Tôm và cá tra: Động lực chính của tăng trưởng
Tôm các loại tiếp tục dẫn đầu với kim ngạch 931,6 triệu USD trong quý I, tăng 35,7%, trong đó tháng 3 đạt 327 triệu USD (tăng 20,4%). Sự tăng trưởng vượt bậc này đến từ nhu cầu mạnh mẽ tại các thị trường lớn như Trung Quốc (sau Tết Nguyên đán), Hoa Kỳ, và EU, nơi các hiệp định thương mại như EVFTA đang phát huy hiệu quả. Cá tra cũng không kém phần quan trọng, đóng góp 465 triệu USD trong quý I (tăng 13%) và 181 triệu USD trong tháng 3 (tăng 16,1%). Giá nguyên liệu ổn định cùng chiến lược đẩy mạnh sản phẩm giá trị gia tăng đã giúp hai mặt hàng này duy trì vị thế dẫn đầu.
Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của cá tra có phần chậm hơn tôm, phần nào phản ánh nhu cầu của thị trường chững lại trong những tháng đầu năm, trong bối cảnh biến động địa chính trị và áp lực thuế chống bán phá giá tại Hoa Kỳ. Trong khi đó, tôm Việt Nam dù giữ được đà tăng, vẫn phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ Ecuador và Ấn Độ – những quốc gia có lợi thế về giá cả và quy mô sản xuất.
Cua, nhuyễn thể có vỏ tăng trưởng chậm lại trong tháng 3
Một điểm sáng đáng chú ý là sự bứt phá của nhóm cua, ghẹ và nhuyễn thể có vỏ. Cua, ghẹ đạt kim ngạch 86,4 triệu USD trong quý I, tăng 66%, nhờ nhu cầu tăng vọt từ Trung Quốc trong dịp Tết. Nhuyễn thể có vỏ (nghêu, sò, hàu) thậm chí còn gây ấn tượng hơn với mức tăng 115%, đạt 64,9 triệu USD. Dù giá trị tuyệt đối chưa cao, tốc độ tăng trưởng này cho thấy tiềm năng lớn của các nhóm sản phẩm nhỏ trong việc đa dạng hóa cơ cấu xuất khẩu. Tuy nhiên, đến tháng 3, các nhóm này có dấu hiệu tăng chậm lại (cua tăng 27,9%, nhuyễn thể có vỏ tăng 89,7%), phản ánh sự giảm nhiệt của nhu cầu sau mùa cao điểm vào Tết Nguyên đán.
Cá ngừ: Điểm tối giữa bức tranh sáng
Trái ngược với bức tranh chung, cá ngừ là nhóm sản phẩm duy nhất ghi nhận kim ngạch giảm trong tháng 3, đạt 83,3 triệu USD (giảm 0,7%), dù quý I vẫn tăng nhẹ 3,6% (222,7 triệu USD). Nguyên nhân chính là áp lực từ quy định IUU, trong đó quy định kích thước cá ngừ tối thiểu 0,5m đã khiến cho nguồn nguyên liệu để chế biến XK bị thắt chặt.
Ngoài ra, Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú ở Biển (MMPA) của Hoa Kỳ – thị trường lớn nhất của cá ngừ Việt Nam cũng đang là một thách thức đối với ngành cá ngừ. Tổ chức NOAA Hoa Kỳ bước đầu đã đưa thông báo sơ bộ là không công nhận tương đương cho ngành hải sản Việt Nam, đồng nghĩa với việc nếu không đáp ứng yêu cầu của NOAA đúng thời hạn, thì hải sản Việt Nam sẽ bị cấm NK vào Hoa Kỳ từ ngày 1/1/2026.
Nếu không nhanh chóng giải pháp khắc phục, cá ngừ Việt Nam có nguy cơ mất thị phần tại Mỹ, đồng thời tác động domino lên các sản phẩm khai thác khác như mực, bạch tuộc.
Các rào cản thương mại như MMPA, thẻ vàng IUU từ EU, và khả năng tăng thuế quan từ Hoa Kỳ dưới chính quyền mới là những thách thức mà ngành thủy sản Việt Nam tiếp tục đối mặt và có giải pháp trong năm 2025.
|
Ước XK thủy sản tháng 3/2025 và quý I/2025 |
||||
|
Sản phẩm |
T3/2025 (triệu USD) |
So sánh cùng kỳ (%) |
QI/2025 (triệu USD) |
So sánh cùng kỳ (%) |
|
Tôm các loại |
326,880 |
20,4 |
931,613 |
35,7 |
|
Cá tra |
181,185 |
16,1 |
464,706 |
13,0 |
|
Cá ngừ |
83,290 |
-0,7 |
222,667 |
3,6 |
|
Cá các loại khác |
188,142 |
25,7 |
516,309 |
24,1 |
|
Mực, bạch tuộc |
61,655 |
23,9 |
166,957 |
20,5 |
|
Nhuyễn thể có vỏ |
23,869 |
89,7 |
64,862 |
114,6 |
|
Nhuyễn thể khác |
519 |
316,3 |
1,904 |
31,7 |
|
Cua ghẹ và giáp xác khác |
23,368 |
27,9 |
86,433 |
66,2 |
|
Tổng |
888,908 |
19,8 |
2.455,453 |
25,9 |
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá tra Việt Nam đang ghi nhận tín hiệu phục hồi tích cực trong năm 2026. Lũy kế 4 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt 720 triệu USD, tăng 17% so với cùng kỳ. Kết quả này cho thấy nhu cầu tại nhiều thị trường đang dần cải thiện, đồng thời phản ánh nỗ lực duy trì sản xuất, giữ đơn hàng và thích ứng thị trường của các doanh nghiệp cá tra Việt Nam.
(vasep.com.vn) Kết luận điều tra của Mỹ không phản ánh đúng thực tế và nỗ lực của Việt Nam trong phòng ngừa giảm thiểu lao động cưỡng bức.
(vasep.com.vn) NOAA Fisheries của Mỹ đang lấy ý kiến công chúng về đề xuất mở rộng áp dụng nhật ký khai thác điện tử đối với các tàu cá thương mại hoạt động tại Vịnh Mexico và khu vực Nam Đại Tây Dương.
(vasep.com.vn) Chiều 28/5, UBND Xã Hồ Thị Kỷ, tỉnh Cà Mau, tổ chức lễ ký kết hợp tác với Công ty TNHH Xã hội tôm chứng nhận Minh Phú nhằm triển khai xây dựng mô hình 1500 ha vùng nuôi tôm sú đạt chuẩn chứng nhận quốc tế, giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn xã.
(vasep.com.vn) Công ty Cổ phần Thực phẩm Hùng Hậu, HungHau Foods, vừa được vinh danh tại Diễn đàn Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 33 với hai giải thưởng: “Top 10 Doanh nghiệp tiêu biểu Châu Á - Thái Bình Dương 2026” và “Top 10 Doanh nhân xuất sắc” dành cho CEO HungHau Foods, bà Nguyễn Yến.
(vasep.com.vn) Một nhóm 5 quốc gia gồm Pháp, Italy, Tây Ban Nha, Hà Lan và Lithuania đang thúc đẩy Liên minh châu Âu (EU) tăng cường các biện pháp điều tra và đối phó với những cáo buộc về thực tiễn thương mại không công bằng của Trung Quốc.
(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) vừa quyết định loại Brazil khỏi danh sách các quốc gia được phép xuất khẩu thịt và sản phẩm động vật vào thị trường này, tạo sức ép lớn lên ngành chăn nuôi và thủy sản Brazil. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh Brazil kỳ vọng thúc đẩy thương mại với EU sau khi thỏa thuận tự do thương mại giữa EU và khối Mercosur được ký hồi đầu tháng 5.
(vasep.com.vn) Brazil nổi lên là thị trường nhập khẩu cá rô phi lớn nhất của Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2026 với kim ngạch đạt 26 triệu USD — chiếm 54% tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi cả nước. Đà tăng trưởng mạnh từ 148 nghìn USD năm 2024 lên 11 triệu USD năm 2025 cho thấy nhu cầu nhập khẩu tại thị trường này đang mở rộng nhanh. Tuy nhiên, tiềm năng này đang đứng trước rủi ro chính sách đáng chú ý khi Hạ viện Brazil đang xem xét dự luật cấm nhập khẩu cá rô phi nhằm bảo vệ sản xuất trong nước.
(vasep.com.vn) Thị trường cá minh thái toàn cầu đang bước vào giai đoạn căng thẳng mới khi nguồn cung thắt chặt trước mùa khai thác B tại biển Bering của Mỹ, dự kiến bắt đầu từ ngày 10/6. Tại Nhật Bản, giá cá minh thái và các sản phẩm liên quan tiếp tục tăng mạnh do nhu cầu cao trong khi nguồn nguyên liệu chất lượng vẫn khan hiếm.
(vasep.com.vn) Thị trường bột cá toàn cầu đang kỳ vọng nguồn cung sẽ dần cải thiện sau khi Peru chính thức nối lại hoạt động khai thác cá cơm khu vực Bắc – Trung từ ngày 26/5, kết thúc lệnh cấm đánh bắt kéo dài 15 ngày. Động thái này được xem là tín hiệu tích cực đối với ngành nuôi trồng thủy sản thế giới trong bối cảnh nguồn cung bột cá thiếu hụt nghiêm trọng và giá liên tục lập đỉnh mới.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn