Tôm và cá tra: Động lực chính của tăng trưởng
Tôm các loại tiếp tục dẫn đầu với kim ngạch 931,6 triệu USD trong quý I, tăng 35,7%, trong đó tháng 3 đạt 327 triệu USD (tăng 20,4%). Sự tăng trưởng vượt bậc này đến từ nhu cầu mạnh mẽ tại các thị trường lớn như Trung Quốc (sau Tết Nguyên đán), Hoa Kỳ, và EU, nơi các hiệp định thương mại như EVFTA đang phát huy hiệu quả. Cá tra cũng không kém phần quan trọng, đóng góp 465 triệu USD trong quý I (tăng 13%) và 181 triệu USD trong tháng 3 (tăng 16,1%). Giá nguyên liệu ổn định cùng chiến lược đẩy mạnh sản phẩm giá trị gia tăng đã giúp hai mặt hàng này duy trì vị thế dẫn đầu.
Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của cá tra có phần chậm hơn tôm, phần nào phản ánh nhu cầu của thị trường chững lại trong những tháng đầu năm, trong bối cảnh biến động địa chính trị và áp lực thuế chống bán phá giá tại Hoa Kỳ. Trong khi đó, tôm Việt Nam dù giữ được đà tăng, vẫn phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ Ecuador và Ấn Độ – những quốc gia có lợi thế về giá cả và quy mô sản xuất.
Cua, nhuyễn thể có vỏ tăng trưởng chậm lại trong tháng 3
Một điểm sáng đáng chú ý là sự bứt phá của nhóm cua, ghẹ và nhuyễn thể có vỏ. Cua, ghẹ đạt kim ngạch 86,4 triệu USD trong quý I, tăng 66%, nhờ nhu cầu tăng vọt từ Trung Quốc trong dịp Tết. Nhuyễn thể có vỏ (nghêu, sò, hàu) thậm chí còn gây ấn tượng hơn với mức tăng 115%, đạt 64,9 triệu USD. Dù giá trị tuyệt đối chưa cao, tốc độ tăng trưởng này cho thấy tiềm năng lớn của các nhóm sản phẩm nhỏ trong việc đa dạng hóa cơ cấu xuất khẩu. Tuy nhiên, đến tháng 3, các nhóm này có dấu hiệu tăng chậm lại (cua tăng 27,9%, nhuyễn thể có vỏ tăng 89,7%), phản ánh sự giảm nhiệt của nhu cầu sau mùa cao điểm vào Tết Nguyên đán.
Cá ngừ: Điểm tối giữa bức tranh sáng
Trái ngược với bức tranh chung, cá ngừ là nhóm sản phẩm duy nhất ghi nhận kim ngạch giảm trong tháng 3, đạt 83,3 triệu USD (giảm 0,7%), dù quý I vẫn tăng nhẹ 3,6% (222,7 triệu USD). Nguyên nhân chính là áp lực từ quy định IUU, trong đó quy định kích thước cá ngừ tối thiểu 0,5m đã khiến cho nguồn nguyên liệu để chế biến XK bị thắt chặt.
Ngoài ra, Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú ở Biển (MMPA) của Hoa Kỳ – thị trường lớn nhất của cá ngừ Việt Nam cũng đang là một thách thức đối với ngành cá ngừ. Tổ chức NOAA Hoa Kỳ bước đầu đã đưa thông báo sơ bộ là không công nhận tương đương cho ngành hải sản Việt Nam, đồng nghĩa với việc nếu không đáp ứng yêu cầu của NOAA đúng thời hạn, thì hải sản Việt Nam sẽ bị cấm NK vào Hoa Kỳ từ ngày 1/1/2026.
Nếu không nhanh chóng giải pháp khắc phục, cá ngừ Việt Nam có nguy cơ mất thị phần tại Mỹ, đồng thời tác động domino lên các sản phẩm khai thác khác như mực, bạch tuộc.
Các rào cản thương mại như MMPA, thẻ vàng IUU từ EU, và khả năng tăng thuế quan từ Hoa Kỳ dưới chính quyền mới là những thách thức mà ngành thủy sản Việt Nam tiếp tục đối mặt và có giải pháp trong năm 2025.
|
Ước XK thủy sản tháng 3/2025 và quý I/2025 |
||||
|
Sản phẩm |
T3/2025 (triệu USD) |
So sánh cùng kỳ (%) |
QI/2025 (triệu USD) |
So sánh cùng kỳ (%) |
|
Tôm các loại |
326,880 |
20,4 |
931,613 |
35,7 |
|
Cá tra |
181,185 |
16,1 |
464,706 |
13,0 |
|
Cá ngừ |
83,290 |
-0,7 |
222,667 |
3,6 |
|
Cá các loại khác |
188,142 |
25,7 |
516,309 |
24,1 |
|
Mực, bạch tuộc |
61,655 |
23,9 |
166,957 |
20,5 |
|
Nhuyễn thể có vỏ |
23,869 |
89,7 |
64,862 |
114,6 |
|
Nhuyễn thể khác |
519 |
316,3 |
1,904 |
31,7 |
|
Cua ghẹ và giáp xác khác |
23,368 |
27,9 |
86,433 |
66,2 |
|
Tổng |
888,908 |
19,8 |
2.455,453 |
25,9 |
(vasep.com.vn) Thị trường vận tải container quốc tế cuối tháng 10/2026 tiếp tục biến động, với giá cước phân hóa giữa các tuyến, lịch tàu bị cắt giảm và mạng lưới trung chuyển đang được điều chỉnh. Đáng chú ý, từ ngày 4/11, Maersk sẽ áp dụng phụ phí mùa cao điểm 800 USD/container đối với hàng xuất khẩu từ Việt Nam sang Tây Phi, bao gồm container lạnh. Những diễn biến này đòi hỏi doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản theo dõi sát chi phí logistics và chủ động bố trí lịch giao hàng.
(vasep.com.vn) Ngành sản xuất chả cá Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguyên liệu và chi phí sản xuất tăng cao trước mùa tiêu thụ cao điểm mùa đông. Giá surimi cá minh thái Bắc Mỹ đã tăng gần 70% so với một thập kỷ trước. Từ tháng 4 đến cuối tháng 10 năm nay, 14 doanh nghiệp trong ngành đã đóng cửa hoặc phá sản.
(vasep.com.vn) Peru và Ecuador vừa ký kết Biên bản ghi nhớ (MoU) về hợp tác nghề cá nhằm tăng cường giám sát hoạt động khai thác, kiểm soát tàu cá và ngăn chặn khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), hướng tới quản lý bền vững nguồn lợi thủy sản chung.
(vasep.com.vn) Vitalice giúp giảm hơn 60% số rận biển cái mang trứng trên mỗi con cá và duy trì hiệu quả bảo vệ hơn 30 ngày sau khi ngừng bổ sung vào thức ăn.
(vasep.com.vn) Trong 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá tra sang Trung Quốc đạt 480 triệu USD, tăng 28% so với cùng kỳ và chiếm 28% tổng kim ngạch cá tra của cả nước. Riêng tháng 9, kim ngạch đạt 63 triệu USD, tăng 25% so với cùng kỳ, chiếm 30% tổng xuất khẩu cá tra trong tháng. Tháng 9 cũng là tháng có kim ngạch cao nhất trong quý III. Tuy nhiên, tốc độ tăng của tháng này thấp hơn mức 28% của lũy kế 9 tháng, cho thấy thị trường vẫn mở rộng nhưng với nhịp độ chậm hơn so với đầu năm.
(vasep.com.vn) Australia sẽ cung cấp cho Fiji các tàu mặt nước không người lái nhằm tăng cường giám sát hoạt động trên biển, phát hiện khai thác thủy sản bất hợp pháp và các hành vi buôn lậu ma túy trong vùng biển Fiji.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá rô phi của Brazil tăng mạnh trong tháng 9/2026, nhưng người nuôi vẫn đối mặt với áp lực chi phí thức ăn và giá bán trong nước suy yếu. Lượng cá rô phi xuất khẩu đạt 852 tấn, tăng khoảng 32% so với mức 646 tấn trong tháng 8. Kim ngạch xuất khẩu tăng từ 3,51 triệu USD lên 3,68 triệu USD.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Bangladesh, quốc gia có ngành xuất khẩu phụ thuộc chủ yếu vào tôm sú (Penaeus monodon), ghi nhận mức giảm gần 19,5% về khối lượng trong 7 tháng đầu năm 2026. Thị trường EU và Anh tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với ngành tôm nước này.
(vasep.com.vn) Bộ Sản xuất Peru (PRODUCE) chính thức xác nhận không cấp phép khai thác cá cơm trong vụ thứ hai năm 2026 tại khu vực Bắc - Trung của nước này. Quyết định được đưa ra dựa trên các đánh giá khoa học về điều kiện sinh học và hải dương học, nhằm bảo vệ khả năng phục hồi của nguồn lợi cá cơm.
(vasep.com.vn) Chỉ còn chưa đầy hai tuần nữa, Vietnam Seafood Summit 2026 (VSS 2026) sẽ chính thức diễn ra tại Cần Thơ. Với chủ đề “Triển vọng thị trường thủy sản 2027–2029 – Cơ hội và dư địa cho tăng trưởng xuất khẩu hai con số”, Hội nghị được VASEP tổ chức trong bối cảnh doanh nghiệp thủy sản đang đồng thời đối mặt với những thay đổi nhanh của thị trường, nhu cầu người mua, chính sách thương mại và sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
