Tác động của chiến trah thương mại Mỹ -Trung đến ngành thủy sản qua các biểu đồ
Năm 1651, hai năm sau khi nhà cách mạng người Anh Oliver Cromwell xử tử vua Charles I, Nghị viện Anh thông qua Đạo luật hàng hải quy định tất cả hàng hóa nhập khẩu vào Anh phải do tàu Anh hoặc tàu từ nước xuất khẩu chuyên chở.
Đạo luật này đã loại trừ các tàu buôn trung gian, hầu hết là của Hà Lan, ra khỏi các hoạt động thương mại hàng hải với Anh. Các hàng hóa bị ảnh hưởng bao gồm cá tuyết, cá trích, cá mòi, được buôn bán bởi các tàu Hà Lan dọc theo bờ biển Anh.
Hơn 350 năm sau và Tổng thống Mỹ Donald Trump - người đắc cử vào Nhà Trắng năm 2017, với lòng nhiệt thành cách mạng tương tự - đã “khai hỏa” cuộc chiến thương mại với Trung Quốc.
Trang Undercurrent News đã minh họa sự tác động của cuộc chiến thương mại Mỹ -Trung đến ngành thủy sản qua các biểu đồ.
Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung tác động đến thương mại thủy sản và thương mại protein động vật một cách bất cân xứng.
Thịt và sữa của Mỹ rất phổ biến ở Trung Quốc, đặc biệt là những người ăn thịt heo Trung Quốc, sau này là những phụ huynh Trung Quốc nuôi con bằng sữa bột - nhưng giá trị của chúng trong thương mại song phương giữa hai nước tương đối nhỏ.
Giá của philê cá mà Mỹ nhập khẩu từ Trung Quốc cao hơn giá của tất cả các sản phẩm thịt giữa hai nước.
Theo dữ liệu từ Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC), giá trị thương mại thủy hải sản Mỹ - Trung lớn hơn giá trị thương mại của cùng một sản phẩm giữa hai quốc gia khác.
Trong chiến dịch tranh cử tổng thống của mình, ông Trump cam kết giải quyết thâm hụt thương mại khiến các nhà điều hành ngành thủy sản lo lắng. Vào ngày 6/7/2018, nỗi lo ngại ấy tăng lên khi Trung Quốc thực hiện mức thuế 25% đối với 224 sản phẩm hải sản từ Mỹ nhằm đáp trả thuế quan của Mỹ đối với hàng hóa Trung Quốc.
Nhưng làm thế nào Trung Quốc, một quốc gia không thu hoạch cá hồi hoang dã hay cá tuyết, trở thành nhà cung cấp philê cá hồi và cá hồi hoang dã lớn nhất của Mỹ? Và tại sao Mỹ, quốc gia thu hoạch cá tuyết và cá hồi hoang dã, lại xuất khẩu các loại cá này đến Trung Quốc nhiều hơn bất kỳ nước nào khác?
Trở lại năm 2000, các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã tiếp tục xúc tiến một thỏa thuận gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Họ hiểu rằng việc gia nhập WTO sẽ cho phép các nhà xuất khẩu Trung Quốc tiếp cận bình đẳng với thị trường rộng lớn bao gồm cả Mỹ và EU.
Trên thực tế, hiệu quả của việc Trung Quốc gia nhập WTO có thể thấy rõ trong xuất khẩu thủy sản của nước này. Trong năm 2001, xuất khẩu thủy sản của Trung Quốc sang Mỹ đã tăng trưởng mạnh, tăng hơn ba lần lên 2,76 tỉ USD.
Xuất khẩu thủy sản của Trung Quốc sang Mỹ đã tăng đáng kể khi ngư dân ở miền nam nước này bắt đầu nuôi cá rô phi và tôm. Đến năm 2010, khi mức sống tăng lên, Trung Quốc đã nhập khẩu tôm hùm Mỹ và cua Dungility để phục vụ nhu cầu tiêu thụ nội địa, thúc đẩy hơn nữa thương mại song phương.
Mặc dù Trung Quốc đã giảm thuế nhập khẩu thép, thịt, trái cây và các loại hạt của Mỹ với trị giá 3 tỉ USD vào 31/3, hải sản vẫn được xem là mục tiêu cạnh tranh trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung.
Vào ngày 15/6, Trung Quốc tuyên bố đánh thuế lên 224 sản phẩm hải sản của Mỹ với mức thuế bổ sung 25%, để trả đũa cho đợt thuế quan thứ hai của Mỹ được công bố ba ngày trước đó.
Điều này cho thấy hải sản Mỹ chiếm tỉ trọng lớn trong nhập khẩu của Trung Quốc theo số lượng sản phẩm nhập khẩu tuyệt đối (500 sản phẩm). Ngoài ra, hầu hết nhập khẩu hải sản Trung Quốc đều có thuế quan bằng 0 trong năm 2017, theo phân tích của Undercurrent News.
Trong khi đó, ngành thủy sản Mỹ vẫn đang “quay cuồng”. Gần như tất cả nhập khẩu hải sản của Trung Quốc từ Mỹ, ngoại trừ bột cá, sẽ bị đánh thuế sau đó vào 24/8. Và vì phải mất ít nhất 40 ngày để chuyển các container từ Mỹ sang Trung Quốc, các đơn đặt hàng đã bị hủy ngay lập tức trước ngày 6/7, các Giám đốc điều hành trong ngành mực cho biết.
Vào ngày 28/6, theo một báo cáo của Undercurrent News trước đó, Cục quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Mỹ đã công bố rằng xuất khẩu cá và động vật giáp xác của Mỹ được chế biến ở Trung Quốc để tái xuất sẽ không phải chịu thuế quan bổ sung 25%.
Điều này cho thấy hơn một nửa nhập khẩu thủy sản của Trung Quốc từ Mỹ có khả năng không bị áp thuế quan 25%, theo Undercurrent News.
Trong hoạt động xuất nhập khẩu thủy sản, kiểm soát nhiệt độ, thời gian vận chuyển và điều kiện bảo quản là yếu tố then chốt để duy trì chất lượng hàng hóa. Đặc thù hàng tươi sống và đông lạnh đòi hỏi chuỗi lạnh được phối hợp xuyên suốt từ lưu trữ, vận chuyển đến giao nhận, giúp doanh nghiệp chủ động vận hành, hạn chế gián đoạn và đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế.
(vasep.com.vn) Theo số liệu cập nhật đến ngày 11/10/2026 của Cơ quan Kiểm soát Giấy phép Nghề cá Greenland (GFJK), ba hạn ngạch khai thác thủy sản ngoài khơi được phân bổ cho đội tàu Greenland trong năm 2026 đã đạt hoặc vượt mức được cấp. Các trường hợp gồm cá haddock tại vùng biển phía Bắc Na Uy và cá tuyết Đại Tây Dương tại Đông Nam Greenland cùng vùng biển phía Bắc Na Uy.
(vasep.com.vn) Hải quân Sri Lanka phối hợp với các cơ quan nhà nước và cộng đồng ngư dân triển khai chương trình tăng cường ngăn chặn khai thác bất hợp pháp và bảo vệ môi trường biển tại Trincomalee.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá rô phi 9 tháng đầu năm 2026 đạt 104 triệu USD, tăng 47% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 9 đạt 13 triệu USD, tăng 86%. Brazil, Mỹ và Ả Rập Xê Út là ba thị trường lớn nhất, chiếm 80% tổng giá trị xuất khẩu.
(vasep.com.vn) Hội đồng Quản lý Nuôi trồng Thủy sản (ASC) đang mở rộng yêu cầu chứng nhận sang chuỗi cung ứng thức ăn thủy sản, hướng tới tăng tính minh bạch về nguồn gốc nguyên liệu và thúc đẩy tính bền vững trong thu mua nguyên liệu biển, bao gồm các nguyên liệu phục vụ sản xuất thức ăn nuôi trồng thủy sản.
(vasep.com.vn) Bộ Sản xuất Peru đã quyết định hủy mùa đánh bắt cá cơm thứ hai năm 2026 tại khu vực miền trung và miền bắc do điều kiện nguồn lợi không thuận lợi dưới tác động của hiện tượng El Niño. Quyết định này làm gia tăng áp lực lên nguồn cung nguyên liệu biển toàn cầu, trong bối cảnh sản lượng bột cá được dự báo giảm xuống dưới 4,6 triệu tấn, mức thấp nhất kể từ năm 2016.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Việt Nam đạt 3,7 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2026, tăng 11% so với cùng kỳ năm ngoái. Dù duy trì tăng trưởng nhờ thị trường Trung Quốc và một số thị trường trong khối CPTPP, đà tăng đang chậm lại khi xuất khẩu sang Mỹ và EU suy giảm. Áp lực thuế quan, cạnh tranh quốc tế cùng những khó khăn về nguyên liệu đang đặt ra không ít thách thức cho doanh nghiệp trong những tháng cuối năm.
(vasep.com.vn) Ngày 20/10/2026, trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Mỹ Latinh (Seafood Show Latin America 2026) tại São Paulo, Brazil, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) và Hiệp hội Nhập khẩu Thủy sản Brazil (ABRAPES) đã có cuộc làm việc nhằm tăng cường hợp tác thương mại, phối hợp quảng bá thủy sản Việt Nam tại thị trường Brazil, đặc biệt là sản phẩm cá rô phi (tilapia), đồng thời trao đổi về phát triển bền vững và những thách thức trong hoạt động nhập khẩu mặt hàng này.
(vasep.com.vn) VASEP đã chính thức công bố nội dung chương trình của Vietnam Seafood Summit 2026 (VSS 2026) với 5 phiên chuyên sâu, đi từ triển vọng ngành hàng, rào cản thương mại, nhu cầu người mua đến thị trường nội địa và các giải pháp nâng năng suất, giảm chi phí cho toàn chuỗi thủy sản.
(vasep.com.vn) Nigeria sẽ hợp tác với Na Uy triển khai giám sát vệ tinh nhằm chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), đồng thời bảo vệ nguồn lợi biển.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn