Kiện thương mại có xu hướng tăng mạnh
Thương trường là chiến trường và những cuộc chiến thương mại diễn ra ngày càng nhiều hơn, khốc liệt hơn, nhất là trong bối cảnh hội nhập quốc tế như hiện nay. Chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ là các biện pháp được Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), các hiệp định thương mại tự do (FTA) và pháp luật của các nước cho phép sử dụng, nhằm tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng và hỗ trợ các ngành sản xuất trong nước.
Trong bối cảnh nước ta đang hội nhập sâu, rộng vào nền kinh tế khu vực và toàn cầu thì các biện pháp phòng vệ thương mại đang trở thành công cụ quan trọng góp phần tăng cường hiệu quả của tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế. Đồng thời giúp DN bảo vệ quyền lợi hợp pháp, bảo vệ nền sản xuất, kinh doanh và phát triển xuất khẩu một cách bền vững.
Về vấn đề này, ông Chu Thắng Trung - Phó Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công thương) nhận định, hiện nay hầu hết các quốc gia trên thế giới đều có xu hướng sử dụng cơ chế phòng vệ thương mại để bảo vệ sản xuất nội địa. Bên cạnh các biện pháp chống áp thuế, chống bán phá giá, chống trợ cấp thì các quốc gia còn sử dụng phổ biến công cụ áp dụng thuế tự vệ. Trên thực tế đã có rất nhiều mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam điêu đứng khi vướng phải các vụ kiện thương mại tại thị trường xuất khẩu. Chắc chắn xu thế này sẽ còn tiếp tục gia tăng mạnh trong thời gian tới.
“Trong bối cảnh đó, việc chuẩn bị cho DN những nội dung về phòng vệ thương mại là vô cùng cần thiết và điều quan trọng hơn là các DN trong cùng ngành hàng phải có sự liên kết chặt chẽ với nhau, bởi các vụ kiện phòng vệ thương mại thường nhằm vào một ngành sản xuất, hiếm khi nhắm vào DN riêng lẻ” - ông Trung cho biết.
Hoàn thiện hành lang pháp lý về phòng vệ thương mại
Trong vài năm trở lại đây, nước ta đã ứng phó thành công với nhiều vụ kiện thương mại tại thị trường Mỹ, Úc, EU với các sản phẩm xuất khẩu chủ đạo như tôm, cá tra, dệt may…; đồng thời áp dụng nhiều biện pháp để bảo vệ nền sản xuất trong nước, ví dụ như đối với các sản phẩm sắt thép, phân bón…
Là cơ quan đầu mối của Chính phủ trong lĩnh vực thương mại, Bộ Công thương đã nghiên cứu, xây dựng trình ban hành các cơ chế, hành lang về phòng vệ thương mại. Ví như Luật Quản lý ngoại thương đã đưa ra nội dung về phòng vệ thương mại với khuôn khổ pháp lý cụ thể và các cơ chế để tổ chức triển khai thực hiện, cả về mặt thể chế cũng như cơ sở pháp lý, nhằm triển khai thực hiện phòng vệ thương mại, hỗ trợ cho các doanh nghiệp trong các tranh chấp quốc tế.
Bên cạnh đó, cơ quan này cũng đã thực hiện nhiều hoạt động điều tra và áp dụng thuế tự vệ cho các mặt hàng trong nước nhằm bảo vệ cho sản xuất nội địa, bảo vệ lợi ích của DN cũng như đáp ứng được yêu cầu của thị trường nội địa.
Để hỗ trợ DN, Bộ Công thương đã ban hành “Chương trình tổng thể về sử dụng và ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại nhằm hỗ trợ phát triển một số ngành công nghiệp Việt Nam giai đoạn 2018 - 2020, xét đến 2025”(Chương trình tổng thể về phòng vệ thương mại). Mục tiêu chính là hỗ trợ nâng cao khả năng cạnh tranh và năng lực sử dụng biện pháp phòng vệ thương mại; ứng phó hiệu quả các vụ kiện phòng vệ thương mại và nâng cao kiến thức về phòng vệ thương mại cho cán bộ, công chức, nhân viên ở cơ quan quản lý Nhà nước các cấp.
Trong đó, chương trình này nhấn mạnh việc thực hiện các biện pháp phòng vệ thương mại để hỗ trợ phát triển các ngành công nghiệp Việt Nam cần dựa trên việc nhận thức đầy đủ, vận dụng đúng đắn chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về các biện pháp phòng vệ thương mại, đồng thời tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật và cam kết quốc tế.
|
Chương trình tổng thể về phòng vệ thương mại đưa ra 5 nhóm nhiệm vụ là xây dựng, hoàn thiện hệ thống chính sách và thể chế về phòng vệ thương mại; tăng cường thực thi các quy định pháp luật về phòng vệ thương mại; nâng cao năng lực sử dụng biện pháp phòng vệ thương mại cho ngành công nghiệp trong nước; nâng cao năng lực về phòng vệ thương mại của các cơ quan quản lý nhà nước; tăng cường bảo vệ lợi ích của các ngành công nghiệp để ứng phó với các vụ việc phòng vệ thương mại của nước ngoài. |
VASEP nhận được phản ánh của một doanh nghiệp về những vướng mắc trong quá trình sử dụng dịch vụ tư vấn, hỗ trợ thủ tục xuất khẩu vào thị trường Nga. Vụ việc cho thấy doanh nghiệp cần kiểm chứng kỹ năng lực đối tác, làm rõ nội dung dịch vụ và điều kiện thanh toán trước khi ký hợp đồng.
(vasep.com.vn) Tuần 16–20/11/2026, thị trường Mỹ tiếp tục là tâm điểm của ngành thủy sản thế giới. Giá tôm bán buôn giảm và sức ép đã lan sang tôm sú. Mỹ đang xem xét yêu cầu điều tra tôm Ấn Độ liên quan cáo buộc lao động cưỡng bức, còn doanh nghiệp cá tra Việt Nam đối mặt rủi ro tăng thuế chống bán phá giá. Cạnh tranh giữa tôm Việt Nam và Ecuador ngày càng phụ thuộc vào chi phí sản xuất. Ở châu Âu, giá tôm nước lạnh tại Anh tăng, trong khi giá cá ngừ vằn tại Bangkok giảm xuống dưới 2.000 USD/tấn.
(vasep.com.vn) Ủy ban châu Âu (EC) tái khẳng định cam kết hỗ trợ các quốc gia Tây Phi tăng cường quản lý nguồn lợi cá nổi nhỏ, trong bối cảnh tình trạng khai thác quá mức đang đe dọa nguồn lợi thủy sản, an ninh lương thực và sinh kế của cộng đồng ngư dân ven biển.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu kéo dài 96 ngày cho thấy protein từ vi khuẩn methanotrophic có thể thay thế 50% lượng bột cá trong khẩu phần ăn của cá tráp vàng mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn. Tuy nhiên, tỷ lệ thay thế cao hơn có thể làm giảm trọng lượng cá và ảnh hưởng đến khả năng chống chịu bệnh.
(vasep.com.vn) Trong 10 năm qua, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Nga sang Trung Quốc đã tăng hơn 2,5 lần, trong khi khối lượng giao dịch thực tế tăng khoảng 40%. Thông tin được ông Alexey Buglak, Chủ tịch Hiệp hội các nhà khai thác cá minh thái Nga (PCA), công bố tại diễn đàn “Fish for the Future”, do Hội đồng Quản lý biển (MSC) tổ chức trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Quốc tế Trung Quốc 2026 (CFSE 2026).
(vasep.com.vn) Hải quân Hoàng gia New Zealand vừa phối hợp với Đơn vị Cảnh sát biển thuộc Lực lượng Cảnh sát Quần đảo Cook triển khai các hoạt động tuần tra, kiểm tra và giám sát nhằm ngăn chặn khai thác thủy sản bất hợp pháp tại khu vực Tây Thái Bình Dương.
(vasep.com.vn) Hiệp hội Các nhà chế biến mỡ và phụ phẩm động vật châu Âu (EFPRA) kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) điều chỉnh quy định, cho phép sử dụng rộng rãi hơn protein chế biến từ phụ phẩm động vật trong thức ăn chăn nuôi. Đề xuất được kỳ vọng mở thêm nguồn nguyên liệu thay thế bột cá, trong bối cảnh nguồn cung nguyên liệu biển chịu nhiều áp lực.
(vasep.com.vn) Phát biểu tại Hội nghị Thực phẩm và Protein 2026 do Seaberry Foods tổ chức ở Kochi, ông Ram Mohan, Giám đốc Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Thủy sản Ấn Độ (MPEDA), cho biết Ấn Độ hiện đứng thứ 7 thế giới, chiếm 4% thương mại thủy sản toàn cầu trị giá 218 tỷ USD.
(vasep.com.vn) Thị trường bacalhau (cá tuyết muối khô) của Bồ Đào Nha bước vào mùa tiêu thụ cao điểm cuối năm trong tình trạng thiếu hàng. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), tháng 10/2026, Na Uy xuất sang Bồ Đào Nha lượng thủy sản trị giá 730 triệu NOK, giảm 15% so với cùng kỳ. Khối lượng clipfish giảm 29%, còn 2.296 tấn, và cá tuyết muối giảm 38%, còn 950 tấn.
(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu thuộc Cơ quan Công nghiệp cơ bản và Phát triển vùng Tây Australia (DPIRD) đang phối hợp với ChemCentre sử dụng thiết bị huỳnh quang tia X (XRF) để phân tích thành phần nguyên tố trong vỏ ghẹ xanh.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn