Hướng đi bền vững cho thức ăn thủy sản trong ngành nuôi trồng thủy sản hiện đại

Thức ăn 08:26 23/10/2025 Phuong Linh
(vasep.com.vn) Enrico Bachis, Giám đốc Nghiên cứu Thị trường tại IFFO từ năm 2017, chia sẻ về xu hướng và thách thức trong ngành nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là vai trò của thức ăn thủy sản trong bối cảnh phát triển bền vững. Ông Bachis tốt nghiệp Đại học Cagliari (Sardinia) với bằng Khoa học Chính trị, sau đó lấy Thạc sĩ Kinh tế Tài chính và Tiến sĩ Kinh tế Công nghiệp tại Đại học Nottingham (Anh).

 

Ngành nuôi trồng thủy sản đang phát triển với tốc độ nhanh chóng, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp protein lành mạnh cho toàn cầu. Tuy nhiên, thành công bền vững của ngành phụ thuộc rất nhiều vào việc sử dụng các loại thức ăn có giá trị dinh dưỡng cao, đồng thời đảm bảo thân thiện với môi trường.

Theo Enrico Bachis, chiến lược phát triển thức ăn nuôi trồng thủy sản trong tương lai cần tập trung vào việc bảo tồn những lợi thế dinh dưỡng đặc trưng của nguồn nguyên liệu biển truyền thống, đồng thời mở rộng sử dụng các nguyên liệu mới đáng tin cậy. Bột cá và dầu cá vẫn là nền tảng thiết yếu. Bột cá cung cấp protein dễ tiêu hóa với đầy đủ các axit amin thiết yếu, vitamin và khoáng chất giúp cá tăng trưởng tốt, nâng cao hệ miễn dịch và chất lượng sản phẩm. Dầu cá cung cấp nguồn năng lượng cô đặc cùng các axit béo omega-3 thiết yếu EPA và DHA, giúp cá duy trì sức ăn ngay cả trong điều kiện khắc nghiệt.

Tuy nhiên, nguồn nguyên liệu từ biển như bột cá và dầu cá có hạn, bị giới hạn bởi các quy định bảo vệ hệ sinh thái và sự cạnh tranh từ các ngành công nghiệp khác như dược phẩm và thức ăn cho thú cưng. Trong khi nhu cầu thức ăn thủy sản dự kiến tăng mạnh trong những năm tới, không một loại nguyên liệu đơn lẻ nào có thể đáp ứng đủ. Do đó, ngành cần sử dụng kết hợp đa dạng các nguyên liệu một cách thông minh và hiệu quả.

Một vấn đề quan trọng khác là cách thức đo lường tính bền vững của các thành phần thức ăn. Với thành phần thức ăn thủy sản đa dạng gồm hơn 40 nguyên liệu, việc so sánh công bằng về tác động môi trường là cần thiết. Ngành đã áp dụng Đánh giá Vòng đời (LCA) cùng các bộ dữ liệu tiêu chuẩn như của Viện LCA Thức ăn Toàn cầu (GFLI), tuân thủ các hướng dẫn mới nhất của Liên minh Châu Âu. Mỗi thành phần đều có dấu chân sinh thái riêng, và sự đánh đổi giữa chúng cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Chứng nhận nguồn gốc nguyên liệu như MarinTrust và Hội đồng Quản lý Biển (MSC) đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm trong khâu cung ứng, giúp người mua lựa chọn nguyên liệu có nguồn gốc bền vững với tác động môi trường thấp.

Song song với đó, sự đổi mới đang mở rộng lựa chọn nguyên liệu thức ăn. Các nguồn protein thực vật, bột côn trùng, protein đơn bào và dầu tảo đang chuyển từ thử nghiệm sang sản xuất thương mại. Dầu tảo bổ sung EPA/DHA, trong khi protein côn trùng và vi sinh vật mang lại tính tuần hoàn và chức năng sinh học mới.

Tuy nhiên, hiện tại các nguồn nguyên liệu mới vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn nguồn nguyên liệu biển do chi phí và sản lượng còn hạn chế. Giải pháp bền vững nhất là áp dụng dinh dưỡng chính xác, tức là sử dụng lượng bột cá và dầu cá nhỏ hơn nhưng tối ưu hơn vào thời điểm cá hấp thụ hiệu quả nhất. Kết hợp với việc tối ưu hỗn hợp nguyên liệu và tận dụng công nghệ chế biến, ngành nuôi trồng thủy sản có thể tăng sản lượng đồng thời giảm thiểu chất thải.

Tóm lại, tương lai của thức ăn nuôi trồng thủy sản sẽ dựa trên sự bổ sung đa dạng nguyên liệu hơn là thay thế hoàn toàn. Việc duy trì lợi thế dinh dưỡng của nguồn nguyên liệu biển truyền thống, kết hợp với các nguyên liệu thay thế mới và áp dụng dinh dưỡng chính xác, cùng với nguồn cung có trách nhiệm và dữ liệu đánh giá chuẩn mực, sẽ giúp ngành đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng và bảo vệ hệ sinh thái biển một cách bền vững.

 

thúc an thủy sản

TIN MỚI CẬP NHẬT

VSS 2026: Khoảng cách 1,7 tỷ USD và bài toán tăng trưởng của thủy sản Việt Nam trước năm 2029

 |  12:39 10/11/2026

(vasep.com.vn) Gần 1,7 tỷ USD là khoảng cách vào năm 2029 giữa kịch bản cơ sở và kịch bản xuất khẩu thủy sản tăng 10% mỗi năm, theo tính toán VASEP sẽ trình bày tại Vietnam Seafood Summit 2026. Khoảng cách ấy đặt ra câu hỏi cho toàn ngành: phần tăng thêm sẽ đến từ thị trường nào, sản phẩm nào và những thay đổi nào trong chuỗi cung ứng?

Hơn 80% sản lượng cá minh thái Nga đạt chứng nhận MSC

 |  06:57 10/11/2026

(vasep.com.vn) Hơn 80% sản lượng khai thác cá minh thái của Nga hiện đạt chứng nhận MSC, phản ánh những cải thiện trong quản lý nghề cá và thực hành khai thác có trách nhiệm. Thông tin được ông Alexey Buglak, Chủ tịch Hiệp hội các nhà khai thác cá minh thái Nga (PCA), công bố tại diễn đàn “Fish for the Future”, trong khuôn khổ Hội chợ Thủy sản Quốc tế Trung Quốc 2026.

Anh: Nhập khẩu thủy sản cao gấp 2,4 lần so với xuất khẩu

 |  06:56 10/11/2026

(vasep.com.vn) Năm 2025, Anh nhập khẩu 1,18 triệu tấn thủy sản, trị giá 4,1 tỷ bảng Anh, trong khi xuất khẩu đạt 483.001 tấn, trị giá khoảng 2 tỷ bảng. Như vậy, khối lượng thủy sản nhập khẩu cao gấp hơn 2,4 lần xuất khẩu, cho thấy Anh tiếp tục phụ thuộc lớn vào nguồn cung nước ngoài để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước.

Xuất khẩu cá tuyết Na Uy sang Trung Quốc giảm 30%

 |  06:55 10/11/2026

(vasep.com.vn) Trong 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá tuyết Đại Tây Dương (cod) của Na Uy sang Trung Quốc giảm 30% so với cùng kỳ, khiến nước này tụt xuống vị trí thứ tư trong danh sách nhà cung cấp cá tuyết cho thị trường Trung Quốc. Tuy nhiên, triển vọng nguồn cung đang có dấu hiệu cải thiện khi hạn ngạch khai thác tại biển Barents năm 2027 lần đầu tăng sau sáu năm.

VASEP kiến nghị bãi bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm Việt Nam trong khuôn khổ VKFTA

 |  06:52 10/11/2026

(vasep.com.vn) Ngày 30/10/2026, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) có Công văn số 222/CV-VASEP gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công Thương, báo cáo tình hình thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Hàn Quốc (VKFTA), đồng thời đề xuất một số kiến nghị phục vụ việc xem xét nâng cấp Hiệp định.

Các điểm nhấn thị trường thủy sản tại hội chợ Thanh Đảo 2026

 |  08:15 09/11/2026

(vasep.com.vn) Hội chợ Thủy sản Quốc tế Trung Quốc lần thứ 29, diễn ra từ ngày 28–30/10/2026 tại Thanh Đảo, ghi nhận nhiều chiến lược mở rộng thị trường của các doanh nghiệp thủy sản quốc tế. Sáu xu hướng đáng chú ý gồm phát triển sản phẩm cao cấp, ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc, mở rộng xuất khẩu sang Trung Quốc và điều chỉnh cơ cấu sản phẩm chế biến.

Xuất khẩu tôm sang Hàn Quốc: Giữ vững thị phần trước áp lực cạnh tranh và hạn ngạch thuế quan

 |  08:05 09/11/2026

(vasep.com.vn) Trong 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Hàn Quốc đạt 262,5 triệu USD, tăng 0,8% so với cùng kỳ. Việt Nam tiếp tục là nguồn cung tôm lớn nhất của Hàn Quốc, nhưng tăng trưởng xuất khẩu còn thấp trong bối cảnh nhu cầu nhập khẩu tăng chậm, cạnh tranh từ các đối thủ gia tăng và cơ chế hạn ngạch thuế quan trong khuôn khổ VKFTA vẫn là trở ngại đối với doanh nghiệp.

Hải quan Mỹ siết kiểm soát nhập khẩu theo điều kiện DDP: Doanh nghiệp xuất khẩu cần lưu ý

 |  18:47 07/11/2026

(vasep.com.vn) Các doanh nghiệp nhập khẩu Mỹ đang được cảnh báo về những rủi ro pháp lý và tài chính khi giao hàng theo điều kiện DDP (giao hàng đã nộp thuế), trong bối cảnh Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) tăng cường kiểm tra hồ sơ nhập khẩu và việc tuân thủ các quy định thuế quan. Diễn biến này cũng đặt ra yêu cầu đối với các nhà cung cấp nước ngoài, trong đó có doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam, về tính minh bạch và chính xác của hồ sơ thương mại, hải quan.

Nhật Bản hỗ trợ Philippines phát triển thủy sản bền vững

 |  08:10 06/11/2026

(vasep.com.vn) Nhật Bản đang tăng cường hỗ trợ phát triển khai thác, nuôi trồng thủy sản bền vững và cải thiện sinh kế cho cộng đồng tại Khu tự trị Bangsamoro ở Mindanao Hồi giáo (BARMM), Philippines, nhằm nâng cao năng suất, bảo đảm an ninh lương thực và tăng khả năng thích ứng của người dân.

Đại học Queensland phát triển công nghệ chuyển khí sinh học thành nguyên liệu thay thế bột cá

 |  08:09 06/11/2026

(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu tại Đại học Queensland, Australia, phát triển quy trình sử dụng khí sinh học từ chất thải hữu cơ để sản xuất protein đơn bào, mở ra hướng thay thế một phần bột cá trong thức ăn thủy sản.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC