IAEA triển khai dự án 5 năm ứng dụng công nghệ hạt nhân chống gian lận thủy sản

Thị trường thế giới 10:00 16/04/2026 Kim Thu
(vasep.com.vn) Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) vừa khởi động dự án nghiên cứu kéo dài 5 năm nhằm hỗ trợ các quốc gia nâng cao năng lực phát hiện và ngăn chặn gian lận thủy sản thông qua công nghệ hạt nhân và các kỹ thuật liên quan.

 

Theo IAEA, tiêu thụ thủy sản toàn cầu đã tăng gần gấp đôi kể từ thập niên 1960 và dự kiến tiếp tục tăng mạnh đến năm 2050, kéo theo nguy cơ gian lận thương mại ngày càng gia tăng. Các hình thức gian lận phổ biến gồm: thay thế loài có giá trị cao bằng loài rẻ hơn, ghi sai nguồn gốc khai thác, bán sản phẩm đông lạnh dưới dạng tươi sống hoặc sử dụng phụ gia không khai báo.

Dự án, mang tên “Xác định nguồn gốc và tính xác thực thủy sản bằng công nghệ hạt nhân”, sẽ xây dựng các cơ sở dữ liệu “dấu vân tay” đồng vị và phân tử cho từng nhóm sản phẩm. Các dữ liệu này được tích hợp vào hệ thống truy xuất nguồn gốc số, giúp cơ quan quản lý và doanh nghiệp xác minh nguồn gốc và phát hiện gian lận hiệu quả hơn.

Công nghệ đồng vị bền cho phép xác định nguồn gốc địa lý của thủy sản thông qua tỷ lệ các nguyên tố như oxy, hydro, lưu huỳnh trong môi trường sống. Trong khi đó, các kỹ thuật như cộng hưởng từ hạt nhân (NMR) và khối phổ độ phân giải cao có thể nhận diện loài, phát hiện phụ gia, xác định sản phẩm đã qua cấp đông hay phát hiện tồn dư kim loại nặng và chất cấm.

IAEA cho biết các quốc gia tham gia sẽ được hỗ trợ về công nghệ, đào tạo và xây dựng quy trình phân tích phù hợp. Đồng thời, các cơ sở dữ liệu sẽ được thiết kế riêng theo từng quốc gia, phản ánh đặc trưng sinh thái và chuỗi thực phẩm địa phương, qua đó nâng cao độ chính xác trong kiểm tra.

Kết quả dự án dự kiến sẽ được chia sẻ rộng rãi cho cộng đồng khoa học và các bên liên quan, góp phần tăng cường minh bạch thị trường và bảo vệ người tiêu dùng. Tuy nhiên, việc quản lý và chia sẻ dữ liệu sẽ được kiểm soát chặt chẽ nhằm tránh nguy cơ bị lợi dụng cho mục đích gian lận.

Trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm, sáng kiến này được kỳ vọng sẽ hỗ trợ các quốc gia, trong đó có các nước xuất khẩu thủy sản, nâng cao năng lực tuân thủ và tăng tính cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

iaea ngan chan gian lan thuy san cong nghe hat nhan

TIN MỚI CẬP NHẬT

Nhật Bản tiêu thụ thực phẩm đông lạnh vượt 3 triệu tấn

 |  09:06 06/05/2026

(vasep.com.vn) Nhu cầu thực phẩm đông lạnh tại Nhật Bản đã đạt mức cao chưa từng có trong năm 2025 khi tổng tiêu thụ lần đầu vượt 3 triệu tấn, theo Hiệp hội Thực phẩm Đông lạnh Nhật Bản. Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong thói quen ăn uống, chịu tác động từ lạm phát, già hóa dân số và nhu cầu tiện lợi.

Protein côn trùng khả thi trong nuôi cá biển, nhưng còn thách thức về chất lượng

 |  08:57 06/05/2026

(vasep.com.vn) Một nghiên cứu quy mô thương mại tại Ý cho thấy protein từ côn trùng có thể thay thế đáng kể bột cá trong nuôi trồng thủy sản mà không ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất. Thử nghiệm được thực hiện tại Sardinia trên khoảng 60.000 cá tráp vàng trong 25 tuần, cho thấy có thể thay thế tới 35% nguồn protein động vật bằng bột ruồi lính đen mà vẫn duy trì tăng trưởng và tỷ lệ sống ổn định.

Giá trứng cá minh thái Mỹ giảm sâu, áp lực cung vẫn lớn

 |  08:55 06/05/2026

(vasep.com.vn) Giá trứng cá minh thái Alaska tiếp tục giảm mạnh trong tháng 4, khi phiên đấu giá vòng hai tại Seattle ghi nhận mức giá trung bình dưới 600 yên/kg, giảm gần 20% so với tháng trước và cùng kỳ năm ngoái. Đây là mức thấp trong nhiều năm, phản ánh nhu cầu yếu từ Nhật Bản và Hàn Quốc trong bối cảnh tồn kho cao.

Giữa sức ép cạnh tranh, XK chả cá và surimi vẫn có cơ hội tăng trưởng

 |  08:41 06/05/2026

(vasep.com.vn) Ba tháng đầu năm 2026, xuất khẩu chả cá và surimi của Việt Nam đạt 63 triệu USD, giảm 5% so với cùng kỳ năm trước. Dù tổng kim ngạch giảm nhẹ với sự sụt giảm ở một số thị trường chủ lực, nhưng nhiều điểm đến khác vẫn tăng trưởng tốt, mở ra dư địa cho nhóm hàng chế biến tiện lợi này trong các quý tới.

Anh chi 132 triệu bảng hỗ trợ ngành thủy sản và ven biển

 |  08:44 05/05/2026

(vasep.com.vn) Chính phủ Anh vừa công bố gói tài trợ trị giá 132 triệu bảng Anh (tương đương 178,5 triệu USD) thông qua Chương trình Thủy sản và Hải sản (FaSS), nhằm hỗ trợ các dự án phục vụ ngành thủy sản và cộng đồng ven biển trong 5 năm tới.

Ngành nuôi trồng thủy sản chạy đua tìm thức ăn thay thế trước nguy cơ thiếu bột cá

 |  08:39 05/05/2026

(vasep.com.vn) Ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu đang đứng trước áp lực lớn khi nguồn cung bột cá – nguyên liệu cốt lõi trong thức ăn thủy sản – có nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng trong vài năm tới. Báo cáo của Rabobank (9/2025) cảnh báo tình trạng khan hiếm có thể xảy ra ngay từ năm 2028, trong bối cảnh ngành nuôi trồng hiện đã tiêu thụ khoảng 90% nguồn cung bột cá toàn cầu.

Doanh nghiệp Trung Quốc đẩy mạnh nhập khẩu trứng cá minh thái Nga

 |  08:38 05/05/2026

(vasep.com.vn) Trong ngắn hạn, khi tồn kho chưa được giải phóng và nguồn cung vẫn lớn, giá trứng cá minh thái nhiều khả năng tiếp tục chịu áp lực giảm.

Xuất khẩu tôm Ecuador chịu áp lực từ gián đoạn logistics do xung đột Mỹ – Iran

 |  08:35 05/05/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm của Ecuador chưa bị ảnh hưởng trực tiếp bởi xung đột giữa United States và Iran, nhưng đang chịu áp lực gián tiếp lớn từ gián đoạn logistics toàn cầu, theo chuyên gia John Alarcon – thành viên sáng lập Global Shrimp Council.

Việt Úc hướng đi đúng và kiên định trong chương trình chọn giống tôm thẻ suốt hơn 20 năm

 |  15:13 04/05/2026

Trong ngành tôm, con giống luôn là nền tảng của một vụ nuôi thành công. Một con giống tốt không chỉ khỏe và lớn nhanh, mà còn phải đủ khả năng thích nghi trước thời tiết thất thường, dịch bệnh phức tạp và áp lực chi phí ngày càng tăng. Ít ai biết rằng, để tạo ra những thế hệ tôm giống như vậy, cần cả một hành trình đầu tư dài hạn về khoa học và công nghệ. Suốt hơn hai thập kỷ qua, Tập đoàn Việt Úc đã kiên định theo đuổi hướng đi này với nghiên cứu di truyền, dữ liệu nhiều thế hệ, trung tâm chọn giống và công nghệ sinh học hiện đại. Đây cũng là nền tảng giúp doanh nghiệp giữ vị thế hàng đầu trong lĩnh vực giống tôm tại Việt Nam hiện nay.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC