Biến đổi khí hậu và những ảnh hưởng đối với ngành cá tra Việt Nam

Nguyên liệu 08:29 04/03/2025 Thu Hằng
(vasep.com.vn) Ngành nuôi trồng và XK cá tra đóng vai trò quan trọng trong kinh tế thủy sản Việt Nam, đặc biệt tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Tuy nhiên, sự xuất hiện của hiện tượng El Niño và biến đổi khí hậu đang đặt ra những thách thức lớn đối với ngành này.

El Niño và tác động đến giống cá tra

El Niño là hiện tượng khí hậu đặc trưng bởi sự ấm lên bất thường của nhiệt độ bề mặt nước biển ở khu vực trung tâm và đông Thái Bình Dương, gây ra những biến đổi thời tiết trên toàn cầu. Tại Việt Nam, El Niño thường dẫn đến tình trạng khô hạn và thiếu nước nghiêm trọng ở ĐBSCL. Thiếu nước ngọt không chỉ làm giảm diện tích nuôi trồng mà còn ảnh hưởng đến chất lượng nước, gia tăng nguy cơ dịch bệnh cho cá. Nhiệt độ nước tăng cao trong giai đoạn El Niño có thể gây stress cho cá, làm giảm tốc độ sinh trưởng và tăng tỷ lệ tử vong.

Tác động đến quá trình nuôi và sản xuất cá tra

Tại Việt Nam, El Niño thường dẫn đến tình trạng khô hạn và thiếu nước nghiêm trọng ở ĐBSCL. Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, El Niño có thể gây giảm lượng mưa từ 25-50% so với trung bình nhiều năm, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nước ngọt cho nuôi trồng thủy sản.

Cá tra là loài cá nước ngọt, phụ thuộc lớn vào nguồn nước sông Tiền và sông Hậu. Thiếu nước ngọt không chỉ làm giảm diện tích nuôi trồng mà còn ảnh hưởng đến chất lượng nước, gia tăng nguy cơ dịch bệnh cho cá. Ngoài ra, nhiệt độ nước tăng cao trong giai đoạn El Niño có thể gây stress cho cá, làm giảm tốc độ sinh trưởng và tăng tỷ lệ tử vong.

Tác động đến XK cá tra

Sản lượng cá tra giảm do ảnh hưởng của El Niño và biến đổi khí hậu dẫn đến nguồn cung không ổn định, ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng các hợp đồng XK. Chất lượng cá bị suy giảm do môi trường nuôi không đảm bảo cũng có thể làm giảm giá trị XK.

Biến đổi khí hậu và những thách thức dài hạn

Biến đổi khí hậu đang dẫn đến những thay đổi dài hạn về thời tiết và mực nước biển. ĐBSCL, vùng trọng điểm nuôi trồng cá tra, đang phải đối mặt với tình trạng xâm nhập mặn ngày càng nghiêm trọng. Theo Bộ NN&PTNT, trong mùa khô, xâm nhập mặn có thể lấn sâu vào nội địa từ 50-70 km, ảnh hưởng đến khoảng 40% diện tích ĐBSCL. Nước mặn xâm nhập làm giảm chất lượng nước, gây khó khăn cho việc nuôi cá tra, vốn yêu cầu môi trường nước ngọt.

Biến đổi khí hậu cũng làm gia tăng tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão, lũ lụt và hạn hán. Những biến động này gây khó khăn trong việc quản lý ao nuôi, tăng chi phí sản xuất và rủi ro cho người nuôi cá.

Giải pháp thích ứng từ kinh nghiệm của các nước khác

Để đối phó với những thách thức trên, nhiều quốc gia đã áp dụng các giải pháp thích ứng hiệu quả: Chuyển đổi mô hình nuôi trồng: Một số nước châu Âu đã áp dụng mô hình nuôi trồng thủy sản kết hợp với năng lượng tái tạo, như sử dụng năng lượng mặt trời và gió, giảm thiểu tác động môi trường và tăng hiệu quả kinh tế; Giám sát và dự báo: Nhật Bản sử dụng công nghệ IoT và AI để giám sát môi trường nước và dự báo dịch bệnh, giúp người nuôi kịp thời điều chỉnh hoạt động sản xuất.

El Niño và biến đổi khí hậu đang đặt ra những thách thức nghiêm trọng đối với toàn cầu, với mọi lĩnh vực, trong đó có ngành sản xuất và XK cá tra Việt Nam. Việc chủ động triển khai các giải pháp thích ứng và giảm thiểu tác động là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành trong tương lai.

bien doi khi hau ca tra viet nam

TIN MỚI CẬP NHẬT

Quảng bá tôm đạt hiệu quả cao, GSC mở rộng tiếp thị trực tiếp năm 2026

 |  06:06 30/01/2026

(vasep.com.vn) Hội đồng Tôm Toàn cầu (Global Shrimp Council – GSC) cho biết chiến dịch quảng bá tôm với thông điệp “protein hạnh phúc” trên mạng xã hội trong năm 2025 đã đạt kết quả vượt kỳ vọng, tạo nền tảng để tổ chức này mở rộng hoạt động tiếp thị trực tiếp đến người tiêu dùng trong năm 2026. Thông tin được ông Gabriel Luna, đồng sáng lập GSC, chia sẻ tại Hội nghị Thị trường Thủy sản Toàn cầu diễn ra ngày 20/1 tại Hollywood, bang Florida (Mỹ).

Mỹ: Đưa thủy sản ra khỏi quầy truyền thống để thúc đẩy doanh số

 |  06:04 30/01/2026

(vasep.com.vn) Doanh số thủy sản bán lẻ tăng nhẹ trong năm 2025, nhưng các chuyên gia cho rằng ngành hàng này vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng nếu thoát khỏi “giới hạn” của quầy hải sản truyền thống. Nội dung này được nhấn mạnh tại Hội nghị Thị trường Thủy sản Toàn cầu 2026, diễn ra từ ngày 18–22/1 tại Hollywood, bang Florida (Mỹ).

Ngành thủy sản Na Uy thận trọng trước nguy cơ Mỹ áp thêm thuế

 |  06:03 30/01/2026

(vasep.com.vn) Mỹ đang nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất đối với xuất khẩu thủy sản của Na Uy, song ngành này hiện theo dõi sát sao khả năng Tổng thống Mỹ Donald Trump thực hiện các đe dọa áp thuế mới đối với hàng hóa Na Uy.

Nissui ra mắt 3 món hải sản mới, đáp ứng nhu cầu bữa ăn tiện lợi tại Nhật Bản

 |  06:01 30/01/2026

(vasep.com.vn) Tập đoàn Nissui (Trụ sở tại quận Minato, Tokyo; Chủ tịch kiêm CEO Akira Tanaka) thông báo sẽ ra mắt ba sản phẩm mới trong dòng thực phẩm đông lạnh “Today’s Side Dish” từ ngày 1/3. Các sản phẩm gồm: Cá thu nướng muối dùng lò vi sóng, Cá sawara nướng vị Saikyo kiểu Kyoto, và Cá nục chiên sốt mơ và lá tía tô. Cả ba đều được thiết kế cho tiêu dùng tại gia và chỉ cần hâm nóng bằng lò vi sóng.

Morocco tạm ngừng xuất khẩu cá mòi đông lạnh từ tháng 2/2026 để bảo đảm an ninh lương thực

 |  06:06 29/01/2026

(vasep.com.vn) Chính phủ Morocco vừa thông báo quyết định tạm ngừng toàn bộ hoạt động xuất khẩu cá mòi (sardine) đông lạnh kể từ ngày 1/2/2026, trong một động thái hiếm thấy nhằm bảo đảm an ninh lương thực và bình ổn giá cho người tiêu dùng trong nước. Thông tin được bà Zakia Driouich, Quốc vụ khanh phụ trách nghề cá biển thuộc Bộ Nông nghiệp Morocco, công bố trước Quốc hội trong tuần này.

Cắt giảm ngân sách Mỹ đe dọa chương trình Argo – trụ cột quan trọng của nghiên cứu khí hậu toàn cầu

 |  06:05 29/01/2026

(vasep.com.vn) Các kế hoạch cắt giảm ngân sách của Mỹ đang đặt chương trình quan trắc đại dương Argo vào tình thế rủi ro, đe dọa một trong những hệ thống nghiên cứu khí hậu và đại dương quan trọng nhất thế giới. Argo là mạng lưới gồm khoảng 4.000 phao tự hành hoạt động âm thầm trên khắp các đại dương, liên tục đo nhiệt độ, độ mặn, áp suất, oxy và các chỉ số sinh học dưới mặt nước.

Giá tôm hùm sống tại Nova Scotia (Canada) lập đỉnh do nguồn cung khan hiếm

 |  06:03 29/01/2026

(vasep.com.vn) Giá tôm hùm sống tại bến cảng ở Nova Scotia, miền nam Canada, đang tăng vọt và đạt mức cao kỷ lục trong mùa khai thác hiện nay. Theo nguồn tin trong ngành, tính đến ngày 20/1, tại các khu vực đánh bắt 33 và 34 (LFA 33 và 34), giá tôm hùm vỏ cứng sống tại bến cảng đã lên tới 14,50 CAD/pound (khoảng 10,49 USD). Mức giá này tăng khoảng 38% so với 10,50 CAD chỉ một tuần trước đó và cao hơn tới 81% so với mức 8,00 CAD vào đầu mùa khai thác cuối tháng 11 năm ngoái.

Xuất khẩu cá ngừ Thái Lan giảm 2%, Việt Nam đứng trước phép thử 2026

 |  06:00 29/01/2026

(vasep.com.vn) 11 tháng đầu năm 2025, XK cá ngừ của Thái Lan đạt hơn 2,3 tỷ USD, giảm 2% so với cùng kỳ năm 2024. Thái Lan tiếp tục giữ vị thế trung tâm chế biến – xuất khẩu cá ngừ (đặc biệt là cá ngừ đóng hộp/đóng túi) nhờ năng lực chế biến quy mô lớn, hệ sinh thái nguyên liệu, logistics ổn định và sự dẫn dắt của các tập đoàn như Thai Union.

BioMar định hướng tăng trưởng đến năm 2026: Đổi mới thức ăn tôm, nguyên liệu bền vững và số hóa

 |  06:06 28/01/2026

(vasep.com.vn) Tập đoàn BioMar dự báo triển vọng tăng trưởng tích cực trong năm 2026, với động lực chính đến từ phân khúc tôm, chiến lược sử dụng nguyên liệu bền vững và tăng cường đầu tư cho nghiên cứu – phát triển (R&D). Doanh nghiệp cho biết các yếu tố này sẽ đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất và khả năng cạnh tranh của thức ăn thủy sản trong bối cảnh thị trường toàn cầu nhiều biến động.

Philippines cải thiện thứ hạng trong chỉ số chống đánh bắt cá bất hợp pháp

 |  06:03 28/01/2026

(vasep.com.vn) Theo Cục Thủy sản và Tài nguyên Thủy sinh (DA-BFAR) thuộc Bộ Nông nghiệp Philippines, điểm số và thứ hạng của nước này trong Chỉ số đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) của Sáng kiến toàn cầu chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia (GIA).

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC