Sức nóng lên người Mỹ
Ngay sau khi 11 nước thành viên trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương gặp nhau ở Chile để ký Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương, gọi tắt là CPTPP, tên mới của TPP 11 khi không còn Mỹ, bà Deborah Elms, Giám đốc điều hành tổ chức Asian Trade Center ở Singapore nhận xét rằng, trước đây, người Mỹ rời bỏ TPP với giả định không có họ, hiệp định sẽ sụp đổ. Nhưng không, hiệp định tồn tại mà không có họ, chẳng những khiến họ phải ngạc nhiên, mà còn gây sức ép lên chính họ.
“CPTPP có thể chưa mang lại những mối lợi kinh tế lập tức cho các nước thành viên, nhưng đó là dấu hiệu cho thấy các nước châu Á và Mỹ Latin muốn tự do thương mại thế nào và muốn nói ‘không’ với chính sách ‘nước Mỹ là trên hết’ của ông Trump đến thế nào” bà nói.
Bằng chứng, Nhật Bản, nền kinh tế đứng thứ 3 thế giới đã trở thành đầu tàu để biến TPP11 thành CPTPP. Tuy vậy, các thành viên vẫn bỏ ngỏ cơ hội cho Mỹ quay lại cuộc chơi vào một ngày nào đó.
Về phần mình, để không làm thất vọng các đồng minh, và cũng như không đóng lại cánh cửa sau cùng của mình, người Mỹ bóng gió sẽ quay trở lại cuộc chơi. Vì thế, vào tháng 1-2018, ông Trump nói úp mở là có trở lại hiệp định nếu có những thỏa thuận tốt hơn. Còn Quốc hội Mỹ bắt đầu gây sức ép lên Trump phải xem xét lại cách tiếp cận trong thương mại.
CPTPP khác gì TPP?
Không có Mỹ, các nước gỡ bỏ 20 điều khoản khỏi CPTPP mà trước đó Mỹ đã gây sức ép và đạt được với họ, trong đó quan trọng nhất là sở hữu trí tuệ, yêu cầu dữ liệu về các loại dược phẩm thế hệ mới cần phải được bảo vệ 8 năm, và kéo dài sở hữu bản quyền sáng tác đến 70 năm sau khi tác giả qua đời.
Dù các điều khoản của CPTPP không khắc nghiệt như TPP nhưng các nước cũng đạt được những thỏa thuận đảm bảo sự tự do trong thương mại điện tử, bao gồm ba nguyên tắc cơ bản như tự do luân chuyển thông tin xuyên biên giới, cấm các nước đòi hỏi công ty nước ngoài phải đặt máy chủ trong lãnh thổ của mình, cấm các nước yêu cầu các công ty tiết lộ mã nguồn phần mềm.
Nhiều nhà bình luận kinh tế nhận định, trong khi ông Trump quyết tâm bảo vệ các ngành công nghiệp lỗi thời ở thế kỷ 20 như thép, nhôm, than đá thì CPTPP đã đi những bước tiến bộ như đảm bảo sự tự do trong thương mại điện tử, những nguyên tắc nêu trên sẽ giúp các nước CPTPP phát triển nhanh trong các lĩnh vực đổi mới sáng tạo, thương mại điện tử, thông minh nhân tạo…
Trong số các nước tham gia ban đầu vào TPP, Việt Nam được xem như là nước thắng lớn nhất, ví dụ như ngành dệt may được cho là sẽ tăng 30% sản lượng xuất khẩu nhờ đường vào thị trường Mỹ rộng mở.
Việt Nam chỉ thắng chứ không thắng lớn
Với CPTPP, Việt Nam không còn được xem là thắng lớn nữa, mà chỉ ở một mức độ nhất định. Với ngành thủy sản Việt Nam, tác động lớn nhất của CPTPP, có lẽ là ở khâu cải thiện chất lượng. Bán được thủy sản vào thị trường khó tính nhất là Nhật Bản sẽ thuyết phục được các thị trường khác.
Tờ Nikkei Asian Review nhận xét, tưởng chừng như sự gần sụp đổ của TPP tác động mạnh đến Việt Nam, vốn đang rất muốn nâng sản lượng xuất khẩu quần áo, giày dép, nông sản và thủy sản vào Mỹ, cũng như vào Canada, Mexico và các nước khác trong vành đai Thái Bình Dương.
Nhưng cuối cùng hiệp định vẫn đứng vững, Việt Nam ở một khía cạnh nào đó dù kỳ vọng sẽ thắng lớn trong sân chơi này không còn nhưng vẫn có phần thắng cho quốc gia Đông Nam Á này.
(vasep.com.vn) Cơ quan Cảng Chattogram (CPA) đang tăng cường xử lý tình trạng ngư dân thả lưới trái phép tại luồng hàng hải và khu neo đậu ngoài cảng, gây cản trở tàu thuyền và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn hàng hải.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 4/9/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về chính sách, cạnh tranh và nguồn cung. Mỹ đưa cải tổ SIMP vào lộ trình nâng sức cạnh tranh thủy sản nội địa; thuế chống bán phá giá tôm Ấn Độ tăng; Ecuador và Indonesia từng bước khôi phục khả năng xuất khẩu, trong khi ngành tôm cảnh báo nguy cơ thiếu khoảng 400.000 tấn nguyên liệu biển cho thức ăn vào năm 2028. Bên cạnh đó, giá cá hồi, nhập khẩu sò điệp và đầu tư nuôi RAS tiếp tục cho thấy những dịch chuyển đáng chú ý trên thị trường toàn cầu
(vasep.com.vn) Công ty TNHH Thủy Sản An Hải đã tăng gấp đôi công suất chế biến nguyên liệu sau khi đưa vào hoạt động nhà máy Nhơn Hội 2 tại miền Trung Việt Nam.
(vasep.com.vn) Thời kỳ cá tuyết giá rẻ đang dần kết thúc khi tình trạng thiếu hụt cá thịt trắng tự nhiên, đặc biệt là cá tuyết Đại Tây Dương (cod) và haddock, gây áp lực lớn lên ngành dịch vụ ăn uống châu Âu. Tại Anh – thị trường tiêu thụ fish and chips hàng đầu thế giới – các doanh nghiệp đang phải điều chỉnh mạnh để thích ứng với chi phí nguyên liệu tăng cao.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu của các nhà khoa học tại Đại học British Columbia cho thấy hoạt động khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) quy mô công nghiệp có thể chiếm tới 15% tổng sản lượng khai thác thủy sản biển tự nhiên trên toàn cầu, với giá trị ước tính 6,2-12,2 tỷ USD.
(vasep.com.vn) Ủy ban Cá và Động vật hoang dã Oregon (ODFW) đã nhất trí thông qua quy định yêu cầu các tàu thương mại khai thác cua Dungeness lắp đặt hệ thống giám sát tàu điện tử trước ngày 1/2/2027, nhằm giảm nguy cơ cá voi bị mắc vào ngư cụ.
(vasep.com.vn) Nhập khẩu surimi cá minh thái Alaska từ hai nguồn cung lớn là Mỹ và Nga vào ba thị trường châu Á chủ chốt đồng loạt giảm trong nửa đầu năm 2026, trong bối cảnh nguồn cung surimi cá minh thái toàn cầu đang có dấu hiệu thắt chặt.
(vasep.com.vn) Thị trường phi lê cá tiếp tục là phân khúc quan trọng nhất của ngành thủy sản châu Âu và đang có những thay đổi đáng kể về nguồn cung, giá cả và vị thế của các nhà xuất khẩu. Trong 5 năm qua, khối lượng thị trường chỉ tăng khoảng 5%, từ 986.000 tấn năm 2020 lên 1,036 triệu tấn năm 2025. Tuy nhiên, giá trị tăng tới 30%, từ 4,68 tỷ euro lên 6,06 tỷ euro, cho thấy giá phi lê cá đang tăng rõ rệt.
(vasep.com.vn) Tháng 8/2026, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt 1,14 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ; lũy kế tám tháng đạt 8,00 tỷ USD, tăng 11,8%. Nhịp tăng đã chậm lại so với mức 12,8% của bảy tháng đầu năm. Trung Quốc - Hồng Kông và ASEAN đang bù cho sự suy yếu tại Mỹ, EU và một phần Nhật Bản. Sự phân hóa này sẽ còn rõ hơn trong quý IV, khi thuế thương mại và yêu cầu truy xuất tác động trực tiếp tới đơn hàng.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu tiếp tục có nhiều biến động đáng chú ý trong ngày 03/9/2026, với tâm điểm là giá tôm tại ao có dấu hiệu ổn định; thuế nhập khẩu cao chưa giúp tôm Vịnh Mexico tăng thị phần tại Mỹ; Ecuador tiếp tục nâng giá tôm bán sang Trung Quốc sau Hội chợ Thượng Hải; Dịch bệnh gây thiệt hại khoảng 250 trang trại tôm tại Bangladesh; Trung Quốc tiếp tục nổi lên là thị trường trung tâm của nhiều dòng thủy sản cao cấp; Mỹ tiếp tục chuẩn bị hạ tầng dữ liệu truy xuất cho FSMA 204....
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn