Tác động của dịch COVID-19 đối với thị trường cá đáy thế giới

Thị trường thế giới 15:04 28/09/2020
(vasep.com.vn) Đại dịch COVID-19 kéo dài, ngày càng ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường thủy sản. Đặc biệt, giá cá tươi bị tác động trong khi các sản phẩm đông lạnh và đóng gói vẫn được người tiêu dùng ưu tiên lựa chọn. Dự kiến tình hình này sẽ kéo dài đến năm 2021. Trong khi đó, Hội đồng quốc tế về thám hiểm biển (ICES) đang đề xuất hạn ngạch cao hơn đối với cá haddock và cá tuyết Đại Tây Dương.

Nguồn cung

Nghiên cứu do Viện nghiên cứu Na Uy Akvaplan-niva thực hiện chỉ ra rằng, cá tuyết ven biển Na Uy, loài thường sinh sản dọc theo bờ biển phía bắc Na Uy, có thể đã di chuyển xa hơn về phía bắc vì vùng nước ấm hơn và tìm thấy các bãi đẻ mới xung quanh Svalbard. Cho đến nay, khu vực Bắc Cực của biển Barents là nơi sinh sống của cá tuyết Bắc cực Đông Bắc, nguồn lợi di cư khá dồi dào trong những năm gần đây. Nếu các dấu hiệu được phát hiện bởi nghiên cứu này là chính xác và kéo dài, điều này sẽ có tác động quan trọng đến việc bảo vệ và quản lý bền vững trong tương lai của cả hai nguồn cá tuyết này.

Hội đồng quốc tế về thám hiểm biển (ICES) đã khuyến nghị tăng 20% ​​tổng sản lượng được phép khai thác (TAC) đối với cá tuyết Đại Tây Dương vào năm 2021. TAC được khuyến nghị ở mức 885.600 tấn. Đối với cá haddock, hạn ngạch được đề xuất ở mức 232.537 tấn, tăng 8,2% so với năm 2020. Trong những năm gần đây, hạn ngạch được thỏa thuận cuối cùng đều vượt quá khuyến nghị của ICES.

Viện Ngư nghiệp Khoa học Nga đã sửa đổi khuyến nghị về hạn ngạch đối với cá thịt trắng và tăng nhẹ hạn ngạch cá minh thái Alaska cho năm 2021 lên mức 3,2 triệu tấn. Trong 10 năm qua, TAC của Nga dao động trong khoảng 2,76 triệu tấn đến 3,21 triệu tấn. Sau vụ khai thác A tương đối bình thường đối với cá minh thái ở Alaska, những người khai thác không biết chắc vụ khai thác B sẽ diễn ra như thế nào. Vụ B bắt đầu vào ngày 10/6/2020 và kéo dài đến ngày 31/10/2020. Vụ B dự kiến ​​đạt sản lượng khoảng 750.000 tấn, phần lớn là dành cho chế biến surimi, phi lê rút xương (PBO) hoặc phi lê lột da kỹ (deep-skin).

Thị trường

Từ tháng 5/2020, thị trường thủy sản Trung Quốc bắt đầu phục hồi. Nhu cầu cho kỳ nghỉ Quốc tế Lao động cao, đặc biệt là đối với một số loài cá đáy như cá tuyết đen, cá minh thái Alaska và cá bơn. Trước đây, cá minh thái Alaska chủ yếu được NK để chế biến và tái xuất, nhưng hiện nay tiêu thụ trong nước ngày càng tăng. Trong khi doanh thu ở lĩnh vực banquet (tổ chức hội nghị, tiệc…) và nhà hàng vẫn còn thấp, doanh số bán lẻ đang tăng lên. “Cá tuyết Bắc Cực” do Hội đồng Hải sản Na Uy quảng bá cũng đang có nhiều nhu cầu.

Dịch COVID-19 đã ảnh hưởng đến kinh doanh cá tuyết tươi và đông lạnh Na Uy, mặc dù không hiển thị rõ trong số liệu thống kê XK trong 6 tháng đầu năm. XK cá tuyết tươi nguyên con giảm nhẹ từ 28.211 tấn trong năm 2019 xuống 27.317 tấn trong 6 tháng đầu năm 2020. Đối với cá tuyết đông lạnh nguyên con, XK tăng nhẹ từ 29.409 tấn trong 6 tháng đầu năm 2019 lên 30.008 tấn trong cùng kỳ năm 2020.

Tuy nhiên, từ cuối tháng 6, sự suy giảm thể hiện rõ rệt. Trong tuần 26 (22/6 đến 27/6/2020), XK cá tuyết nguyên con tươi từ Na Uy giảm xuống 260 tấn, giảm đáng kể 22% so với cùng thời điểm năm 2019. XK cá tuyết nguyên con đông lạnh tăng 58% lên 852 tấn, trong khi XK philê cá tuyết đông lạnh tăng 104% lên 282 tấn. Sự chuyển đổi từ các sản phẩm tươi sống sang đông lạnh theo đúng xu hướng từ khi xuất hiện dịch COVID-19: Người tiêu dùng ưa chuộng các sản phẩm đông lạnh và đóng gói sẵn.

Dịch COVID-19 gây khó khăn kinh tế cho người tiêu dùng châu Âu, dẫn đến sự thay đổi nhất định trong thói quen mua hàng của người tiêu dùng. Thay vì mua loại “skrei” (cá tuyết mùa xuân từ vùng Lofoten) đắt hơn, người tiêu dùng đang chuyển sang loại Saithe rẻ hơn. Đại diện của Hội đồng Thủy sản Na Uy tại Tây Ban Nha nhận thấy cơ hội lớn cho cá tuyết Saithe trên thị trường Tây Ban Nha vì người Tây Ban Nha thích hương vị này. Hương vị đặc biệt của cá tuyết Saithe phù hợp với cách nấu ăn của Tây Ban Nha, thường chế biến như chiên và nướng. Do đó, có sự chuyển đổi từ cá tuyết "skrei" sang cá tuyết Saithe.

Thương mại

Quý I năm 2020, XK cá tuyết nguyên con đông lạnh của Na Uy giảm khoảng 7,6% xuống còn 18.780 tấn. Thị trường lớn nhất là Trung Quốc giảm 20% NK từ Na Uy so với cùng kỳ năm 2019. XK sang Vương quốc Anh và Bắc Ireland cũng giảm 18,5% xuống mức 2.650 tấn. Hà Lan tăng NK cá tuyết nguyên con đông lạnh trong 3 tháng đầu năm 2020 lên mức 14.289 tấn, từ 12.195 tấn trong quý 1/2019. Tuy nhiên, NK từ Na Uy giảm 8,7% đạt mức 8.072 tấn, trong khi NK từ Liên bang Nga tăng mạnh 364% lên mức 4 720 tấn.

Trung Quốc cũng tăng NK cá tuyết nguyên con đông lạnh trong 3 tháng đầu năm 2020. Tổng NK tăng 7,4% lên 43.817 tấn, so với 40.815 tấn trong cùng kỳ năm 2019. NK từ Nga tăng 34% lên 25.508 tấn, trong NK khi từ Mỹ giảm 21% xuống còn 6.884 tấn.

Trong khi NK cá tuyết nguyên con đông lạnh tăng, XK cá philê đông lạnh chế biến của Trung Quốc giảm 13,5% ở mức 22.304 tấn. Xu hướng tương tự cũng được ghi nhận đối với cá minh thái Alaska. Trong 3 tháng đầu năm 2020, Trung Quốc NK cá minh thái Alaska nguyên con đông lạnh nhiều hơn 6,3% so với cùng kỳ năm 2019, nhưng XK philê cá minh thái Alaska đông lạnh giảm gần 25% xuống còn 36.389 tấn. Lĩnh vực chế biến của Trung Quố bị đóng cửa trong thời gian phong tỏa do dịch COVID-19 và đã mở cửa trở lại, nhưng không hoạt động hết công suất.

XK cá minh thái Alaska đông lạnh của Liên Bang Nga cũng tăng từ 270.910 tấn trong 3 tháng đầu năm 2019 lên 305.949 tấn cùng kỳ năm 2020. Thị trường lớn nhất là Trung Quốc, chiếm tới 83,6% của tổng sản lượng XK. XK sang Hàn Quốc tăng 22% đạt 45.976 tấn. NK cá minh thái Alaska đông lạnh của Đức tăng 6,8% lên 45.577 tấn, trong đó 25.406 tấn được NK từ Trung Quốc (chiếm 55,7% tổng sản lượng NK), trong khi 13.701 tấn được NK từ Mỹ (chiếm 30% tổng sản lượng NK).

Surimi

Doanh số bán lẻ của các sản phẩm surimi đóng gói tăng lên đáng kể ở Mỹ. Kết quả này có ảnh hưởng trực tiếp của dịch COVID-19, vì người tiêu dùng muốn các sản phẩm được đóng gói, “được bảo quản” mà họ có thể tiêu thụ tại nhà. Thời hạn sử dụng của Surimi lâu hơn cá tươi, dễ chế biến và tương đối rẻ. Do đó, sản phẩm này thu hút rất nhiều người tiêu dùng muốn duy trì việc tiêu thụ thủy sản lành mạnh của họ.

Trong lĩnh vực dịch vụ thực phẩm, bức tranh vẫn rất ảm đạm. Khoảng 70% surimi được tiêu thụ ở Mỹ dưới dạng salad được bán qua các cửa hàng bán đồ ăn nhanh và cửa hàng bán salad, lĩnh vực này đã chứng kiến ​​sự sụt giảm đáng kể trong doanh số bán hàng trong thời gian đại dịch. Các quán salad tự phục vụ đã giảm 100% doanh thu do các lựa chọn tự chọn và tự phục vụ bị cấm.

Giá cả

Các nhà chế biến cá tuyết và cá haddock của Trung Quốc đã bị giảm đơn đặt hàng từ lĩnh vực dịch vụ thực phẩm, điều này khiến giá giảm. Giá cá tuyết biển Barents và cá haddock ở Trung Quốc (H&G, C&F Trung Quốc) bắt đầu giảm mạnh từ đầu năm, đến thời điểm hiện tại giá vẫn ở mức thấp. Tuy nhiên, trong tháng 6/2020, đã có dấu hiệu cải thiện khi nhu cầu tăng nhẹ và giá dự kiến ​​sẽ tăng theo. Khi lĩnh vực dịch vụ thực phẩm ở Mỹ và Châu Âu bắt đầu mở cửa trở lại, nhu cầu đang được cải thiện. Nhưng do lĩnh vực dịch vụ thực phẩm bị ảnh hưởng nặng nề, giá cá tuyết tươi và cá haddock đã bị ảnh hưởng nặng nề hơn nhiều so với các sản phẩm đông lạnh.

Giá cá minh thái Alaska đông lạnh của Nga giảm 28% trong mùa xuân năm 2020 do hậu quả của dịch COVID-19. Các nhà sản xuất và XK của Nga vẫn bày tỏ sự lạc quan rằng thị trường sẽ sớm phục hồi. Thị trường châu Á có dấu hiệu cải thiện trong tháng 5/2020. Nhưng có vẻ như làn sóng COVID-19 đầu tiên ở Mỹ vẫn chưa đạt đỉnh, thị trường này không có khả năng phục hồi nhanh.

Dự báo

Mặc dù có dấu hiệu phục hồi vào cuối tháng 5 và đầu tháng 6/2020, nhưng tháng 7/2020 cũng không mấy lạc quan. "Làn sóng thứ hai" của dịch COVID-19 xảy ra ở một số thị trường chính khiến việc phục hồi diễn ra chậm trong nhiều tháng. Giá cả đang chịu “nhiều áp lực”, chủ yếu là do lĩnh vực dịch vụ ăn uống đóng cửa và mặc dù lĩnh vực này đang mở cửa trở lại ở một số thị trường, nhưng người tiêu dùng chậm quay lại các nhà hàng và cửa hàng ăn uống. Nhiều người tiêu dùng đang rất thận trọng và thích các sản phẩm “an toàn” đóng gói để tiêu dùng tại nhà.

Thị trường cá đáy sẽ không phục hồi hoàn toàn cho đến khi đại dịch COVID-19 kết thúc, đại dịch có khả năng sẽ không được kiểm soát cho đến khi có vắc xin hiệu quả. Vì vậy, viễn cảnh là rất ảm đạm cho phần còn lại của năm 2020 và có thể kéo dài đến năm 2021.

TIN MỚI CẬP NHẬT

Thận trọng khi lựa chọn dịch vụ tư vấn, hỗ trợ xuất khẩu vào thị trường Nga

 |  16:00 20/11/2026

VASEP nhận được phản ánh của một doanh nghiệp về những vướng mắc trong quá trình sử dụng dịch vụ tư vấn, hỗ trợ thủ tục xuất khẩu vào thị trường Nga. Vụ việc cho thấy doanh nghiệp cần kiểm chứng kỹ năng lực đối tác, làm rõ nội dung dịch vụ và điều kiện thanh toán trước khi ký hợp đồng.

Điểm tin thủy sản thế giới từ ngày 16 đến 20/11/2026

 |  10:28 20/11/2026

(vasep.com.vn) Tuần 16–20/11/2026, thị trường Mỹ tiếp tục là tâm điểm của ngành thủy sản thế giới. Giá tôm bán buôn giảm và sức ép đã lan sang tôm sú. Mỹ đang xem xét yêu cầu điều tra tôm Ấn Độ liên quan cáo buộc lao động cưỡng bức, còn doanh nghiệp cá tra Việt Nam đối mặt rủi ro tăng thuế chống bán phá giá. Cạnh tranh giữa tôm Việt Nam và Ecuador ngày càng phụ thuộc vào chi phí sản xuất. Ở châu Âu, giá tôm nước lạnh tại Anh tăng, trong khi giá cá ngừ vằn tại Bangkok giảm xuống dưới 2.000 USD/tấn.

EU thúc đẩy tăng cường quản lý nguồn lợi cá nổi nhỏ tại Tây Phi

 |  08:32 20/11/2026

(vasep.com.vn) Ủy ban châu Âu (EC) tái khẳng định cam kết hỗ trợ các quốc gia Tây Phi tăng cường quản lý nguồn lợi cá nổi nhỏ, trong bối cảnh tình trạng khai thác quá mức đang đe dọa nguồn lợi thủy sản, an ninh lương thực và sinh kế của cộng đồng ngư dân ven biển.

Protein vi khuẩn có thể thay thế 50% bột cá trong thức ăn cá tráp vàng

 |  08:31 20/11/2026

(vasep.com.vn) Một nghiên cứu kéo dài 96 ngày cho thấy protein từ vi khuẩn methanotrophic có thể thay thế 50% lượng bột cá trong khẩu phần ăn của cá tráp vàng mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn. Tuy nhiên, tỷ lệ thay thế cao hơn có thể làm giảm trọng lượng cá và ảnh hưởng đến khả năng chống chịu bệnh.

Xuất khẩu thủy sản Nga sang Trung Quốc tăng hơn 2,5 lần trong 10 năm

 |  08:31 20/11/2026

(vasep.com.vn) Trong 10 năm qua, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Nga sang Trung Quốc đã tăng hơn 2,5 lần, trong khi khối lượng giao dịch thực tế tăng khoảng 40%. Thông tin được ông Alexey Buglak, Chủ tịch Hiệp hội các nhà khai thác cá minh thái Nga (PCA), công bố tại diễn đàn “Fish for the Future”, do Hội đồng Quản lý biển (MSC) tổ chức trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Quốc tế Trung Quốc 2026 (CFSE 2026).

Hải quân New Zealand hỗ trợ Quần đảo Cook chống khai thác thủy sản bất hợp pháp

 |  08:42 19/11/2026

(vasep.com.vn) Hải quân Hoàng gia New Zealand vừa phối hợp với Đơn vị Cảnh sát biển thuộc Lực lượng Cảnh sát Quần đảo Cook triển khai các hoạt động tuần tra, kiểm tra và giám sát nhằm ngăn chặn khai thác thủy sản bất hợp pháp tại khu vực Tây Thái Bình Dương.

EFPRA đề xuất mở rộng quy định EU về phụ phẩm chăn nuôi trong thức ăn thủy sản

 |  08:41 19/11/2026

(vasep.com.vn) Hiệp hội Các nhà chế biến mỡ và phụ phẩm động vật châu Âu (EFPRA) kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) điều chỉnh quy định, cho phép sử dụng rộng rãi hơn protein chế biến từ phụ phẩm động vật trong thức ăn chăn nuôi. Đề xuất được kỳ vọng mở thêm nguồn nguyên liệu thay thế bột cá, trong bối cảnh nguồn cung nguyên liệu biển chịu nhiều áp lực.

Ấn Độ đứng thứ 7 thế giới về xuất khẩu thủy sản

 |  08:41 19/11/2026

(vasep.com.vn) Phát biểu tại Hội nghị Thực phẩm và Protein 2026 do Seaberry Foods tổ chức ở Kochi, ông Ram Mohan, Giám đốc Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Thủy sản Ấn Độ (MPEDA), cho biết Ấn Độ hiện đứng thứ 7 thế giới, chiếm 4% thương mại thủy sản toàn cầu trị giá 218 tỷ USD.

Bồ Đào Nha giảm mua cá tuyết muối khô của Na Uy

 |  08:40 19/11/2026

(vasep.com.vn) Thị trường bacalhau (cá tuyết muối khô) của Bồ Đào Nha bước vào mùa tiêu thụ cao điểm cuối năm trong tình trạng thiếu hàng. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), tháng 10/2026, Na Uy xuất sang Bồ Đào Nha lượng thủy sản trị giá 730 triệu NOK, giảm 15% so với cùng kỳ. Khối lượng clipfish giảm 29%, còn 2.296 tấn, và cá tuyết muối giảm 38%, còn 950 tấn.

Australia ứng dụng huỳnh quang tia X để theo dõi sự di chuyển của ghẹ xanh

 |  10:55 18/11/2026

(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu thuộc Cơ quan Công nghiệp cơ bản và Phát triển vùng Tây Australia (DPIRD) đang phối hợp với ChemCentre sử dụng thiết bị huỳnh quang tia X (XRF) để phân tích thành phần nguyên tố trong vỏ ghẹ xanh.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC