Giấc mơ chính ngạch
Cũng như bao hộ nuôi trồng thủy sản khác, ông Nguyễn Văn Sơn - “Vua cá bống bớp”, chủ trại cá bống bớp Sơn Nguyệt (thị trấn Rạng Đông, huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định) - cũng ngày đêm trăn trở về việc đưa con cá bống bớp "đường đường chính chính" bước qua biên giới theo con đường chính ngạch sau khi xây dựng được chuỗi nuôi trồng theo chuẩn VietGAP.
Theo thông tin từ Hội Nuôi trồng thủy sản Nghĩa Hưng, cá bống bớp chủ yếu được xuất sang thị trường Trung Quốc, chiếm khoảng 70% tổng sản lượng, còn tiêu thụ trong nước chỉ khoảng 30%. Cá bống bớp Nghĩa Hưng có hàm lượng giá trị dinh dưỡng cao hơn và kích thước cũng lớn hơn nhiều so với cá đánh bắt trong tự nhiên nên giá thành cao hơn.
“Thị trường Trung Quốc rất ưa chuộng loại thuỷ sản này nên cá bống bớp chuẩn bị đến kỳ thu hoạch là thương lái Trung Quốc đến tận nơi đặt mua, mình chỉ đi gom của các hộ kiểm tra và đóng hàng thôi”, ông Sơn nói.
Theo ông Sơn, cá bống bớp là loại thủy sản có giá trị dinh dưỡng cao, lợi ích kinh tế lớn. Trung bình sản lượng mỗi năm đạt 2.000 - 2.500 tấn, giá xuất sang Trung Quốc là 320.000 đồng/kg, với mỗi ha nuôi cá bống bớp, nông dân lãi khoảng 400-500 triệu đồng/năm.
"Cá bống bớp Nghĩa Hưng là loài cá nước mặn, to tròn, béo nục có trọng lượng 10-12con/kg, thớ thịt trắng, ngọt và thơm, có giá trị dinh dưỡng cao, lại lành tính, thích hợp với việc bồi bổ cơ thể, phục hồi sinh lực nhưng do giá bán cao hơn các giống cá bống truyền thống nên người dân miền Bắc nói chung và người dân huyện Nghĩa Hưng ít quan tâm sử dụng. Tuy nhiên, thị trường Trung Quốc lại rất ưa chuộng loại cá này, cách đây 25 năm chúng tôi đã xuất bán những tấn cá đầu tiên sang Trung Quốc theo con đường tiểu ngạch. Cho đến giờ hàng xuất đến đâu hết đến đó, cung không đủ cầu”, ông Sơn chia sẻ.
Với đặc tính sinh học của mình, da của cá bống bớp khi được bắt lên tự tiết ra chất nhờn khiến cho loại cá này có khả năng thích nghi với môi trường cao hơn nhiều so với các loài cá khác. Chính vì vậy, chúng không cần phải ướp đá, ướp lạnh mà vẫn có thể vận chuyển tươi sống một cách dễ dàng từ khi được đánh bắt cho đến khi vận chuyển đến nơi chế biến ở tận Trung Quốc, Hồng Kông.
Dù được ưa chuộng, săn đón, nhiều cơ sở liên kết với nhau thành một chuỗi khép kín từ con giống đến đầu ra như cơ sở Sơn Nguyệt và Hội nuôi trồng thủy sản Nghĩa Hưng nhưng con đường để xuất khẩu chính ngạch vẫn còn nhiều chông gai.
Trước đó, Sở NN-PTNT tỉnh Nam Định đã có văn bản đề nghị các đơn vị của Bộ NN-PTNT, báo cáo để xem xét và đề nghị cơ quan có thẩm quyền Trung Quốc đưa các sản phẩm thủy sản của địa phương này vào danh mục xuất khẩu chính ngạch.
Phản hồi đề nghị này, Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN-PTNT) đã có văn bản phản hồi những đề nghị của tỉnh Nam Định. Theo đó, để các mặt hàng thủy sản nói chung có thể xuất khẩu chính ngạch, cần tuân thủ 3 yêu cầu chính. Gồm: sản phẩm phải được sản xuất tại cơ sở sơ chế, chế biến nằm trong danh sách xuất khẩu thủy sản vào Trung Quốc. Bao gói, ghi nhãn phải có đủ thông tin để truy xuất nguồn gốc. Sản phẩm cũng phải kèm theo chứng thư an toàn thực phẩm do cơ quan thẩm quyền Việt Nam cấp.
Mặt khác, hiện Bộ NN- PTNT vẫn đang tiến hành rà soát, tổng hợp và đề xuất danh mục sản phẩm cũng như các cơ sở sơ chế, chế biến thủy sản được phép xuất khẩu chính ngạch quá các cặp cửa khẩu biên giới Việt - Trung. Do đó, các doanh nghiệp thủy sản của Nam Định cần phải được tiến hành kiểm tra, chứng nhận an toàn thực phẩm theo quy định của cả Việt Nam và Trung Quốc.
| Theo Đông y, cá bớp vị ngọt, tính bình, tác dụng kiện tỳ, ích khí, hòa vị, bổ can thận, cường kiện gân cốt, thông huyết mạch, lợi thủy, an thai. Có thể hỗ trợ chữa yếu sinh lý, dương vật mềm yếu. Phép trị bổ can thận, ích khí, sinh huyết. Chữa ăn ngủ kém, mệt mỏi, bổ khí huyết, dưỡng tỳ, ích tạng phủ. Chữa đau tức ngực, hông sườn: Phép trị bổ khí huyết, thông ứ kết, ấm tỳ thận. |
Trăn trở vùng nuôi
Năm 2019 đã chứng kiến sự sụt giảm nghiêm trọng diện tích nuôi trồng bởi dịch bệnh. Theo thông tin từ Hội Nuôi trồng thủy sản Nghĩa Hưng, nguyên nhân là bởi người dân vẫn sản xuất manh mún theo phương thức truyền thống với nhiều bất cập.
Cá bống bớp vẫn được cho ăn bằng thức ăn tươi là những loại cá nghiền. Trong khi, hệ thống ao nuôi không được cải tạo, không có hệ thống lấy nước tuần hoàn. Ao nuôi của các hộ gần như sử dụng nước đầu vào, ra chung nhau. Nên khi ô nhiễm, phát sinh dịch bệnh là cả vùng nuôi lãnh trọn hậu quả.
Theo ông Lê Văn Tuẩn - Chủ tịch Hội Nuôi trồng thủy sản Nghĩa Hưng, nguyên nhân chính vẫn là quy hoạch. Khi vào thời điểm trên cả vùng nuôi chưa có quy hoạch cụ thể, nhiều hộ nuôi tự phát nhỏ lẻ, mạnh ai người đấy làm nên nhà nào trúng thì lãi đậm mà nhà dính dịch bệnh thì thua lỗ, thậm chí bán nhà trả nợ.
Tuy nhiên, theo ông Tuẩn, thời điểm thị trường chững lại do dịch bệnh đã khiến bà con nhìn nhận và rút ra bài học rất nhiều từ việc nuôi cá bống bớp nói riêng và nuôi trồng thủy hải sản nói chung. Nhiều hộ dân ở khu vực Cồn Xanh - khu nuôi trồng chủ lực cá bống bớp đã đầu tư, bỏ công sức để đắp đập, be bờ tạo hê thống nước tuần hoàn, đầu ra vào riêng biệt.
Mặt khác, năm 2021, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã phối hợp các địa phương triển khai 21 dự án khuyến ngư. Trong đó, triển khai dư án xây dựng một số mô hình nuôi thương phẩm cá bống bớp bằng thức ăn công nghiệp. Dự án không chỉ đem lại hiệu quả cả về mặt sản lượng, giảm thiểu phát sinh dịch bệnh bởi thức ăn tự nhiên, tăng thu nhập cho nông dân mà còn giúp bà con nâng cao trình độ canh tác, nâng cao tỷ lệ cơ giới hóa.
Với kết quả rất tích cực, khi tỷ lệ sống trung bình của cá bống bớp nuôi bằng thức ăn công nghiệp đạt 81%, cao hơn 1,25% so với yêu cầu. Kích cỡ cá thu hoạch đạt 90,2 gam/con, cao hơn 0,2 gam/con so với yêu cầu; năng suất trung bình đạt 7,3 tấn/ha, cao hơn 0,1 tấn/ha so với yêu cầu. Mô hình được đông đảo người nuôi trong vùng hưởng ứng đến tham quan, học tập và nhân rộng.
Tuy nhiên đến nay, với định hướng phát triển kinh tế của tỉnh Nam Định cũng đang khiến nhiều hộ nuôi trồng cá bống bớp nói riêng và nuôi trồng thủy hải sản nói riêng vô cùng trăn trở. Khi vùng nuôi đang dần được định hình thì lại ngày càng bị thu hẹp để nhường chỗ cho định hướng phát triển công nghiệp nặng.
Theo ông Sơn, trước đây khu vực nuôi trồng cá bống bớp chủ lực ở khu vực Ô Đông và Cồn Xanh của xã Nam Điền. Tuy nhiên, khu vực Ô Đông sau đó đã phải nhường chỗ cho khu công nghiệp Rạng Đông nên toàn bộ vùng nuôi chủ lực chỉ còn lại Cồn Xanh. Nay khu vực này lại sắp phải nhường chỗ cho Dự án Thép Xanh Xuân Thiện.
Do đó, ông Sơn cũng như nhiều hộ nuôi trồng thủy hải sản tại khu vực ven biển Nghĩa Hưng mong muốn được chính quyền các cấp quan tâm, tạo điều kiện để được quy hoạch vùng nuôi phù hợp do đất tại khu vực giữa cửa sông Ninh Cơ và sông Đáy có chất đá vôi rất phù hợp cho việc phát triển nuôi trồng thủy hải sản nói chung cũng như cá bống bớp Nghĩa Hưng.
| Ngày 15/4/2016, Bộ NN-PTNT chính thức công bố 69 địa chỉ cung cấp sản phẩm nông sản đã được xác nhận kiểm soát an toàn thực phẩm. Trong đó, Hội Nuôi trồng thủy sản Nghĩa Hưng gồm các hộ nuôi cá bống bớp trên địa bàn huyện Nghĩa Hưng tham gia liên kết chuỗi và Cơ sở thu mua thủy sản Sơn Nguyệt (thị trấn Rạng Đông - Nghĩa Hưng - Nam Định) đã được công nhận là một "Địa chỉ xanh, nông sản sạch" trên cả nước. |
Theo Báo Nông nghiệp VN
VASEP nhận được phản ánh của một doanh nghiệp về những vướng mắc trong quá trình sử dụng dịch vụ tư vấn, hỗ trợ thủ tục xuất khẩu vào thị trường Nga. Vụ việc cho thấy doanh nghiệp cần kiểm chứng kỹ năng lực đối tác, làm rõ nội dung dịch vụ và điều kiện thanh toán trước khi ký hợp đồng.
(vasep.com.vn) Tuần 16–20/11/2026, thị trường Mỹ tiếp tục là tâm điểm của ngành thủy sản thế giới. Giá tôm bán buôn giảm và sức ép đã lan sang tôm sú. Mỹ đang xem xét yêu cầu điều tra tôm Ấn Độ liên quan cáo buộc lao động cưỡng bức, còn doanh nghiệp cá tra Việt Nam đối mặt rủi ro tăng thuế chống bán phá giá. Cạnh tranh giữa tôm Việt Nam và Ecuador ngày càng phụ thuộc vào chi phí sản xuất. Ở châu Âu, giá tôm nước lạnh tại Anh tăng, trong khi giá cá ngừ vằn tại Bangkok giảm xuống dưới 2.000 USD/tấn.
(vasep.com.vn) Ủy ban châu Âu (EC) tái khẳng định cam kết hỗ trợ các quốc gia Tây Phi tăng cường quản lý nguồn lợi cá nổi nhỏ, trong bối cảnh tình trạng khai thác quá mức đang đe dọa nguồn lợi thủy sản, an ninh lương thực và sinh kế của cộng đồng ngư dân ven biển.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu kéo dài 96 ngày cho thấy protein từ vi khuẩn methanotrophic có thể thay thế 50% lượng bột cá trong khẩu phần ăn của cá tráp vàng mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn. Tuy nhiên, tỷ lệ thay thế cao hơn có thể làm giảm trọng lượng cá và ảnh hưởng đến khả năng chống chịu bệnh.
(vasep.com.vn) Trong 10 năm qua, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Nga sang Trung Quốc đã tăng hơn 2,5 lần, trong khi khối lượng giao dịch thực tế tăng khoảng 40%. Thông tin được ông Alexey Buglak, Chủ tịch Hiệp hội các nhà khai thác cá minh thái Nga (PCA), công bố tại diễn đàn “Fish for the Future”, do Hội đồng Quản lý biển (MSC) tổ chức trong khuôn khổ Triển lãm Thủy sản Quốc tế Trung Quốc 2026 (CFSE 2026).
(vasep.com.vn) Hải quân Hoàng gia New Zealand vừa phối hợp với Đơn vị Cảnh sát biển thuộc Lực lượng Cảnh sát Quần đảo Cook triển khai các hoạt động tuần tra, kiểm tra và giám sát nhằm ngăn chặn khai thác thủy sản bất hợp pháp tại khu vực Tây Thái Bình Dương.
(vasep.com.vn) Hiệp hội Các nhà chế biến mỡ và phụ phẩm động vật châu Âu (EFPRA) kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) điều chỉnh quy định, cho phép sử dụng rộng rãi hơn protein chế biến từ phụ phẩm động vật trong thức ăn chăn nuôi. Đề xuất được kỳ vọng mở thêm nguồn nguyên liệu thay thế bột cá, trong bối cảnh nguồn cung nguyên liệu biển chịu nhiều áp lực.
(vasep.com.vn) Phát biểu tại Hội nghị Thực phẩm và Protein 2026 do Seaberry Foods tổ chức ở Kochi, ông Ram Mohan, Giám đốc Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Thủy sản Ấn Độ (MPEDA), cho biết Ấn Độ hiện đứng thứ 7 thế giới, chiếm 4% thương mại thủy sản toàn cầu trị giá 218 tỷ USD.
(vasep.com.vn) Thị trường bacalhau (cá tuyết muối khô) của Bồ Đào Nha bước vào mùa tiêu thụ cao điểm cuối năm trong tình trạng thiếu hàng. Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), tháng 10/2026, Na Uy xuất sang Bồ Đào Nha lượng thủy sản trị giá 730 triệu NOK, giảm 15% so với cùng kỳ. Khối lượng clipfish giảm 29%, còn 2.296 tấn, và cá tuyết muối giảm 38%, còn 950 tấn.
(vasep.com.vn) Các nhà nghiên cứu thuộc Cơ quan Công nghiệp cơ bản và Phát triển vùng Tây Australia (DPIRD) đang phối hợp với ChemCentre sử dụng thiết bị huỳnh quang tia X (XRF) để phân tích thành phần nguyên tố trong vỏ ghẹ xanh.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn