Theo báo cáo trình bày tại hội thảo năm 2025, sự xuất hiện dày đặc của mực jumbo dọc bờ biển Chile bắt đầu từ những năm 2000, tạo điều kiện hình thành nghề khai thác thủ công. Đến năm 2010, đội tàu công nghiệp chính thức tham gia đánh bắt, khiến nguồn lợi này nhanh chóng trở thành một mắt xích quan trọng trong kinh tế biển Chile. Chính phủ sau đó thiết lập hạn ngạch toàn quốc vào năm 2012 là 180.000 tấn và nâng lên 200.000 tấn vào năm 2014, trong đó 80% dành cho tàu thủ công và 20% dành cho tàu công nghiệp.
Từ năm 2014 đến nay, IFOP tiến hành giám sát tại các vùng Coquimbo, Valparaíso, Maule và Biobío — nơi tập trung phần lớn sản lượng khai thác. Hoạt động giám sát được thực hiện trên tàu và tại cảng thông qua nhật ký khai thác, lấy mẫu kích thước và phân tích sinh học. Tất cả quy trình đều được chuẩn hóa, đảm bảo dữ liệu phản ánh chính xác hoạt động thực tế.
Dữ liệu sản lượng những năm gần đây cho thấy sự biến động rất lớn của nghề. Năm 2016 ghi nhận mức sản lượng cao nhất với 181.269 tấn, trong khi năm 2019 là một giai đoạn thấp kỷ lục — chỉ 14.684 tấn đối với đội tàu thủ công. Những biến động này trùng khớp với ảnh hưởng mạnh của các hiện tượng khí hậu quy mô lớn như ENSO. Từ năm 2020 trở đi, sản lượng phục hồi rõ rệt và năm 2024 đạt mức 139.094 tấn. Tính đến tháng 9/2025, tổng sản lượng đã đạt 94.200 tấn.
Để minh họa rõ hơn diễn biến sản lượng, bảng dưới đây tổng hợp một số mốc quan trọng:
|
Sản lượng khai thác mực jumbo squid của Chile (2016–2025) |
||
|
Năm |
Ghi chú |
Sản lượng (tấn) |
|
2016 |
Năm có sản lượng cao nhất |
181.269 |
|
2019 |
Mức thấp nhất của đội thủ công |
14.684 |
|
2024 |
Sản lượng phục hồi mạnh |
139.094 |
|
2025 (tính đến tháng 9) |
Dữ liệu sơ bộ |
94.200 |
Song song với biến động sản lượng, số lượng tàu tham gia khai thác cũng thay đổi mạnh. Tất cả các vùng giám sát đều ghi nhận mức thấp nhất vào năm 2019 rồi tăng trở lại sau đó. Biobío luôn là khu vực có số tàu khai thác cao nhất, nhiều thời điểm vượt 1.000 tàu. Maule — tham gia muộn hơn — cũng cho thấy sự tăng trưởng rõ rệt từ năm 2018.
Một chỉ báo quan trọng khác được IFOP phân tích là năng suất khai thác (CPUE) của đội tàu thủ công. Chỉ số này biến động theo năm, giảm sâu vào năm 2019 và phục hồi mạnh vào các năm sau. CPUE cũng thể hiện tính mùa vụ rõ rệt, thường cao nhất trong nửa đầu năm. Đáng chú ý, phân tích kích thước theo vùng cho thấy sự khác biệt đáng kể: vùng Biobío thường khai thác được cá thể lớn hơn, trong khi Maule có kích thước phân bố đồng đều hơn. Đối với đội tàu công nghiệp, kích thước mực thu được tập trung chủ yếu trong khoảng 65–75 cm và ít biến động, phản ánh mức độ chọn lọc cao của ngư cụ.
Mặc dù dữ liệu thu được ngày càng đầy đủ, IFOP thừa nhận vẫn tồn tại nhiều khoảng trống lớn trong hiểu biết khoa học về loài này. Hiện chưa xác định được khu vực sinh sản của mực jumbo tại Chile và hầu như không thu được mẫu mực cái trưởng thành sinh dục. Chu kỳ sống và các giai đoạn di cư của loài trong vùng biển Chile cũng chưa được mô tả đầy đủ, gây khó khăn cho dự báo trữ lượng. Thêm vào đó, loài này phụ thuộc mạnh vào các biến động môi trường như ENSO — yếu tố khiến quần đàn biến đổi khó lường theo từng năm.
IFOP nhấn mạnh rằng để quản lý bền vững nguồn lợi mực jumbo squid, Chile cần tiếp tục đầu tư cho hệ thống giám sát, đồng thời mở rộng hợp tác giữa cơ quan khoa học, cộng đồng ngư dân, ngành chế biến và cơ quan quản lý. Việc cải thiện dữ liệu sinh học, đặc biệt về sinh sản và vòng đời, là chìa khóa để dự báo trữ lượng trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.
Với vai trò là một trong những quốc gia khai thác mực jumbo hàng đầu Thái Bình Dương, nỗ lực của Chile trong xây dựng hệ thống quản lý dựa trên khoa học được cộng đồng quốc tế đánh giá cao. Đây cũng là kinh nghiệm quan trọng đối với các quốc gia đang đẩy mạnh nghề khai thác mực, trong đó có Việt Nam, hướng tới một ngành khai thác có trách nhiệm và bền vững hơn.
(vasep.com.vn) Trong hai tuần đầu năm 2026 (từ ngày 26/12/2025 đến 8/1/2026), thị trường mực ống ngoài khơi bước vào chu kỳ giao dịch đầu tiên của năm mới với diễn biến kém sôi động. Nhìn chung, thị trường tiếp tục xu hướng suy yếu của cuối năm trước, khi giá mực tại cả hai khu vực sản xuất chủ lực là Đông Nam Thái Bình Dương và Tây Nam Đại Tây Dương đồng loạt giảm, trong bối cảnh tâm lý thận trọng bao trùm và giao dịch diễn ra chậm.
(vasep.com.vn) Kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam trong năm 2025 đạt 99 triệu USD, tăng 141% so với năm 2024. Kết quả này cho thấy cá rô phi đang nổi lên là một trong những ngành hàng có tốc độ tăng trưởng cao trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản của Việt Nam. Riêng tháng 12/2025, kim ngạch xuất khẩu cá rô phi đạt 14 triệu USD, tăng 156% so với cùng kỳ năm 2024, phản ánh nhu cầu nhập khẩu gia tăng mạnh tại nhiều thị trường, đặc biệt là thị trường Mỹ.
(vasep.com.vn) Mauritania – từng là một trong những quốc gia sản xuất bột cá lớn nhất thế giới với số lượng nhà máy đông thứ hai toàn cầu – đang chứng kiến sự thu hẹp mạnh của ngành bột cá sau khi chính phủ thắt chặt quy định và kiểm soát khai thác.
(vasep.com.vn) Tại Lễ Tổng kết Xuất khẩu Thủy sản năm 2025 do Hiệp hội VASEP tổ chức ngày 17/01/2026 tại TP. Hồ Chí Minh, ông Đỗ Ngọc Tài – Chủ tịch VASEP đã có bài phát biểu quan trọng nhìn lại hành trình vượt khó đầy tự hào của ngành. Với cột mốc kỷ lục 11,3 tỷ USD, bài phát biểu không chỉ là lời tri ân sâu sắc tới cộng đồng doanh nghiệp và các cơ quan ban ngành, mà còn vạch ra những định hướng chiến lược về "Chuyển đổi xanh – Minh bạch – Bền vững" cho giai đoạn 2026. Ban Biên tập VASEP Portal trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu.
(vasep.com.vn) Ngày 17/01/2026, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) tổ chức Lễ Tổng kết Xuất khẩu Thủy sản năm 2025 tại Khách sạn Sheraton Saigon, TP. Hồ Chí Minh. Sự kiện là dịp nhìn lại bức tranh toàn ngành trong một năm nhiều biến động, ghi nhận đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp, đối tác và cơ quan quản lý, đồng thời lan tỏa thông điệp phát triển cho giai đoạn tới: nâng sức cạnh tranh đi đôi với nâng chuẩn bền vững.
(vasep.com.vn) Ngành thủy sản toàn cầu đang đứng trước làn sóng chuyển đổi công nghệ mạnh mẽ khi trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng thâm nhập sâu vào sản xuất, chế biến và quản trị chuỗi cung ứng. Theo ông Eric Enno Tamm – đồng sáng lập kiêm CEO của ThisFish, công ty phần mềm và AI có trụ sở tại Vancouver (Canada) chuyên phục vụ ngành thủy sản – năm 2026 sẽ là thời điểm AI bắt đầu tạo ra những thay đổi rõ nét và thực chất đối với ngành.
(vasep.com.vn) Peru đang tiến sát việc hoàn thành hạn ngạch khai thác cá cơm tại các vùng biển miền Trung và miền Bắc. Theo Hiệp hội Nghề cá Peru, tính đến ngày 6/1, sản lượng khai thác lũy kế đạt 1,498 triệu tấn, tương đương 92% tổng hạn ngạch 1,63 triệu tấn. Phần sản lượng còn lại khoảng 131.000 tấn, và mùa vụ được dự báo sẽ kết thúc trong những tuần tới.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu thủy sản Việt Nam năm 2025 cán mốc 11,3 tỷ USD, tăng 12% so với 2024 – một bức tranh tăng trưởng với nhiều điểm nhấn đáng chú ý.
(vasep.com.vn) Tỉnh Khánh Hòa đang đẩy mạnh triển khai mô hình nuôi biển công nghệ cao, đưa nghề nuôi thủy sản xa bờ lên một bước tiến mới, trong đó cá chim vây vàng được xác định là một trong những đối tượng nuôi chiến lược với nhiều lợi thế cạnh tranh.
(vasep.com.vn) Na Uy và Greenland đã đạt được thỏa thuận hợp tác nghề cá và trao đổi hạn ngạch cho năm 2026, tập trung vào mục tiêu quản lý bền vững tài nguyên biển. Theo Chính phủ Na Uy, nội dung đàm phán phản ánh định hướng thận trọng trong khai thác, đặc biệt trong bối cảnh hạn ngạch cá tuyết tại Biển Barents tiếp tục bị cắt giảm so với năm 2025.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn