Một số mặt hàng hải sản Việt Nam đối mặt với nguy cơ bị cấm nhập khẩu vào Mỹ

MMPA - Hoa Kỳ 08:34 10/09/2025 Nguyễn Hà
(vasep.com.vn) Ngày 27/8/2025, Thương vụ Việt Nam tại Mỹ đã nhận được thông tin từ Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội thông báo về phán quyết cuối của của Cục quản lý đại dương và khí quyển quốc gia Mỹ (NOAA) từ chối công nhận tương đương một số nghề cá theo Đạo luật bảo vệ động vật biển có vú (MMPA), dẫn tới khả năng một số mặt hàng thủy sản Việt Nam có thể sẽ bị cấm NK vào Mỹ kể từ ngày 01/01/2026.

Theo báo cáo cuối cùng của NOAA/NMFS (Mỹ) về đánh giá “tính tương đồng” theo MMPA đối với nghề cá của Việt Nam, các nghề cá của Việt Nam được công nhận tương đương gồm:

- Nghề cá mã 2979: nghề đánh bắt mực các loại bằng lưới rút/rơi), lưới kéo tầng đáy.

- Nghề cá mã 2984: nghề đánh bắt cá cơm, cá trích/cá mòi bằng lưới vây

- Nghề cá mã 2985: nghề đánh bắt cá ngừ vây vàng, cá ngừ mắt to bằng câu tay, câu cần.

- Nghề cá mã 2986: nghề đánh bắt bạch tuộc bằng bẫy bạch tuộc.

- Nghề cá mã 2987: nghề đánh bắt cá cơm, cá trích/cá mòi bằng lưới vây.

- Nghề cá mã 2989: nghề đánh bắt lươn biển bằng lưới kéo tầng đáy.

- Nghề cá mã 3053: nghề đánh bắt cá ngừ vây vàng, ngừ mắt to, ngừ vằn, cá kiếm… bằng câu tay, câu cần, câu vàng.

- Nghề cá mã 3055: nghề đánh bắt tôm biển bằng lưới kéo đáy

- Nghề cá mã 3058: nghề đánh bắt cá thu cá ngừ bằng lưới vây.

- Nghề cá mã 3059: nghề đánh bắt mực các loại bằng câu tay, lưới vây, lưới kéo.

- Nghề cá mã 3061: nghề đánh bắt cá cam/cá hồng cam bằng lưới kéo tầng đáy…

Ngoài ra, 12 nghề cá không được công nhận tương đương với quy định của Mỹ gồm:

- Nghề cá mã 2932: nghề đánh bắt cá mú bằng lưới rê, lưới kéo đáy

- Nghề cá mã  2988: nghề đánh bắt cua ghẹ và giáp xác khác bằng lưới rê, lưới kéo, lưới bẫy/trạm.

- Nghề cá mã 2990: nghề đánh bắt mực nang, cá đáy, cá bơn, cá mú, cá đối, cá hồng, cá thờn bơn bằng lưới rê, câu vàng, lưới kéo.

- Nghề cá mã 2991: nghề đánh bắt cá nục heo bằng lưới rê, câu vàng (nghề cá nổi).

- Nghề cá mã 2992: nghề đánh bắt tôm hùm bằng lưới rê đáy.

- Nghề cá mã 2994: nghề đánh bắt cá thu bằng lưới rê, lưới vây.

- Nghề cá mã 3051: nghề đánh bắt cá thu bằng lưới rê, lưới vây.

- Nghề cá mã 3052: nghề đánh bắt cá đối bằng lưới rê đáy.

- Nghề cá mã 3054: nghề đánh bắt cá thu bằng lưới rê tầng giữa.

- Nghề cá mã 3057: nghề đánh bắt cá nổi, cá ngừ bằng lưới rê.

- Nghề cá mã 13124: nghề đánh bắt cá ngừ mắt to, ngừ vằn, ngừ vây vàng bằng lưới rê tầng giữa, lưới vây mặt nước.

- Nghề cá mã 13125: nghề đánh bắt cá cờ, cá kiếm bằng lưới rê tầng giữa, câu tay.

Những lý do chính cho việc không tương đương bao gồm sự hiện diện của các loài động vật có vú biển có nguy cơ tuyệt chủng (như cá heo,…) trong các ngư trường sử dụng ngư cụ có nguy cơ tác động cao, cùng với việc thiếu giám sát và báo cáo toàn diện về việc đánh bắt không chủ đích. Mặc dù Việt Nam đã cấm khai thác và giết hại có chủ ý động vật có vú biển, nếu vi phạm có thể bị xử phạt hình sự theo Bộ luật Hình sự hoặc xử phạt hành chính. Đồng thời, Việt Nam cũng đã đang triển khai các biện pháp giám sát, nhưng các biện pháp giảm thiểu hiện có chưa được chứng minh là hiệu quả trong việc giảm thiểu việc đánh bắt không chủ đích dưới mức giới hạn cho phép, đặc biệt đối với các loài dễ bị tổn thương.

Năm 2024 Việt Nam đang XK gần 512 triệu USD các loài hải sản từ 12 nghề cá trên sang Mỹ, chiếm gần ¼ tổng kim ngạch XK các loài này của Việt Nam. Trong đó, cá ngừ chiếm tỷ trọng cao nhất là 18%, tiếp đến là ghẹ chiếm 3% và mực gần 1%...

Quyết định này của NOAA không chỉ đe dọa gây thất thu kim ngạch XK hải sản sang Mỹ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của hàng trăm nghìn ngư dân và tác động tiêu cực đến toàn chuỗi cung ứng thủy sản cũng như làm suy giảm uy tín thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế, ảnh hưởng đến hình ảnh quốc gia trong lĩnh vực bảo tồn, phát triển môi trường bền vững.

Mặc dù các nỗ lực trước đây (như bổ sung tài liệu, cập nhật các quy định, và các hoạt động vận động ngoại giao…) đã được triển khai tích cực, kết quả việc từ chối công nhận của NOAA vẫn tạo ra thách thức lớn, đòi hỏi các biện pháp phối hợp khẩn cấp trước mắt và dài hạn từ Chính phủ và các Bộ ngành liên quan.

hai san viet nam

TIN MỚI CẬP NHẬT

Mỹ gia hạn điều tra Điều 301 về sở hữu trí tuệ đối với Việt Nam đến cuối tháng 2/2027

 |  11:17 20/11/2026

(vasep.com.vn) Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) vừa quyết định gia hạn thêm 3 tháng cuộc điều tra theo Điều 301 đối với Việt Nam về bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ (SHTT). Kết luận của cuộc điều tra sẽ được đưa ra chậm nhất vào ngày 28/2/2027.

Mỹ siết điều kiện đối với bên đứng tên nhập khẩu từ ngày 5/1/2027

 |  09:24 20/11/2026

(vasep.com.vn) Từ ngày 5/1/2027, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) áp dụng tiêu chí mới để xác định tư cách bên đứng tên nhập khẩu và siết điều kiện khai báo đối với bên đứng tên nhập khẩu nước ngoài. Doanh nghiệp thủy sản Việt Nam cần xác nhận ai đứng tên trên hồ sơ hải quan Mỹ, đặc biệt nếu đang nhập khẩu qua công ty liên kết tại Mỹ hoặc bán hàng theo điều kiện bên bán chịu trách nhiệm làm thủ tục nhập khẩu.

Giá bán buôn cá minh thái tại Nga giảm 6% trong 6 tuần

 |  08:31 20/11/2026

(vasep.com.vn) Giá bán buôn cá minh thái tại vùng Viễn Đông Nga giảm 5,6% trong sáu tuần, xuống còn 203 rúp/kg. Nguồn cung tăng nhờ điều kiện khai thác thuận lợi và sản lượng đánh bắt cải thiện là những yếu tố chính gây áp lực lên giá.

IFFO mở rộng dữ liệu vòng đời nguyên liệu biển

 |  08:31 20/11/2026

(vasep.com.vn) Tại hội nghị ở Buenos Aires, Brett Glencross, Giám đốc kỹ thuật IFFO, đã trình bày kết quả dự án thu thập dữ liệu sơ cấp kéo dài bốn năm. Dave Robb, Giám đốc bền vững tại Cargill Aqua Nutrition, phân tích ý nghĩa của dữ liệu đối với các nhà sản xuất thức ăn và doanh nghiệp nuôi trồng thủy sản.

New Zealand tăng cường hỗ trợ các quốc đảo Nam Thái Bình Dương chống khai thác IUU

 |  08:30 20/11/2026

(vasep.com.vn) New Zealand đang mở rộng hợp tác giám sát hàng hải với các quốc đảo Nam Thái Bình Dương, đặc biệt là Fiji và Vanuatu, nhằm nâng cao năng lực phát hiện khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), buôn lậu và các hoạt động trái phép trên biển.

Hiệp định nghề cá EU – Mauritania có nguy cơ gián đoạn

 |  08:42 19/11/2026

(vasep.com.vn) Chỉ còn ít ngày trước hạn chót, Mauritania và Liên minh châu Âu (EU) vẫn chưa đạt được thỏa thuận mới về nghề cá. Ủy ban châu Âu đã thông báo Nghị định thư thực thi Hiệp định đối tác nghề cá bền vững EU – Mauritania sẽ hết hiệu lực vào nửa đêm ngày 14/11. Nếu không có giải pháp, 60 tàu cá châu Âu sẽ không được phép khai thác trong vùng biển Mauritania từ ngày 15/11.

Giá rô phi Brazil giảm nhẹ, xuất khẩu đạt đỉnh năm 2026

 |  08:41 19/11/2026

(vasep.com.vn) Giá cá rô phi tại thị trường Brazil giảm nhẹ trong tháng 10/2026 do nhu cầu suy yếu và tốc độ tiêu thụ chậm, theo khảo sát công bố ngày 11/11 của Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Ứng dụng (Cepea) thuộc Đại học São Paulo.

Bột ấu trùng ruồi lính đen có thể thay thế bột cá trong thức ăn cá rô phi

 |  08:40 19/11/2026

(vasep.com.vn) Một nghiên cứu tại Benin cho thấy bột ấu trùng ruồi lính đen có tiềm năng thay thế hoàn toàn bột cá trong khẩu phần ăn của cá rô phi sông Nile nuôi nhốt mà không ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng và phát triển sinh lý.

Xuất khẩu cá ngừ vượt 816 triệu USD, đà phục hồi đối mặt sức ép cuối năm

 |  08:37 19/11/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong tháng 10/2026, đưa kim ngạch 10 tháng đầu năm vượt 816 triệu USD. Tuy nhiên, phía sau những con số tích cực là thị trường thế giới vẫn phân hóa mạnh, nhu cầu phục hồi chậm trong khi giá nguyên liệu tăng cao. Điều này đang đặt doanh nghiệp trước bài toán vừa giữ đơn hàng, vừa bảo đảm hiệu quả sản xuất.

Hàn Quốc — Giá ghẹ đực tăng gần gấp đôi do sản lượng khai thác giảm

 |  10:54 18/11/2026

(vasep.com.vn) Sản lượng ghẹ khai thác tại vùng biển phía Tây Hàn Quốc giảm đã đẩy giá ghẹ đực vào mùa thu tăng mạnh. Theo báo cáo diễn biến thủy sản của chợ đầu mối Noryangjin, trong tuần từ ngày 12–17/10, giá đấu giá bình quân đạt 20.400 won/kg, tăng 92,45% so với cùng kỳ năm trước và 27,5% so với tuần trước.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC