Tác động của chính sách thuế quan mới
Cụ thể, trong tháng 9/2025, các nhà nhập khẩu Mỹ đã nộp 277,2 triệu USD tiền thuế đối với 266.572 tấn thủy sản, trị giá gần 2,0 tỷ USD. So với cùng kỳ năm 2024, nguồn thu từ thuế tăng 722%, trong khi khối lượng nhập khẩu giảm 8% và giá trị giảm 10%. Đây là tháng thứ hai liên tiếp ghi nhận xu hướng sụt giảm về nhập khẩu theo năm.
Từ đầu tháng 4/2025, Mỹ áp mức thuế cơ bản 10% đối với hàng hóa nhập khẩu từ phần lớn các quốc gia. Đến đầu tháng 8, mức thuế tiếp tục được điều chỉnh tăng đối với nhiều nước cung ứng thủy sản lớn, trong đó có Ấn Độ, Indonesia và Việt Nam. Trước thời điểm thuế tăng, các doanh nghiệp đã đẩy mạnh nhập khẩu nhằm giảm thiểu rủi ro chi phí. Theo NOAA, trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 7, khối lượng và giá trị nhập khẩu thủy sản lần lượt tăng 10% và 13%. Tuy nhiên, từ tháng 8 đến tháng 9, khối lượng nhập khẩu giảm 6% và giá trị giảm 7%.
Tính chung giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 9/2025, các nhà nhập khẩu Mỹ đã nộp gần 1,2 tỷ USD tiền thuế đối với 1,7 triệu tấn thủy sản, với tổng giá trị khoảng 14,0 tỷ USD. Con số này cho thấy chi phí thuế quan đang gia tăng nhanh chóng đối với ngành thủy sản nhập khẩu.
Bên cạnh tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, các biện pháp thuế quan cũng đang được xem xét về mặt pháp lý. Hai vụ kiện liên quan đến việc sử dụng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp thuế hiện đang chờ phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ. Theo một số nguồn tin, phán quyết có thể được đưa ra trong thời gian ngắn tới. CBS News dẫn nguồn cho biết, nếu chính phủ không thắng kiện, tổng số tiền thuế có thể phải hoàn trả cho doanh nghiệp lên tới 168 tỷ USD. Tính đến ngày 5/12/2025, tổng nguồn thu từ thuế quan của Mỹ đạt khoảng 259 tỷ USD.
Theo Phòng Thí nghiệm Ngân sách Yale, đến giữa tháng 11/2025, mức thuế hiệu dụng bình quân tại Mỹ là 16,8%, cao nhất kể từ năm 1935, so với mức 2,4% hồi đầu năm. Một báo cáo của Ủy ban Kinh tế Hỗn hợp Quốc hội Mỹ cho biết, trong giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 11/2025, mỗi hộ gia đình Mỹ phải chi trả trung bình gần 1.200 USD chi phí phát sinh từ thuế quan.
Trung Quốc và Ấn Độ chịu tác động lớn nhất từ thuế quan
Về cơ cấu thị trường, Trung Quốc là quốc gia chịu tác động lớn nhất từ thuế thủy sản của Mỹ trong giai đoạn tháng 4–9/2025. Các nhà nhập khẩu Mỹ đã nộp 202,5 triệu USD tiền thuế đối với lượng thủy sản Trung Quốc trị giá khoảng 519,6 triệu USD, tương đương 39% giá trị nhập khẩu. Khối lượng nhập khẩu từ Trung Quốc trong giai đoạn này giảm 21% so với cùng kỳ năm trước.
Ấn Độ và Chile cũng nằm trong nhóm các nước chịu ảnh hưởng đáng kể. Mỹ đã nhập khẩu khoảng 1,4 tỷ USD thủy sản từ Ấn Độ và nộp 146,6 triệu USD tiền thuế, tương đương khoảng 10% giá trị. Đối với Chile, tiền thuế đạt 125,4 triệu USD trên tổng giá trị nhập khẩu khoảng 1,5 tỷ USD. Trong bối cảnh đó, dù thuế suất áp dụng cho Chile thấp hơn so với một số đối thủ, tổng số thuế vẫn cao do quy mô thương mại lớn.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 22/9 tiếp tục ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về nguồn cung, giá cả và thương mại. Trung Quốc tăng mạnh nhập khẩu tôm nhưng sức tiêu thụ chưa theo kịp, trong khi Ecuador tiếp tục mở rộng nguồn cung và cạnh tranh tôm toàn cầu. Nga đẩy mạnh xuất khẩu sang Trung Quốc và các thị trường châu Á, còn Mỹ và EU tiếp tục tăng cường các yêu cầu về truy xuất, quản lý nghề cá và chuỗi cung ứng. Bên cạnh đó, xu hướng chế biến sâu, sản phẩm tiện lợi và thủy sản giá trị gia tăng tiếp tục mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp Việt Nam.
(vasep.com.vn) Hoạt động xuất khẩu cá rô phi tại Thái Lan đang được chú ý trở lại trong bối cảnh cơ quan chức năng và các tổ chức xã hội tiếp tục rà soát việc quản lý cá rô phi cằm đen (blackchin tilapia), loài ngoại lai đang gây ảnh hưởng đến hệ sinh thái và hoạt động nuôi thủy sản tại nước này.
(vasep.com.vn) Thủy sản Nga đang nhận được sự quan tâm ngày càng lớn tại thị trường Trung Quốc, mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp Nga đẩy mạnh xây dựng thương hiệu và gia tăng giá trị sản phẩm. Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế phương Đông (EEF), ông Alexey Maslov, Giám đốc Viện Nghiên cứu châu Á và châu Phi thuộc Đại học Tổng hợp Quốc gia Moskva, cho rằng cần nhấn mạnh rõ nguồn gốc Nga của thủy sản khi tiếp cận người tiêu dùng Trung Quốc.
(vasep.com.vn) Sản lượng sò điệp tại Hokkaido, vùng sản xuất lớn nhất Nhật Bản, được dự báo giảm xuống 298.200 tấn trong niên vụ hiện tại, thấp hơn 15% so với năm trước và lần đầu xuống dưới 300.000 tấn trong 9 năm.
(vasep.com.vn) Người nuôi tôm tại bang Andhra Pradesh, Ấn Độ, cảnh báo sẽ tạm ngừng nuôi trong ba tháng, từ tháng 4–6/2027, nếu chính quyền không có biện pháp xử lý tình trạng chi phí sản xuất tăng trong khi giá tôm giảm mạnh.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá tra Việt Nam tiếp tục duy trì tăng trưởng trong tháng 8/2026, đưa kim ngạch 8 tháng đầu năm lên 1,5 tỷ USD, tăng 10% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 8, xuất khẩu đạt 205 triệu USD, tăng 6%. Tuy nhiên, diễn biến giữa các thị trường ngày càng phân hóa khi Trung Quốc và Brazil tăng trưởng tích cực, trong khi Mỹ tiếp tục giảm mạnh.
(vasep.com.vn) Viện Thủy sản Quốc gia Mỹ (National Fisheries Institute – NFI) chính thức đổi tên thành National Seafood Association (NSA), đồng thời ra mắt bộ nhận diện thương hiệu mới với logo và khẩu hiệu “Science, Education & Advocacy Since 1945” (Khoa học, Giáo dục và Vận động chính sách từ năm 1945).
(vasep.com.vn) Israel vừa triển khai Dự án Cá ngừ Quốc gia, nhằm phát triển năng lực nghiên cứu và thương mại để nuôi cá ngừ vây xanh Đại Tây Dương trong điều kiện kiểm soát, hướng tới xây dựng ngành nuôi cá ngừ bền vững trong nước.
(vasep.com.vn) El Niño đang mạnh lên tại Thái Bình Dương và có thể trở thành một trong những yếu tố đáng chú ý nhất đối với ngành thủy sản trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027. Nhưng với ngành tôm, tác động của El Niño không đơn giản là “tốt” hay “xấu”.
(vasep.com.vn) Ngày 15/9/2026, Hiệp hội VASEP đã gửi công văn số 141/CV-VASEP tới Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Thủy sản và Kiểm ngư về việc góp ý Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều về thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh tại Nghị định số 41/2026/NĐ-CP.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn