Gia tăng các đợt sóng nhiệt biển trên phạm vi toàn cầu
Sóng nhiệt biển được định nghĩa là giai đoạn nhiệt độ nước biển cao bất thường so với mức trung bình lịch sử. Theo nhóm tác giả, năm 2003 ghi nhận sự gia tăng đột ngột và đồng loạt của nhiệt độ nước biển trên diện rộng, từ tầng mặt đến độ sâu hàng trăm mét. Phân tích 88 chuỗi số liệu nhiệt độ có thời gian quan trắc từ 30–60 năm cho thấy các giá trị năm 2003 vượt ngưỡng cực trị, đủ tiêu chí phân loại là một MHW quy mô khu vực. Đáng chú ý, sự kiện này mở đầu cho một giai đoạn ấm kéo dài với tần suất MHW cao hơn nhiều so với các thập kỷ trước.
Về mặt địa lý, tác động của sóng nhiệt biển năm 2003 lan rộng khắp Bắc Đại Tây Dương, bao gồm Biển Na Uy, vùng biển quanh Iceland, eo biển Fram, Đông và Tây Greenland, cũng như một phần Bắc Cực Canada. Nguyên nhân được cho là sự suy yếu của hoàn lưu xoáy cận cực, kết hợp với nhiệt độ không khí cao bất thường, làm gia tăng dòng nước ấm Đại Tây Dương và làm giảm sự xâm nhập của khối nước lạnh Bắc Cực.
Biến đổi sinh thái và rủi ro đối với sản lượng khai thác
Những biến đổi vật lý do sóng nhiệt biển đã dẫn đến sự thay đổi rõ rệt trong phân bố và cấu trúc quần thể cá. Các loài cá ưa lạnh và gắn với khối nước Bắc Cực như cá tuyết Đại Tây Dương, cá haddock, cá capelin và một số loài cá trích ghi nhận xu hướng suy giảm về sinh khối tại rìa phía nam vùng phân bố, đồng thời dịch chuyển dần về các vĩ độ cao hơn hoặc khu vực có tầng nước sâu và mát hơn.
Ngược lại, một số loài cá ôn đới và cận nhiệt, bao gồm cá thu, cá trích phương Nam và các loài cá nổi nhỏ, mở rộng phạm vi sinh sống về phía bắc. Sự dịch chuyển không đồng đều giữa các loài và các nhóm kích thước đã làm thay đổi quan hệ săn mồi – con mồi và làm gia tăng tính biến động của quần xã cá.
Những thay đổi sinh thái này kéo theo tác động trực tiếp và gián tiếp đến nguồn cung cá khai thác tự nhiên. Việc các loài cá mục tiêu di chuyển ra khỏi ngư trường truyền thống hoặc phân tán rộng hơn khiến sản lượng khai thác trở nên khó dự đoán, chi phí đánh bắt gia tăng và hiệu quả khai thác suy giảm tại một số khu vực. Đồng thời, sự suy giảm của sinh vật phù du và các loài cá mồi ở một số vùng biển có thể ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng và khả năng tái tạo nguồn lợi của các loài cá đáy và cá nổi cỡ lớn.
Theo các nhà nghiên cứu, nếu các đợt sóng nhiệt biển tiếp tục xảy ra với tần suất và cường độ cao hơn, nguồn cung cá khai thác tự nhiên tại Bắc Đại Tây Dương có nguy cơ biến động mạnh hơn theo không gian và thời gian, đặt ra thách thức lớn cho quản lý nghề cá và ổn định nguồn nguyên liệu trong dài hạn.
(vasep.com.vn) Trong tháng đầu năm 2026, giá nguyên liệu cá tuyết tại Bắc Âu tăng lên mức kỷ lục, giúp ngư dân khai thác hưởng lợi đáng kể. Tuy nhiên, đà tăng này lại gây áp lực lớn cho các doanh nghiệp chế biến và thu mua cá thịt trắng, khi chi phí đầu vào leo thang nhưng khả năng chuyển hết phần tăng giá sang thị trường tiêu thụ ngày càng hạn chế.
(vasep.com.vn) Liên minh vận hành Gemini Cooperation giữa Maersk và Hapag-Lloyd vừa thông báo tuyến dịch vụ ME11 sẽ quay trở lại hành trình qua Biển Đỏ, theo thông cáo báo chí của Maersk ngày 3/2. Đây là những con tàu có kích thước lớn nhất quay lại kênh đào Suez kể từ tháng 10/2023, thời điểm xung đột Israel – Palestine bùng phát và kéo theo các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào tàu thương mại tại khu vực này.
(vasep.com.vn) Ngày 17/2/2026, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã công bố kết quả cuối cùng đợt rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) đối với lệnh áp thuế chống bán phá giá (CBPG) tôm nước ấm đông lạnh từ Việt Nam, giai đoạn 01/02/2023 – 31/01/2024.
(vasep.com.vn) Nghiên cứu mới của các nhà khoa học Bồ Đào Nha cho thấy protein thủy phân từ phụ phẩm ngành thực phẩm có thể thay thế một phần bột cá trong khẩu phần nuôi cá vược châu Âu (European seabass) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê, đồng thời nâng cao tính bền vững của ngành.
(vasep.com.vn) Super Bowl của Liên đoàn Bóng bầu dục Quốc gia Mỹ (NFL) diễn ra ngày 8/2, cùng với Valentine’s Day vào ngày 14/2, đang tạo ra cơ hội lớn cho các nhà bán lẻ và chuỗi nhà hàng tại Mỹ đẩy mạnh các chương trình khuyến mãi, đặc biệt là với mặt hàng thủy sản.
(vasep.com.vn) Việc Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ công bố hoàn tất đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA) cuối tháng 1/2026 đang mở ra một giai đoạn cạnh tranh mới trên thị trường thủy sản châu Âu. Trong đó, ngành cá ngừ Việt Nam – vốn coi EU là thị trường quan trọng cho các dòng sản phẩm loin và cá ngừ chế biến – có thể đối mặt rủi ro “xói mòn ưu đãi”, khi một đối thủ lớn về nguồn nguyên liệu và năng lực chế biến như Ấn Độ được mở cánh cửa thuế quan rộng hơn.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Fish Physiology and Biochemistry cho thấy bột giun nhiều tơ (polychaete meal) từ loài Hediste diversicolor có thể thay thế tới 50% bột cá trong thức ăn cho cá vược châu Âu (Dicentrarchus labrax) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam ghi nhận bước tăng trưởng ấn tượng, với tổng kim ngạch đạt hơn 99 triệu USD, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của mặt hàng này trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản. Trong đó, phi lê cá và các loại thịt cá đạt 61 triệu USD, chiếm 61% tổng kim ngạch, khẳng định vị thế là nhóm sản phẩm chủ lực.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá và hải sản của Nga sang Nhật Bản ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, phản ánh sự phục hồi nhu cầu và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Nga trước những biến động của thị trường quốc tế. Theo phân tích của Liên minh Thủy sản Nga dựa trên số liệu hải quan Nhật Bản, kim ngạch xuất khẩu đạt 952 triệu USD, tăng 11% so với năm 2024. Về khối lượng, xuất khẩu đạt 118 nghìn tấn, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Indonesia khép lại năm 2025 với sự phục hồi mạnh mẽ trong tháng 12, qua đó bù đắp phần nào những gián đoạn nghiêm trọng tại thị trường Mỹ trong quý IV. Dù tổng khối lượng xuất khẩu cả năm gần như đi ngang, kim ngạch vẫn ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số, phản ánh rõ chiến lược chuyển dịch sang các sản phẩm giá trị gia tăng.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
