Để bảo vệ môi trường, các nhà sản xuất, nhập khẩu có chất thải gây ô nhiễm sẽ phải đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường. Theo quy định, phần đóng góp của doanh nghiệp gồm 2 loại: đóng góp để xử lý chất thải và để tái chế bao bì, sản phẩm. Ví dụ, với kẹo cao su, tã bỉm, băng vệ sinh, pin dùng một lần..., mức đóng để xử lý chất thải là 1% doanh thu của sản phẩm với trường hợp sản xuất hoặc 1% giá trị nhập khẩu của hàng hoá nhập về; bao bì thuốc bảo vệ thực vật là 20-250 đồng trên 1 chai/lọ/túi tuỳ kích thước, chất liệu...).
Việc áp dụng thu Quỹ sẽ bắt đầu từ năm 2023, theo thông tin được ông Phan Tuấn Hùng, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Tài nguyên – Môi trường) đưa ra tại hội thảo góp ý dự thảo Thông tư về quy chế quản lý, sử dụng phần đóng góp tài chính này hôm 7/11.
Quỹ này sẽ do Hội đồng EPR (gồm đại diện các bộ, đại diện nhà sản xuất, nhập khẩu, tái chế... do Bộ Tài nguyên – Môi trường chủ trì) quản lý sử dụng. Giúp việc cho Hội đồng EPR là Văn phòng Hội đồng EPR. Nguồn quỹ này sẽ hướng đến hỗ trợ các địa phương vùng sâu, xa, những nơi chưa có các đơn vị thu gom rác thải, tái chế...
"Nguồn tiền sẽ rất lớn, có thể lên đến nhiều nghìn tỷ đồng", ông Nguyễn Hồng Uy, Trưởng nhóm kỹ thuật Tiểu ban Thực phẩm – Dinh dưỡng của Eurocham nói với VnExpess. Ông tính, chỉ riêng tiền các doanh nghiệp đóng góp để xử lý chất thải từ đầu năm đến nay đã là 500 tỷ đồng còn mảng góp cho tái chế bao bì sản phẩm dự kiến "lớn gấp hàng chục lần".
Số tiền lớn nên khi góp ý cho Bộ Tài nguyên – Môi trường, các doanh nghiệp bày tỏ lo ngại dự thảo thông tư còn nhiều bất cập, dẫn đến việc sử dụng Quỹ không hiệu quả, thậm chí sai mục đích.
Thứ nhất là về chi phí sử dụng cho Văn phòng EPR. Các đại diện hiệp hội như Eurocham, Amcham, Hội Doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật Việt Nam, Hội Lương thực thực phẩm TP HCM... cho rằng các quy định về văn phòng EPR có nhiều điểm mâu thuẫn với Luật Bảo vệ môi trường, Nghị định 08, và các quy định pháp luật hiện hành.
Bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hội Lương thực thực phẩm TP HCM, cho biết theo quy định, khoản đóng góp của doanh nghiệp chỉ dùng cho mục đích tái chế, nhưng trong dự thảo, chỉ 1 trên 11 loại chi phí của Văn phòng EPR dùng để hỗ trợ tái chế, còn lại là cho mục đích khác.
Cụ thể, các doanh nghiệp cho rằng những khoản như "hội thảo, lễ tân, khánh tiết", "hỗ trợ hoạt động của Đảng, đoàn thể văn phòng EPR"... không phải hoạt động tái chế; chi phí cho "tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng" – tức cho người dân, trong khi EPR là cho doanh nghiệp. Nói cách khác, cách chi này theo họ sai mục đích.
"Như chi phí thành lập Cổng thông tin EPR quốc gia, nếu dùng cho đăng ký online trong hỗ trợ tái chế thì phù hợp, nhưng thực tế Bộ Tài nguyên – Môi trường lại quy định doanh nghiệp muốn xin hỗ trợ phải nộp hồ sơ giấy, vậy có cần không", ông Uy nói.
Bà Chi cũng chỉ ra, Văn phòng EPR chỉ là đơn vị giúp việc, làm theo cơ chế kiêm nhiệm, dự thảo lại quy định có biên chế thì có phù hợp với luật pháp không", bà đặt câu hỏi và đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu kỹ hơn. Bởi việc thành lập văn phòng này cũng được nhìn nhận là phát sinh biên chế, có quyền hạn lớn, nhưng chưa có quy định trách nhiệm, cơ cấu tổ chức rõ ràng.
Ông Nguyễn Quốc Dũng, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật Việt Nam, cũng đồng tình khi lưu ý: "Không nên phát sinh biên chế, không sử dụng tiền đóng góp của doanh nghiệp sai mục đích, cần quy định rõ ràng cơ cấu tổ chức, quyền hạn, trách nhiệm của Văn phòng EPR".
Bên cạnh đó, ông cũng đề nghị bổ sung quy định về quy chế tổ chức và hoạt động Hội đồng EPR quốc gia trong dự thảo để thuận lợi cho quản lý, giám sát. Hội đồng giám sát cũng nên có ít nhất đại diện của hiệp hội mỗi ngành hàng chủ lực trong nước, doanh nghiệp FDI vì đây là hai nguồn đóng góp tài chính chủ yếu.
Thực tế, đây là các vấn đề đã được 12 hiệp hội kiến nghị lên Bộ Tài nguyên – Môi trường hồi tháng 10.
Trả lời các vấn đề này, Vụ trưởng Pháp chế Phan Tuấn Hùng nói, bản dự thảo Thông tư này không đề cập đến chức năng, nhiệm vụ cụ thể của Hội đồng và Văn phòng EPR. Bộ Tài nguyên – Môi trường sẽ ban hành một văn bản riêng biệt về vấn đề này.
"Quyết định thành lập và quy chế hoạt động của Hội đồng và văn phòng EPR không phải là văn bản quy phạm pháp luật. Đây là quyết định cá biệt, thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên – Môi trường", ông Hùng nói.
Nói thêm về chi phí Văn phòng EPR, ông chia sẻ, trong thông tư cũng không quy định chi phí cụ thể mà quy định chung là chi phí quản lý hành chính. Việc trích bao nhiêu phần trăm từ Quỹ Bảo vệ môi trường để phục vụ việc quản lý sẽ do Thủ tướng quyết định.
Vấn đề thứ hai được các doanh nghiệp đặt ra là có thể hình thành cơ chế xin cho với Quỹ. Theo các doanh nghiệp, các khoản hỗ trợ đang tập trung tại Bộ Tài nguyên Môi trường, rất khó khăn cho các tỉnh xa. Các tiêu chí xét duyệt, mức hỗ trợ chưa được quy định rõ ràng. Không có quy định thời hạn phải giải ngân khoản đóng góp của doanh nghiệp để tái chế sản phẩm, xử lý chất thải.
"Hiện không có định lượng cho từng tiêu chí mà chỉ dùng định tính như ‘tỷ lệ tái chế cao hơn’, ‘giá tái chế thấp hơn’... Vậy cao hơn, thấp hơn là bao nhiêu mới có ý nghĩa. Nếu một chỉ tiêu cao hơn nhưng chỉ tiêu khác thấp hơn thì sẽ chọn dự án nào", ông Uy nói.
Theo đó, các Hiệp hội kiến nghị cần định lượng cụ thể các tiêu chí xét duyệt, mức hỗ trợ. Cơ quan soạn thảo cũng cần quy định quy trình duyệt mức hỗ trợ làm online trên hệ thống dịch vụ công quốc gia, các địa phương không phải ra Hà Nội nộp hồ sơ giấy.
Phía Bộ Tài nguyên – Môi trường cho biết tiếp tục ghi nhận ý kiến đóng góp của các hiệp hội, doanh nghiệp để hoàn thiện hơn, hướng đến mục đích hỗ trợ các đơn vị tái chế, xử lý chất thải để bảo vệ môi trường.
(vasep.com.vn) Thủ hiến bang Andhra Pradesh, ông N. Chandrababu Naidu, đã gửi thư tới Bộ trưởng Nội vụ Ấn Độ Amit Shah đề nghị Chính phủ trung ương hỗ trợ tài chính khẩn cấp sau khi bang này hứng chịu hai cơn bão chỉ trong vòng một tuần. Theo ước tính sơ bộ, riêng bão Murasu đã gây thiệt hại khoảng 1.919,59 crore rupee.
(vasep.com.vn) Doanh nghiệp công nghệ sinh học Phần Lan Volare dự kiến đưa nhà máy protein côn trùng quy mô công nghiệp đầu tiên vào vận hành hết công suất trong năm 2027, đồng thời lên kế hoạch xây dựng cơ sở thứ hai. Dự án hướng đến giảm chi phí sản xuất, nâng khả năng cạnh tranh của protein côn trùng với bột cá và các nguồn protein truyền thống trong thức ăn thủy sản.
(vasep.com.vn) Tháng 10/2026, Na Uy xuất khẩu thủy sản trị giá 18,2 tỷ NOK, chỉ giảm 48 triệu NOK so với cùng kỳ năm trước. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), giá trị xuất khẩu gần như không đổi do cá hồi đạt kỷ lục, bù lại phần sụt giảm mạnh của nhiều loài khai thác tự nhiên.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 16/10 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về giá tôm, nguồn cung nguyên liệu và chính sách quản lý nghề cá. Giá tôm tại Mỹ tiếp tục chịu sức ép trong khi nguồn cung nhập khẩu được dự báo tăng; ngược lại, giá tôm nguyên liệu tại Ấn Độ tăng do sản lượng thu hoạch thấp. Bên cạnh đó, Peru hủy mùa khai thác cá cơm thứ hai, Iceland và Greenland giảm mạnh khuyến nghị khai thác capelin. Nga tiếp tục duy trì nguồn cá minh thái lớn, trong khi doanh nghiệp thủy sản Việt Nam tăng đầu tư vào kho lạnh và vốn lưu động.
Năm 2026, ngành thủy sản Việt Nam tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức trước những biến động phức tạp của kinh tế và thương mại toàn cầu, xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại, các rào cản kỹ thuật và yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững. Bên cạnh áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường quốc tế, khó khăn về nguồn nguyên liệu, chi phí sản xuất, logistics và nguồn vốn cũng tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã gia hạn đến ngày 9/1/2027 việc miễn thuế theo Mục 301 đối với 178 sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc. Các khoản miễn trừ này lẽ ra hết hạn vào ngày 9/11. Danh sách bao gồm 10 dòng thuế thủy sản. Nếu không được gia hạn, các sản phẩm này sẽ phải chịu lại thuế Mục 301, thường ở mức 25%.
(vasep.com.vn) Hoạt động thu hoạch cá tra giống tại xã Hỏa Lựu, TP. Cần Thơ đang diễn ra sôi động, khi nhiều hộ nuôi liên tục thu hoạch, cân bán và vận chuyển cá đến các vùng nuôi thương phẩm. Với giá bán khoảng 40.000 đồng/kg, mô hình này đang mang lại nguồn thu đáng kể cho nông dân địa phương.
(vasep.com.vn) Một dự án thử nghiệm kéo dài ba năm tại Thụy Điển cho thấy các nguồn protein thay thế như protein từ nấm (mycoprotein), bột côn trùng và bột trai có thể thay thế một phần đậu nành và bột cá trong thức ăn chăn nuôi mà vẫn đảm bảo hiệu quả sản xuất.
(vasep.com.vn) Các nhà khoa học tại Đại học Queensland (Australia) đang phát triển công nghệ biến chất thải hữu cơ thành protein đơn bào (SCP) để thay thế bột cá trong thức ăn thủy sản. Giải pháp này có tiềm năng giảm phụ thuộc vào nguồn cá khai thác tự nhiên, đồng thời tận dụng chất thải và hạn chế tác động môi trường.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn