Quy mô sản lượng và biến động
Trong thập kỷ qua, sản lượng bột cá và dầu cá toàn cầu duy trì ổn định về xu hướng, song có sự biến động đáng kể từng năm. Nguyên nhân chính xuất phát từ sản lượng cá nổi nhỏ như cá cơm Peru (anchoveta), cá trích, cá mòi, cá capelin hay cá menhaden – vốn là nguồn nguyên liệu chủ lực. Đặc biệt, nguồn cung từ Peru có thể dao động mạnh từ 3 đến 7 triệu tấn cá cơm mỗi năm, tạo ra những biến động giá mang tính chu kỳ cho toàn thị trường.
Peru là nhà sản xuất lớn nhất, chiếm khoảng 20% sản lượng bột cá toàn cầu và 10–15% sản lượng dầu cá. Sự thay đổi trong các mùa vụ tại Peru gần như ngay lập tức tác động tới giá và nguồn cung thế giới. Chile giữ vị trí thứ hai, với mức độ ổn định cao hơn, thường đóng vai trò “đệm” khi Peru gặp khó khăn.
Tại Bắc Âu (Na Uy, Iceland, Đan Mạch), sản lượng tương đối ổn định và phần lớn có chứng nhận MSC, giúp củng cố hình ảnh bền vững. Trong khi đó, châu Á với Trung Quốc, Thái Lan và Việt Nam, dù có sản lượng đáng kể (khoảng 1,1 triệu tấn năm 2024), nhưng phần lớn dùng cho thị trường nội địa, ít tham gia thương mại quốc tế.
Một trong những yếu tố quyết định là hiện tượng khí hậu El Niño, vốn làm suy giảm sinh khối cá cơm tại Peru. Bên cạnh đó, hiệu quả khai thác nguồn cá nổi tự nhiên và sự gia tăng sử dụng by-products (phụ phẩm từ chế biến thủy sản) cũng ngày càng quan trọng. Nếu năm 2010 chỉ khoảng 25% bột cá và dầu cá đến từ phụ phẩm, thì đến năm 2023, tỷ lệ này đã tăng lên gần 40% đối với bột cá và 54% đối với dầu cá. Đây là minh chứng cho xu hướng khai thác hiệu quả hơn, giảm áp lực lên nguồn cá khai thác trực tiếp.
Triển vọng gần và dài hạn
Giai đoạn 2023–2024, El Niño khiến sản lượng giảm mạnh, giá tăng cao. Tuy nhiên, bước sang năm 2025, báo cáo cho thấy sản lượng quay lại đúng kế hoạch, với mức giá hạ nhiệt nhờ nguồn cung từ Peru được cải thiện. Đáng chú ý, dự báo đến năm 2033, sản lượng bột cá toàn cầu có thể đạt 6,0 triệu tấn, tăng khoảng 15% so với hiện nay; sản lượng dầu cá đạt 1,7 triệu tấn, tăng khoảng 17%. Động lực chính cho sự tăng trưởng này đến từ việc tận dụng phụ phẩm ngày càng hiệu quả, chứ không phải từ việc gia tăng đánh bắt cá nổi nhỏ.
Bức tranh toàn cầu của bột cá và dầu cá là sự pha trộn giữa tính ổn định dài hạn và biến động ngắn hạn. Peru vẫn là nhân tố quyết định, khiến toàn bộ thị trường phụ thuộc vào diễn biến mùa vụ tại quốc gia này. Tuy nhiên, xu hướng gia tăng sử dụng phụ phẩm, cùng với sự cải thiện trong quản lý bền vững và chứng nhận quốc tế, mở ra triển vọng phát triển cân bằng hơn trong thập kỷ tới.
Ngành bột cá và dầu cá vì vậy đứng trước cả thách thức và cơ hội: thách thức về khí hậu và nguồn cung bấp bênh, nhưng đồng thời có cơ hội để tái định hình theo hướng bền vững và giảm phụ thuộc. Đó là con đường tất yếu nếu ngành muốn duy trì vai trò trọng yếu trong chuỗi giá trị thủy sản toàn cầu.
(vasep.com.vn) Hội đồng Tôm Toàn cầu (Global Shrimp Council – GSC) cho biết chiến dịch quảng bá tôm với thông điệp “protein hạnh phúc” trên mạng xã hội trong năm 2025 đã đạt kết quả vượt kỳ vọng, tạo nền tảng để tổ chức này mở rộng hoạt động tiếp thị trực tiếp đến người tiêu dùng trong năm 2026. Thông tin được ông Gabriel Luna, đồng sáng lập GSC, chia sẻ tại Hội nghị Thị trường Thủy sản Toàn cầu diễn ra ngày 20/1 tại Hollywood, bang Florida (Mỹ).
(vasep.com.vn) Doanh số thủy sản bán lẻ tăng nhẹ trong năm 2025, nhưng các chuyên gia cho rằng ngành hàng này vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng nếu thoát khỏi “giới hạn” của quầy hải sản truyền thống. Nội dung này được nhấn mạnh tại Hội nghị Thị trường Thủy sản Toàn cầu 2026, diễn ra từ ngày 18–22/1 tại Hollywood, bang Florida (Mỹ).
(vasep.com.vn) Mỹ đang nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất đối với xuất khẩu thủy sản của Na Uy, song ngành này hiện theo dõi sát sao khả năng Tổng thống Mỹ Donald Trump thực hiện các đe dọa áp thuế mới đối với hàng hóa Na Uy.
(vasep.com.vn) Tập đoàn Nissui (Trụ sở tại quận Minato, Tokyo; Chủ tịch kiêm CEO Akira Tanaka) thông báo sẽ ra mắt ba sản phẩm mới trong dòng thực phẩm đông lạnh “Today’s Side Dish” từ ngày 1/3. Các sản phẩm gồm: Cá thu nướng muối dùng lò vi sóng, Cá sawara nướng vị Saikyo kiểu Kyoto, và Cá nục chiên sốt mơ và lá tía tô. Cả ba đều được thiết kế cho tiêu dùng tại gia và chỉ cần hâm nóng bằng lò vi sóng.
(vasep.com.vn) Chính phủ Morocco vừa thông báo quyết định tạm ngừng toàn bộ hoạt động xuất khẩu cá mòi (sardine) đông lạnh kể từ ngày 1/2/2026, trong một động thái hiếm thấy nhằm bảo đảm an ninh lương thực và bình ổn giá cho người tiêu dùng trong nước. Thông tin được bà Zakia Driouich, Quốc vụ khanh phụ trách nghề cá biển thuộc Bộ Nông nghiệp Morocco, công bố trước Quốc hội trong tuần này.
(vasep.com.vn) Các kế hoạch cắt giảm ngân sách của Mỹ đang đặt chương trình quan trắc đại dương Argo vào tình thế rủi ro, đe dọa một trong những hệ thống nghiên cứu khí hậu và đại dương quan trọng nhất thế giới. Argo là mạng lưới gồm khoảng 4.000 phao tự hành hoạt động âm thầm trên khắp các đại dương, liên tục đo nhiệt độ, độ mặn, áp suất, oxy và các chỉ số sinh học dưới mặt nước.
(vasep.com.vn) Giá tôm hùm sống tại bến cảng ở Nova Scotia, miền nam Canada, đang tăng vọt và đạt mức cao kỷ lục trong mùa khai thác hiện nay. Theo nguồn tin trong ngành, tính đến ngày 20/1, tại các khu vực đánh bắt 33 và 34 (LFA 33 và 34), giá tôm hùm vỏ cứng sống tại bến cảng đã lên tới 14,50 CAD/pound (khoảng 10,49 USD). Mức giá này tăng khoảng 38% so với 10,50 CAD chỉ một tuần trước đó và cao hơn tới 81% so với mức 8,00 CAD vào đầu mùa khai thác cuối tháng 11 năm ngoái.
(vasep.com.vn) 11 tháng đầu năm 2025, XK cá ngừ của Thái Lan đạt hơn 2,3 tỷ USD, giảm 2% so với cùng kỳ năm 2024. Thái Lan tiếp tục giữ vị thế trung tâm chế biến – xuất khẩu cá ngừ (đặc biệt là cá ngừ đóng hộp/đóng túi) nhờ năng lực chế biến quy mô lớn, hệ sinh thái nguyên liệu, logistics ổn định và sự dẫn dắt của các tập đoàn như Thai Union.
(vasep.com.vn) Tập đoàn BioMar dự báo triển vọng tăng trưởng tích cực trong năm 2026, với động lực chính đến từ phân khúc tôm, chiến lược sử dụng nguyên liệu bền vững và tăng cường đầu tư cho nghiên cứu – phát triển (R&D). Doanh nghiệp cho biết các yếu tố này sẽ đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất và khả năng cạnh tranh của thức ăn thủy sản trong bối cảnh thị trường toàn cầu nhiều biến động.
(vasep.com.vn) Theo Cục Thủy sản và Tài nguyên Thủy sinh (DA-BFAR) thuộc Bộ Nông nghiệp Philippines, điểm số và thứ hạng của nước này trong Chỉ số đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) của Sáng kiến toàn cầu chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia (GIA).
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
