Tác động của sóng nhiệt biển đến cấu trúc quần thể cá và khai thác

Thị trường thế giới 08:37 13/01/2026
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu tổng hợp quy mô lớn mới đây đã phân tích đợt sóng nhiệt biển (Marine Heat Wave – MHW) năm 2003 tại Bắc Đại Tây Dương và những thay đổi sinh thái sâu rộng diễn ra sau đó. Nghiên cứu dựa trên dữ liệu nhiệt độ dài hạn và hàng loạt công trình khoa học, báo cáo đánh giá nguồn lợi thủy sản, nhằm làm rõ mức độ và cơ chế tác động của các hiện tượng nhiệt cực đoan đối với hệ sinh thái biển.

 

Gia tăng các đợt sóng nhiệt biển trên phạm vi toàn cầu

Sóng nhiệt biển được định nghĩa là giai đoạn nhiệt độ nước biển cao bất thường so với mức trung bình lịch sử. Theo nhóm tác giả, năm 2003 ghi nhận sự gia tăng đột ngột và đồng loạt của nhiệt độ nước biển trên diện rộng, từ tầng mặt đến độ sâu hàng trăm mét. Phân tích 88 chuỗi số liệu nhiệt độ có thời gian quan trắc từ 30–60 năm cho thấy các giá trị năm 2003 vượt ngưỡng cực trị, đủ tiêu chí phân loại là một MHW quy mô khu vực. Đáng chú ý, sự kiện này mở đầu cho một giai đoạn ấm kéo dài với tần suất MHW cao hơn nhiều so với các thập kỷ trước.

Về mặt địa lý, tác động của sóng nhiệt biển năm 2003 lan rộng khắp Bắc Đại Tây Dương, bao gồm Biển Na Uy, vùng biển quanh Iceland, eo biển Fram, Đông và Tây Greenland, cũng như một phần Bắc Cực Canada. Nguyên nhân được cho là sự suy yếu của hoàn lưu xoáy cận cực, kết hợp với nhiệt độ không khí cao bất thường, làm gia tăng dòng nước ấm Đại Tây Dương và làm giảm sự xâm nhập của khối nước lạnh Bắc Cực.

Biến đổi sinh thái và rủi ro đối với sản lượng khai thác

Những biến đổi vật lý do sóng nhiệt biển đã dẫn đến sự thay đổi rõ rệt trong phân bố và cấu trúc quần thể cá. Các loài cá ưa lạnh và gắn với khối nước Bắc Cực như cá tuyết Đại Tây Dương, cá haddock, cá capelin và một số loài cá trích ghi nhận xu hướng suy giảm về sinh khối tại rìa phía nam vùng phân bố, đồng thời dịch chuyển dần về các vĩ độ cao hơn hoặc khu vực có tầng nước sâu và mát hơn.

Ngược lại, một số loài cá ôn đới và cận nhiệt, bao gồm cá thu, cá trích phương Nam và các loài cá nổi nhỏ, mở rộng phạm vi sinh sống về phía bắc. Sự dịch chuyển không đồng đều giữa các loài và các nhóm kích thước đã làm thay đổi quan hệ săn mồi – con mồi và làm gia tăng tính biến động của quần xã cá.

Những thay đổi sinh thái này kéo theo tác động trực tiếp và gián tiếp đến nguồn cung cá khai thác tự nhiên. Việc các loài cá mục tiêu di chuyển ra khỏi ngư trường truyền thống hoặc phân tán rộng hơn khiến sản lượng khai thác trở nên khó dự đoán, chi phí đánh bắt gia tăng và hiệu quả khai thác suy giảm tại một số khu vực. Đồng thời, sự suy giảm của sinh vật phù du và các loài cá mồi ở một số vùng biển có thể ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng và khả năng tái tạo nguồn lợi của các loài cá đáy và cá nổi cỡ lớn.

Theo các nhà nghiên cứu, nếu các đợt sóng nhiệt biển tiếp tục xảy ra với tần suất và cường độ cao hơn, nguồn cung cá khai thác tự nhiên tại Bắc Đại Tây Dương có nguy cơ biến động mạnh hơn theo không gian và thời gian, đặt ra thách thức lớn cho quản lý nghề cá và ổn định nguồn nguyên liệu trong dài hạn.

 

thị truòng thé giói

TIN MỚI CẬP NHẬT

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 21/7/2026

 |  09:06 21/07/2026

(vasep.com.vn) Bản tin thủy sản thế giới ngày 21/7/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý: thương mại tôm trong ASEAN có tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng, giá cá hồi tăng cục bộ, nguồn cung cá ngừ và cá hồi toàn cầu tiếp tục mở rộng, trong khi giá bột cá và rủi ro El Niño gây thêm áp lực lên chi phí, nguồn nguyên liệu và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp thủy sản Việt Nam.

Liên minh môi trường châu Âu thúc đẩy bảo vệ nghiêm ngặt khu bảo tồn biển

 |  08:32 21/07/2026

(vasep.com.vn) Một liên minh gồm 11 tổ chức môi trường châu Âu vừa thành lập Liên minh Pháp lý về Khu bảo tồn biển (MPA Legal Coalition), nhằm gây sức ép buộc các chính phủ tăng cường bảo vệ các khu bảo tồn biển (MPA).

Một số thời điểm tôm dễ phát sinh dịch bệnh, người nuôi cần lưu ý

 |  08:31 21/07/2026

(vasep.com.vn) Tôm thường dễ phát sinh bệnh khi môi trường ao nuôi biến động hoặc sức đề kháng suy giảm. Việc nhận diện sớm những giai đoạn có nguy cơ cao và chủ động điều chỉnh các yếu tố môi trường sẽ giúp người nuôi hạn chế thiệt hại, duy trì tốc độ tăng trưởng và nâng cao hiệu quả vụ nuôi.

Thứ trưởng Nam Phi kêu gọi hành động mạnh hơn chống buôn bán thủy sản bất hợp pháp

 |  08:30 21/07/2026

(vasep.com.vn) Thứ trưởng Bộ Lâm nghiệp, Thủy sản và Môi trường Nam Phi Narend Singh kêu gọi tăng cường phối hợp giữa các cơ quan thực thi pháp luật và cơ quan công tố nhằm siết chặt cuộc chiến chống buôn bán bất hợp pháp nguồn lợi biển của nước này. Ông nhấn mạnh, truy tố thành công các hành vi vi phạm là yếu tố then chốt để bảo vệ nghề cá, hỗ trợ các cộng đồng khai thác hợp pháp và gìn giữ tài nguyên thiên nhiên cho các thế hệ tương lai.

An ninh nguyên liệu thức ăn chăn nuôi thủy sản trong bối cảnh nhiều bất ổn toàn cầu

 |  08:27 21/07/2026

(vasep.com.vn) Ngành sản xuất thức ăn thủy sản đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn khi các yếu tố địa chính trị, biến đổi khí hậu, dịch bệnh và gián đoạn chuỗi cung ứng liên tục tác động đến nguồn cung nguyên liệu. Bảo đảm an ninh nguyên liệu không còn đơn thuần là duy trì đủ nguồn cung mà đã trở thành yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững của toàn ngành nuôi trồng thủy sản.

EU gia hạn chính sách chứng nhận khai thác thủy sản cho Mỹ

 |  08:30 20/07/2026

(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) đã gia hạn một số quy định linh hoạt trong chính sách chứng nhận khai thác thủy sản đối với các sản phẩm cá đánh bắt tự nhiên của Mỹ, nhận được sự ủng hộ từ ngành thủy sản nước này.

Kibun Foods (Nhật Bản) đẩy mạnh mở rộng thị trường tiêu thụ surimi

 |  08:29 20/07/2026

(vasep.com.vn) Công ty Kibun Foods Inc., một trong những nhà sản xuất thực phẩm surimi hàng đầu Nhật Bản, vừa công bố điều chỉnh nhân sự cấp cao nhằm tăng cường hiệu quả quản lý và hỗ trợ chiến lược mở rộng kinh doanh trong nước cũng như quốc tế.

Nâng chất lượng giống để giữ đà tăng trưởng ngành tôm

 |  08:25 20/07/2026

(vasep.com.vn) Tôm nước lợ tiếp tục giữ vai trò là ngành hàng xuất khẩu chủ lực của thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, trước áp lực dịch bệnh, chi phí đầu vào tăng và yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường nhập khẩu, việc nâng cao chất lượng con giống được xác định là giải pháp then chốt để duy trì tăng trưởng.

Xuất khẩu tôm nửa đầu năm tăng nhưng áp lực thị trường và logistics còn lớn

 |  08:23 20/07/2026

(vasep.com.vn) Tháng 6/2026, xuất khẩu tôm Việt Nam đạt khoảng 458 triệu USD, tăng 24% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 6 tháng đầu năm, kim ngạch đạt 2,35 tỷ USD, tăng 14,2%. Kết quả tích cực chủ yếu đến từ thị trường Trung Quốc và sự tăng trưởng mạnh của tôm hùm, trong khi doanh nghiệp vẫn chịu sức ép lớn từ thuế tại Mỹ và chi phí logistics.

VASEP CUP 2026: 20 đội bóng doanh nghiệp hội viên sẵn sàng tranh tài

 |  15:23 18/07/2026

(vasep.com.vn) Chỉ còn khoảng một tháng nữa, VASEP CUP 2026 – Giải bóng đá các doanh nghiệp hội viên VASEP sẽ chính thức diễn ra trong hai ngày 16 – 17/8/2026 tại Sân bóng Nguyên Phát, TP. Hồ Chí Minh.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC