Quy mô sản lượng và biến động
Trong thập kỷ qua, sản lượng bột cá và dầu cá toàn cầu duy trì ổn định về xu hướng, song có sự biến động đáng kể từng năm. Nguyên nhân chính xuất phát từ sản lượng cá nổi nhỏ như cá cơm Peru (anchoveta), cá trích, cá mòi, cá capelin hay cá menhaden – vốn là nguồn nguyên liệu chủ lực. Đặc biệt, nguồn cung từ Peru có thể dao động mạnh từ 3 đến 7 triệu tấn cá cơm mỗi năm, tạo ra những biến động giá mang tính chu kỳ cho toàn thị trường.
Peru là nhà sản xuất lớn nhất, chiếm khoảng 20% sản lượng bột cá toàn cầu và 10–15% sản lượng dầu cá. Sự thay đổi trong các mùa vụ tại Peru gần như ngay lập tức tác động tới giá và nguồn cung thế giới. Chile giữ vị trí thứ hai, với mức độ ổn định cao hơn, thường đóng vai trò “đệm” khi Peru gặp khó khăn.
Tại Bắc Âu (Na Uy, Iceland, Đan Mạch), sản lượng tương đối ổn định và phần lớn có chứng nhận MSC, giúp củng cố hình ảnh bền vững. Trong khi đó, châu Á với Trung Quốc, Thái Lan và Việt Nam, dù có sản lượng đáng kể (khoảng 1,1 triệu tấn năm 2024), nhưng phần lớn dùng cho thị trường nội địa, ít tham gia thương mại quốc tế.
Một trong những yếu tố quyết định là hiện tượng khí hậu El Niño, vốn làm suy giảm sinh khối cá cơm tại Peru. Bên cạnh đó, hiệu quả khai thác nguồn cá nổi tự nhiên và sự gia tăng sử dụng by-products (phụ phẩm từ chế biến thủy sản) cũng ngày càng quan trọng. Nếu năm 2010 chỉ khoảng 25% bột cá và dầu cá đến từ phụ phẩm, thì đến năm 2023, tỷ lệ này đã tăng lên gần 40% đối với bột cá và 54% đối với dầu cá. Đây là minh chứng cho xu hướng khai thác hiệu quả hơn, giảm áp lực lên nguồn cá khai thác trực tiếp.
Triển vọng gần và dài hạn
Giai đoạn 2023–2024, El Niño khiến sản lượng giảm mạnh, giá tăng cao. Tuy nhiên, bước sang năm 2025, báo cáo cho thấy sản lượng quay lại đúng kế hoạch, với mức giá hạ nhiệt nhờ nguồn cung từ Peru được cải thiện. Đáng chú ý, dự báo đến năm 2033, sản lượng bột cá toàn cầu có thể đạt 6,0 triệu tấn, tăng khoảng 15% so với hiện nay; sản lượng dầu cá đạt 1,7 triệu tấn, tăng khoảng 17%. Động lực chính cho sự tăng trưởng này đến từ việc tận dụng phụ phẩm ngày càng hiệu quả, chứ không phải từ việc gia tăng đánh bắt cá nổi nhỏ.
Bức tranh toàn cầu của bột cá và dầu cá là sự pha trộn giữa tính ổn định dài hạn và biến động ngắn hạn. Peru vẫn là nhân tố quyết định, khiến toàn bộ thị trường phụ thuộc vào diễn biến mùa vụ tại quốc gia này. Tuy nhiên, xu hướng gia tăng sử dụng phụ phẩm, cùng với sự cải thiện trong quản lý bền vững và chứng nhận quốc tế, mở ra triển vọng phát triển cân bằng hơn trong thập kỷ tới.
Ngành bột cá và dầu cá vì vậy đứng trước cả thách thức và cơ hội: thách thức về khí hậu và nguồn cung bấp bênh, nhưng đồng thời có cơ hội để tái định hình theo hướng bền vững và giảm phụ thuộc. Đó là con đường tất yếu nếu ngành muốn duy trì vai trò trọng yếu trong chuỗi giá trị thủy sản toàn cầu.
Hoa Kỳ là một trong những thị trường lớn và trọng điểm của thủy sản Việt Nam. Để hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững thị phần tại thị trường này, hàng năm, Hiệp hội luôn tổ chức chương trình Triển lãm Thủy sản Bắc Mỹ giúp doanh nghiệp tham gia quảng bá sản phẩm, mở rộng thị trường, tìm kiếm khách hàng mới và cập nhật những xu hướng của thị trường. Triển lãm là cơ hội giúp Doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, đồng thời thúc đẩy xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ nói riêng và khu vực Bắc Mỹ nói chung.
(vasep.com.vn) Ba Lan là thị trường xuất khẩu thủy sản lớn nhất của Na Uy tính theo giá trị trong nửa đầu năm 2026, với kim ngạch đạt 10,1 tỷ NOK, tương đương 898,9 triệu EUR, tăng 32% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Những năm gần đây, mô hình nuôi tôm hai giai đoạn do Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với các viện nghiên cứu, trường đại học và địa phương triển khai đã mang lại hiệu quả tích cực tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Điểm cốt lõi của quy trình là tách biệt giai đoạn ương giống với nuôi thương phẩm, giúp kiểm soát môi trường, hạn chế dịch bệnh, nâng cao tỷ lệ sống của tôm và tăng năng suất.
(vasep.com.vn) Hàn Quốc chính thức phản đối đề xuất áp thuế mới của Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR), cho rằng mức thuế 12,5% đối với hàng hóa nước này là “không chính đáng” và không phản ánh đúng thực tế kinh tế.
(vasep.com.vn) Tháng 5/2026, xuất khẩu cá tra Việt Nam sang Nhật Bản đạt 4 triệu USD, tăng 8% so với cùng kỳ năm 2025. Tính lũy kế 5 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu đạt 20 triệu USD, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước.
(vasep.com.vn) Những ngường ủng hộ đội tàu khai thác sò điệp của Mỹ đã hoan nghênh việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố ngày 2/7 là “Ngày Sò điệp Quốc gia”. Đây là động thái mở đầu cho một loạt hành động của NOAA Fisheries mà chính quyền Mỹ cho biết nhằm “ổn định thị trường, cải thiện khả năng tiếp cận nguồn lợi, nâng cao hiệu quả kinh tế và ngăn ngừa việc phải đóng cửa nghề cá”.
(vasep.com.vn) Giá cước vận chuyển container từ châu Á đi Bắc Mỹ và châu Âu tiếp tục duy trì ở mức cao trong đầu tháng 7/2026. Tuy nhiên, việc các hãng tàu bổ sung công suất, cùng khả năng từng bước khôi phục hành trình qua Kênh đào Suez, đang mở ra triển vọng cước vận chuyển có thể hạ nhiệt trong những tháng cuối năm, qua đó giảm bớt áp lực chi phí logistics đối với doanh nghiệp xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Trong bối cảnh nhu cầu thực phẩm toàn cầu không ngừng gia tăng, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) đánh giá cá rô phi là một trong những loài nuôi thủy sản có tiềm năng lớn nhất để đáp ứng nhu cầu protein bền vững trong tương lai. Nhờ khả năng sinh trưởng nhanh, dễ nuôi và chi phí sản xuất hợp lý, cá rô phi đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong an ninh lương thực và phát triển kinh tế thủy sản của châu Á.
(vasep.com.vn) Hội nghị thường niên IFFO 2026 sẽ diễn ra tại Buenos Aires, Argentina từ ngày 19–21/10/2026, quy tụ các nhà lãnh đạo toàn cầu trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu biển. Sự kiện được tổ chức tại Sheraton Buenos Aires Hotel & Convention Center.
(vasep.com.vn) Trung Quốc tiếp tục đẩy mạnh nhập khẩu tôm trong năm 2026. Riêng tháng 5, nước này nhập khẩu 85.458 tấn tôm, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 5 tháng đầu năm, khối lượng nhập khẩu đạt 429.077 tấn, tăng 25%, trong khi giá trị đạt 2,207 tỷ USD, tăng 21%.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
