Quy mô sản lượng và biến động
Trong thập kỷ qua, sản lượng bột cá và dầu cá toàn cầu duy trì ổn định về xu hướng, song có sự biến động đáng kể từng năm. Nguyên nhân chính xuất phát từ sản lượng cá nổi nhỏ như cá cơm Peru (anchoveta), cá trích, cá mòi, cá capelin hay cá menhaden – vốn là nguồn nguyên liệu chủ lực. Đặc biệt, nguồn cung từ Peru có thể dao động mạnh từ 3 đến 7 triệu tấn cá cơm mỗi năm, tạo ra những biến động giá mang tính chu kỳ cho toàn thị trường.
Peru là nhà sản xuất lớn nhất, chiếm khoảng 20% sản lượng bột cá toàn cầu và 10–15% sản lượng dầu cá. Sự thay đổi trong các mùa vụ tại Peru gần như ngay lập tức tác động tới giá và nguồn cung thế giới. Chile giữ vị trí thứ hai, với mức độ ổn định cao hơn, thường đóng vai trò “đệm” khi Peru gặp khó khăn.
Tại Bắc Âu (Na Uy, Iceland, Đan Mạch), sản lượng tương đối ổn định và phần lớn có chứng nhận MSC, giúp củng cố hình ảnh bền vững. Trong khi đó, châu Á với Trung Quốc, Thái Lan và Việt Nam, dù có sản lượng đáng kể (khoảng 1,1 triệu tấn năm 2024), nhưng phần lớn dùng cho thị trường nội địa, ít tham gia thương mại quốc tế.
Một trong những yếu tố quyết định là hiện tượng khí hậu El Niño, vốn làm suy giảm sinh khối cá cơm tại Peru. Bên cạnh đó, hiệu quả khai thác nguồn cá nổi tự nhiên và sự gia tăng sử dụng by-products (phụ phẩm từ chế biến thủy sản) cũng ngày càng quan trọng. Nếu năm 2010 chỉ khoảng 25% bột cá và dầu cá đến từ phụ phẩm, thì đến năm 2023, tỷ lệ này đã tăng lên gần 40% đối với bột cá và 54% đối với dầu cá. Đây là minh chứng cho xu hướng khai thác hiệu quả hơn, giảm áp lực lên nguồn cá khai thác trực tiếp.
Triển vọng gần và dài hạn
Giai đoạn 2023–2024, El Niño khiến sản lượng giảm mạnh, giá tăng cao. Tuy nhiên, bước sang năm 2025, báo cáo cho thấy sản lượng quay lại đúng kế hoạch, với mức giá hạ nhiệt nhờ nguồn cung từ Peru được cải thiện. Đáng chú ý, dự báo đến năm 2033, sản lượng bột cá toàn cầu có thể đạt 6,0 triệu tấn, tăng khoảng 15% so với hiện nay; sản lượng dầu cá đạt 1,7 triệu tấn, tăng khoảng 17%. Động lực chính cho sự tăng trưởng này đến từ việc tận dụng phụ phẩm ngày càng hiệu quả, chứ không phải từ việc gia tăng đánh bắt cá nổi nhỏ.
Bức tranh toàn cầu của bột cá và dầu cá là sự pha trộn giữa tính ổn định dài hạn và biến động ngắn hạn. Peru vẫn là nhân tố quyết định, khiến toàn bộ thị trường phụ thuộc vào diễn biến mùa vụ tại quốc gia này. Tuy nhiên, xu hướng gia tăng sử dụng phụ phẩm, cùng với sự cải thiện trong quản lý bền vững và chứng nhận quốc tế, mở ra triển vọng phát triển cân bằng hơn trong thập kỷ tới.
Ngành bột cá và dầu cá vì vậy đứng trước cả thách thức và cơ hội: thách thức về khí hậu và nguồn cung bấp bênh, nhưng đồng thời có cơ hội để tái định hình theo hướng bền vững và giảm phụ thuộc. Đó là con đường tất yếu nếu ngành muốn duy trì vai trò trọng yếu trong chuỗi giá trị thủy sản toàn cầu.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu tiếp tục có nhiều biến động đáng chú ý trong ngày 24/8/2026, với tâm điểm là quyết định dừng sớm mùa vụ cá cơm tại Peru gây nguy cơ thắt chặt nguồn cung bột cá toàn cầu. Cùng lúc đó, Ecuador đẩy mạnh xuất khẩu tôm sang EU khiến áp lực cạnh tranh với tôm Việt Nam lan rộng; trong khi thị trường Mỹ ghi nhận giá tôm chân trắng bán buôn giảm mạnh. Ở chiều ngược lại, giá cá rô phi Trung Quốc tăng cao do nguồn cung hạn chế đang mở ra cơ hội cạnh tranh thuận lợi cho cá tra Việt Nam tại phân khúc cá thịt trắng.
(vasep.com.vn) Khánh Hòa đang đẩy mạnh thu hút đầu tư vào nuôi biển công nghệ cao, trong đó cá chim vây vàng được xác định là một trong những đối tượng nuôi có tiềm năng phát triển theo hướng hàng hóa, quy mô lớn. Tỉnh có lợi thế về đường bờ biển dài, hệ thống vịnh kín gió cùng hạ tầng cảng biển, dịch vụ hậu cần và hệ thống nghiên cứu, sản xuất giống thủy sản phát triển.
(vasep.com.vn) Đà Nẵng đang định hướng nâng cao năng lực sản xuất của khu vực kinh tế hợp tác, trong đó nuôi cá biển, đặc biệt cá chim vây vàng, có thể trở thành một hướng phát triển phù hợp với lợi thế vùng biển và nhu cầu thị trường. Việc tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết được kỳ vọng giúp các hộ nuôi và hợp tác xã nâng quy mô, chuẩn hóa chất lượng và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi thủy sản hàng hóa.
(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) tiếp tục tăng cường mua thủy sản phục vụ các chương trình phân phối thực phẩm trong nước, với hai gói thầu mới dành cho cá da trơn và cá minh thái Đại Tây Dương đông lạnh.
(vasep.com.vn) Lima sẽ tổ chức Hội thảo Khu vực đầu tiên về tính bền vững của mực Humboldt (Dosidicus gigas) trong hai ngày 18-19/8, quy tụ cơ quan quản lý, nhà khoa học và đại diện ngư dân thủ công từ Peru, Ecuador và Chile.
(vasep.com.vn) Giá nguyên liệu cá minh thái Alaska (Alaska pollock) đang tăng mạnh do nguồn cung cá cỡ lớn khan hiếm, sản lượng khai thác mùa hè thấp và hiệu suất chế biến giảm. Trong tuần 32 (3–9/8/2026), giá CFR Trung Quốc đối với cá minh thái Alaska nguyên con đã bỏ đầu, bỏ nội tạng (H&G) cỡ 25+ từ Nga tăng thêm 20 USD/tấn, sau khi tăng tổng cộng 90 USD/tấn trong hai tuần trước. Như vậy, chỉ trong ba tuần, giá đã tăng 110 USD/tấn, lên mức cao nhất kể từ khi dữ liệu được ghi nhận năm 2005.
Thị trường thủy sản bán lẻ Mỹ tiếp tục ghi nhận xu hướng phân hóa trong tháng 7/2026, khi sản phẩm thủy sản bảo quản tăng trưởng tốt, trong khi thủy sản tươi và đông lạnh chịu tác động rõ rệt từ lạm phát.
(vasep.com.vn) Thương mại các sản phẩm cá tuyết chế biến của Trung Quốc tăng mạnh trong nửa đầu năm 2026, cả về sản lượng và giá trị. Tuy nhiên, diễn biến giá trị cao hơn nhiều so với khối lượng cho thấy chi phí nguyên liệu đang gia tăng và được chuyển dần vào giá sản phẩm.
(vasep.com.vn) Nghề nuôi cá lồng trên hồ Định Bình, xã Vĩnh Thạnh, tỉnh Gia Lai đang từng bước phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa, mang lại nguồn thu đáng kể cho người dân. Trong đó, mô hình nuôi cá điêu hồng của ông Nguyễn Nga là một điển hình với sản lượng 50–60 tấn/vụ.
(vasep.com.vn) Hơn 90% người nuôi tôm tại Ấn Độ có diện tích dưới 2 ha, khiến nhóm này dễ bị tổn thương trước biến động chi phí đầu vào và giá tôm nguyên liệu. Trong đó, thức ăn chiếm 50-60% tổng chi phí nuôi và đang trở thành áp lực lớn.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
