Xuất khẩu triển vọng, cơ hội cuối năm
Trong tháng đầu tiên Hiệp định EVFTA có hiệu lực, tổng giá trị xuất khẩu thủy sản sang EU đạt gần 98 triệu USD, tăng nhẹ 1% so với cùng kỳ năm 2019. Con số này đã phản ánh rõ tác động tích cực của hiệp định EVFTA trong việc thúc đấy xuất khẩu các mặt hàng thủy sản được ưu đãi thuế 0% ngay từ khi hiệp định có hiệu lực, đó là tôm và mực, bạch tuộc đều tăng so với cùng kỳ và tháng 7, trước khi EVFTA có hiệu lực.
Sự thay đổi tích cực và rõ rệt nhất là tôm và mực, bạch tuộc, trong đó: tôm tăng gần 16% so cùng kỳ 2019, tăng gần 9% so với tháng 7.2020; mực, bạch tuộc tăng 10% so với cùng kỳ năm 2019 và tăng gần 24% so với tháng 7.2020. Xuất khẩu cá tra phục hồi 4% so với tháng 7...
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), tôm chiếm 52% xuất khẩu thủy sản sang EU, với tốc độ tăng trưởng sau EVFTA, dự báo sẽ chiếm tỷ trọng cao hơn trong những tháng tới. Cá tra chiếm 15%, cá ngừ chiếm 14%, 2 sản phẩm này không có triển vọng phục hồi trong những tháng cuối năm. Mực, bạch tuộc chiếm 5%, còn lại hải sản khác chiếm 14%. Dự báo mực, bạch tuộc có thể sẽ tăng khoảng 10 - 15% trong những tháng cuối năm và tăng trưởng phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu khai thác trong nước.
Các doanh nghiệp nhận định thuế suất về 0% là lợi thế rõ rệt để nhà xuất khẩu Việt Nam đàm phán với nhà nhập khẩu châu Âu khi so sánh với các sản phẩm từ Thái Lan, Ấn Độ, Trung Quốc... Đơn cử với mặt hàng tôm, phía châu Âu đang nghiêng về Việt Nam, vì tôm từ Thái Lan đang bị mức thuế cơ bản 12%, Ấn Độ chịu thuế GSP 4,2%, Indonesia bị thuế GSP4,2%.
Nhờ lợi thế về thuế nên tôm Việt Nam xuất khẩu tốt hơn so với các đối thủ cạnh tranh. Các nhà nhập khẩu của EU cũng tìm tới nguồn cung từ Việt Nam nhiều hơn. Các mặt hàng chế biến sâu, đóng gói ăn liền, phục vụ tiêu thụ tại hộ gia đình vẫn được ưa chuộng.
Chú trọng quy tắc xuất xứ
Tuy nhiên, để tận dụng được ưu đãi thuế quan, giới chuyên gia cho rằng ngành thủy sản cần có nguồn nguyên liệu ổn định, chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm đạt tiêu chuẩn và tuân thủ quy định của thị trường EU. Điều quan trọng là doanh nghiệp biết tận dụng hiệu quả và linh hoạt, trung thực và hiệu quả quy tắc xuất xứ của hiệp định.
Có thể thấy, các doanh nghiệp đã kịp thời nắm bắt và áp dụng được ưu đãi của hiệp định, dù bước đầu thực hiện không tránh khỏi những lúng túng về thủ tục như khai mã HS, khai form chứng nhận xuất xứ EUR1 và các quy định chứng từ khác... Cụ thể, một số vướng mắc của doanh nghiệp thủy sản trong tháng đầu thực hiện EVFTA là với mẫu C/O form Eur1, các doanh nghiệp còn lúng túng trong việc áp dụng trong cộng đồng doanh nghiệp và ngay chính nội bộ các nước thành viên EU.
Bên cạnh đó, các mẫu C/O lâu được cấp vì liên quan đến chứng nhận xác nhận theo quy định IUU (hoạt động đánh bắt cá hợp pháp, không có báo cáo và không theo quy định). Còn với việc áp dụng mã HS, doanh nghiệp vẫn còn lúng túng, không biết khai mã nào/khai mã theo hiệp định không được nước nhập khẩu chấp nhận.
Ngoài ra, doanh nghiệp cần đặc biệt chú trọng thực hiện và đáp ứng các quy định, tiêu chuẩn về lao động và môi trường trong hiệp định, các vấn đề liên quan đến phát triển bền vững. Lao động nghề cá, nhất là lao động trẻ em đang là vấn đề EU và các nước khác đặc biệt quan tâm trong thời gian gần đây.
(vasep.com.vn) Sản xuất thức ăn công nghiệp Trung Quốc trong hai tháng đầu năm 2026 đạt 51,85 triệu tấn, tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước, theo ước tính chính thức. Mức tăng chủ yếu đến từ thức ăn hỗn hợp (+4,0%) và premix (+3,8%), trong khi sản lượng thức ăn cô đặc giảm mạnh 10,6%, cho thấy nhu cầu phân hóa giữa các loại sản phẩm.
(vasep.com.vn) Ngành nuôi trồng thủy sản Hàn Quốc đang đối mặt nghịch lý khi giá trị tăng mạnh nhưng chịu áp lực lớn từ biến đổi khí hậu. Năm 2025, sản lượng đạt 82.807 tấn, tăng nhẹ 1,1%, song giá trị lại tăng vọt 12,1%, lên khoảng 938 triệu USD nhờ nhu cầu cao với các loài giá trị như cá bơn và cá rockfish.
(vasep.com.vn) Hiệp hội Thực phẩm Cá và Đồng minh Công nhân (FFAW), đại diện cho ngư dân khai thác cua tuyết tại tỉnh Newfoundland and Labrador, đã quyết định tạm dừng toàn bộ đàm phán giá cua cho mùa vụ 2026 cho đến khi có thông tin chính thức về hạn ngạch và ngày mở vụ.
(vasep.com.vn) Brazil vừa ra mắt ngân hàng gen cá rô phi đầu tiên trên toàn quốc, nhằm bảo tồn đa dạng di truyền và tăng năng suất trong ngành nuôi tilapia. Dự án “Cá vì sức khỏe”, một sáng kiến đa tổ chức được Quỹ Nghiên cứu São Paulo hỗ trợ, đã phân tích toàn diện đặc điểm di truyền và hình thái của cá rô phi sông Nile và xây dựng bộ sưu tập gen với hơn 2.600 cá thể sống. Mục tiêu là bảo tồn nguồn gen, cải thiện chất lượng thịt, tăng tốc độ sinh trưởng và giảm chi phí sản xuất.
(vasep.com.vn) Hai tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Nhật Bản đạt gần 6,4 triệu USD, tăng 24% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh thị trường Nhật Bản đang gia tăng nhập khẩu cá ngừ, đây được xem là tín hiệu tích cực cho doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, dư địa tăng trưởng vẫn đi kèm sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.
(vasep.com.vn) Liên minh quốc tế về côn trùng dùng làm thực phẩm và thức ăn chăn nuôi (IPIFF) vừa ký kết thỏa thuận tư vấn chiến lược với Argenta, tổ chức nghiên cứu và phát triển (CRO/CDMO) toàn cầu duy nhất chuyên về sức khỏe và dinh dưỡng động vật. Mục tiêu là thúc đẩy phát triển và phê duyệt các sản phẩm từ côn trùng trong các lĩnh vực y tế động vật, dinh dưỡng động vật và dinh dưỡng con người.
(vasep.com.vn) Trong tuần 12 (13–19/3/2026), thị trường mực biển sâu toàn cầu ghi nhận sự phân hóa rõ rệt về giá, với biến động không đồng đều theo vùng và kích cỡ sản phẩm, theo dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệp Chiết Giang. Khu vực Đông Nam Thái Bình Dương, đặc biệt ngoài khơi Peru, chứng kiến giá mực lớn và các bộ phận chế biến như thân, vây đuôi và đầu tăng mạnh, trong khi mực nhỏ giảm nhẹ. Tổng giao dịch trực tuyến đạt 844 tấn, nhưng khâu giao hàng chậm. Tính đến 17/3, Bộ Sản xuất Peru báo cáo tổng sản lượng mực khổng lồ từ tháng 1–4 đạt 156.497,2 tấn, chiếm 87,34% hạn ngạch quốc gia.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá và hải sản của Nga sang Trung Quốc trong hai tháng đầu năm 2026 tăng mạnh, với mức tăng 22% về sản lượng và 41% về giá trị so với cùng kỳ năm trước, đạt 194.000 tấn, tương đương 614 triệu USD. Số liệu do Trung tâm Phân tích của Liên minh Nghề cá Nga tổng hợp từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc.
(vasep.com.vn) Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vừa công bố khoản tài trợ 2 triệu USD nhằm tăng năng lực chế biến cá da trơn xanh – loài xâm lấn đang gây áp lực lớn lên hệ sinh thái vịnh Chesapeake. Đây là một phần trong nỗ lực của chính quyền liên bang và các bang nhằm kiểm soát loài cá ăn tạp này, đồng thời phát triển thị trường tiêu thụ.
(vasep.com.vn) Ngành cá tra Việt Nam đang đứng trước yêu cầu tái cấu trúc mạnh mẽ nhằm hướng tới phát triển bền vững, trong bối cảnh chi phí đầu vào gia tăng, thị trường xuất khẩu ngày càng khắt khe và chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục biến động. Để đạt mục tiêu này, việc kiểm soát từ con giống, tối ưu chi phí sản xuất đến nâng cấp chuỗi giá trị và đa dạng hóa thị trường đang trở thành những trụ cột then chốt.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn