ thống chứng nhận thủy sản như BAP, ASC và MSC, tập trung vào lao động, truy xuất nguồn gốc và tính bền vững môi trường.
Tổng thể, thị trường nhập khẩu thủy sản Mỹ vẫn duy trì hoạt động nhưng ngày càng phức tạp hơn, với rủi ro chi phí biến động, hợp đồng phải điều chỉnh linh hoạt và yêu cầu tuân thủ ngày càng cao.
Diễn đàn Kinh tế biển do Trường Đại học Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa khởi xướng mở đầu một cơ chế hợp tác thường xuyên nhằm kết nối cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp, hiệp hội, viện - trường, chuyên gia và các đối tác trong nước, quốc tế.
Với UKVFTA và CPTPP cùng có hiệu lực, thủy sản Việt Nam đang có thêm lựa chọn để tiếp cận thị trường Anh. Tuy nhiên, ưu đãi thuế quan chỉ là điều kiện ban đầu. Khả năng tăng thị phần sẽ phụ thuộc ngày càng lớn vào giá thành, sản phẩm chế biến, truy xuất nguồn gốc và năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn của hệ thống bán lẻ Anh.
(vasep.com.vn) Trong 7 tháng đầu năm 2026, Nga tiếp tục giữ vị trí áp đảo trong nguồn cung cá minh thái, phi lê cá minh thái và surimi vào Trung Quốc, với tổng khối lượng 450.559 tấn, trị giá 808,56 triệu USD. Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, tổng nhập khẩu các sản phẩm này của Trung Quốc đạt 484.945 tấn, trị giá 883,82 triệu USD. Như vậy, Nga chiếm khoảng 92,9% về lượng và 91,5% về giá trị.
(vasep.com.vn) Trung Quốc đang thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn với các nước BRICS trong lĩnh vực thủy sản, trong đó đề xuất thành lập một trung tâm công nghiệp thủy sản BRICS tại thành phố Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh.
(vasep.com.vn) Nhập khẩu phi lê cá rô phi từ Việt Nam vào Brazil tăng mạnh trong 8 tháng đầu năm 2026, đạt 4.892 tấn, gấp 3,5 lần so với 1.407 tấn cùng kỳ năm trước. Số liệu do Trung tâm Thông tin và Thị trường Nuôi trồng thủy sản thuộc Embrapa Pesca e Aquicultura công bố. Diễn biến này đang thu hút sự quan tâm của ngành nuôi cá rô phi Brazil.
(vasep.com.vn) Somalia đang đề nghị Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) mở rộng hỗ trợ kỹ thuật nhằm tăng cường quản lý nghề cá và chống khai thác bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU).
(vasep.com.vn) Australia đang tăng cường kiểm tra, xử phạt và truy quét hoạt động khai thác, buôn bán thủy sản bất hợp pháp. Tại Queensland, một người đàn ông 43 tuổi bị phạt 10.000 AUD và tịch thu, tiêu hủy tàu sau khi bị phát hiện khai thác cua bùn trái phép để bán trên thị trường chợ đen.
(vasep.com.vn) Trong 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản của tỉnh Phúc Kiến sang châu Phi đạt 3,58 tỷ NDT (khoảng 500 triệu USD), mức cao kỷ lục trong cùng kỳ và chiếm 49,4% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Trung Quốc sang khu vực này. Phúc Kiến duy trì vị trí dẫn đầu cả nước về xuất khẩu thủy sản sang châu Phi từ năm 2012.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Indonesia trong tháng 7/2026 đạt 19.935 tấn, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất kể từ đầu năm. Động lực chính đến từ thị trường Mỹ, nơi lượng tôm nhập từ Indonesia tăng 22%, đạt 13.122 tấn.
(vasep.com.vn) Dự luật Nông nghiệp 2026 (Farm Bill 2.0) của Mỹ đề xuất nhiều chính sách mới dành cho khai thác thủy sản, chế biến, nuôi trồng thủy sản và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành thủy sản trong nước. Các nội dung này được đề cập trong bản tóm tắt từng điều khoản của Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện Mỹ.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
