IAEA triển khai dự án 5 năm ứng dụng công nghệ hạt nhân chống gian lận thủy sản

Thị trường thế giới 10:00 16/04/2026 Kim Thu
(vasep.com.vn) Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) vừa khởi động dự án nghiên cứu kéo dài 5 năm nhằm hỗ trợ các quốc gia nâng cao năng lực phát hiện và ngăn chặn gian lận thủy sản thông qua công nghệ hạt nhân và các kỹ thuật liên quan.

 

Theo IAEA, tiêu thụ thủy sản toàn cầu đã tăng gần gấp đôi kể từ thập niên 1960 và dự kiến tiếp tục tăng mạnh đến năm 2050, kéo theo nguy cơ gian lận thương mại ngày càng gia tăng. Các hình thức gian lận phổ biến gồm: thay thế loài có giá trị cao bằng loài rẻ hơn, ghi sai nguồn gốc khai thác, bán sản phẩm đông lạnh dưới dạng tươi sống hoặc sử dụng phụ gia không khai báo.

Dự án, mang tên “Xác định nguồn gốc và tính xác thực thủy sản bằng công nghệ hạt nhân”, sẽ xây dựng các cơ sở dữ liệu “dấu vân tay” đồng vị và phân tử cho từng nhóm sản phẩm. Các dữ liệu này được tích hợp vào hệ thống truy xuất nguồn gốc số, giúp cơ quan quản lý và doanh nghiệp xác minh nguồn gốc và phát hiện gian lận hiệu quả hơn.

Công nghệ đồng vị bền cho phép xác định nguồn gốc địa lý của thủy sản thông qua tỷ lệ các nguyên tố như oxy, hydro, lưu huỳnh trong môi trường sống. Trong khi đó, các kỹ thuật như cộng hưởng từ hạt nhân (NMR) và khối phổ độ phân giải cao có thể nhận diện loài, phát hiện phụ gia, xác định sản phẩm đã qua cấp đông hay phát hiện tồn dư kim loại nặng và chất cấm.

IAEA cho biết các quốc gia tham gia sẽ được hỗ trợ về công nghệ, đào tạo và xây dựng quy trình phân tích phù hợp. Đồng thời, các cơ sở dữ liệu sẽ được thiết kế riêng theo từng quốc gia, phản ánh đặc trưng sinh thái và chuỗi thực phẩm địa phương, qua đó nâng cao độ chính xác trong kiểm tra.

Kết quả dự án dự kiến sẽ được chia sẻ rộng rãi cho cộng đồng khoa học và các bên liên quan, góp phần tăng cường minh bạch thị trường và bảo vệ người tiêu dùng. Tuy nhiên, việc quản lý và chia sẻ dữ liệu sẽ được kiểm soát chặt chẽ nhằm tránh nguy cơ bị lợi dụng cho mục đích gian lận.

Trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm, sáng kiến này được kỳ vọng sẽ hỗ trợ các quốc gia, trong đó có các nước xuất khẩu thủy sản, nâng cao năng lực tuân thủ và tăng tính cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

iaea ngan chan gian lan thuy san cong nghe hat nhan

TIN MỚI CẬP NHẬT

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 4/8/2026

 |  13:15 04/08/2026

(vasep.com.vn) Bản tin thủy sản thế giới ngày 4/8/2026 nổi bật với diễn biến EU rút lại đề xuất cấm cá tuyết Nga, trong khi cá minh thái Nga tiếp tục thống lĩnh 50% thị trường này. Ngược lại, nguồn cung mực Argentina suy giảm mang lại cơ hội xuất khẩu mới. Nhật Bản ghi nhận tồn kho giảm sâu, Nga đẩy mạnh xuất khẩu cua sang Trung Quốc và Hàn Quốc, và Trung Quốc nhập khẩu cua sống kỷ lục. Tại Mỹ, Wegmans thu hồi cá ngừ, trong khi nguồn tôm Ecuador vào Trung Quốc khó đoán hơn. Các chính sách điều chỉnh giấy phép tại Mỹ và gói hỗ trợ của EU tại Italy cũng là những thông tin quan trọng đáng chú ý.

Sản lượng surimi cá minh thái Alaska của Mỹ giảm 20% 

 |  08:25 04/08/2026

(vasep.com.vn) Ngành surimi cá minh thái Alaska của Mỹ đang đối mặt với tình trạng nguồn cung suy giảm trong mùa khai thác B năm 2026, kéo theo kỳ vọng giá xuất khẩu sang Nhật Bản tiếp tục tăng. Sau khi mùa khai thác B bắt đầu ngày 10/6, các nhà sản xuất Mỹ đã công bố giá bán cho các nhà nhập khẩu Nhật Bản. Tính đến ngày 11/7, sản lượng surimi cá minh thái tại biển Bering đạt 19.842 tấn, giảm 20,1% so với cùng kỳ năm trước. Riêng sản lượng trong tuần gần nhất giảm tới 33,3%, xuống còn 4.310 tấn. 

IATTC đề xuất rút ngắn thời gian cấm khai thác cá ngừ bằng lưới vây ở Đông Thái Bình Dương 

 |  08:23 04/08/2026

(vasep.com.vn) Đội ngũ khoa học của Ủy ban Cá ngừ Nhiệt đới Liên Mỹ (IATTC) đề xuất từng bước giảm thời gian cấm khai thác đối với đội tàu lưới vây hoạt động tại Đông Thái Bình Dương, từ mức 64 ngày liên tục hiện nay xuống còn 42 ngày. Đề xuất được đưa ra sau khi các đánh giá cho thấy nguồn lợi cá ngừ vằn, cá ngừ vây vàng và cá ngừ mắt to trong khu vực đã phục hồi tích cực nhờ các biện pháp quản lý được áp dụng trong những năm gần đây. 

Nguồn cung giảm, giá cá rô phi Trung Quốc tiếp tục tăng 

 |  08:21 04/08/2026

(vasep.com.vn) Trong tuần 30 (20–26/7/2026), giá cá rô phi nguyên liệu tại Quảng Đông và Quảng Tây (Trung Quốc) tiếp tục tăng do nguồn cung sụt giảm. Việc thả giống ở mức thấp trong nửa đầu năm đang khiến lượng cá đạt kích cỡ thu hoạch giảm đáng kể, khiến các nhà máy chế biến gặp khó khăn trong thu mua. Bên cạnh đó, thời tiết nắng nóng, nguy cơ bão và dịch bệnh liên cầu khuẩn cũng làm gia tăng rủi ro đối với sản lượng và tỷ lệ sống của cá nuôi. 

Nghị quyết 20-NQ/TW: Định hướng phát triển thủy sản trong chiến lược xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh

 |  08:18 04/08/2026

(vasep.com.vn) Ngày 28/7/2026, Ban Chấp hành Trung ương ban hành Nghị quyết số 20-NQ/TW về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh. Trong định hướng phát triển các ngành kinh tế biển hiện đại, xanh, thông minh, Nghị quyết xác định nhiều mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng đối với ngành thủy sản, từ cơ cấu lại sản xuất theo chuỗi giá trị, phát triển nuôi biển công nghiệp, công nghệ cao đến hiện đại hóa khai thác, ứng dụng khoa học, công nghệ, đầu tư hạ tầng bảo quản, chế biến và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 3/8/2026

 |  09:31 03/08/2026

(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu ngày 3/8/2026 ghi nhận nhiều biến động lớn: Mỹ chứng kiến sự thành lập của Liên minh Tôm nhằm phản đối bảo hộ thương mại và áp lực giá cá hồi tăng do thuế mới, trong khi sức mua dần dịch chuyển từ thịt bò sang các loại protein hợp túi tiền hơn. Tại châu Á, Trung Quốc lập kỷ lục nhập khẩu mực đông lạnh và tăng mạnh bù đắp nguồn cung thủy sản từ Nga, tạo ra bức tranh cạnh tranh gay gắt nhưng cũng mở ra nhiều dư địa cho các mặt hàng chế biến sâu của Việt Nam.

Thu tỉa tôm đúng kỹ thuật giúp giảm áp lực ao nuôi, tăng hiệu quả sản xuất 

 |  08:45 03/08/2026

(vasep.com.vn) Khi ao nuôi tôm thẻ chân trắng đạt ngưỡng sinh khối cao, thu tỉa từng phần đúng thời điểm là giải pháp quan trọng giúp giảm áp lực lên môi trường, duy trì hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) hiệu quả và tạo điều kiện cho đàn tôm còn lại tiếp tục tăng trưởng tốt. 

Sản lượng khai thác thủy sản Nga vượt 2,5 triệu tấn

 |  08:39 03/08/2026

(vasep.com.vn) Cơ quan Liên bang về Nghề cá Nga (Rosrybolovstvo) vừa tổ chức cuộc họp nhóm công tác về hoạt động khai thác các loài cá nổi tại vùng biển Viễn Đông, tập trung đánh giá tình hình sản xuất, dự báo ngắn hạn và triển vọng khai thác các loài như cá mòi (Sardinops sagax), cá thu Nhật Bản (Scomber japonicus) và cá thu đao Thái Bình Dương (Cololabis saira).

Vệ tinh Canada hỗ trợ Mexico chống khai thác bất hợp pháp

 |  08:21 03/08/2026

(vasep.com.vn) Canada đang sử dụng thành quả đầu tư nhiều thập kỷ vào công nghệ radar khẩu độ tổng hợp (SAR) để hỗ trợ Mexico truy vết các hoạt động khai thác bất hợp pháp. Trong một cuộc họp song phương gần đây tại Ottawa, Chính phủ Canada công bố khoản đóng góp 7 triệu USD để mở rộng Chương trình Phát hiện tàu “tắt tín hiệu” sang vùng biển Mexico.

Nga áp dụng Tiêu chuẩn Quốc gia mới GOST 35273-2025 đối với cá đông lạnh

 |  08:17 03/08/2026

(vasep.com.vn) Từ ngày 1/6/2026, Liên bang Nga chính thức áp dụng tiêu chuẩn quốc gia mới GOST 35273-2025 “Cá đông lạnh - Yêu cầu kỹ thuật”, thay thế đồng thời ba tiêu chuẩn hiện hành gồm GOST 17660-97, GOST 32366-2013 và GOST 32910-2014. Tiêu chuẩn mới thiết lập một bộ yêu cầu thống nhất đối với cá đông lạnh dùng làm thực phẩm, bao gồm các quy định về chất lượng nguyên liệu, chế biến, cấp đông, bao gói, ghi nhãn, kiểm nghiệm, vận chuyển và bảo quản và được áp dụng bắt buộc đối với cả sản phẩm nội địa lẫn hàng nhập khẩu vào Nga. Đây là tiêu chuẩn liên quốc gia trong hệ thống tiêu chuẩn GOST, được Nga đưa vào áp dụng như tiêu chuẩn quốc gia, nhằm thống nhất một số yêu cầu kỹ thuật đối với cá đông lạnh dùng làm thực phẩm cho người.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC