Cuộc chơi công nghệ nuôi tôm 4.0 của Việt Úc

Phủ công nghệ

“Chỉ cần thả giống vào ao, và đóng cửa đi chơi, sau 3 tháng có ngay con tôm trưởng thành và chỉ cần vợt con tôm đó lên thu hoạch và thậm chí thưởng thức theo kiểu sushi Nhật”, ông Đặng Quốc Tuấn, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Việt Úc mô tả một cách đơn giản và dễ hiểu nhất về hệ thống nuôi tôm trong nhà màng.

Thực tế, vấn đề phức tạp hơn rất nhiều. Việt Úc hiện là công ty hàng đầu thiết lập khu nuôi tôm trong nhà màng với quy mô lớn, có diện tích lên đến hàng trăm héc ta. 

Theo ông Tuấn, mỗi nhà màng rộng 1 héc ta, và chứa trong đó 10 ao nuôi tôm. Nhà màng đóng vai trò rất quan trọng giúp kiểm soát môi trường ổn định cho con tôm không bị sốc nhiệt hoặc các dịch bệnh. Vì nuôi khác với kiểu truyền thống nên giá trị đầu tư trung bình cho một nhà màng khoảng 7 tỷ đồng, nhưng đổi lại tỷ lệ thành công của mô hình này là 80 - 100%. Theo mô hình này, có thể cho phép mật độ nuôi tôm khá dày, và chỉ cần 3 tháng là có thể thu hoạch, và thả được ba vụ, với năng suất đạt từ 150 - 200 tấn/héc ta.

Để đặt chân vào khu vực nuôi tôm, đòi hỏi quy trình rất nghiêm ngặt từ sát khuẩn cho đến mặc đồ bảo hộ lao động nhằm đảm bảo tối đa tiêu chuẩn vệ sinh. Tại khu vực này, có một hệ thống ao lắng lọc, siêu lọc nước bảo đảm nước lúc nào cũng sạch. Ngoài ra, không có người cho tôm ăn mà do hệ thống tự động đảm nhiệm, với các cảm biến, máy tính theo dõi biết mỗi khi tôm đói sẽ tự động đưa thức ăn với mức hợp lý giúp giảm hao phí thức ăn và hao phí nước ao nuôi đến mức thấp nhất.

“Công nghệ nhà màng kiểm soát các yếu tố môi trường và an toàn về mặt sinh học đã giúp chúng tôi triển khai môi trường phù hợp để con tôm phát triển một cách tự nhiên nhất”, ông Tuấn nói.

Hiện nay, Việt Úc đã xây dựng một khu phức hợp sản xuất tôm chất lượng cao, với diện tích 315 héc ta hệ thống nuôi tôm nhà màng tại Bạc Liêu, và sẽ triển khai hình thức này tại các tỉnh Bình Định và Quảng Ninh.

Tầm nhìn xa hơn của Việt Úc chính là muốn tạo ra một vùng nuôi rộng lớn để cung cấp tôm chất lượng vì công cụ cơ bản xây dựng thương hiệu cho một sản phẩm phải là có số lượng đủ lớn và chất lượng được kiểm soát. 

“Và một khi đạt được điều này, có thể đáp ứng mọi đơn hàng của khách hàng khó tính với bất kỳ yêu cầu, kích cỡ, tiêu chuẩn nào mà họ đặt ra, thông qua ứng dụng công nghệ vượt trội”, ông Tuấn cho biết.

Nuôi tôm trong nhà màng là một điều kiện cần cho một quy trình sản xuất. Việc tạo ra con tôm có chất lượng mới là điều kiện đủ để kỳ vọng xây dựng thương hiệu con tôm Việt. Hai yếu tố quan trọng cho điều này chính là con tôm giống và thức ăn.

Ông Tuấn cho biết, để có con tôm có chất lượng phải truy xuất nguồn gốc mà nền tảng căn bản bắt đầu từ con tôm bố mẹ tạo ra tôm giống. Việc tạo ra con tôm giống chưa bao giờ là chuyện dễ dàng, vì chính đây là một trong các yếu tố quyết định chất lượng của con tôm thành phẩm.

Truy xuất nguồn gốc con tôm

Việt Nam gần như phụ thuộc vào nhập khẩu nguồn tôm bố mẹ lẫn tôm giống từ các nước, như Mỹ, Singapore, và Thái Lan. Theo các chuyên gia, điều này tạo ra rủi ro lớn cho Việt Nam, vì với bất kỳ sự thay đổi chính sách xuất khẩu tôm giống từ các nước này có khả năng ảnh hưởng đến ngành công nghiệp nuôi tôm tỷ USD của Việt Nam.  

Bằng cách ứng dụng các công nghệ cao, Việt Úc đã phát triển rất nhanh trong việc nuôi tôm giống, như quy trình nuôi hoàn toàn bằng vi sinh; hệ thống lắng, xử lý nước tuần hoàn, hệ thống lọc bằng tia cực tím, cũng như hợp tác với Tổ chức Nghiên cứu Khoa học và Công nghiệp Liên bang Australia (CSIRO, Úc) và các viện, trường hàng đầu trong nước để có những nghiên cứu đột phá nhằm nâng cao chất lượng con giống. 

Một trong thế mạnh của Việt Úc là tôm thẻ chân trắng giống được chọn lọc phù hợp với thổ nhưỡng từng vùng nuôi, đặc biệt, các vùng nuôi tôm giống của Việt Úc đang phủ sóng khắp cả nước, nên thời gian vận chuyển tôm giống đến các vùng nuôi ngắn, giúp giảm tỷ lệ hao hụt.

Nhưng tôm giống chỉ là một phần trong câu chuyện của ngành tôm. Việc chủ động nuôi được tôm bố mẹ mới quyết định nền tảng căn bản của giá trị con tôm. Sự chủ động này có thể hiểu, nuôi được tôm bố mẹ để chọn tạo ra những con giống có chất lượng tốt nhất cung cấp cho các vùng nuôi.

Không đơn giản nghĩ rằng cứ có tôm bố mẹ là ra con giống. Thực tế, nhiều người không biết rằng, tôm bố mẹ bị cận huyết, nên con giống bị thoái hóa về mặt chất lượng hoặc nuôi được thời gian sẽ chết.  

Và vào cuối năm ngoái, Việt Úc đã thành công lai tạo tôm bố mẹ tốt nhất và nuôi tại Việt Nam, thay vì phải nhập khẩu tôm bố mẹ từ các nước. Theo ông Tuấn, phát triển thành công được con tôm bố mẹ thì sẽ có con giống tốt nhất và cho ra tôm thành phẩm chất lượng, với chi phí nuôi thấp giúp tăng năng lực cạnh tranh trên thị trường. 

Am hiểu ngành, có đội ngũ nhân lực giỏi với 13 tiến sỹ và hợp tác chặt chẽ với CSIRO, Việt Úc đã tạo ra thế hệ tôm bố mẹ thứ 7 với tỷ lệ tăng trưởng tốt hơn thế hệ đầu tiên là 48%, mà tất cả điều này dựa trên các công nghệ di truyền phân tử, di truyền số lượng xác định tôm bố mẹ có cận huyết hay không, dự đoán được mức độ tăng trưởng của thế hệ tôm tiếp theo so với tôm bố mẹ,...

“Hiện nay, bên cạnh tôm giống và tôm thương phẩm, chúng tôi đã gia nhập vào nhóm doanh nghiệp sản xuất tôm bố mẹ, làm “thay đổi bản đồ của ngành tôm thế giới” và đưa Việt Nam vào danh sách các quốc gia cung cấp nguồn tôm này”, ông Tuấn cho biết.

Vấn đề tiếp theo cũng ảnh hưởng không nhỏ đến truy xuất nguồn gốc là thức ăn. Ông Tuấn cho biết, nếu sử dụng thức ăn từ nhà cung cấp khác sẽ không kiểm soát được các loại thuốc, hóa chất trong đó. Việt Úc đã thành công nghiên cứu riệng thức ăn cho con tôm. Cũng thông qua hợp tác với CSIRO bằng công nghệ Novacq chiết xuất các vi sinh vật biển thành thức ăn cho tôm theo đúng loại thức ăn thiên nhiên giúp con tôm phát triển tốt hơn.

Có thể thấy rằng, sự thành công nuôi tôm bố mẹ đã đem đến cho Việt Úc một lợi thế khác là khép kín chuỗi giá trị trong ngành tôm, cũng như ứng dung các công nghệ Novacq sử dụng vi sinh vật biển để thay thế bột cá; công nghệ Biofloc lọc nước tuần hoàn; nuôi trồng tôm trong nhà màng để kiểm soát môi trường và dịch bệnh để tạo ra con tôm thành phẩm có chất lượng. Do đó, Việt Úc là công ty duy nhất tại Việt Nam xuất khẩu được tôm nguyên con vào thị trường Úc.  

Năm ngoái, Thủ tướng xác định Bạc Liêu sẽ là thủ phủ nuôi tôm của Việt Nam, đóng góp vào mục tiêu xây dựng chất lượng con tôm Việt, tăng giá trị kim ngạch xuất khẩu tôm. Và Việt Úc được tỉnh Bạc Liêu giao làm hạt nhân phát triển nuôi tôm công nghệ cao cho toàn vùng.

(Theo TGTT)