Quy mô sản lượng và biến động
Trong thập kỷ qua, sản lượng bột cá và dầu cá toàn cầu duy trì ổn định về xu hướng, song có sự biến động đáng kể từng năm. Nguyên nhân chính xuất phát từ sản lượng cá nổi nhỏ như cá cơm Peru (anchoveta), cá trích, cá mòi, cá capelin hay cá menhaden – vốn là nguồn nguyên liệu chủ lực. Đặc biệt, nguồn cung từ Peru có thể dao động mạnh từ 3 đến 7 triệu tấn cá cơm mỗi năm, tạo ra những biến động giá mang tính chu kỳ cho toàn thị trường.
Peru là nhà sản xuất lớn nhất, chiếm khoảng 20% sản lượng bột cá toàn cầu và 10–15% sản lượng dầu cá. Sự thay đổi trong các mùa vụ tại Peru gần như ngay lập tức tác động tới giá và nguồn cung thế giới. Chile giữ vị trí thứ hai, với mức độ ổn định cao hơn, thường đóng vai trò “đệm” khi Peru gặp khó khăn.
Tại Bắc Âu (Na Uy, Iceland, Đan Mạch), sản lượng tương đối ổn định và phần lớn có chứng nhận MSC, giúp củng cố hình ảnh bền vững. Trong khi đó, châu Á với Trung Quốc, Thái Lan và Việt Nam, dù có sản lượng đáng kể (khoảng 1,1 triệu tấn năm 2024), nhưng phần lớn dùng cho thị trường nội địa, ít tham gia thương mại quốc tế.
Một trong những yếu tố quyết định là hiện tượng khí hậu El Niño, vốn làm suy giảm sinh khối cá cơm tại Peru. Bên cạnh đó, hiệu quả khai thác nguồn cá nổi tự nhiên và sự gia tăng sử dụng by-products (phụ phẩm từ chế biến thủy sản) cũng ngày càng quan trọng. Nếu năm 2010 chỉ khoảng 25% bột cá và dầu cá đến từ phụ phẩm, thì đến năm 2023, tỷ lệ này đã tăng lên gần 40% đối với bột cá và 54% đối với dầu cá. Đây là minh chứng cho xu hướng khai thác hiệu quả hơn, giảm áp lực lên nguồn cá khai thác trực tiếp.
Triển vọng gần và dài hạn
Giai đoạn 2023–2024, El Niño khiến sản lượng giảm mạnh, giá tăng cao. Tuy nhiên, bước sang năm 2025, báo cáo cho thấy sản lượng quay lại đúng kế hoạch, với mức giá hạ nhiệt nhờ nguồn cung từ Peru được cải thiện. Đáng chú ý, dự báo đến năm 2033, sản lượng bột cá toàn cầu có thể đạt 6,0 triệu tấn, tăng khoảng 15% so với hiện nay; sản lượng dầu cá đạt 1,7 triệu tấn, tăng khoảng 17%. Động lực chính cho sự tăng trưởng này đến từ việc tận dụng phụ phẩm ngày càng hiệu quả, chứ không phải từ việc gia tăng đánh bắt cá nổi nhỏ.
Bức tranh toàn cầu của bột cá và dầu cá là sự pha trộn giữa tính ổn định dài hạn và biến động ngắn hạn. Peru vẫn là nhân tố quyết định, khiến toàn bộ thị trường phụ thuộc vào diễn biến mùa vụ tại quốc gia này. Tuy nhiên, xu hướng gia tăng sử dụng phụ phẩm, cùng với sự cải thiện trong quản lý bền vững và chứng nhận quốc tế, mở ra triển vọng phát triển cân bằng hơn trong thập kỷ tới.
Ngành bột cá và dầu cá vì vậy đứng trước cả thách thức và cơ hội: thách thức về khí hậu và nguồn cung bấp bênh, nhưng đồng thời có cơ hội để tái định hình theo hướng bền vững và giảm phụ thuộc. Đó là con đường tất yếu nếu ngành muốn duy trì vai trò trọng yếu trong chuỗi giá trị thủy sản toàn cầu.
(vasep.com.vn) Paraná tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu trong ngành nuôi cá rô phi của Brazil, với sản lượng 209.300 tấn trong năm 2025, chiếm 39,2% tổng sản lượng cá rô phi cả nước. Theo số liệu của Viện Địa lý và Thống kê Brazil (IBGE), cứ 10 kg cá rô phi được sản xuất tại Brazil thì gần 4 kg đến từ bang Paraná.
(vasep.com.vn) Ngày 17/9/2026, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (US FDA) đã công bố phiên bản mới năm 2026 của Bộ luật Thực phẩm (Food Code 2026). Đây là bộ quy tắc mẫu về an toàn thực phẩm dành cho các cơ quan quản lý cấp bang, địa phương và vùng lãnh thổ của Hoa Kỳ, tập trung vào thực phẩm được cung cấp tại cơ sở bán lẻ và dịch vụ ăn uống. Phiên bản 2026 cập nhật nhiều nội dung về quản lý sức khỏe nhân viên, kiểm soát nhiệt độ, vệ sinh thiết bị, dị ứng thực phẩm và các phương pháp chế biến mới.
(vasep.com.vn) Ủy ban châu Âu (EC) đang kêu gọi các doanh nghiệp và chuyên gia trong lĩnh vực khai thác, nuôi trồng và chế biến thủy sản tham gia khảo sát nhằm xác định những quy định hành chính, báo cáo và tuân thủ đang gây tốn kém hoặc tạo gánh nặng không cần thiết cho ngành. Cuộc khảo sát được công bố ngày 6/10/2026 và kéo dài đến 23h59 ngày 31/10/2026 (giờ CEST).
(vasep.com.vn) Nhập khẩu tôm của Trung Quốc tiếp tục tăng mạnh trong năm 2026, trong khi xuất khẩu tôm Việt Nam sang thị trường này cũng ghi nhận mức tăng trưởng nổi bật. Tuy nhiên, phía sau những con số tích cực là hai câu chuyện khác nhau: sức tiêu thụ tại Trung Quốc đang tăng chậm hơn nhập khẩu; đồng thời cơ cấu tôm Việt Nam bán sang thị trường này có tỷ trọng tôm hùm rất lớn, khác đáng kể so với Ecuador và Ấn Độ. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải nhìn đúng từng phân khúc để đánh giá cơ hội và rủi ro.
(vasep.com.vn) Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, đoàn công tác của Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể – Bộ Tài chính đã đến thăm, tặng hoa và chúc mừng Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cùng cộng đồng doanh nghiệp hội viên.
(vasep.com.vn) Một nhóm gồm 29 nghị sĩ Maryland thuộc cả hai đảng đang kêu gọi các cơ quan quản lý thủy sản tăng hạn chế đối với hoạt động khai thác cá menhaden Đại Tây Dương – loài cá nhỏ giữ vai trò quan trọng trong chuỗi thức ăn của vịnh Chesapeake, là nguồn thức ăn của cá striped bass và chim ưng biển.
(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) thông báo đã chính thức trao các hợp đồng mua sắm thủy sản với tổng trị giá 2 triệu USD (tương đương 1,8 triệu EUR). Gói thầu này được dành riêng cho việc cung cấp sản phẩm cá minh thái Alaska đông lạnh, nhằm phục vụ trực tiếp cho các chương trình phúc lợi xã hội và dinh dưỡng cộng đồng trên toàn quốc.
(vasep.com.vn) Nhập khẩu tôm của Mỹ tăng mạnh trong tháng 8/2026, đạt 79.729 tấn, tăng 32% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất kể từ năm 2021. Giá trị nhập khẩu đạt 676 triệu USD, tăng 29%, theo số liệu thương mại tôm được công bố trong Shrimp Bytes.
(vasep.com.vn) Thị trường cá rô phi toàn cầu đang phân hóa rõ nét, không chỉ giữa các nước sản xuất mà còn theo dạng sản phẩm và thị trường tiêu thụ. Nguồn cung chia thành các nhóm có lợi thế riêng: cá nguyên con và phi lê đông lạnh quy mô lớn từ châu Á; phi lê tươi giá trị cao từ Mỹ Latinh; trong khi nhiều nước sản xuất lớn chủ yếu phục vụ nhu cầu nội địa.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới tuần qua tiếp tục phân hóa. Mỹ nhập tôm kỷ lục trong khi thuế quan đẩy giá tiêu dùng lên, Ecuador và Ấn Độ gia tăng sức ép cạnh tranh, còn nguồn cung mực, sò điệp, cua và cá cơm biến động mạnh theo mùa vụ và điều kiện nguồn lợi.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
