Quản lý an toàn thực phẩm – cần đổi từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”

Chính sách 18:08 09/07/2017
(PL&XH) – Việc công bố phù hợp với quy định ATTP là biện pháp quản lý theo phương thức “tiền kiểm” thực chất ít hiệu quả, gây phiền hà, tốn kém cho DN, cần chuyển sang áp dụng phương thức quản lý “hậu kiểm”.

Chiều 30-6, Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam và một số hiệp hội doanh nghiệp (DN) đã tổ chức hội thảo “An toàn thực phẩm – Từ quy định đến thực tiễn quản lý: Vấn đề vướng mắc và kỳ vọng sửa đổi tại Nghị định sửa đổi Nghị định 38/2012/NĐ-CP”.

Dẫn chứng Báo cáo của Chính phủ cho biết 99% nguy cơ ngộ độc là do thức ăn hàng ngày, chỉ có khoảng dưới 1% nguy cơ ngộ độc là do thực phẩm bao gói sẵn, trong khi đó, việc quản lý an toàn thực phẩm (ATTP) với các DN hiện nay lại phần lớn “nhằm” vào thủ tục “công bố xác nhận phù hợp ATTP”, nhiều chuyên gia kinh tế và pháp lý cùng cho rằng, thủ tục này vừa không hợp pháp, vừa thiếu tính thực tiễn.

Trưởng ban Pháp chế Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn cho hay, Nghị định 38/2012/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật an toàn thực phẩm là văn bản mà VCCI nhận được nhiều phản ánh của các DN. Theo đó, các DN phản ánh thủ tục công bố phù hợp ATTP theo Nghị định 38/2012/NĐ-CP chưa hợp pháp, chưa minh bạch, có tình trạng DN “biết điều” thì sẽ được giải quyết nhanh, nếu không sẽ bị kéo dài. “Yêu cầu quản lý là cần thiết, nhưng cách thức, trình độ quản lý cần thay đổi để phù hợp thực tế”, ông Tuấn nói.

Luật sư Trương Ngọc Hân, đại diện Ủy ban thực phẩm và đồ uống, Hiệp hội DN Hoa Kỳ tại Việt Nam Amcham cho rằng, quy định về công bố xác nhận phù hợp ATTP là quy định trái 3 luật: Luật ATTP, Luật tiêu chuẩn quy chuẩn kỹ thuật và Luật ban hành văn bản qui phạm pháp luật. Bà Hân cũng ví dụ, một hồ sơ công bố xác nhận phù hợp ATTP thực tế phải mất hàng tháng trời, thậm chí có hồ sơ lên đến 6 tháng trời, bổ sung hồ sơ đến 5 lần vẫn chưa xong. “Thông lệ quốc tế không nước nào có yêu cầu công bố phù hợp ATTP như Việt Nam, người ta kiểm tra nguyên liệu đầu vào, quá trình sản xuất chứ không kiểm tra trên giấy tờ như ở Việt Nam”, bà Hân nói. Trong khi đó, những chi phí DN phải bỏ ra để thực hiện các TTHC thì người tiêu dùng phải gánh chịu. “Chúng tôi ủng hộ nhà nước quản lý ATTP để thanh lọc các DN không đảm bảo ATTP, nhưng phải quản lý phù hợp thực tiễn cũng như thông lệ quốc tế, tránh cho DN tốn thời gian, công sức vào thực hiện các thủ tục, giấy tờ không cần thiết”, bà Hân nói.

Đại diện Tiểu ban thực phẩm dinh dưỡng Hiệp hội DN châu Âu tại Việt Nam cũng cho rằng, thủ tục đăng ký bản công bố phù hợp ATTP là mâu thuẫn với Luật ATTP, gây nhiều khó khăn cho DN, cản trở quá trình nhập khẩu lưu thông hàng hóa, mà vẫn không đáp ứng yêu cầu về quản lý ATTP.

Ông Phạm Thanh Bình (chuyên gia Dự án USAID GIG, nguyên Cục trưởng Cục kiểm tra sau thông quan) nhận định: “Vì có quy định công bố phù hợp với quy định ATTP mà Bộ Y tế nói riêng và các bộ có chức năng quản lý ATTP nói chung không chịu xây dựng các quy chuẩn cần thiết, dẫn tới phần lớn các sản phẩm thực phẩm được quản lý một cách tùy tiện. Cũng vì thiếu qui chuẩn nên thủ tục không minh bạch, hoàn toàn phụ thuộc vào sự giải thích của Cục ATTP, gây khó khăn cho DN”, ông Bình nói.

Nhiều ý kiến cho rằng, việc công bố phù hợp với quy định ATTP là biện pháp quản lý theo phương thức “tiền kiểm” thực chất ít hiệu quả, gây phiền hà, tốn kém cho DN, cần chuyển sang áp dụng phương thức quản lý “hậu kiểm” (kiểm tra, thanh tra theo quy định, quy chuẩn kỹ thuật và tiêu chuẩn do cơ sở công bố áp dụng) nhằm tạo điều kiện thuận lợi về môi trường đầu tư, kinh doanh của DN.  

 

Phương Thảo / PL&XH 

TIN MỚI CẬP NHẬT

Giá cá tuyết Bắc Âu lập đỉnh, doanh nghiệp chế biến lao đao

 |  08:47 21/02/2026

(vasep.com.vn) Trong tháng đầu năm 2026, giá nguyên liệu cá tuyết tại Bắc Âu tăng lên mức kỷ lục, giúp ngư dân khai thác hưởng lợi đáng kể. Tuy nhiên, đà tăng này lại gây áp lực lớn cho các doanh nghiệp chế biến và thu mua cá thịt trắng, khi chi phí đầu vào leo thang nhưng khả năng chuyển hết phần tăng giá sang thị trường tiêu thụ ngày càng hạn chế.

Maersk – Hapag-Lloyd đưa tàu lớn trở lại tuyến Biển Đỏ

 |  08:44 21/02/2026

(vasep.com.vn) Liên minh vận hành Gemini Cooperation giữa Maersk và Hapag-Lloyd vừa thông báo tuyến dịch vụ ME11 sẽ quay trở lại hành trình qua Biển Đỏ, theo thông cáo báo chí của Maersk ngày 3/2. Đây là những con tàu có kích thước lớn nhất quay lại kênh đào Suez kể từ tháng 10/2023, thời điểm xung đột Israel – Palestine bùng phát và kéo theo các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào tàu thương mại tại khu vực này.

DOC công bố kết quả cuối cùng POR19 đối với tôm nước ấm đông lạnh từ Việt Nam

 |  23:26 20/02/2026

(vasep.com.vn) Ngày 17/2/2026, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã công bố kết quả cuối cùng đợt rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) đối với lệnh áp thuế chống bán phá giá (CBPG) tôm nước ấm đông lạnh từ Việt Nam, giai đoạn 01/02/2023 – 31/01/2024.

Phụ phẩm thực phẩm thay thế một phần bột cá trong nuôi cá vược

 |  08:28 13/02/2026

(vasep.com.vn) Nghiên cứu mới của các nhà khoa học Bồ Đào Nha cho thấy protein thủy phân từ phụ phẩm ngành thực phẩm có thể thay thế một phần bột cá trong khẩu phần nuôi cá vược châu Âu (European seabass) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê, đồng thời nâng cao tính bền vững của ngành.

Super Bowl và Valentine’s Day thúc đẩy khuyến mãi thủy sản tại Mỹ

 |  08:26 13/02/2026

(vasep.com.vn) Super Bowl của Liên đoàn Bóng bầu dục Quốc gia Mỹ (NFL) diễn ra ngày 8/2, cùng với Valentine’s Day vào ngày 14/2, đang tạo ra cơ hội lớn cho các nhà bán lẻ và chuỗi nhà hàng tại Mỹ đẩy mạnh các chương trình khuyến mãi, đặc biệt là với mặt hàng thủy sản.

FTA giữa EU - Ấn Độ: “cú hích” cho cá ngừ Ấn Độ, sức ép mới cho cá ngừ Việt Nam

 |  08:21 13/02/2026

(vasep.com.vn) Việc Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ công bố hoàn tất đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA) cuối tháng 1/2026 đang mở ra một giai đoạn cạnh tranh mới trên thị trường thủy sản châu Âu. Trong đó, ngành cá ngừ Việt Nam – vốn coi EU là thị trường quan trọng cho các dòng sản phẩm loin và cá ngừ chế biến – có thể đối mặt rủi ro “xói mòn ưu đãi”, khi một đối thủ lớn về nguồn nguyên liệu và năng lực chế biến như Ấn Độ được mở cánh cửa thuế quan rộng hơn.

Bột giun nhiều tơ có thể thay 50% bột cá trong thức ăn cá vược

 |  08:17 12/02/2026

(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Fish Physiology and Biochemistry cho thấy bột giun nhiều tơ (polychaete meal) từ loài Hediste diversicolor có thể thay thế tới 50% bột cá trong thức ăn cho cá vược châu Âu (Dicentrarchus labrax) mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn hay chất lượng phi lê.

Xuất khẩu phi lê cá rô phi Việt Nam tăng trưởng mạnh, Mỹ và Brazil dẫn dắt thị trường 2025

 |  08:13 12/02/2026

(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam ghi nhận bước tăng trưởng ấn tượng, với tổng kim ngạch đạt hơn 99 triệu USD, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của mặt hàng này trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản. Trong đó, phi lê cá và các loại thịt cá đạt 61 triệu USD, chiếm 61% tổng kim ngạch, khẳng định vị thế là nhóm sản phẩm chủ lực.

Xuất khẩu hải sản Nga sang Nhật Bản năm 2025: Tăng trưởng tích cực, cơ cấu mặt hàng chuyển dịch 

 |  08:53 11/02/2026

(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cá và hải sản của Nga sang Nhật Bản ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, phản ánh sự phục hồi nhu cầu và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Nga trước những biến động của thị trường quốc tế. Theo phân tích của Liên minh Thủy sản Nga dựa trên số liệu hải quan Nhật Bản, kim ngạch xuất khẩu đạt 952 triệu USD, tăng 11% so với năm 2024. Về khối lượng, xuất khẩu đạt 118 nghìn tấn, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước. 

Xuất khẩu tôm Indonesia năm 2025: Phục hồi cuối năm sau biến động tại thị trường Mỹ

 |  08:41 11/02/2026

(vasep.com.vn) Ngành tôm Indonesia khép lại năm 2025 với sự phục hồi mạnh mẽ trong tháng 12, qua đó bù đắp phần nào những gián đoạn nghiêm trọng tại thị trường Mỹ trong quý IV. Dù tổng khối lượng xuất khẩu cả năm gần như đi ngang, kim ngạch vẫn ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số, phản ánh rõ chiến lược chuyển dịch sang các sản phẩm giá trị gia tăng.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC