Tác động của chiến trah thương mại Mỹ -Trung đến ngành thủy sản qua các biểu đồ
Năm 1651, hai năm sau khi nhà cách mạng người Anh Oliver Cromwell xử tử vua Charles I, Nghị viện Anh thông qua Đạo luật hàng hải quy định tất cả hàng hóa nhập khẩu vào Anh phải do tàu Anh hoặc tàu từ nước xuất khẩu chuyên chở.
Đạo luật này đã loại trừ các tàu buôn trung gian, hầu hết là của Hà Lan, ra khỏi các hoạt động thương mại hàng hải với Anh. Các hàng hóa bị ảnh hưởng bao gồm cá tuyết, cá trích, cá mòi, được buôn bán bởi các tàu Hà Lan dọc theo bờ biển Anh.
Hơn 350 năm sau và Tổng thống Mỹ Donald Trump - người đắc cử vào Nhà Trắng năm 2017, với lòng nhiệt thành cách mạng tương tự - đã “khai hỏa” cuộc chiến thương mại với Trung Quốc.
Trang Undercurrent News đã minh họa sự tác động của cuộc chiến thương mại Mỹ -Trung đến ngành thủy sản qua các biểu đồ.
Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung tác động đến thương mại thủy sản và thương mại protein động vật một cách bất cân xứng.
Thịt và sữa của Mỹ rất phổ biến ở Trung Quốc, đặc biệt là những người ăn thịt heo Trung Quốc, sau này là những phụ huynh Trung Quốc nuôi con bằng sữa bột - nhưng giá trị của chúng trong thương mại song phương giữa hai nước tương đối nhỏ.
Giá của philê cá mà Mỹ nhập khẩu từ Trung Quốc cao hơn giá của tất cả các sản phẩm thịt giữa hai nước.
Theo dữ liệu từ Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC), giá trị thương mại thủy hải sản Mỹ - Trung lớn hơn giá trị thương mại của cùng một sản phẩm giữa hai quốc gia khác.
Trong chiến dịch tranh cử tổng thống của mình, ông Trump cam kết giải quyết thâm hụt thương mại khiến các nhà điều hành ngành thủy sản lo lắng. Vào ngày 6/7/2018, nỗi lo ngại ấy tăng lên khi Trung Quốc thực hiện mức thuế 25% đối với 224 sản phẩm hải sản từ Mỹ nhằm đáp trả thuế quan của Mỹ đối với hàng hóa Trung Quốc.
Nhưng làm thế nào Trung Quốc, một quốc gia không thu hoạch cá hồi hoang dã hay cá tuyết, trở thành nhà cung cấp philê cá hồi và cá hồi hoang dã lớn nhất của Mỹ? Và tại sao Mỹ, quốc gia thu hoạch cá tuyết và cá hồi hoang dã, lại xuất khẩu các loại cá này đến Trung Quốc nhiều hơn bất kỳ nước nào khác?
Trở lại năm 2000, các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã tiếp tục xúc tiến một thỏa thuận gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Họ hiểu rằng việc gia nhập WTO sẽ cho phép các nhà xuất khẩu Trung Quốc tiếp cận bình đẳng với thị trường rộng lớn bao gồm cả Mỹ và EU.
Trên thực tế, hiệu quả của việc Trung Quốc gia nhập WTO có thể thấy rõ trong xuất khẩu thủy sản của nước này. Trong năm 2001, xuất khẩu thủy sản của Trung Quốc sang Mỹ đã tăng trưởng mạnh, tăng hơn ba lần lên 2,76 tỉ USD.
Xuất khẩu thủy sản của Trung Quốc sang Mỹ đã tăng đáng kể khi ngư dân ở miền nam nước này bắt đầu nuôi cá rô phi và tôm. Đến năm 2010, khi mức sống tăng lên, Trung Quốc đã nhập khẩu tôm hùm Mỹ và cua Dungility để phục vụ nhu cầu tiêu thụ nội địa, thúc đẩy hơn nữa thương mại song phương.
Mặc dù Trung Quốc đã giảm thuế nhập khẩu thép, thịt, trái cây và các loại hạt của Mỹ với trị giá 3 tỉ USD vào 31/3, hải sản vẫn được xem là mục tiêu cạnh tranh trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung.
Vào ngày 15/6, Trung Quốc tuyên bố đánh thuế lên 224 sản phẩm hải sản của Mỹ với mức thuế bổ sung 25%, để trả đũa cho đợt thuế quan thứ hai của Mỹ được công bố ba ngày trước đó.
Điều này cho thấy hải sản Mỹ chiếm tỉ trọng lớn trong nhập khẩu của Trung Quốc theo số lượng sản phẩm nhập khẩu tuyệt đối (500 sản phẩm). Ngoài ra, hầu hết nhập khẩu hải sản Trung Quốc đều có thuế quan bằng 0 trong năm 2017, theo phân tích của Undercurrent News.
Trong khi đó, ngành thủy sản Mỹ vẫn đang “quay cuồng”. Gần như tất cả nhập khẩu hải sản của Trung Quốc từ Mỹ, ngoại trừ bột cá, sẽ bị đánh thuế sau đó vào 24/8. Và vì phải mất ít nhất 40 ngày để chuyển các container từ Mỹ sang Trung Quốc, các đơn đặt hàng đã bị hủy ngay lập tức trước ngày 6/7, các Giám đốc điều hành trong ngành mực cho biết.
Vào ngày 28/6, theo một báo cáo của Undercurrent News trước đó, Cục quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Mỹ đã công bố rằng xuất khẩu cá và động vật giáp xác của Mỹ được chế biến ở Trung Quốc để tái xuất sẽ không phải chịu thuế quan bổ sung 25%.
Điều này cho thấy hơn một nửa nhập khẩu thủy sản của Trung Quốc từ Mỹ có khả năng không bị áp thuế quan 25%, theo Undercurrent News.
(vasep.com.vn) Cơ quan Cảng Chattogram (CPA) đang tăng cường xử lý tình trạng ngư dân thả lưới trái phép tại luồng hàng hải và khu neo đậu ngoài cảng, gây cản trở tàu thuyền và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn hàng hải.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 4/9/2026 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về chính sách, cạnh tranh và nguồn cung. Mỹ đưa cải tổ SIMP vào lộ trình nâng sức cạnh tranh thủy sản nội địa; thuế chống bán phá giá tôm Ấn Độ tăng; Ecuador và Indonesia từng bước khôi phục khả năng xuất khẩu, trong khi ngành tôm cảnh báo nguy cơ thiếu khoảng 400.000 tấn nguyên liệu biển cho thức ăn vào năm 2028. Bên cạnh đó, giá cá hồi, nhập khẩu sò điệp và đầu tư nuôi RAS tiếp tục cho thấy những dịch chuyển đáng chú ý trên thị trường toàn cầu
(vasep.com.vn) Công ty TNHH Thủy Sản An Hải đã tăng gấp đôi công suất chế biến nguyên liệu sau khi đưa vào hoạt động nhà máy Nhơn Hội 2 tại miền Trung Việt Nam.
(vasep.com.vn) Thời kỳ cá tuyết giá rẻ đang dần kết thúc khi tình trạng thiếu hụt cá thịt trắng tự nhiên, đặc biệt là cá tuyết Đại Tây Dương (cod) và haddock, gây áp lực lớn lên ngành dịch vụ ăn uống châu Âu. Tại Anh – thị trường tiêu thụ fish and chips hàng đầu thế giới – các doanh nghiệp đang phải điều chỉnh mạnh để thích ứng với chi phí nguyên liệu tăng cao.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu của các nhà khoa học tại Đại học British Columbia cho thấy hoạt động khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) quy mô công nghiệp có thể chiếm tới 15% tổng sản lượng khai thác thủy sản biển tự nhiên trên toàn cầu, với giá trị ước tính 6,2-12,2 tỷ USD.
(vasep.com.vn) Ủy ban Cá và Động vật hoang dã Oregon (ODFW) đã nhất trí thông qua quy định yêu cầu các tàu thương mại khai thác cua Dungeness lắp đặt hệ thống giám sát tàu điện tử trước ngày 1/2/2027, nhằm giảm nguy cơ cá voi bị mắc vào ngư cụ.
(vasep.com.vn) Nhập khẩu surimi cá minh thái Alaska từ hai nguồn cung lớn là Mỹ và Nga vào ba thị trường châu Á chủ chốt đồng loạt giảm trong nửa đầu năm 2026, trong bối cảnh nguồn cung surimi cá minh thái toàn cầu đang có dấu hiệu thắt chặt.
(vasep.com.vn) Thị trường phi lê cá tiếp tục là phân khúc quan trọng nhất của ngành thủy sản châu Âu và đang có những thay đổi đáng kể về nguồn cung, giá cả và vị thế của các nhà xuất khẩu. Trong 5 năm qua, khối lượng thị trường chỉ tăng khoảng 5%, từ 986.000 tấn năm 2020 lên 1,036 triệu tấn năm 2025. Tuy nhiên, giá trị tăng tới 30%, từ 4,68 tỷ euro lên 6,06 tỷ euro, cho thấy giá phi lê cá đang tăng rõ rệt.
(vasep.com.vn) Tháng 8/2026, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt 1,14 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ; lũy kế tám tháng đạt 8,00 tỷ USD, tăng 11,8%. Nhịp tăng đã chậm lại so với mức 12,8% của bảy tháng đầu năm. Trung Quốc - Hồng Kông và ASEAN đang bù cho sự suy yếu tại Mỹ, EU và một phần Nhật Bản. Sự phân hóa này sẽ còn rõ hơn trong quý IV, khi thuế thương mại và yêu cầu truy xuất tác động trực tiếp tới đơn hàng.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản toàn cầu tiếp tục có nhiều biến động đáng chú ý trong ngày 03/9/2026, với tâm điểm là giá tôm tại ao có dấu hiệu ổn định; thuế nhập khẩu cao chưa giúp tôm Vịnh Mexico tăng thị phần tại Mỹ; Ecuador tiếp tục nâng giá tôm bán sang Trung Quốc sau Hội chợ Thượng Hải; Dịch bệnh gây thiệt hại khoảng 250 trang trại tôm tại Bangladesh; Trung Quốc tiếp tục nổi lên là thị trường trung tâm của nhiều dòng thủy sản cao cấp; Mỹ tiếp tục chuẩn bị hạ tầng dữ liệu truy xuất cho FSMA 204....
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn