Theo Reuters, sau khi ông Trump đe dọa “cắt đứt toàn bộ thương mại” với Tây Ban Nha vì bất đồng liên quan đến chi tiêu quốc phòng trong NATO, các chuyên gia pháp lý cho rằng Nhà Trắng có thể tìm cách sử dụng IEEPA theo hướng hạn chế giao dịch kinh tế, thay vì áp thuế nhập khẩu trực tiếp. Tuy nhiên, cách tiếp cận này được dự báo sẽ gây tranh cãi lớn và có thể tiếp tục đối mặt với các vụ kiện.
IEEPA là đạo luật trao cho Tổng thống Mỹ quyền hạn đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp quốc gia liên quan đến an ninh, chính sách đối ngoại hoặc kinh tế. Chính quyền Trump từng sử dụng đạo luật này để áp các mức thuế khẩn cấp và thuế đối ứng. Tuy nhiên, Tòa án Tối cao Mỹ đã phán quyết rằng IEEPA không trao quyền cho Tổng thống áp thuế nhập khẩu, qua đó vô hiệu hóa một phần quan trọng trong chính sách thuế quan trước đó của Nhà Trắng.
Dù vậy, phán quyết này chủ yếu giới hạn việc dùng IEEPA để áp thuế, chứ không loại bỏ hoàn toàn khả năng dùng đạo luật này để hạn chế giao dịch kinh tế trong trường hợp có tuyên bố khẩn cấp quốc gia. Đây là điểm khiến giới thương mại tiếp tục lo ngại, bởi Mỹ có thể chuyển từ công cụ thuế sang các biện pháp khác như cấm giao dịch, hạn chế nhập khẩu hoặc đình chỉ quan hệ thương mại với từng đối tác.
Trường hợp Tây Ban Nha đang được theo dõi sát vì nước này là một trong những đối tác thương mại quan trọng của Mỹ tại châu Âu, đồng thời là nguồn cung lớn đối với một số mặt hàng thủy sản. Trong đó, Tây Ban Nha hiện là nhà cung cấp bạch tuộc hàng đầu cho thị trường Mỹ. Nếu thương mại song phương bị hạn chế, chuỗi cung ứng bạch tuộc, mực, cá ngừ, cá chẽm, vẹm chế biến và một số sản phẩm thủy sản đóng hộp có thể bị ảnh hưởng.
Đối với ngành thủy sản, diễn biến này cho thấy rủi ro thương mại của Mỹ chưa chấm dứt sau phán quyết về IEEPA. Ngược lại, chính quyền Mỹ có thể tiếp tục tìm kiếm các cơ sở pháp lý khác để duy trì sức ép thương mại, bao gồm Section 122, Section 301, Section 232 hoặc các biện pháp hạn chế giao dịch dựa trên tuyên bố khẩn cấp quốc gia.
Các nhà nhập khẩu thủy sản Mỹ vì vậy vẫn phải đối mặt với môi trường chính sách khó lường. Dù một số mức thuế theo IEEPA đã bị bác bỏ và đang mở ra khả năng hoàn thuế cho doanh nghiệp, các biện pháp mới có thể tiếp tục xuất hiện dưới hình thức khác. Điều này làm gia tăng bất định trong kế hoạch nhập khẩu, định giá, tồn kho và ký hợp đồng dài hạn.
Với các nước xuất khẩu thủy sản vào Mỹ, trong đó có Việt Nam, bài học quan trọng là cần theo dõi không chỉ thuế suất cụ thể, mà cả xu hướng sử dụng công cụ pháp lý của Mỹ trong thương mại quốc tế. Rủi ro hiện không chỉ đến từ thuế nhập khẩu, mà còn từ các biện pháp liên quan đến lao động cưỡng bức, an ninh kinh tế, phòng vệ thương mại, cấm nhập khẩu, hạn chế giao dịch và yêu cầu truy xuất nguồn gốc.
Trong bối cảnh này, doanh nghiệp thủy sản cần chủ động hơn trong quản trị rủi ro thị trường Mỹ. Việc đa dạng hóa thị trường, chuẩn bị hồ sơ tuân thủ, kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, minh bạch chuỗi cung ứng và cập nhật nhanh các thay đổi chính sách sẽ là yếu tố quan trọng để giảm thiểu tác động từ các biến động thương mại bất ngờ.
Hiện khả năng Mỹ dùng IEEPA để cắt đứt hoặc hạn chế thương mại với một đối tác cụ thể vẫn mới dừng ở cảnh báo và phân tích pháp lý. Tuy nhiên, diễn biến này cho thấy chính sách thương mại của Mỹ đang bước vào giai đoạn phức tạp hơn, trong đó các công cụ thuế quan và phi thuế quan có thể được sử dụng linh hoạt để phục vụ mục tiêu đàm phán, gây sức ép hoặc bảo vệ lợi ích trong nước.
(vasep.com.vn) Chất lượng đậu nành đang trở thành yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả và chi phí sản xuất thức ăn thủy sản. Tại Hội nghị Thức ăn Thủy sản Indonesia 2026, các chuyên gia nhận định khả năng tiêu hóa dinh dưỡng và mức độ hư hại do nhiệt sẽ ngày càng ảnh hưởng đến công thức thức ăn cũng như chiến lược lựa chọn nguồn nguyên liệu.
(vasep.com.vn) Chính quyền Mỹ đang triển khai một loạt ưu tiên nhằm giảm gánh nặng quy định đối với nghề cá thương mại trong nước, với mục tiêu tăng sản lượng thủy sản nội địa, cải thiện khả năng tiếp cận ngư trường và hỗ trợ lợi nhuận cho ngư dân Mỹ. Tuy nhiên, động thái này cũng làm dấy lên lo ngại về cân bằng giữa phát triển khai thác và bảo vệ nguồn lợi dài hạn.
(vasep.com.vn) Dù Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ việc sử dụng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp thuế nhập khẩu, cuộc tranh cãi về chính sách thương mại của Mỹ vẫn chưa kết thúc. Một số quan chức chính quyền Tổng thống Donald Trump cho rằng Mỹ vẫn có thể viện dẫn IEEPA để hạn chế hoặc cắt đứt giao dịch thương mại với một đối tác cụ thể nếu tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia.
(vasep.com.vn) Australia đã tăng cường cuộc chiến chống khai thác bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) bằng việc ban hành các mã nhập khẩu thủy sản mới, nhằm cải thiện khả năng nhận diện và giám sát các sản phẩm thủy sản nhập khẩu.
Sáng 13/7, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng dẫn đầu đoàn công tác của Chính phủ làm việc tại An Giang, khảo sát hoạt động của Công ty Cổ phần Rau quả thực phẩm An Giang (Antesco) và Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu thủy sản Cửu Long An Giang. Phó Thủ tướng yêu cầu địa phương sớm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, tăng cường liên kết vùng nguyên liệu, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản, thủy sản Việt Nam.
(vasep.com.vn) Tại buổi chia sẻ trực tuyến về “Quản lý thức ăn và hội chứng phân trắng”, các chuyên gia cho rằng hội chứng phân trắng (WFS) không phải là bệnh do một tác nhân đơn lẻ mà là hội chứng phức hợp, hình thành từ sự tương tác giữa vi khuẩn cơ hội, ký sinh trùng, dinh dưỡng và điều kiện môi trường ao nuôi.
(vasep.com.vn) Thức ăn chiếm 50-60% tổng chi phí nuôi tôm, nhưng hiệu quả quản lý cho ăn còn ảnh hưởng đến hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) nhiều hơn cả chất lượng thức ăn. Theo các chuyên gia, quản lý cho ăn có thể quyết định tới 65-75% biến động của FCR, trở thành yếu tố then chốt nâng cao hiệu quả kinh tế và tính bền vững của mô hình nuôi tôm ngoài trời.
(vasep.com.vn) Sau Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản, bảo đảm mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026, các địa phương gồm Vĩnh Long, An Giang, Quảng Ngãi, Đồng Tháp và Thanh Hóa đã có văn bản phản hồi một số kiến nghị của VASEP liên quan đến phát triển vùng nguyên liệu nuôi trồng thủy sản và thủ tục xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác đối với nhóm tàu cá quy mô nhỏ dưới 6m.
(vasep.com.vn) Từ ngày 1/7/2026, Quy định sửa đổi (EU) 2024/2895 của Ủy ban châu Âu sửa đổi Quy định (EC) 2073/2005 về tiêu chí vi sinh đối với thực phẩm chính thức có hiệu lực. Quy định này mở rộng trách nhiệm đảm bảo an toàn vi sinh đối với vi khuẩn Listeria monocytogenes trong thực phẩm ăn liền (RTE) từ nhà sản xuất ban đầu sang toàn bộ các chủ thể kinh doanh thực phẩm trong chuỗi cung ứng. Động thái này nhằm ứng phó với số ca nhiễm khuẩn Listeria tại châu Âu năm 2022 tăng 15,9% so với năm 2021, với số ca tử vong do ngộ độc thực phẩm ở mức cao nhất trong 10 năm.
(vasep.com.vn) Các phiên điều trần của Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) về đề xuất áp thuế theo Section 301 liên quan đến lao động cưỡng bức đã cho thấy sự chia rẽ rõ rệt trong ngành thủy sản Mỹ. Trong khi các nhà nhập khẩu cảnh báo chi phí thuế có thể tăng mạnh, các nhà sản xuất tôm và cá da trơn nội địa lại ủng hộ áp thuế cao hơn, thậm chí kêu gọi cấm nhập khẩu đối với một số sản phẩm.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
