Kết luận của Bộ trưởng Tư pháp Hà Hùng Cường tại Phiên họp Toàn thể lần thứ nhất năm 2016 của Hội đồng tư vấn CCTTHC

 Kết thúc Phiên họp, Bộ trưởng Tư pháp Hà Hùng Cường – Chủ tịch Hội đồng tư vấn CCTTHC đã kết luận 2 vấn đề sau đây:

1. Về kết quả hoạt động của Hội đồng trong năm 2015

Qua Báo cáo kết quả hoạt động của Hội đồng do bà Đỗ Thái Hà, Phó Cục trưởng Cục Kiểm soát TTHC kiêm Phó Tổng Thư ký Hội đồng trình bày cho thấy, trong năm 2015, Hội đồng đã bám sát vào chức năng, nhiệm vụ, triển khai cơ bản toàn diện các mặt công tác, tập trung vào 03 nhóm hoạt động chính với 26 nhiệm vụ. Kết quả này được các đại biểu cơ bản đồng tình và bổ sung, nhấn mạnh thêm. Tôi điểm lại một số kết quả nổi bật như sau:

Một là, Hội đồng đã huy động được nhiều cơ quan thành viên tham gia nghiên cứu, đề xuất sáng kiến cải cách trong một số lĩnh vực (Quản lý lao động nước ngoài; phát mại tài sản bảo đảm và xử lý nợ xấu; nhập khẩu trang thiết bị cũ...); tham gia hoạt động đánh giá việc thực hiện cải cách TTHC tại các bộ, ngành, địa phương trong các lĩnh vực thuế, hải quan; đánh giá việc thực hiện Nghị quyết số 43/NQ-CP của Chính phủ về một số nhiệm vụ trọng tâm cải cách TTHC trong hình thành và thực hiện dự án đầu tư có sử dụng đất. Nhiều ý kiến, đề xuất, kiến nghị của Hội đồng về cải cách quy định, thủ tục hành chính đã được các Bộ, ngành tiếp thu và tổ chức thực hiện hiệu quả.

Hai là, các cơ quan thành viên Hội đồng đã tích cực tham gia ý kiến đối với quy định, TTHC tại dự thảo văn bản QPPL, nhất là các dự án luật quan trọng như: Luật Bảo hiểm Xã hội, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật...; đồng thời, tham gia ý kiến đối với phương án đơn giản hóa các nhóm quy định, TTHC của các Bộ, ngành theo Quyết định số 08/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, qua đó, chuyển tải được tiếng nói của người dân và cộng đồng, hiệp hội DN tới các cơ quan quản lý nhà nước để tiếp tục đơn giản hóa quy định, TTHC góp phần đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, nâng cao đời sống nhân dân.

Ba là, việc tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của các thành viên Hội đồng trong năm 2015 tiếp tục được quan tâm triển khai, một số cơ quan thành viên Hội đồng (Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam, Hiệp hội Dệt May Việt Nam, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam…) trên cơ sở phản ánh, kiến nghị của các DN trực thuộc đã chủ động đề xuất các sáng kiến cải cách quy định, TTHC liên quan trực tiếp đến lĩnh vực sản xuất, kinh doanh của mình gửi các Bộ, ngành xem xét, xử lý. Công tác phối hợp thông tin, tuyên truyền về hoạt động của Hội đồng nói riêng, về công tác cải cách, kiểm soát TTHC nói chung đã phát huy và mang lại hiệu quả tích cực.

Những kết quả như đã nêu trên,  một mặt đóng góp vào kết quả công tác cải cách TTHC nói chung, kiểm soát TTHC nói riêng và qua đó góp phần vào thành tựu chung về phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong năm 2015; mặt khác, tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của các tổ chức chính trị xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp, hiệp hội DN trong và ngoài nước đối với công cuộc cải cách TTHC của đất nước. 

Bên cạnh những kết quả đạt được nêu trên, hoạt động của Hội đồng trong năm 2015 vẫn còn một số tồn tại, hạn chế so với yêu cầu nhiệm vụ như dự thảo Báo cáo tổng kết đã đánh giá, các vị đại biểu đã nhấn mạnh. Tôi nêu một số điểm như sau: (1) Hoạt động của Hội đồng chưa thực sự đi vào chiều sâu, chưa phát huy đầy đủ vai trò trong việc tư vấn, đề xuất với Thủ tướng Chính phủ những sáng kiến mang tính đột phá cải cách quy định hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân; (2) Một số sáng kiến, đề xuất cải cách quy định, thủ tục hành chính chưa rõ nét, có trường hợp sáng kiến, đề xuất đã được phê duyệt nhưng chậm được triển khai thực hiện trên thực tế (ví dụ như Thông tư liên tịch về thực hiện liên thông các thủ tục hành chính liên quan đến công chứng, đăng ký quyền sử dụng đất và thuế); (3) Việc đánh giá thực hiện cải cách thủ tục hành chính tại các Bộ, ngành, địa phương hiệu quả chưa cao.

Những tồn tại, hạn chế nêu trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có những nguyên nhân đã được nhận diện từ Phiên họp trước nhưng đến nay chưa được khắc phục kịp thời, như: (1) Vai trò điều phối của cơ quan thường trực Hội đồng còn hạn chế, nhất là sự hỗ trợ, phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các Ban, các nhóm, các đơn vị trong quá trình hoạt động thiếu chặt chẽ, dẫn đến chưa phát huy hết năng lực, sức mạnh tổng hợp của các thành viên Hội đồng như nhiều ý kiến đã nhấn mạnh; (2) Một số thành viên Hội đồng chưa dành thời gian thỏa đáng cho việc huy động sự tham gia của đơn vị, cá nhân thuộc cơ quan, hiệp hội do mình đại diện để thực hiện kế hoạch của Hội đồng; (3) Một số cơ quan thành viên, nhất là các cơ quan thực hiện nhiệm vụ phối hợp trong hoạt động đánh giá, đề xuất sáng kiến chưa chủ động trong triển khai thực hiện. Nếu so với yêu cầu của thực tiễn, ví dụ như triển khai thi hành Luật Đầu tư, Luật DN thì có rất nhiều vướng mắc như Thứ trưởng Bộ Nội vụ đã đề cập, báo chí cũng thường xuyên nêu và Bộ cũng đều chỉ đạo sát sao xoay quanh vấn đề điều kiện kinh doanh đối với các ngành nghề kinh doanh có điều kiện nhưng chưa được các cơ quan thành viên, hiệp hội DN phản ánh kịp thời tới Hội đồng. Tại Phiên họp năm 2015, ông Vũ Tiến Lộc có sáng kiến rất hay là chúng ta sẽ tổ chức các diễn đàn để thảo luận, bàn bạc và cùng nhau tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cụ thể từ phía cơ quan thành viên Hội đồng, nhưng cho đến nay chúng ta chưa thực hiện được việc này.

2. Về phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2016

Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi nhanh, mạnh và bền vững hơn, với mục tiêu sớm trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại, pháp quyền. Công tác cải cách pháp luật, cải cách tư pháp và cải cách hành chính, trong đó có cải cách TTHC có sự gắn bó hữu cơ, không thể tách rời với quá trình thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Bước vào năm 2016, năm đầu tiên triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng, một trong những nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt đã được xác định là chuyển hướng chiến lược từ xây dựng sang hoàn thiện và tổ chức thi hành pháp luật. Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), Việt Nam - EU, Việt Nam - Liên minh kinh tế Á Âu được ký kết đem đến nhiều cơ hội mới cùng những thách thức về cạnh tranh hàng hóa, dịch vụ và đầu tư sẽ gay gắt hơn; đối mặt với các biện pháp phòng vệ thương mại và yêu cầu càng cao hơn. Trong bối cảnh đó, các Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ về phát triển kinh tế - xã hội đã xác định một trong những mục tiêu, giải pháp quan trọng phát triển kinh tế - xã hội của năm là “Tập trung nâng cao hiệu quả, hiệc lực nền hành chính công và đẩy mạnh cải cách hành chính, đặc biệt là cải cách TTHC; thực hiện nghiêm các văn bản pháp luật về đơn giản hóa TTHC. Rà soát, bãi bỏ các thủ tục không cần thiết, gây phiền hà cho người dân, DN… Đổi mới mạnh mẽ việc giải quyết TTHC cho cá nhân, tổ chức…; thực hiện đánh giá mức độ hài lòng của người dân đối với cán bộ, công chức trực tiếp giải quyết TTHC; nhân rộng mô hình hay, cách làm mới trong thực hiện cải cách TTHC trên phạm vi toàn quốc”. Trên cơ sở đó, cơ quan thường trực Hội đồng đã đề xuất 05 nhóm nhiệm vụ trọng tâm như Báo cáo đã nêu và cụ thể hóa tại dự thảo Kế hoạch hoạt động năm 2016, tôi cơ bản nhất trí và đề nghị các đồng chí nghiên cứu, tiếp thu ý kiến tham gia của các đại biểu để tiếp tục hoàn thiện dự thảo, nhất là các ý kiến của ông Vũ Tiến Lộc, ông Fred Burke và các vấn đề khác. Trong đó, tôi lưu ý một số nhiệm vụ trọng tâm sau đây:

Thứ nhất, phối hợp triển khai có hiệu quả các bộ luật, luật mới được Quốc hội thông qua, nhất là thực hiện nghiêm quy định mới của Luật ban hành văn bản QPPL về việc không ban hành TTHC trong các thông tư, thông tư liên tịch. Chủ động tham gia ý kiến có chất lượng đối với các dự án luật, pháp lệnh sẽ được Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét hoặc thông qua trong năm 2016; trong đó đặc biệt quan tâm đối với các văn bản liên quan đến quyền, lợi ích của cộng đồng DN, các văn bản quy định TTHC để đơn giản hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân và lưu ý gửi cho cơ quan thường trực Hội đồng biết để cùng “chung tay” trong quá trình tham gia ý kiến và thẩm định về quy định, TTHC.

Thứ hai, đẩy mạnh công tác đánh giá thủ tục hành chính tại Bộ, ngành, địa phương, trong đó lưu ý đến việc đánh giá chất lượng thực hiện TTHC theo Nghị quyết số 19 của Chính phủ về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Phối hợp chặt chẽ với Bộ Nội vụ, Bộ Tư pháp xây dựng tiêu chí đánh giá cải cách TTHC của các Bộ, cơ quan, địa phương, định kỳ báo cáo Thủ tướng Chính phủ và công bố công khai cho cộng đồng DN và nhân dân; lưu ý các ý kiến của DN và ý kiến của Phó Chủ tịch Hội đồng Vũ Tiến Lộc.

Thứ ba, Hội đồng tư vấn chính là một kênh thông tin quan trọng để qua đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ có thể lắng nghe các phản ánh, kiến nghị cũng như các sáng kiến cải cách của người dân và DN, hiệp hội DN về các quy định hành chính có liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh và đời sống của nhân dân. Vì vậy, tôi đề nghị từng thành viên Hội đồng trong quá trình tiếp nhận phản ánh, kiến nghị khó khăn, vướng  mắc liên quan đến việc thực hiện cơ chế, chính sách, TTHC của cá nhân, tổ chức, cần tích cực, chủ động, kịp thời đề xuất, kiến nghị với Hội đồng phương án tháo gỡ cho người dân, DN để báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định. Mặt khác, tiếp thu ý kiến của Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Hội đồng cần có sự phản hồi kết quả xử lý các phản ánh, kiến nghị do các cơ quan, tổ chức thành viên nêu ra. 

Thứ tư, tiếp tục chủ động phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp, Bộ Công an và các Bộ, ngành liên quan trong quá trình triển khai thực hiện Đề án tổng thể đơn giản hóa TTHC, giấy tờ công dân và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư theo các giai đoạn cụ thể của Đề án, nhất là việc triển khai thí điểm đăng ký khai sinh và cấp số định danh cá nhân theo quy định của Luật Hộ tịch, Luật Căn cước công dân, hướng tới một nền hành chính hiện đại, phục vụ nhân dân.

 Để hỗ trợ Hội đồng tư vấn hoạt động hiệu quả, thiết thực, với tư cách là cơ quan giúp việc của Hội đồng tư vấn, tôi yêu cầu Cục Kiểm soát TTHC tập trung làm tốt các công việc sau đây:

Một là, khẩn trương hoàn thiện dự thảo các báo cáo, kế hoạch hoạt động năm 2016 của Hội đồng trình Chủ tịch Hội đồng phê duyệt và ban hành; bám sát hơn chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo Cải cách hành chính của Chính phủ, trong đó có nội dung cải cách TTHC, bổ sung những vấn đề đã kiến nghị nhưng chưa được các cấp có thẩm quyền xử lý hoặc xử lý một phần trong năm 2015, nếu thấy vẫn còn hợp lý thì tiếp tục đề xuất thực hiện năm 2016. Báo cáo kết quả năm 2015, mục tiêu, nhiệm vụ 2016 cần rõ hơn định tính, định lượng và chú ý cả những vấn đề mang tính kỹ thuật theo góp ý của các đại biểu để thuận lợi trong triển khai thực hiện. Tiếp tục nâng cao chất lượng công tác tham mưu, giúp việc cho Bộ trưởng, Chủ tịch Hội đồng và các thành viên Hội đồng, bảo đảm gắn kết hoạt động của Hội đồng với công tác kiểm soát TTHC của Bộ Tư pháp nói riêng và công tác cải cách TTHC của Chính phủ và bộ, ngành, địa phương nói chung.

Hai là, huy động sự tham gia của Tổ chức pháp chế các Bộ, ngành, Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đối với các hoạt động của Hội đồng, đảm bảo các hoạt động của Hội đồng được triển khai đồng bộ, đi vào chiều sâu và có hiệu quả thực chất, nhất là việc tham mưu, đề xuất các giải pháp nhằm phát huy sáng kiến cải cách quy định, TTHC cũng như đánh giá việc thực hiện cải cách TTHC tại các bộ, ngành, địa phương. Tích cực lấy ý kiến đội ngũ chuyên gia trong điều phối, tổ chức hoạt động của Hội đồng, Ban công tác; nghiên cứu việc thành lập một số nhóm chuyên gia độc lập nghiên cứu chuyên sâu một số lĩnh vực trọng tâm, hướng tới mở rộng số lượng và phạm vi nghiên cứu trong các năm tiếp theo.

Ba là, về thi đua khen thưởng, năm 2016 là năm chuyển giao nhiệm kỳ của Quốc hội, Chính phủ và của Hội đồng, tôi nhất trí về mặt chủ trương đề xuất Thủ tướng Chính phủ khen thưởng; đề nghị Vụ Thi đua - Khen thưởng phối hợp với Cục Kiểm soát TTHC có hướng dẫn để cơ quan thành viên Hội đồng, Ban công tác thực hiện các thủ tục về thi đua khen thưởng để có sự suy tôn cần thiết, động viên, khích lệ các các tập thể, cá nhân hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của Hội đồng.

Bộ trưởng bày tỏ sự tin tưởng rằng, với sự phối kết hợp chặt chẽ của các thành viên Hội đồng và sự chung tay của toàn xã hội, Hội đồng tư vấn cải cách TTHC sẽ tiếp tục thực hiện có hiệu quả chức năng, nhiệm vụ của mình với nhiều bước đột phá khởi đầu cho giai đoạn cải cách mới trong công tác cải cách TTHC, xứng đáng với sự tin tưởng của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và kỳ vọng của người dân, DN.