Ngược lại, Việt Nam cũng phải sử dụng công cụ khi cần để đảm bảo công bằng và lợi ích cho doanh nghiệp Việt. PV Báo SGGP đã trao đổi với ông Lê Triệu Dũng, Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công thương, để tìm hiểu rõ hơn vấn đề này.
- PHÓNG VIÊN: Thưa ông, phòng vệ thương mại quan trọng như thế nào với nền kinh tế, nhất là khi Việt Nam đã tham gia FTA Việt Nam - EU (EVFTA)?
Ông LÊ TRIỆU DŨNG: Các biện pháp phòng vệ thương mại (gồm chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ) được WTO, các FTA cho phép các nước sử dụng để chống lại các hành vi cạnh tranh không công bằng trong thương mại quốc tế (như hàng nhập khẩu bán phá giá hoặc được trợ cấp) cũng như ngăn chặn việc hàng hóa nhập khẩu gia tăng đột biến, gây thiệt hại nghiêm trọng cho các ngành sản xuất trong nước. Đây là công cụ quan trọng, hợp pháp để bảo vệ các ngành sản xuất, doanh nghiệp (DN) trong nước khi mà hàng rào thuế quan được dỡ bỏ theo cam kết.
Vì vậy, trong bối cảnh Việt Nam tham gia sâu rộng vào rất nhiều FTA và gần đây nhất là EVFTA, các biện pháp phòng vệ thương mại ngày càng quan trọng với nền kinh tế cũng như các ngành sản xuất, DN trong nước. Với các FTA có mức độ cắt giảm thuế quan rất cao như EVFTA thì áp lực cạnh tranh đối với các DN Việt Nam, thậm chí là các DN EU trong một số lĩnh vực cũng sẽ cao hơn nên nhu cầu sử dụng các công cụ phòng vệ thương mại cũng sẽ tăng lên.
- Gần đây, các nước nhập khẩu liên tục thông báo áp lệnh điều tra chống bán phá giá với sản phẩm của chúng ta. Còn Việt Nam đang thực hiện các biện pháp phòng vệ thương mại như thế nào để đảm bảo môi trường thương mại công bằng cho doanh nghiệp?
-Chúng ta đã và đang thực thi nhiều biện pháp. Chính phủ, Bộ Công thương đã thành lập Cục Phòng vệ thương mại chuyên trách các hoạt động phòng vệ thương mại, với nhiệm vụ quan trọng là chuẩn bị cho sự ra đời của Luật Quản lý ngoại thương. Bộ Công thương đã ban hành thông tư quy định áp dụng các biện pháp tự vệ đặc biệt để thực thi Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và tiến tới các hiệp định có hiệu lực trong tương lai như EVFTA.
Đến nay, Việt Nam đã khởi xướng điều tra 9 vụ việc chống bán phá giá, 6 vụ việc tự vệ và 1 vụ việc lẩn tránh biện pháp tự vệ. Số lượng vụ việc trong những năm gần đây có chiều hướng gia tăng, không chỉ thể hiện mức độ cạnh tranh của hàng hóa nhập khẩu đối với hàng hóa trong nước mà còn cho thấy năng lực của doanh nghiệp trong việc chủ động lựa chọn sử dụng các công cụ phòng vệ thương mại để bảo vệ lợi ích chính đáng. Hiện Bộ Công thương cùng các bộ ngành cũng đang sát cánh với doanh nghiệp để giải quyết, ứng phó với gần 160 vụ việc phòng vệ thương mại của nước ngoài đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, trong các ngành quan trọng như: thủy sản (tôm, cá tra), nông sản, thép, đồ gỗ...
- Để ứng phó với các vụ việc phòng vệ thương mại gia tăng từ các nước trong thời gian tới, Bộ Công thương sẽ làm gì để hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu của chúng ta vượt qua hoặc tránh khỏi sự cố?
-Để hỗ trợ các doanh nghiệp, Bộ Công thương đã trình Chính phủ ban hành đề án xây dựng và vận hành hệ thống cảnh báo sớm về phòng vệ thương mại nhằm hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam chủ động sử dụng và ứng phó hiệu quả với các biện pháp phòng vệ thương mại để bảo vệ lợi ích chính đáng, hợp pháp của mình; hướng dẫn doanh nghiệp cách thức ứng phó với các vụ kiện do nước ngoài khởi xướng. Bộ Công thương cũng đang chủ động làm việc, kể cả đấu tranh với các cơ quan điều tra nước ngoài ngay từ giai đoạn điều tra ban đầu để bảo vệ lợi ích chính đáng của các doanh nghiệp Việt Nam, giảm thiểu những tác động bất lợi.
Bộ Công thương cũng đang đấu tranh pháp lý bằng cách đề nghị Chính phủ đưa vụ việc ra cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO khi những biện pháp mà các nước áp dụng có dấu hiệu vi phạm quy định WTO.
VASEP nhận được phản ánh của một doanh nghiệp về những vướng mắc trong quá trình sử dụng dịch vụ tư vấn, hỗ trợ thủ tục xuất khẩu vào thị trường Nga. Vụ việc cho thấy doanh nghiệp cần kiểm chứng kỹ năng lực đối tác, làm rõ nội dung dịch vụ và điều kiện thanh toán trước khi ký hợp đồng.
(vasep.com.vn) Tuần 16–20/11/2026, thị trường Mỹ tiếp tục là tâm điểm của ngành thủy sản thế giới. Giá tôm bán buôn giảm và sức ép đã lan sang tôm sú. Mỹ đang xem xét yêu cầu điều tra tôm Ấn Độ liên quan cáo buộc lao động cưỡng bức, còn doanh nghiệp cá tra Việt Nam đối mặt rủi ro tăng thuế chống bán phá giá. Cạnh tranh giữa tôm Việt Nam và Ecuador ngày càng phụ thuộc vào chi phí sản xuất. Ở châu Âu, giá tôm nước lạnh tại Anh tăng, trong khi giá cá ngừ vằn tại Bangkok giảm xuống dưới 2.000 USD/tấn.
(vasep.com.vn) Ủy ban châu Âu (EC) tái khẳng định cam kết hỗ trợ các quốc gia Tây Phi tăng cường quản lý nguồn lợi cá nổi nhỏ, trong bối cảnh tình trạng khai thác quá mức đang đe dọa nguồn lợi thủy sản, an ninh lương thực và sinh kế của cộng đồng ngư dân ven biển.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu kéo dài 96 ngày cho thấy protein từ vi khuẩn methanotrophic có thể thay thế 50% lượng bột cá trong khẩu phần ăn của cá tráp vàng mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn. Tuy nhiên, tỷ lệ thay thế cao hơn có thể làm giảm trọng lượng cá và ảnh hưởng đến khả năng chống chịu bệnh.
(vasep.com.vn) Trong 10 năm qua, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Nga sang Trung Quốc đã tăng hơn 2,5 lần, trong khi khối lượng giao dịch thực tế tăng khoảng 40%. Thông tin được ông Alexey Buglak, Chủ tịch Hiệp hội các nhà khai thác cá minh thái Nga (PCA), công bố tại diễn đàn “Fish for the Future”, do Hội đồng Quản lý biển (MSC) tổ chức trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Quốc tế Trung Quốc 2026 (CFSE 2026).
(vasep.com.vn) Hải quân Hoàng gia New Zealand vừa phối hợp với Đơn vị Cảnh sát biển thuộc Lực lượng Cảnh sát Quần đảo Cook triển khai các hoạt động tuần tra, kiểm tra và giám sát nhằm ngăn chặn khai thác thủy sản bất hợp pháp tại khu vực Tây Thái Bình Dương.
(vasep.com.vn) Hiệp hội Các nhà chế biến mỡ và phụ phẩm động vật châu Âu (EFPRA) kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) điều chỉnh quy định, cho phép sử dụng rộng rãi hơn protein chế biến từ phụ phẩm động vật trong thức ăn chăn nuôi. Đề xuất được kỳ vọng mở thêm nguồn nguyên liệu thay thế bột cá, trong bối cảnh nguồn cung nguyên liệu biển chịu nhiều áp lực.
(vasep.com.vn) Phát biểu tại Hội nghị Thực phẩm và Protein 2026 do Seaberry Foods tổ chức ở Kochi, ông Ram Mohan, Giám đốc Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Thủy sản Ấn Độ (MPEDA), cho biết Ấn Độ hiện đứng thứ 7 thế giới, chiếm 4% thương mại thủy sản toàn cầu trị giá 218 tỷ USD.
(vasep.com.vn) Thị trường bacalhau (cá tuyết muối khô) của Bồ Đào Nha bước vào mùa tiêu thụ cao điểm cuối năm trong tình trạng thiếu hàng. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), tháng 10/2026, Na Uy xuất sang Bồ Đào Nha lượng thủy sản trị giá 730 triệu NOK, giảm 15% so với cùng kỳ. Khối lượng clipfish giảm 29%, còn 2.296 tấn, và cá tuyết muối giảm 38%, còn 950 tấn.
(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu thuộc Cơ quan Công nghiệp cơ bản và Phát triển vùng Tây Australia (DPIRD) đang phối hợp với ChemCentre sử dụng thiết bị huỳnh quang tia X (XRF) để phân tích thành phần nguyên tố trong vỏ ghẹ xanh.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn