Khi nông dân và doanh nghiệp cá tra cùng… thua lỗ

Xuất nhập khẩu 10:12 24/08/2023 Bảo Ngọc
Đơn hàng xuất khẩu, giá bán đồng loạt sụt giảm khiến nông dân, doanh nghiệp ngành cá tra rơi vào cảnh thua lỗ nặng nề. Vậy, doanh nghiệp hoạt động ở lĩnh vực này đang phải ứng phó với tình trạng suy giảm ra sao?

Nông dân, doanh nghiệp ngành cá tra thua lỗ nặng nề. Trong ảnh là nhân công chế biến cá tra tại một doanh nghiệp. Ảnh: Trung Chánh

Số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan cho thấy, tính đến ngày 15-7, xuất khẩu cá tra Việt Nam sang các thị trường đạt 942 triệu đô la Mỹ, giảm 28% so với cùng kỳ năm ngoái. Điều này, khiến doanh nghiệp và người nuôi cá tra ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) rơi vào cảnh thua lỗ nặng nề, thậm chí đã phải đóng cửa nhà máy…

Đơn hàng, giá bán đồng loạt sụt giảm

Trao đổi với KTSG Online, ông Nguyễn Văn Hoàng, một hộ nuôi cá tra ở huyện Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp xác nhận, giá bán sụt giảm trong khi chi phí nuôi tăng đã khiến nông dân nuôi cá tra đang chịu cảnh thua lỗ. “Giá thành sản xuất cá tra hiện khoảng 26.500-27.000 đồng/kg, trong khi giá bán chỉ 26.200-26.500 đồng/kg nên sản xuất không hiệu quả”, ông Hoàng cho biết và tính toán, với mỗi héc ta diện tích, nông dân nuôi cá tra ở ĐBSCL đang phải chịu mức lỗ trên dưới 200 triệu đồng mỗi vụ.

Trong khi đó, tại cuộc họp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp thuỷ sản diễn ra mới đây ở tỉnh Đồng Tháp, bà Võ Phương Thuỷ, Phó giám đốc Sở Công Thương tỉnh Đồng Tháp, địa phương chiếm trên 40% diện tích nuôi cá tra toàn vùng ĐBSCL, cho biết tình hình sản xuất cá tra hiện gặp rất nhiều khó khăn do giá vật tư đầu vào tăng cao.

Theo đó, nếu 3 tháng đầu năm 2023, nông dân nuôi cá tra ở Đồng Tháp vẫn đạt lợi nhuận bình quân khoảng 1.460 đồng/kg, thì ở thời điểm hiện tại đang phải chịu cảnh thua lỗ, khoảng 547 đồng/kg. Bởi lẽ, giá thành sản xuất bình quân hiện là 26.847 đồng/kg, nhưng giá bán chỉ 26.300 đồng/kg.

Trong khi đó, ở khía cạnh xuất khẩu, thị trường thu hẹp, giá bán sụt giảm trong khi chi phí duy trì hoạt động lại tăng cao, khiến doanh nghiệp xuất khẩu cá tra rơi vào cảnh lỗ, thậm chí buộc phải đóng cửa nhà máy.

Ông Huỳnh Đức Trung, Giám đốc thường trực Công ty cổ phần Vĩnh Hoàn cho biết, thị trường tiêu thụ cá tra đang rất khó khăn ở các thị trường chính như: Mỹ, Liên minh châu Âu (EU), Trung Quốc. “Bình quân lượng đơn hàng xuất khẩu giảm khoảng 30% cho tất cả các thị trường, trong khi giá bán cũng rớt thê thảm”, ông Trung dẫn chứng.

Còn dẫn chứng từ bà Thuỷ của Sở Công Thương tỉnh Đồng Tháp cho thấy, 6 tháng đầu năm nay, thị trường xuất khẩu cá tra của 27 doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh sụt giảm 20% so với cùng kỳ năm ngoái, chỉ còn khoảng 80 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong khi đó, bình quân giá xuất khẩu trong 6 tháng đầu năm 2023 chỉ đạt 2,65 đô la Mỹ/kg so với mức gần 3,2 đô la Mỹ/kg của cùng kỳ năm ngoái.

Theo ông Trung của Vĩnh Hoàn, chi phí nuôi, chế biến và cả xuất khẩu đều tăng. “Ví dụ, giá thức ăn chiếm khoảng 70% giá thành sản xuất cá tra, nhưng đã tăng cao so với cùng kỳ; chi phí về kiểm soát chất lượng, logistics, lưu kho hàng tồn và cả chi phí tín dụng…, tất cả đều tăng, tạo áp lực lớn cho các đơn vị chế biến, xuất khẩu thuỷ sản”, ông dẫn chứng.

Ông Trần Văn Hùng, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Hùng Cá thừa nhận, trước những khó khăn trong việc khai thác thị trường xuất khẩu, đơn vị này đang phải gánh chịu mức lỗ ít nhất 30 tỉ đồng mỗi tháng, kể từ thời điểm tháng 4-2023 đến nay.

Trong khi đó, ông Ong Hàng Văn, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần thuỷ sản Trường Giang cho biết, đây là lần đầu tiên trong 10 năm qua đơn vị này rơi vào cảnh thiếu tiền mặt vì hàng không xuất khẩu được nên ngân hàng không thực hiện giải ngân các khoản vay, dù có tài sản để thấp chấp.

Theo ông Văn, xuất khẩu khó khăn, làm lượng hàng tồn kho tăng cao, dẫn đến chi phí bảo quản hàng hoá của doanh nghiệp tăng cao. “Riêng chi phí điện vận hành kho lạnh, bình quân mỗi tháng là khoảng 4 tỉ đồng”, ông nói.

Báo cáo của Sở Công Thương tỉnh Đồng Tháp cho thấy, tình hình xuất khẩu khó khăn như hiện nay khiến công suất vận hành các nhà máy trên địa bàn tỉnh chỉ đạt khoảng 60% công suất thiết kế. Thậm chí, một số doanh nghiệp phải tạm ngưng hoạt động như: chi nhánh Công ty thuỷ sản số 4- Đồng Tâm; Công ty TNHH Thanh Hùng (do Công ty thuỷ sản Trường Giang quản lý); Chi nhánh Công ty TNHH xuất nhập khẩu thuỷ sản APA; Công ty cổ phần Tô Châu ngưng sản xuất và cho thuê lại kho.

Làm gì để vượt qua khó khăn?

Tuy gặp rất nhiều khó khăn, nhưng ông Trung của Vĩnh Hoàn cho biết, đơn vị này nói riêng và doanh nghiệp ngành cá tra nói chung đang phải thắt chặt tối đa chi phí, cố gồng gánh, cầm cự duy trì sản xuất để giữ chân người lao động, nhất là khi thị trường nhập khẩu (Mỹ- PV) đang tăng cường kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm.

“Về vấn đề kiểm soát chi phí, thậm chí bây giờ chi phí marketing, làm thương mại…, tất cả đều phải giảm hết nhằm đưa giá thành về mức làm sao đáp ứng phù hợp yêu cầu thị trường”, ông Trung dẫn chứng và cho biết, đơn vị này đang cố gắng tìm thêm thị trường, khách hàng mới, chứ thị trường truyền thống dường như đã “đứng”.

Theo ông, về chính sách của Chính phủ cho lĩnh vực thuỷ sản nói riêng và nền kinh tế nói chung đã có như: vấn đề giãn nợ, giảm lãi suất vay, thậm chí có gói tín dụng 15.000 tỉ đồng. “Vấn đề quan trọng hiện nay là phải làm sao để doanh nghiệp tiếp cận được cái đó (chính sách- PV) nhanh, thuận lợi nhất”, ông kiến nghị và ví von: “doanh nghiệp hiện đang ở trạng thái thiếu oxi, trong khi oxi nằm đó lại không biết làm sao lấy để thở”.

Còn nhìn về dài hạn, để ngành cá tra phát triển ổn định, theo ông Trung, cần phải giải quyết vấn đề khó hiện nay, đó là con giống.

Theo ông, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có chương trình giống được triển khai cách đây khoảng 5 năm và hiện cũng dần hình thành, cả về chọn lọc cá bố mẹ; cải tạo gen; tăng trưởng; kháng bệnh… “Tuy nhiên, cái khó hiện nay là doanh nghiệp lớn chỉ làm cơ sở nền, tức sản xuất tới cá bột, trong khi quỹ đất để ương, nuôi giống phụ thuộc vào hộ gia đình, có quy mô nhỏ lẻ, không kiểm soát được chất lượng”, ông nêu thực trạng.

Chính vì vậy, cần làm tốt công tác quy hoạch, kế hoạch nuôi trồng, tiêu thụ cũng như kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm. Bởi lẽ, đây là cơ sở để được cấp chứng chỉ an toàn vệ sinh thực phẩm cho toàn bộ chuỗi giá trị ngành hàng.

Ông Phan Thành Mãi, Giám đốc Công ty TNHH Thuỷ sản Quốc Tế cho rằng, vấn đề quan trọng của ngành cá tra nói riêng và nông nghiệp nói chung, đó là cần cung cấp thông tin tốt nhất của ngành hàng từ phía chính quyền và hiệp hội.

“Ví dụ, trong ngành thuỷ sản, khi chúng ta có đủ lượng thông tin về sản lượng hàng tháng, hàng quí, nhu cầu thị trường…, thì khi người chăn nuôi, nhà máy có đủ thông tin sẽ tránh được tình trạng sản xuất dư thừa, tức ngành hàng sẽ ổn định hơn”, ông dẫn chứng.

Bên cạnh đó, theo ông Mãi, chi phí thức ăn chiếm 70% giá thành sản xuất, nhưng lại phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu, khiến giá thành tăng cao. “Vậy tại sao chúng ta không sản xuất để tự phục vụ, vừa giúp giải quyết câu chuyện lao đao do bán không được, vừa từng bước kéo giảm giá thành sản xuất?”, ông nêu câu hỏi.

Ông Hùng của Hùng Cá thì kiến nghị, lãnh đạo địa phương cùng các đơn vị có liên quan nên có phương án cho doanh nghiệp được nợ tiền bảo hiểm xã hội 3-6 tháng. “Riêng tiền bảo hiểm, hiện nay mỗi tháng chúng tôi phải đóng hơn 3,9 tỉ đồng”, ông dẫn chứng.

Ông Văn của Công ty thuỷ sản Trường Giang cho rằng, để sản xuất được 1kg cá tra nguyên liệu hiện cần đến hơn 1,7kg thức ăn (trước đây khoảng 1,55kg – PV), khiến giá thành sản xuất lên đến 1,2 đô la Mỹ/kg. Trong khi đó, giá thành của các loại cá đang cạnh tranh trực tiếp với cá tra như cá minh thái Alaska chỉ 1 đô la Mỹ/kg. “Do đó, vấn đề hiện nay phải có sự hỗ trợ bằng mọi cách để kéo giá thành xuống”, ông gợi ý và đề xuất, Bộ Tài Chính nên xem xét đưa giá nhập khẩu nguyên liệu thức ăn chăn nuôi về 0%, thay vì là 2% như hiện nay.

Theo ông Văn, hiện đơn vị này cũng thực hiện tiết giảm tối đa các chi phí trong duy trì hoạt động doanh nghiệp như: việc tối ưu chi phí điện chạy kho lạnh bằng cách giảm thiểu thời gian vận hành vào khung giờ cao điểm. “Điều này, giúp chúng tôi tiết kiệm mỗi tháng được 200-300 triệu đồng”, ông dẫn chứng.

Bảo Ngọc (Theo Kinh tế Sài Gòn)

ca tra

TIN MỚI CẬP NHẬT

Nga cung cấp hơn 98% nguồn cung cá minh thái cho Hàn Quốc

 |  09:13 10/05/2024

(vasep.com.vn) Hàn Quốc đã nhập khẩu 18.606 tấn cá minh thái đông lạnh trong tháng 3/2024, giảm 10% so với 20.677 tấn nhập khẩu cùng kỳ năm 2023.

Nhu cầu tiêu thụ cua ghẹ Việt Nam từ các thị trường phục hồi

 |  09:06 10/05/2024

(vasep.com.vn) Theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, giá trị XK cua ghẹ của Việt Nam trong tháng 3/2024 đạt hơn 18 triệu USD, tăng 66% so với cùng kỳ năm trước. Tính lũy kế 3 tháng đầu năm, kim ngạch XK đạt hơn 52 triệu USD, tăng 75% so với cùng kỳ.

Dự án Aqua Xanh: Đào tạo trên 300 người nuôi tôm theo tiêu chuẩn ASC

 |  09:04 10/05/2024

Ngày 8/5, tại Cà Mau, Tập đoàn Cargill và Tổ chức Asia Society for Social Improvement and Sustainable Transformation (ASSIST) công bố hợp tác và phát động dự án Aqua Xanh với mục đích góp phần giảm ô nhiễm nguồn nước thông qua việc quảng bá, thúc đẩy thực hiện các quy trình thực hành nuôi trồng thủy sản bền vững ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến: Xúc tiến thương mại nông lâm thủy sản sẽ cụ thể, chi tiết hơn

 |  09:01 10/05/2024

Chịu tác động mạnh của biến đổi khí hậu, điển hình là khô hạn, xâm nhập mặn từ đầu năm đến nay, song ngành nông nghiệp vẫn đạt nhiều kết quả tích cực trong sản xuất và xuất khẩu nông lâm thủy sản.

Giá surimi cá minh thái Nga giảm 20%, gây khó khăn cho các nhà sản xuất châu Á

 |  08:47 09/05/2024

(vasep.com.vn) Giá surimi cá minh thái của Nga cho vụ A 2024 đã giảm 20% so với vụ trước, đe dọa khả năng tồn tại của ngành surimi nhiệt đới ở châu Á.

Infographic: Xuất khẩu mực và bạch tuộc của Việt Nam 3 tháng đầu năm 2024

 |  08:45 09/05/2024

(vasep.com.vn) XK mực và bạch tuộc của Việt Nam trong 3 tháng đầu năm 2024 chỉ ở mức tương đương so với cùng kỳ năm 2023. XK sang các thị trường chính phần lớn đang thấp hơn so với cùng kỳ.

Rà soát công tác chống khai thác IUU và chuẩn bị làm việc với Thanh tra của EC lần thứ 5

 |  08:43 09/05/2024

Chủ tịch UBND tỉnh vừa có văn bản hỏa tốc yêu cầu các sở, ngành chức năng và UBND các huyện, thị xã, thành phố vùng biển quán triệt, triển khai nghiêm túc chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và PTNT; khẩn trương rà soát, khắc phục những tồn tại, hạn chế liên quan đến trách nhiệm của cơ quan, đơn vị mình để chuẩn bị làm việc với Đoàn Thanh tra của EC lần thứ 5, góp phần cùng cả nước gỡ bỏ cảnh báo “Thẻ vàng” của EC.

Nuôi nghêu cho thu từ 300-400 triệu đồng/ha

 |  08:42 09/05/2024

Ghi nhận ngày 6/5 tại vùng chuyên canh nghêu (ngao) ở xã Tân Thành, huyện Gò Công Đông (Tiền Giang) cho thấy thương lái thu mua nghêu thương phẩm có giá từ 22.000-25.000 đồng/kg (khoảng 50-60 con/kg).

Quyết định 1213/QĐ-BNN-TS về việc công bố thủ tục hành chính mới ban hành; được sửa đổi, bổ sung lĩnh vực thủy sản thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ NN&PTNT

 |  10:44 08/05/2024

Ngày 26/4/2024, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT) Phùng Đức Tiến đã ký ban hành Quyết định 1213/QĐ-BNN-TS về việc công bố thủ tục hành chính mới ban hành; được sửa đổi, bổ sung lĩnh vực thủy sản thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ NN&PTNT.

Seychelles và Comoros ký thỏa thuận chống đánh bắt IUU tại khu vực EEZ

 |  08:42 08/05/2024

(vasep.com.vn) Seychelles và Comoros đã ký một thỏa thuận nhằm cải thiện mối quan hệ trong nghề cá nhằm chống lại hoạt động đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU).

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC