Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Trương Đình Hoè, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam (VASEP) cho biết, các DN thuỷ sản đang gặp bất cập lớn trong thực hiện thủ tục hành chính. Theo đó, cùng một hệ thống kiểm tra chuyên ngành nhưng quy định kiểm tra đối với hàng thuỷ sản xuất khẩu và hàng nhập khẩu lại khác nhau, khiến hoạt động của DN gặp không ít khó khăn.
|
Đến nay chưa có bằng chứng nào về nguy cơ lây dịch bệnh từ các sản phẩm thủy sản nhập khẩu đông lạnh sang thủy sản sống trong nước |
Theo ông Hoè, đối với sản phẩm thủy sản xuất khẩu, việc kiểm tra được áp dụng theo quy định “an toàn thực phẩm” (trừ một số sản phẩm tươi sống liên quan đến tôm, cá sang thị trường Hàn Quốc, Úc, Trung Quốc….). Ngược lại, hàng nhập khẩu chủ yếu là sản phẩm chế biến đông lạnh, thực phẩm và được sử dụng làm nguồn nguyên liệu cho hàng xuất khẩu đều phải “kiểm dịch” hoặc đồng thời “kiểm dịch và “kiểm tra an toàn thực phẩm”.
“Theo Nghị định 15/2018 về an toàn thực phẩm, nhóm hàng này được miễn kiểm tra. Thế nhưng các thông tư của Bộ NN&PTNT lại đưa nhóm hàng này vào danh mục kiểm dịch. Hiện 100% lô hàng, với 308 dòng sản phẩm thuỷ sản nhập khẩu về đều bị kiểm tra hồ sơ và cảm quan, có giấy của thú y mới được thông quan”, ông Hoè nói.
Ông Hoè cho biết, mỗi năm chỉ riêng tờ khai “kiểm dịch” hàng thuỷ sản của Bộ NN&PTNT đã lớn hơn tổng số tờ khai kiểm tra “an toàn thực phẩm” và “chất lượng” của 13 bộ, ngành cộng lại. Đáng chú ý, sau hơn 10 năm thực hiện, theo thống kê của cơ quan chức năng, tỷ lệ vi phạm quy định về kiểm dịch của các lô hàng nhập khẩu rất nhỏ (chỉ 0,0012 - 0,0033%). Đến nay, cũng chưa có bằng chứng khoa học nào về nguy cơ lây truyền dịch bệnh từ các sản phẩm thủy sản nhập khẩu đông lạnh sang thủy sản sống ở trong nước.
Theo ông Hoè, trong 9 tháng đầu năm 2021, có khoảng 50.533 lô hàng thuỷ sản nhập khẩu về Việt Nam. Chỉ tính thời gian tối thiểu để làm thủ tục kiểm dịch theo quy định là 2 ngày/lô, mỗi năm DN phải dành gần 135.000 ngày để làm hồ sơ kiểm dịch, và chỉ riêng việc lưu kho đã tốn hơn 224 tỷ đồng; chưa kể hàng loạt chi phí phát sinh khác.
“Hiện có trên 160 quốc gia và vùng lãnh thổ nhập khẩu sản phẩm thủy sản của Việt Nam (hơn 85% là chế biến đông lạnh) cũng chỉ áp dụng kiểm tra an toàn thực phẩm, nhưng Việt Nam lại đặt tên là kiểm dịch. Đã đến lúc Bộ NN&PTNT cần xem xét lại bản chất của hoạt động kiểm tra và quản lý rủi ro cho hoạt động này”, ông Hoè nói.
Sẽ sửa đổi sớm nhất?
Trả lời về các phản ánh của các DN thuỷ sản, đại diện Cục Thú y cho biết, đối với sản phẩm động vật thủy sản từ Việt Nam xuất khẩu, các nước nhập khẩu cũng kiểm dịch rất chặt. Vừa qua, Cục Thú y tham mưu cho Bộ NN&PTNT cắt giảm 160 mã hàng hoá thuộc diện kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản, đồng thời không kiểm dịch nhập khẩu với sản phẩm động vật thủy sản đã chế biến chín, đóng bao kín khí, sử dụng để ăn ngay.
Ngoài ra, đối với tần suất lấy mẫu, hiện tại, Cục Thú y kiểm tra theo nguyên tắc phân loại sản phẩm, trên cơ sở mức độ nguy cơ rủi ro đối với sản phẩm động vật thủy sản nhập khẩu. Với sản phẩm động vật thủy sản có nguy cơ thấp (đã qua chế biến), cứ 5 lô hàng sẽ lấy mẫu 1 lô hàng để kiểm tra (cắt giảm 80% số lô hàng phải lấy mẫu kiểm tra).
Chúng tôi đang rà soát các thông tư trên tinh thần cắt giảm các thủ tục, không có chuyện mở rộng danh mục hàng thủy sản phải kiểm dịch như một số doanh nghiệp phản ánh”, đại diện Cục Thú y nói.
Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Phùng Đức Tiến cho biết, Bộ NN&PTNT đã giao Cục Thú y, Tổng cục Thuỷ sản, Cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản và các đơn vị của bộ, tiếp nhận những ý kiến của DN; đồng thời sẽ có văn bản báo lên Thủ tướng về vấn đề này trong thời gian sớm nhất.
(vasep.com.vn) Brazil nổi lên là thị trường nhập khẩu cá rô phi lớn nhất của Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2026 với kim ngạch đạt 26 triệu USD — chiếm 54% tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi cả nước. Đà tăng trưởng mạnh từ 148 nghìn USD năm 2024 lên 11 triệu USD năm 2025 cho thấy nhu cầu nhập khẩu tại thị trường này đang mở rộng nhanh. Tuy nhiên, tiềm năng này đang đứng trước rủi ro chính sách đáng chú ý khi Hạ viện Brazil đang xem xét dự luật cấm nhập khẩu cá rô phi nhằm bảo vệ sản xuất trong nước.
(vasep.com.vn) Thị trường cá minh thái toàn cầu đang bước vào giai đoạn căng thẳng mới khi nguồn cung thắt chặt trước mùa khai thác B tại biển Bering của Mỹ, dự kiến bắt đầu từ ngày 10/6. Tại Nhật Bản, giá cá minh thái và các sản phẩm liên quan tiếp tục tăng mạnh do nhu cầu cao trong khi nguồn nguyên liệu chất lượng vẫn khan hiếm.
(vasep.com.vn) Thị trường bột cá toàn cầu đang kỳ vọng nguồn cung sẽ dần cải thiện sau khi Peru chính thức nối lại hoạt động khai thác cá cơm khu vực Bắc – Trung từ ngày 26/5, kết thúc lệnh cấm đánh bắt kéo dài 15 ngày. Động thái này được xem là tín hiệu tích cực đối với ngành nuôi trồng thủy sản thế giới trong bối cảnh nguồn cung bột cá thiếu hụt nghiêm trọng và giá liên tục lập đỉnh mới.
(vasep.com.vn) Hiệp hội công nghiệp thủy sản ANFACO-CYTMA của Tây Ban Nha vừa lên tiếng bày tỏ lo ngại trước thỏa thuận thương mại hiện đại hóa giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mexico, trong đó quy định các sản phẩm cá ngừ đóng hộp sẽ được tự do hóa hoàn toàn sau năm thứ 7 kể từ khi hiệp định có hiệu lực.
(vasep.com.vn) Thị trường cá thịt trắng châu Âu trong tuần 20/2026 ghi nhận xu hướng phân hóa rõ rệt khi giá cá cỡ lớn tiếp tục tăng mạnh, trong khi các sản phẩm cỡ nhỏ bắt đầu giảm do nhu cầu tiêu thụ suy yếu.
Ngày 2/6/2026 (giờ Mỹ), Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) công bố kết luận điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, cho rằng 60 nền kinh tế đã không áp dụng hoặc thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Việt Nam là một trong các nền kinh tế thuộc diện điều tra và có thể chịu tác động trực tiếp từ đề xuất này.
(vasep.com.vn) Tập đoàn bán lẻ Walmart cho biết sẽ sử dụng khoản hoàn thuế quan dự kiến từ Chính phủ Mỹ để hỗ trợ giảm giá bán tại hệ thống cửa hàng.
(vasep.com.vn) Thị trường cá rô phi Trung Quốc tại Mỹ tiếp tục chịu áp lực giảm giá khi lượng tồn kho lớn và nhu cầu tiêu thụ chậm khiến hoạt động nhập khẩu chưa thể phục hồi. Theo báo cáo thị trường tuần 20/2026, giá cá rô phi đông lạnh nhập khẩu từ Trung Quốc tại Mỹ đã giảm thêm khoảng 0,10 USD/pound ở nhiều quy cách sản phẩm, kéo mức chênh lệch giá so với cùng kỳ năm ngoái lên khoảng 1,10 USD/pound.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá minh thái (pollock) của Trung Quốc ghi nhận đà tăng mạnh trong tháng 4/2026 khi xu hướng chuyển dịch sang sản phẩm giá trị gia tăng, đặc biệt là phi lê đông lạnh, tiếp tục mở rộng trên toàn cầu. Theo số liệu hải quan được Food World (Bắc Kinh) công bố, giá trung bình của phi lê cao cấp đã đạt khoảng 3,83 USD/kg, phản ánh nhu cầu lớn từ các thị trường tiêu thụ chính ở châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á.
(vasep.com.vn) Tháng 5/2026, XK thủy sản Việt Nam đạt 1,02 tỷ USD, tăng nhẹ 0,6%. Lũy kế 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản đạt 4,67 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm 2025. Mức tăng hai con số cho thấy ngành thủy sản vẫn giữ được đà phục hồi, nhưng phía sau kết quả này là một bức tranh không hoàn toàn thuận lợi: đơn hàng thận trọng hơn, thị trường phân hóa rõ hơn và yêu cầu tuân thủ ngày càng trở thành điều kiện then chốt để giữ khách hàng.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
