Vẫn ở mức cao
Năm 2016, thủy sản là ngành hàng xuất khẩu mũi nhọn lớn nhất trong kim ngạch của toàn ngành nông nghiệp, với giá trị 7 tỉ USD. Thủy sản tiếp tục là ngành xuất khẩu chủ lực trong năm 2017 đạt mức 8,3 tỷ USD.
Mặc dù, số lô thủy sản xuất khẩu của Việt Nam bị trả về có xu hướng giảm nhưng vẫn ở mức cao, ảnh hưởng tới uy tín của nông sản xuất khẩu Việt Nam trên thị trường thế giới, làm giảm hiệu quả kinh tế của các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu thủy sản và tác động tiêu cực đến đời sống của người dân và người nuôi trồng thủy sản. Các thị trường cảnh báo gồm: châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc. Các vấn đề cảnh báo gồm: Hóa chất, kháng sinh, kim loại nặng, phụ gia…
Ông Nguyễn Như Tiệp, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng Nông Lâm sản và Thủy sản (Nafiqad) nhận định, Việt Nam xuất khẩu thủy sản sang khoảng 150 nước và vùng lãnh thổ. Với khối lượng và kim ngạch xuất khẩu ngày càng tăng và yêu cầu của các thị trường về chỉ tiêu kiểm tra, kiểm nghiệm sẽ ngày càng khắt khe. Do vậy, việc có lô hàng bị cảnh báo là bình thường và các nước xuất khẩu khác đều bị cảnh báo.
Về nguyên nhân của tình trạng này, Tổng Thư ký Hiệp hội Thủy sản (Vasep), Trương Đình Hòe cho rằng, về vấn đề kháng sinh trong thủy sản, các doanh nghiệp chế biến đã nhận thức rất rõ vấn đề này. Tuy nhiên, việc kiểm tra tất cả các sản phẩm là rất khó khăn. Vì doanh nghiệp thu mua tôm, cá … từ nhiều ao nuôi khác nhau. Trong khi công tác kiểm tra chỉ là kiểm tra xác suất, không thể kiểm tra hết từng con tôm, cá. Do vậy, vẫn có lô hàng tồn dư kháng sinh.
Về phía cơ quan quản lý, ông Nguyễn Như Tiệp, Cục trưởng Cục Nafiqad cho biết, một số hóa chất, kháng sinh bị cấm sử dụng trong nuôi trồng thủy sản nhưng vẫn được sử dụng trong y tế, công nghiệp và chăn nuôi động vật trên cạn.
Việc phối hợp để kiểm soát chưa chặt chẽ, các hộ nuôi thủy sản có thể dễ dàng tiếp cận và làm dụng trong nuôi trồng thủy sản. Bên cạnh đó, vẫn còn hiện tượng nhập lậu hóa chất, kháng sinh, thuốc thú y không rõ nguồn gốc và bị lạm dụng trong nuôi trong thủy sản.
Việc quản lý cấp phép cũng như kiểm tra, giám sát lưu thông… các sản phẩm thuốc thú y, sản phẩm cải tạo môi trường trong nuôi trồng thủy sản chưa chặt chẽ dẫn đến việc các hộ nuôi lạm dụng dẫn đến gây tồn dư trong sản phẩm. Mặt khác, phần lớn các cơ sở nuôi trồng, các cơ sở thu mua thủy sản của Việt Nam nhỏ lẻ chưa đáp ứng đầy đủ quy định về điều kiện đảm bảo ATTP…
Quản lý chặt thị trường kháng sinh, hóa chất
Để xử lý dứt điểm vấn đề trên, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 09/CT-TTg yêu cầu các bộ, ngành địa phương tập trung chỉ đạo, thực hiện nhằm loại bỏ sản phẩm kém chất lượng, không an toàn, kiểm soát chặt chẽ hóa chất kháng sinh nhập lậu.
Để giải quyết vấn đề này, Tổng Thư ký Hiệp hội Thủy sản (VASEP), Trương Đình Hòe cho rằng, quan trọng là chính quyền giúp kiểm soát kháng sinh trên thị trường. Ví dụ, nhiều người bán chất cấm, kháng sinh không được phép sử dụng cho các hộ nuôi. Các hộ nuôi không tìm hiểu kỹ hoặc ham rẻ mua về dùng. Trong khi, việc kiểm soát không thể tiến hành hết với cả ao tôm.
Do vậy, chính quyền cần tuyên truyền để nâng cao nhận thức người bán hóa chất, đồng thời quản lý chặt các nguồn thuốc trên thị trường. Đồng bộ từ ao nuôi tới nhà máy để đảm bảo. Hiệp hội cũng tuyên truyền thường xuyên để doanh nghiệp và người nuôi nhận thức được vấn đề nghiêm trọng này.
Bên cạnh đó, để triển khai thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng, ông Nguyễn Như Tiệp cho biết, Bộ NN&PTNT đã giao Nafiqad chủ trì xây dựng Kế hoạch thực hiện Chỉ thị. Theo đó, Bộ NN&PTNT sẽ rà soát, hoàn thiện cơ chế chính sách trong quản lý ATTP thủy sản theo hướng xuất nhằm đạt được mục tiêu kép, vừa tạo điều kiện tối đa cho người dân, doanh nghiệp vừa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của các thị trường xuất khẩu.
Đồng thời, quản lý chặt chẽ việc cấp phép lưu hành thuốc thú ý, chất xử lý, cải tạo môi trường nuôi trồng thủy sản; thường xuyên tổ chức rà soát, loại bỏ các sản phẩm kém chất lượng, không an toàn ra khỏi danh mục…
Bên cạnh đó, Bộ sẽ phối hợp với Bộ Công Thương cập nhật quy định của thị trường nhập khẩu. Phối hợp Bộ Y tế, Bộ Công Thương tổ chức kiểm soát chặt chẽ hóa chất, kháng sinh nhập khẩu để sử dụng trong y tế, công nghiệp nhưng bị lạm dụng trong sản xuất kinh doanh thủy sản.
"Có những loại thuốc sử dụng được cho người nhưng không sử dụng được trong nuôi trồng thủy sản. Do vậy, các bộ phải phối hợp để kiểm soát chặt, sử dụng các chế phẩm phải có báo cáo, giải trình rõ ràng, không để lọt các sản phẩm này ra ngoài", ông Tiệp cho biết thêm.
Bên cạnh đó, Bộ NN&PTNT sẽ phối hợp với Bộ Công an trong việc triệt phá dứt điểm các đường dây nhập lậu, tàng trữ, lưu thông chất cấm, chất xử lý, cải tạo môi trường… ngoài danh mục được phép lưu hành và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Kim ngạch xuất khẩu thủy sản đã tăng trưởng nhanh với mức tăng bình quân gần 15%/năm, từ mức 550 triệu USD năm 1995 lên 8,3 tỷ USD năm 2017.
(vasep.com.vn) Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) vừa quyết định gia hạn thêm 3 tháng cuộc điều tra theo Điều 301 đối với Việt Nam về bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ (SHTT). Kết luận của cuộc điều tra sẽ được đưa ra chậm nhất vào ngày 28/2/2027.
(vasep.com.vn) Từ ngày 5/1/2027, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) áp dụng tiêu chí mới để xác định tư cách bên đứng tên nhập khẩu và siết điều kiện khai báo đối với bên đứng tên nhập khẩu nước ngoài. Doanh nghiệp thủy sản Việt Nam cần xác nhận ai đứng tên trên hồ sơ hải quan Mỹ, đặc biệt nếu đang nhập khẩu qua công ty liên kết tại Mỹ hoặc bán hàng theo điều kiện bên bán chịu trách nhiệm làm thủ tục nhập khẩu.
(vasep.com.vn) Giá bán buôn cá minh thái tại vùng Viễn Đông Nga giảm 5,6% trong sáu tuần, xuống còn 203 rúp/kg. Nguồn cung tăng nhờ điều kiện khai thác thuận lợi và sản lượng đánh bắt cải thiện là những yếu tố chính gây áp lực lên giá.
(vasep.com.vn) Tại hội nghị ở Buenos Aires, Brett Glencross, Giám đốc kỹ thuật IFFO, đã trình bày kết quả dự án thu thập dữ liệu sơ cấp kéo dài bốn năm. Dave Robb, Giám đốc bền vững tại Cargill Aqua Nutrition, phân tích ý nghĩa của dữ liệu đối với các nhà sản xuất thức ăn và doanh nghiệp nuôi trồng thủy sản.
(vasep.com.vn) New Zealand đang mở rộng hợp tác giám sát hàng hải với các quốc đảo Nam Thái Bình Dương, đặc biệt là Fiji và Vanuatu, nhằm nâng cao năng lực phát hiện khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), buôn lậu và các hoạt động trái phép trên biển.
(vasep.com.vn) Chỉ còn ít ngày trước hạn chót, Mauritania và Liên minh châu Âu (EU) vẫn chưa đạt được thỏa thuận mới về nghề cá. Ủy ban châu Âu đã thông báo Nghị định thư thực thi Hiệp định đối tác nghề cá bền vững EU – Mauritania sẽ hết hiệu lực vào nửa đêm ngày 14/11. Nếu không có giải pháp, 60 tàu cá châu Âu sẽ không được phép khai thác trong vùng biển Mauritania từ ngày 15/11.
(vasep.com.vn) Giá cá rô phi tại thị trường Brazil giảm nhẹ trong tháng 10/2026 do nhu cầu suy yếu và tốc độ tiêu thụ chậm, theo khảo sát công bố ngày 11/11 của Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Ứng dụng (Cepea) thuộc Đại học São Paulo.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu tại Benin cho thấy bột ấu trùng ruồi lính đen có tiềm năng thay thế hoàn toàn bột cá trong khẩu phần ăn của cá rô phi sông Nile nuôi nhốt mà không ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng và phát triển sinh lý.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong tháng 10/2026, đưa kim ngạch 10 tháng đầu năm vượt 816 triệu USD. Tuy nhiên, phía sau những con số tích cực là thị trường thế giới vẫn phân hóa mạnh, nhu cầu phục hồi chậm trong khi giá nguyên liệu tăng cao. Điều này đang đặt doanh nghiệp trước bài toán vừa giữ đơn hàng, vừa bảo đảm hiệu quả sản xuất.
(vasep.com.vn) Sản lượng ghẹ khai thác tại vùng biển phía Tây Hàn Quốc giảm đã đẩy giá ghẹ đực vào mùa thu tăng mạnh. Theo báo cáo diễn biến thủy sản của chợ đầu mối Noryangjin, trong tuần từ ngày 12–17/10, giá đấu giá bình quân đạt 20.400 won/kg, tăng 92,45% so với cùng kỳ năm trước và 27,5% so với tuần trước.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn