Ngành cá rô phi Việt Nam: nắm bắt cơ hội, phát triển mạnh mẽ
Trong 9 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam đạt 57,3 triệu USD, tăng tới 332% so với cùng kỳ 2024 (13,26 triệu USD). Riêng tháng 8 ghi nhận mức tăng trưởng cao nhất, gần 10 triệu USD – phản ánh khả năng thích ứng nhanh và sự năng động của doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh thị trường biến động mạnh. Các sản phẩm cá rô phi Việt Nam hiện đã có mặt tại nhiều thị trường, trong đó Mỹ là thị trường trọng điểm, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch xuất khẩu.
Tuy nhiên, bước sang quý IV, tốc độ tăng trưởng dự kiến chững lại, do lượng hàng tồn tại Mỹ tạm thời tăng cao sau giai đoạn nhập khẩu mạnh trong quý II và III. Điều này cho thấy, Việt Nam cần chuyển hướng từ việc tận dụng cơ hội ngắn hạn sang phát triển chiến lược dài hạn, chú trọng vào nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa thị trường và xây dựng thương hiệu cá rô phi Việt Nam bền vững.
Trung Quốc và Brazil mất lợi thế vì thuế quan cao
Trung Quốc – nhà sản xuất cá rô phi lớn nhất thế giới (1,6 triệu tấn/năm) đang chịu mức thuế 55% khi XK sang Mỹ, khiến đơn hàng giảm, nhiều hợp đồng bị hoãn hoặc hủy. Giá cá tăng nhẹ nhưng chi phí nuôi tăng mạnh khiến doanh nghiệp lỗ, tồn kho cao kỷ lục. Brazil, vốn được kỳ vọng thay thế Trung Quốc, cũng bị Mỹ áp thuế 50% từ tháng 8, khiến xuất khẩu đình trệ. Nhiều doanh nghiệp phải tăng giá bán, làm mất lợi thế cạnh tranh.
Cả hai quốc gia đều quay về thị trường nội địa để tiêu thụ, nhưng hiệu quả thấp do giá thành giảm, không bù được chi phí sản xuất cao. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ vốn phục vụ cho thị trường nội địa, chịu sự cạnh tranh về giá. Tổng thể, ngành cá rô phi Trung Quốc và Brazil đang đối mặt với khó khăn kép: xuất khẩu chậm lại, giá giảm và tâm lý thị trường suy yếu.
Biến cơ hội ngắn hạn thành chiến lược dài hạn
Kinh nghiệm từ Trung Quốc và Brazil cho thấy, phụ thuộc vào một thị trường hoặc sản phẩm duy nhất khiến ngành thủy sản dễ tổn thương trước biến động chính sách. Khi Mỹ tăng thuế, hai quốc gia này đều gặp khó trong xoay chuyển đơn hàng và duy trì xuất khẩu, dẫn đến mất thị phần.
Đối với Việt Nam, đây là thời điểm cần biến cơ hội ngắn hạn thành chiến lược dài hạn. Ngành cá rô phi nên chủ động đa dạng hóa thị trường, mở rộng sang châu Âu, Trung Đông, Nam Mỹ và phát triển sản phẩm giá trị gia tăng như cá rô phi tẩm bột, chế biến sẵn hoặc đóng gói tiện lợi. Đồng thời, đầu tư cải tiến giống, công nghệ nuôi và quy trình chế biến sâu sẽ giúp nâng cao năng suất, giảm chi phí và đáp ứng tiêu chuẩn bền vững.
Với dự báo sản lượng cá rô phi toàn cầu tiếp tục tăng theo Rabobank và xu hướng tiêu dùng ưu tiên sản phẩm thân thiện môi trường, Việt Nam có cơ hội xây dựng thương hiệu cá rô phi riêng, củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu – không chỉ lấp chỗ trống tạm thời, mà hướng tới vai trò nhà cung cấp chiến lược, bền vững và có giá trị cao.
Sáng 13/7, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng dẫn đầu đoàn công tác của Chính phủ làm việc tại An Giang, khảo sát hoạt động của Công ty Cổ phần Rau quả thực phẩm An Giang (Antesco) và Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu thủy sản Cửu Long An Giang. Phó Thủ tướng yêu cầu địa phương sớm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, tăng cường liên kết vùng nguyên liệu, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản, thủy sản Việt Nam.
(vasep.com.vn) Tại buổi chia sẻ trực tuyến về “Quản lý thức ăn và hội chứng phân trắng”, các chuyên gia cho rằng hội chứng phân trắng (WFS) không phải là bệnh do một tác nhân đơn lẻ mà là hội chứng phức hợp, hình thành từ sự tương tác giữa vi khuẩn cơ hội, ký sinh trùng, dinh dưỡng và điều kiện môi trường ao nuôi.
(vasep.com.vn) Thức ăn chiếm 50-60% tổng chi phí nuôi tôm, nhưng hiệu quả quản lý cho ăn còn ảnh hưởng đến hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) nhiều hơn cả chất lượng thức ăn. Theo các chuyên gia, quản lý cho ăn có thể quyết định tới 65-75% biến động của FCR, trở thành yếu tố then chốt nâng cao hiệu quả kinh tế và tính bền vững của mô hình nuôi tôm ngoài trời.
(vasep.com.vn) Sau Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản, bảo đảm mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026, các địa phương gồm Vĩnh Long, An Giang, Quảng Ngãi, Đồng Tháp và Thanh Hóa đã có văn bản phản hồi một số kiến nghị của VASEP liên quan đến phát triển vùng nguyên liệu nuôi trồng thủy sản và thủ tục xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác đối với nhóm tàu cá quy mô nhỏ dưới 6m.
(vasep.com.vn) Từ ngày 1/7/2026, Quy định sửa đổi (EU) 2024/2895 của Ủy ban châu Âu sửa đổi Quy định (EC) 2073/2005 về tiêu chí vi sinh đối với thực phẩm chính thức có hiệu lực. Quy định này mở rộng trách nhiệm đảm bảo an toàn vi sinh đối với vi khuẩn Listeria monocytogenes trong thực phẩm ăn liền (RTE) từ nhà sản xuất ban đầu sang toàn bộ các chủ thể kinh doanh thực phẩm trong chuỗi cung ứng. Động thái này nhằm ứng phó với số ca nhiễm khuẩn Listeria tại châu Âu năm 2022 tăng 15,9% so với năm 2021, với số ca tử vong do ngộ độc thực phẩm ở mức cao nhất trong 10 năm.
(vasep.com.vn) Các phiên điều trần của Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) về đề xuất áp thuế theo Section 301 liên quan đến lao động cưỡng bức đã cho thấy sự chia rẽ rõ rệt trong ngành thủy sản Mỹ. Trong khi các nhà nhập khẩu cảnh báo chi phí thuế có thể tăng mạnh, các nhà sản xuất tôm và cá da trơn nội địa lại ủng hộ áp thuế cao hơn, thậm chí kêu gọi cấm nhập khẩu đối với một số sản phẩm.
(vasep.com.vn) Liên minh Thủy sản Toàn cầu (GSA) vừa hợp tác với nền tảng ẩm thực Great British Chefs triển khai chiến dịch nâng cao nhận thức về nhãn chứng nhận Thực hành Nuôi trồng Thủy sản Tốt nhất (BAP) đối với đầu bếp và người tiêu dùng.
(vasep.com.vn) Theo số liệu thương mại do Bộ Tài chính Nhật Bản công bố ngày 26/6, xuất khẩu thủy sản của nước này trong tháng 5/2026 đạt 42.716 tấn, giảm 2% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu lại tăng mạnh 41%, lên 33,58 tỷ yên (khoảng 208 triệu USD), phản ánh xu hướng giá thủy sản tăng cao trên thị trường quốc tế.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu các sản phẩm surimi của Nhật Bản tiếp tục tăng nhờ nhu cầu quốc tế gia tăng tại Bắc Mỹ, Trung Mỹ, châu Âu, Trung Đông và Đông Nam Á. Theo thống kê thương mại của Bộ Tài chính Nhật Bản, khối lượng xuất khẩu surimi, bao gồm các sản phẩm như kamaboko (chả cá hấp) nhưng không tính xúc xích cá, đạt 4.186 tấn trong 5 tháng đầu năm 2026, tăng 5% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Ấn Độ đã đề nghị Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) rút đề xuất áp thuế bổ sung 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ nước này liên quan đến cuộc điều tra theo Điều khoản 301 về các vấn đề thương mại và lao động cưỡng bức.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn