Ngành nuôi trồng thủy sản đang phát triển với tốc độ nhanh chóng, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp protein lành mạnh cho toàn cầu. Tuy nhiên, thành công bền vững của ngành phụ thuộc rất nhiều vào việc sử dụng các loại thức ăn có giá trị dinh dưỡng cao, đồng thời đảm bảo thân thiện với môi trường.
Theo Enrico Bachis, chiến lược phát triển thức ăn nuôi trồng thủy sản trong tương lai cần tập trung vào việc bảo tồn những lợi thế dinh dưỡng đặc trưng của nguồn nguyên liệu biển truyền thống, đồng thời mở rộng sử dụng các nguyên liệu mới đáng tin cậy. Bột cá và dầu cá vẫn là nền tảng thiết yếu. Bột cá cung cấp protein dễ tiêu hóa với đầy đủ các axit amin thiết yếu, vitamin và khoáng chất giúp cá tăng trưởng tốt, nâng cao hệ miễn dịch và chất lượng sản phẩm. Dầu cá cung cấp nguồn năng lượng cô đặc cùng các axit béo omega-3 thiết yếu EPA và DHA, giúp cá duy trì sức ăn ngay cả trong điều kiện khắc nghiệt.
Tuy nhiên, nguồn nguyên liệu từ biển như bột cá và dầu cá có hạn, bị giới hạn bởi các quy định bảo vệ hệ sinh thái và sự cạnh tranh từ các ngành công nghiệp khác như dược phẩm và thức ăn cho thú cưng. Trong khi nhu cầu thức ăn thủy sản dự kiến tăng mạnh trong những năm tới, không một loại nguyên liệu đơn lẻ nào có thể đáp ứng đủ. Do đó, ngành cần sử dụng kết hợp đa dạng các nguyên liệu một cách thông minh và hiệu quả.
Một vấn đề quan trọng khác là cách thức đo lường tính bền vững của các thành phần thức ăn. Với thành phần thức ăn thủy sản đa dạng gồm hơn 40 nguyên liệu, việc so sánh công bằng về tác động môi trường là cần thiết. Ngành đã áp dụng Đánh giá Vòng đời (LCA) cùng các bộ dữ liệu tiêu chuẩn như của Viện LCA Thức ăn Toàn cầu (GFLI), tuân thủ các hướng dẫn mới nhất của Liên minh Châu Âu. Mỗi thành phần đều có dấu chân sinh thái riêng, và sự đánh đổi giữa chúng cần được cân nhắc kỹ lưỡng.
Chứng nhận nguồn gốc nguyên liệu như MarinTrust và Hội đồng Quản lý Biển (MSC) đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm trong khâu cung ứng, giúp người mua lựa chọn nguyên liệu có nguồn gốc bền vững với tác động môi trường thấp.
Song song với đó, sự đổi mới đang mở rộng lựa chọn nguyên liệu thức ăn. Các nguồn protein thực vật, bột côn trùng, protein đơn bào và dầu tảo đang chuyển từ thử nghiệm sang sản xuất thương mại. Dầu tảo bổ sung EPA/DHA, trong khi protein côn trùng và vi sinh vật mang lại tính tuần hoàn và chức năng sinh học mới.
Tuy nhiên, hiện tại các nguồn nguyên liệu mới vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn nguồn nguyên liệu biển do chi phí và sản lượng còn hạn chế. Giải pháp bền vững nhất là áp dụng dinh dưỡng chính xác, tức là sử dụng lượng bột cá và dầu cá nhỏ hơn nhưng tối ưu hơn vào thời điểm cá hấp thụ hiệu quả nhất. Kết hợp với việc tối ưu hỗn hợp nguyên liệu và tận dụng công nghệ chế biến, ngành nuôi trồng thủy sản có thể tăng sản lượng đồng thời giảm thiểu chất thải.
Tóm lại, tương lai của thức ăn nuôi trồng thủy sản sẽ dựa trên sự bổ sung đa dạng nguyên liệu hơn là thay thế hoàn toàn. Việc duy trì lợi thế dinh dưỡng của nguồn nguyên liệu biển truyền thống, kết hợp với các nguyên liệu thay thế mới và áp dụng dinh dưỡng chính xác, cùng với nguồn cung có trách nhiệm và dữ liệu đánh giá chuẩn mực, sẽ giúp ngành đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng và bảo vệ hệ sinh thái biển một cách bền vững.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 9/9/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về giá nguyên liệu, nguồn cung và cạnh tranh thị trường. Giá tôm Ecuador tiếp tục giảm do dư cung, trong khi giá cá rô phi nguyên liệu tại Trung Quốc tăng vì thiếu cá cho chế biến. Mỹ tăng mua cá da trơn nuôi trong nước, còn Indonesia đẩy mạnh đơn hàng cá ngừ và thủy sản chế biến tại Nhật Bản. Bên cạnh đó, nguồn cá hồi tự nhiên của Nga tiếp tục ở mức thấp, Trung Quốc mở rộng năng lực chế biến cá hồi, trong khi giá bột cá, dầu cá và chi phí sản phẩm cá chế biến vẫn duy trì ở mức cao.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá hồi Na Uy sang Trung Quốc vừa đạt mức cao kỷ lục theo tháng, cho thấy đà tăng trưởng mạnh của thị trường thủy sản Trung Quốc. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), lượng cá hồi Na Uy xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 12.464 tấn, trị giá khoảng 1 tỷ NOK (107 triệu USD) trong tháng 8/2026.
(vasep.com.vn) Tuần duyên Mỹ cùng lực lượng Canada, Nhật Bản và Hàn Quốc đã hoàn thành Chiến dịch North Pacific Guard 2026 nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý hoạt động khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
(vasep.com.vn) Chi tiêu của các hộ gia đình Nhật Bản cho cá và thủy sản trong tháng 7/2026 tăng khoảng 2% so với cùng kỳ năm trước. Cá hồi là một trong những mặt hàng nổi bật khi chi tiêu cho cả cá hồi tươi và cá hồi muối đều tăng.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Indonesia đang dần phục hồi sau cú sốc từ sự cố nhiễm Cs-137 khiến Mỹ siết kiểm soát nhập khẩu cuối năm 2025. Tuy nhiên, dù thương mại với Mỹ đã trở lại gần mức bình thường, xuất khẩu tôm của Indonesia trong năm 2026 được dự báo vẫn dưới 200.000 tấn – mức thấp nhất kể từ năm 2018.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu sang Mỹ giảm mạnh trong tháng 8/2026, trong khi Trung Quốc, ASEAN và nhiều thị trường châu Á tiếp tục tăng. Bài toán của thủy sản Việt Nam lúc này không chỉ là giữ thị phần tại thị trường chiến lược này mà phải đồng thời xây thêm các trụ tăng trưởng đủ lớn để giảm rủi ro.
(vasep.com.vn) Chỉ số Nhu cầu Tôm của Expana (Expana Shrimp Demand Index) đã tăng lên 95,95 điểm trong giai đoạn tháng 6–7/2026, đưa thị trường trở lại vùng “ổn định” (Steady) sau thời gian khá dài nằm trong vùng co hẹp. Tuy nhiên, các dữ liệu đi kèm cho thấy sự cải thiện này chưa đồng nghĩa với nhu cầu tiêu dùng tôm tại Mỹ đã thực sự phục hồi.
(vasep.com.vn) Canada đã loại cá và thủy sản Mỹ khỏi danh sách hàng hóa dự kiến chịu thuế trả đũa, chỉ một ngày sau khi công bố các biện pháp thuế mới đối với khoảng 20 tỷ USD hàng nhập khẩu từ Mỹ.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản của Na Uy tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực trong tháng 8/2026, đạt 16 tỷ NOK (khoảng 1,7 tỷ USD), tăng 1,9 tỷ NOK, tương đương 14% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là mức giá trị xuất khẩu cao kỷ lục trong tháng 8, bất chấp đồng krone Na Uy mạnh hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy, tăng trưởng chủ yếu đến từ sản lượng cá hồi tăng cùng với giá bán cao hơn, bên cạnh đà tăng giá của cá tuyết, cá thu, cá trích và cá minh thái.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang Nhật Bản trong 7 tháng đầu năm 2026 gần như đi ngang so với cùng kỳ. Trong khi đó, Nhật Bản đang nhập ít hơn về lượng nhưng giá trị lại tăng. Điều này cho thấy cơ hội tại thị trường này không nằm ở tăng sản lượng bằng mọi giá, mà ở những sản phẩm có chất lượng, quy cách và giá trị phù hợp.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
