Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – châu Âu (gọi tắt là EVFTA) đang mở ra cơ hội lớn cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, để vượt qua những yêu cầu vốn rất khắt khe của thị trường EU là điều không dễ dàng.
Với lợi thế bờ biển dài, vùng nuôi trồng và đánh bắt rộng lớn, tỉnh Quảng Ninh có khá nhiều doanh nghiệp chế biến thủy hải sản, trong đó có 9 doanh nghiệp đủ năng lực chế biến đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang các thị trường truyền thống như Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc) và các thị trường tương tự. Mỗi năm, các doanh nghiệp này chế biến, xuất khẩu hàng ngàn tấn sản phẩm, đa dạng từ nhuyễn thể 2 mảnh vỏ đến cá, tôm các loại.
Khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực từ ngày 1/8 vừa qua, các doanh nghiệp này cũng mong muốn tận dụng hạ tầng kỹ thuật sẵn có, sẵn sàng đầu tư thêm các trang thiết bị mới để chế biến, sản xuất các sản phẩm phù hợp với yêu cầu thị trường châu Âu.
Ông Trần Văn Út, Cty TNHH thương mại XNK Vĩ Tuyến, có trụ sở tại thành phố Móng Cái cho biết, thị trường EU đang được doanh nghiệp rất quan tâm, nhưng hiện nay chưa tìm được đối tác. “Tôi rất mong được nhận được hỗ trợ của Chính phủ, các thương vụ viện nước ngoài, có được kênh kết nối tốt nhất để tiếp cận thị trường của hiệp định EVFTA. Còn về vấn đề đầu tư công nghệ, nhà xưởng, quy trình sản xuất để đảm bảo chất lượng chúng tôi luôn sẵn sàng...”, ông Út nói.
Công nghệ hay dây chuyền sản xuất hiện đại là điều các doanh nghiệp có thể chủ động, nhưng để hàng thủy sản của Việt Nam nói chung và Quảng Ninh nói riêng đến được với khách hàng châu Âu thì điều kiện bắt buộc là sản phẩm phải có nguồn gốc xuất xứ hợp pháp và rõ ràng về các chỉ tiêu ATVSTP.
Tiêu chuẩn áp dụng không chỉ là VietGAP mà phải nâng lên GlobalGAP; năng lực chế biến cũng cần được tăng lên, sản phẩm có thể bảo quản dài ngày... để phù hợp với thị trường EU, nơi có khoảng cách địa lý lớn so với thị trường truyền thống như Trung Quốc, Nhật Bản.
Ông Đỗ Quang Sáng, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc Công ty CP XNK thủy sản Quảng Ninh nhận định, khác với thị trường Đông Bắc Á, mỗi lần xuất khẩu sang thị trường châu Âu là lô hàng rất lớn, đòi hỏi vùng nguyên liệu ổn định, tập trung và được kiểm soát chặt chẽ, đủ các tiêu chuẩn về vệ sịnh ATTP cũng như dư lượng kháng sinh.
“Để thủy sản Quảng Ninh vào được thị trường EU, các doanh nghiệp cần đầu tư quy mô lớn hơn và kiểm soát vùng nuôi. Đây là trách nhiệm của doanh nghiệp nhưng cũng là của các cấp chính quyền địa phương tạo điều kiện, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện bằng được những quy định này...”, ông Sáng chỉ rõ.
Với bờ biển dài, rộng lại có độ mặn vừa phải, Quảng Ninh có thế mạnh và tiềm năng để phát triển diện tích chuyên canh thủy sản nhất là các loại hải sản đặc sản như ngao hai cùi, tôm, hàu các loại... Hiện Quảng Ninh đã có chính sách thu hút một số doanh nghiệp đầu tư công nghệ, cơ cấu lại vùng nuôi phù hợp với thực tế của các địa phương, góp phần phát triển nguồn lợi thủy sản bền vững.
Dù vậy, ông Trần Đình Luân, Tổng cục trưởng, Tổng cục Thủy sản (Bộ NN-PTNT) cho rằng, ngoài vùng nuôi an toàn, Quảng Ninh cần giải quyết tốt các khuyến cáo về chống đánh bắt thủy, hải sản bất hợp pháp IUU.
“Tỉnh Quảng Ninh phải quản lý được đội tàu khai thác, đặc biệt là đội tàu từ 15m trở lên lắp giám sát hành trình, sơn màu... Những sản phẩm sau khai thác cần cập cảng để khai báo sản lượng, chủng loại, nộp nhật ký khai thác từ đó làm cơ sở xác nhận, chứng nhận cho sản phẩm chế biến xuất khẩu”, ông Luân chỉ rõ.
EVFTA có hiệu lực, nhiều dòng sản phẩm của thủy sản Việt Nam xuất sang EU sẽ được giảm thuế suất về 0% nhưng các biện pháp phi thuế quan cũng sẽ được sử dụng phổ biến, đa dạng và khắt khe hơn. Chính vì vậy, ngành thủy sản Việt Nam nói chung và doanh nghiệp thủy sản Quảng Ninh nói riêng rất cần sự hỗ trợ về vốn, ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển thị trường và xúc tiến thương mại...
Quảng Ninh hiện có 9 doanh nghiệp đủ năng lực chế biến đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang các thị trường Trung Quốc,Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc) và các thị trường tương tự.
Ông Trần Quốc Khánh, Thứ trưởng Bộ Công thương cho biết, Bộ sẽ tổ chức các hội nghị cung cấp thông tin với các mặt hàng nông, hải sản để giúp các doanh nghiệp tiếp cận thị trường tốt hơn nữa các thị trường này. Qua đó để làm rõ từng vấn đề mang tính chiến lược cho đến những quy định cụ thể, trong các thương vụ cụ thể để tạo thuận lợi hơn nữa cho hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp.
Kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam những năm gần đây liên tục tăng phần nào cho thấy thủy sản Việt Nam đã khẳng định được uy tín và thương hiệu ở thị trường EU. Với việc Hiệp định EVFTA chính thức được phê chuẩn, thủy sản Việt Nam đặt mục tiêu năm 2021 xuất khẩu vào thị trường EU sẽ đạt trên 2 tỷ USD.
Để góp phần hiện thực hóa mục tiêu này, các doanh nghiệp thủy sản tại Quảng Ninh đang nỗ lực nâng cao chất lượng sản phẩm, nâng cao năng lực cạnh tranh theo hướng bền vững và tuân thủ các quy định của pháp luật. Bên cạnh sự nỗ lực tự thân của các doanh nghiệp, vai trò của Nhà nước và Hiệp hội rất quan trọng trong việc hỗ trợ, hướng dẫn các doanh nghiệp tuân thủ các nguyên tắc, đòi hỏi của thị trường cũng như các cam kết trong EVFTA.
VASEP nhận được phản ánh của một doanh nghiệp về những vướng mắc trong quá trình sử dụng dịch vụ tư vấn, hỗ trợ thủ tục xuất khẩu vào thị trường Nga. Vụ việc cho thấy doanh nghiệp cần kiểm chứng kỹ năng lực đối tác, làm rõ nội dung dịch vụ và điều kiện thanh toán trước khi ký hợp đồng.
(vasep.com.vn) Tuần 16–20/11/2026, thị trường Mỹ tiếp tục là tâm điểm của ngành thủy sản thế giới. Giá tôm bán buôn giảm và sức ép đã lan sang tôm sú. Mỹ đang xem xét yêu cầu điều tra tôm Ấn Độ liên quan cáo buộc lao động cưỡng bức, còn doanh nghiệp cá tra Việt Nam đối mặt rủi ro tăng thuế chống bán phá giá. Cạnh tranh giữa tôm Việt Nam và Ecuador ngày càng phụ thuộc vào chi phí sản xuất. Ở châu Âu, giá tôm nước lạnh tại Anh tăng, trong khi giá cá ngừ vằn tại Bangkok giảm xuống dưới 2.000 USD/tấn.
(vasep.com.vn) Ủy ban châu Âu (EC) tái khẳng định cam kết hỗ trợ các quốc gia Tây Phi tăng cường quản lý nguồn lợi cá nổi nhỏ, trong bối cảnh tình trạng khai thác quá mức đang đe dọa nguồn lợi thủy sản, an ninh lương thực và sinh kế của cộng đồng ngư dân ven biển.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu kéo dài 96 ngày cho thấy protein từ vi khuẩn methanotrophic có thể thay thế 50% lượng bột cá trong khẩu phần ăn của cá tráp vàng mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn. Tuy nhiên, tỷ lệ thay thế cao hơn có thể làm giảm trọng lượng cá và ảnh hưởng đến khả năng chống chịu bệnh.
(vasep.com.vn) Trong 10 năm qua, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Nga sang Trung Quốc đã tăng hơn 2,5 lần, trong khi khối lượng giao dịch thực tế tăng khoảng 40%. Thông tin được ông Alexey Buglak, Chủ tịch Hiệp hội các nhà khai thác cá minh thái Nga (PCA), công bố tại diễn đàn “Fish for the Future”, do Hội đồng Quản lý biển (MSC) tổ chức trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Quốc tế Trung Quốc 2026 (CFSE 2026).
(vasep.com.vn) Hải quân Hoàng gia New Zealand vừa phối hợp với Đơn vị Cảnh sát biển thuộc Lực lượng Cảnh sát Quần đảo Cook triển khai các hoạt động tuần tra, kiểm tra và giám sát nhằm ngăn chặn khai thác thủy sản bất hợp pháp tại khu vực Tây Thái Bình Dương.
(vasep.com.vn) Hiệp hội Các nhà chế biến mỡ và phụ phẩm động vật châu Âu (EFPRA) kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) điều chỉnh quy định, cho phép sử dụng rộng rãi hơn protein chế biến từ phụ phẩm động vật trong thức ăn chăn nuôi. Đề xuất được kỳ vọng mở thêm nguồn nguyên liệu thay thế bột cá, trong bối cảnh nguồn cung nguyên liệu biển chịu nhiều áp lực.
(vasep.com.vn) Phát biểu tại Hội nghị Thực phẩm và Protein 2026 do Seaberry Foods tổ chức ở Kochi, ông Ram Mohan, Giám đốc Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Thủy sản Ấn Độ (MPEDA), cho biết Ấn Độ hiện đứng thứ 7 thế giới, chiếm 4% thương mại thủy sản toàn cầu trị giá 218 tỷ USD.
(vasep.com.vn) Thị trường bacalhau (cá tuyết muối khô) của Bồ Đào Nha bước vào mùa tiêu thụ cao điểm cuối năm trong tình trạng thiếu hàng. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), tháng 10/2026, Na Uy xuất sang Bồ Đào Nha lượng thủy sản trị giá 730 triệu NOK, giảm 15% so với cùng kỳ. Khối lượng clipfish giảm 29%, còn 2.296 tấn, và cá tuyết muối giảm 38%, còn 950 tấn.
(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu thuộc Cơ quan Công nghiệp cơ bản và Phát triển vùng Tây Australia (DPIRD) đang phối hợp với ChemCentre sử dụng thiết bị huỳnh quang tia X (XRF) để phân tích thành phần nguyên tố trong vỏ ghẹ xanh.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn