Sự sụt giảm này diễn ra trong bối cảnh có những thay đổi về cơ cấu trong các kênh phân phối thủy sản của Nhật Bản và sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng. Theo số liệu của Bộ Nông, Lâm và Thủy sản Nhật Bản (MAFF), tỷ lệ phân phối qua các chợ bán buôn công cộng các sản phẩm thủy sản đã giảm từ 76% năm 1992 xuống chỉ còn 46% vào năm 2020.
Khi ngày càng có nhiều sản phẩm thủy sản đông lạnh, chế biến và chế biến sẵn thâm nhập thị trường thay vì cá tươi nguyên con, các nhà sản xuất thủy sản nguyên liệu đã có được kênh trực tiếp để bán sản phẩm của mình cho các nhà tái chế biến và chuỗi siêu thị, cho phép họ tăng lợi nhuận hoặc giảm giá bán, các nhà phân tích nói.
Trong khi đó, nguồn cung thủy sản hàng năm của Nhật Bản đã giảm 40% từ 8,59 triệu tấn năm 2002 xuống còn 5,17 triệu tấn vào năm 2021, do cả sản lượng đánh bắt và nhập khẩu của nước này đều giảm mạnh.
Nổi bật nhất là sự biến động mạnh mẽ của các loài có giá trị cao như cá ngừ vây xanh, một nguyên liệu quý trong món sushi. Khối lượng buôn bán cá ngừ hàng năm tại chợ dao động trên 14.000 tấn vào đầu những năm 2000, khi chợ nằm ở quận Tsukiji, trước khi giảm xuống còn 9.000 tấn vào năm 2012 trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu giảm. Khối lượng tăng trở lại mức cao nhất gần đây là 13.000 tấn vào năm 2021 trước khi giảm xuống 11.400 tấn vào năm 2023.
Sự suy giảm còn vượt ra ngoài các loài cá ngừ được ưa chuộng nhất của Nhật Bản. Khối lượng cá ngừ vây xanh miền Nam đạt đỉnh gần 11.000 tấn vào năm 2002 nhưng sau đó giảm xuống còn khoảng 4.000 tấn hàng năm vào cuối những năm 2000, nơi mà khối lượng thương mại hàng năm đã dao động kể từ đó.
Doanh số bán cá hồi coho cũng sụt giảm mạnh từ hơn 30.000 tấn năm 2002 xuống dưới 20.000 tấn vào năm 2023. Xu hướng tương tự đối với cá hồi hỗn hợp và cá hồi vân, chứng kiến giao dịch giảm từ 19.000 tấn xuống dưới 5.000 tấn.
Ngay cả tôm, một sản phẩm thủy sản được ưa chuộng đáng tin cậy, cũng đã giảm từ hơn 22.000 tấn năm 2002 xuống chỉ còn 10.000 tấn vào năm 2023.
Không phải tất cả các loài đều có sự suy giảm, điển hình là sự gia tăng nhanh chóng của cá đuôi vàng nuôi, còn được gọi là cá hổ phách. Khối lượng giao dịch hàng năm của Toyosu gần như tăng gấp đôi từ 19.000 tấn năm 2002 lên hơn 31.000 tấn năm 2013. Mặc dù kể từ khi chững lại ở mức khoảng 25.000 tấn mỗi năm, nó vẫn là loại cá được giao dịch hàng đầu ở thị trường Toyosu về mặt khối lượng.
Bạch tuộc cũng có những biến động. Sau khi đạt đỉnh vào năm 2002 với hơn 22.000 tấn, sản lượng hàng năm giảm mạnh xuống chỉ còn 4.600 tấn vào năm 2022, do bị ảnh hưởng bởi giá cao và sự thay đổi về ẩm thực.
Trong khi đó, thương mại các mặt hàng chủ lực như cá thu, trứng cá minh thái và hải sản ngâm vẫn tương đối ổn định trong những năm qua, phục vụ nhu cầu lâu bền trong nước.
Không có gì đáng ngạc nhiên, cá ngừ vây xanh liên tục đứng đầu bảng xếp hạng, với giá trị giao dịch là 42,3 tỷ Yên (279 triệu USD theo tỷ giá hối đoái hiện tại) vào năm 2023, gần gấp đôi sản phẩm xếp hạng tiếp theo. Vào năm 2023, giá cá ngừ vây xanh tươi nội địa trên thị trường đạt trung bình 4.173 Yên/kg, tương đương 29,77 USD/kg.
Điều thú vị là nhím biển luôn là sản phẩm hải sản có giá trị cao thứ hai ở Toyosu, với giao dịch đạt 24,14 tỷ Yên vào năm 2023. Giá trị giao dịch đã tăng lên hàng năm trong 10 năm qua. Năm ngoái, giá nhím biển tươi nhập khẩu trung bình ở mức 23.675 Yên/kg, tương đương 169 USD/kg.
Năm 2026, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thủy sản Việt Nam mở rộng thị trường xuất khẩu, tăng cường kết nối khách hàng và nâng cao hình ảnh ngành thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế, VASEP dự kiến tổ chức cụm gian hàng quốc gia Việt Nam tại nhiều triển lãm thủy sản và thực phẩm lớn tại Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Úc, Trung Quốc, Hàn Quốc và khu vực Mỹ Latinh. Chương trình tập trung vào các thị trường trọng điểm, kết hợp hình thức gian hàng chung và gian hàng riêng, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp quảng bá sản phẩm, tìm kiếm đối tác và cập nhật xu hướng thị trường.
(vasep.com.vn) Trong khi Itaipu Binacional khẳng định nuôi trồng thủy sản có thể song hành với sản xuất năng lượng và bảo vệ môi trường, nhiều nhà khoa học cảnh báo hoạt động này có thể làm gia tăng các rủi ro sinh thái, đặc biệt là sự lây lan của loài xâm lấn như trai vàng tại hồ chứa Itaipu.
(vasep.com.vn) Theo Food World, thị trường cá thịt trắng toàn cầu đang rơi vào trạng thái trì trệ khi giá nguyên liệu thô, đặc biệt là cá minh thái Nga, tiếp tục duy trì ở mức cao kỷ lục. Diễn biến này diễn ra song song với việc Nga đẩy mạnh quốc hữu hóa các tài sản trong ngành thủy sản, mở rộng từ khu vực Viễn Đông sang các vùng biển phía bắc.
(vasep.com.vn) Theo số liệu từ Tổ chức Dầu và Bột cá Thế giới (IFFO), sản lượng bột cá và dầu cá toàn cầu trong năm 2025 tăng trưởng ở mức khiêm tốn, nhờ hoạt động khai thác thuận lợi tại Peru và sản lượng cải thiện tại một số khu vực sản xuất chủ chốt.
(vasep.com.vn) Trước biến động thuế quan toàn cầu và tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, Bộ Thủy sản Ấn Độ kêu gọi các bang, doanh nghiệp và người nuôi đẩy mạnh đa dạng hóa đối tượng nuôi, ứng dụng công nghệ mới nhằm giảm rủi ro dịch bệnh, nâng cao sức cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Năm 2025, thị trường cá tuyết đông lạnh tại Hàn Quốc đã trải qua những thay đổi bất ngờ, bất chấp sự sụt giảm về khối lượng nhập khẩu. Cụ thể, nước này chỉ nhập khẩu 5.693 tấn cá tuyết, giảm 8% so với năm trước. Tuy nhiên, chi phí nhập khẩu lại tăng mạnh—từ 19,12 triệu USD năm 2024 lên 29,63 triệu USD năm 2025, tăng 55%.
(vasep.com.vn) Theo báo cáo được công bố vào ngày 27/1/2026, ngư dân ở Biển Okhotsk đã đánh bắt được 76.100 tấn cá minh thái, chỉ chiếm 6,5% tổng sản lượng cho phép. So với cùng kỳ năm 2025, sản lượng đánh bắt cao hơn đáng kể—134.800 tấn, tăng 14,9%.
(vasep.com.vn) Bước sang 2026, một số sản phẩm chủ lực từ 12 nghề khai thác của Việt Nam tạm thời không được XK sang Hoa kỳ theo kết quả đánh giá tương đương của đạo luật MMPA. Một số SP hải sản khai thác khác được phép tiếp tục xuất khẩu là những cơ hội mà cộng đồng DN đang thực sự chắt chiu, sàng lọc từng cơ hội. Tuy nhiên, từ 01/01/2026 tới nay là đã 1 tháng, việc cấp giấy COA cho các sản phẩm hải sản khai thác kể trên XK sang Hoa Kỳ gặp nhiều bất cập, vướng mắc, không đủ điều kiện hoặc kéo dài với những thủ tục hành chính phát sinh khiến cho việc xuất khẩu các SP này bị đình trệ và ách tắc không nhỏ.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị Thủ tướng, Phó thủ tướng giao Bộ Y tế là cơ quan đầu mối phối hợp các bộ, ngành có liên quan rà soát, sửa đổi ngay Nghị định 46 đảm bảo tính khả thi.
(vasep.com.vn) Năm 2025, xuất khẩu cua của Na Uy ghi nhận tăng trưởng mạnh, đặc biệt ở nhóm sản phẩm cua hoàng đế đông lạnh và cua tuyết. Tổng lượng xuất khẩu cua hoàng đế của Na Uy đạt 1.844 tấn, trị giá 112,5 triệu USD. So với năm 2024, khối lượng tăng 24%, trong khi giá trị tăng thêm 35,3 triệu USD, tương đương mức tăng 46%, cao hơn cả năm 2023 khoảng 562.000 USD.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
