Tranh chấp thương mại leo thang
Ngành tôm Thái Lan đang chịu thêm áp lực khi Malaysia chính thức tạm ngừng nhập khẩu 5 loài tôm của nước này từ ngày 1/6/2026, làm trầm trọng thêm những khó khăn kéo dài do dịch bệnh, chi phí sản xuất tăng cao và sức cạnh tranh suy giảm. Trước động thái này, Chính phủ Thái Lan cho biết sẵn sàng đưa vụ việc ra các diễn đàn quốc tế như Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và ASEAN nếu các cuộc đàm phán song phương không đạt kết quả.
Theo Bangkok, nước này chỉ nhận được thông báo chính thức từ phía Malaysia vào ngày 28/5, tức ba ngày trước khi lệnh cấm có hiệu lực, khiến hai bên không có đủ thời gian để trao đổi và làm rõ các vấn đề liên quan. Malaysia cho biết biện pháp này nằm trong khuôn khổ tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm đối với thủy sản nhập khẩu từ Thái Lan và sẽ được duy trì cho đến khi các yêu cầu giải trình được đáp ứng.
Căng thẳng thương mại bắt nguồn từ tranh chấp liên quan đến mặt hàng cá chẽm. Trước đó, Thái Lan tăng cường kiểm tra cá chẽm nhập khẩu từ Malaysia sau khi phát hiện dấu vết hóa chất và kháng sinh. Đáp lại, Malaysia yêu cầu các lô cá chẽm của Thái Lan phải kèm Giấy chứng nhận phân tích (CoA), trước khi mở rộng biện pháp kiểm soát sang mặt hàng tôm.
Ngành tôm thêm khó khăn
Theo Hiệp hội Tôm Thái Lan, Malaysia nhập khẩu khoảng 10.000 tấn tôm Thái Lan mỗi năm, chủ yếu từ các tỉnh phía Nam giáp biên giới. Trong khi đó, số liệu của Bộ Thương mại Thái Lan cho thấy xuất khẩu tôm sang Malaysia đạt khoảng 300–400 tấn mỗi tháng, mang về khoảng 44 triệu baht. Việc thị trường này đột ngột đóng cửa đang làm gia tăng nguy cơ dư cung, gây áp lực lên giá thu mua và thu nhập của người nuôi.
Ông Ekapoj Yodpinit, Chủ tịch Hiệp hội Tôm Thái Lan, nhận định ngành tôm đang trải qua giai đoạn khó khăn nhất trong nhiều năm. Giá tôm tại trang trại hiện thấp hơn 10–20% so với chi phí sản xuất, khiến nhiều hộ nuôi thua lỗ kéo dài. Tại một số khu vực, hàng trăm tấn tôm bị ách tắc mỗi ngày do hoạt động xuất khẩu sang Malaysia bị gián đoạn.
Từng là quốc gia xuất khẩu tôm lớn nhất thế giới, Thái Lan đã suy giảm đáng kể trong khoảng 15 năm qua do dịch bệnh và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ Ecuador, Ấn Độ và Việt Nam.
Tìm thị trường thay thế
Để giảm thiểu tác động từ lệnh cấm, Chính phủ Thái Lan đã triển khai kế hoạch khẩn cấp gồm 13 biện pháp nhằm tiêu thụ khoảng 400 tấn tôm mỗi tháng. Các cơ quan thương mại được giao nhiệm vụ tìm kiếm khách hàng mới và mở rộng thị trường xuất khẩu thông qua các hội chợ thương mại tại Trung Quốc, triển lãm thực phẩm SIAL Paris tại Paris và các chương trình kết nối giao thương trực tuyến.
Ở trong nước, Thái Lan đẩy mạnh kích cầu tiêu dùng thông qua Aroi Rim Lay tại Phuket, đồng thời phối hợp với các hệ thống bán lẻ đưa tôm đến các tỉnh du lịch trọng điểm như Krabi và Trang. Các điểm thu mua trực tiếp cũng được mở tại những vùng nuôi lớn nhằm kết nối nông dân với doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu.
Giới chuyên gia nhận định lệnh cấm nhập khẩu từ Malaysia không phải nguyên nhân duy nhất nhưng đã phơi bày rõ những khó khăn mang tính cấu trúc của ngành tôm Thái Lan. Nếu không cải thiện năng suất, kiểm soát dịch bệnh, giảm chi phí sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh, ngành hàng từng là niềm tự hào của nông nghiệp Thái Lan có thể tiếp tục mất thị phần trên thị trường thủy sản toàn cầu.
(vasep.com.vn) Nhiều tổ chức môi trường và đại diện nghề cá quy mô nhỏ tại Liên minh châu Âu (EU) đã lên tiếng phản đối khả năng sửa đổi Chính sách Thủy sản Chung (CFP), cho rằng vấn đề hiện nay không nằm ở khuôn khổ chính sách mà ở việc thực thi chưa hiệu quả của các quốc gia thành viên.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm của Indonesia đã quay lại đà tăng trong tháng 4/2026 sau ba tháng liên tiếp sụt giảm, tuy nhiên kết quả lũy kế từ đầu năm vẫn thấp hơn cùng kỳ năm trước. Trong tháng 4, Indonesia xuất khẩu 16.063 tấn tôm, tăng 7% so với cùng kỳ năm 2025, với kim ngạch đạt 143 triệu USD, tăng 11%. Dù vậy, tính chung bốn tháng đầu năm, lượng xuất khẩu chỉ đạt 62.405 tấn, giảm 13%, trong khi giá trị đạt 562 triệu USD, giảm 3%.
(vasep.com.vn) Giá cá rô phi tại Trung Quốc trong tuần 26/2026 (22-28/6/2026) nhìn chung duy trì ổn định, trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu tiếp tục ghi nhận xu hướng tăng trưởng. Theo thị trường, giá cá nguyên liệu và cá phi lê tại các khu vực sản xuất chính ở miền Nam Trung Quốc như Quảng Đông, Quảng Tây và Hải Nam không có biến động đáng kể so với tuần trước.
(vasep.com.vn) Các nước ASEAN đang tăng cường hợp tác trong lĩnh vực hàng hải nhằm bảo vệ tài nguyên biển, củng cố an ninh lương thực và thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững. Định hướng này được tái khẳng định trong Tuyên bố Kazan 2026 được thông qua tại Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN - Nga, trong đó nhấn mạnh vai trò của hợp tác khu vực trong bảo tồn và khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên đại dương.
Từ lợi thế ngư trường biển miền Trung, Công ty CP Bá Hải (BA Hai JSC) đang từng bước xây dựng hình ảnh một doanh nghiệp thủy sản Việt Nam có năng lực chế biến sâu, quản trị chất lượng theo chuẩn quốc tế và định hướng phát triển bền vững. Không chỉ dừng ở vai trò một nhà chế biến, xuất khẩu hải sản, doanh nghiệp này còn cho thấy nỗ lực tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, từ nguồn nguyên liệu, công nghệ sản xuất đến thị trường tiêu thụ toàn cầu.
(vasep.com.vn) Cơ quan Quản lý Cá và Động vật Hoang dã Alaska (ADF&G) vừa công bố tổng sản lượng khai thác cho phép (TAC) đối với cua hoàng đế vàng Alaska (Golden King Crab - Lithodes aequispinus) niên vụ 2026/2027, tăng 13% so với niên vụ trước.
(vasep.com.vn) Theo dữ liệu mới từ công ty nghiên cứu thị trường Circana do 210 Analytics phân tích, giá thủy sản tại thị trường bán lẻ Mỹ tiếp tục tăng trong tháng 5/2026, đặc biệt ở nhóm sản phẩm đông lạnh và đồ hộp, qua đó gây sức ép lên sức mua theo sản lượng.
(vasep.com.vn) Nghiên cứu mới cho thấy việc sử dụng kết hợp bột ấu trùng ruồi lính đen (Hermetia illucens) và ốc bươu vàng (Pomacea canaliculata), bổ sung probiotic Bacillus amyloliquefaciens, có thể trở thành giải pháp thay thế hiệu quả cho các nguồn protein truyền thống trong thức ăn chăn nuôi, góp phần giảm phụ thuộc vào bột cá và khô đậu tương.
(vasep.com.vn) Sushi đang dần trở thành một phần quen thuộc trong thói quen ẩm thực của người dân Italy, vượt ra khỏi vị thế của một món ăn mang tính xu hướng để trở thành lựa chọn phổ biến trong các bữa ăn hàng ngày. Sự phát triển của dịch vụ giao đồ ăn, cùng xu hướng tìm kiếm các lựa chọn thực phẩm lành mạnh và đa dạng, đang góp phần thúc đẩy nhu cầu đối với món ăn có nguồn gốc từ Nhật Bản này.
(vasep.com.vn) Giá tôm thương phẩm giảm trong khi chi phí thức ăn và vật tư đầu vào liên tục tăng đang tạo sức ép lớn đối với người nuôi tôm tại nhiều địa phương ven biển. Trước thực tế này, các hộ nuôi đang chủ động áp dụng các giải pháp kỹ thuật nhằm giảm chi phí và duy trì hiệu quả sản xuất.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
