Hoạt động đánh bắt IUU không chỉ là vấn đề môi trường mà còn là thách thức kinh tế và nhân đạo. Các ước tính cho thấy tội phạm này gây thiệt hại hàng tỷ USD mỗi năm cho các quốc gia Đông Nam Á và thường gắn liền với các tội phạm xuyên biên giới khác như buôn người, lao động cưỡng bức hay buôn lậu vũ khí và ma túy. Tính chất ngầm của hoạt động này không chỉ làm suy giảm đa dạng sinh học biển mà còn phá vỡ hệ sinh thái san hô và cản trở nỗ lực quản lý nghề cá bền vững.
Theo ông David Power, Giám đốc cấp cao của Cơ quan Quản lý Nghề cá Australia (AFMA), chương trình hỗ trợ mới tập trung vào ba lĩnh vực: giám sát nâng cao, phát hiện “tàu tắt tín hiệu” và đào tạo thực thi pháp luật. Australia đang triển khai hệ thống giám sát tàu cá (VMS) cùng nền tảng giám sát hàng hải dựa trên vệ tinh để theo dõi hoạt động đánh bắt theo thời gian thực. Thông qua Sáng kiến Nhận thức Vùng biển Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương (IPMDA) thuộc nhóm Quad, Australia mở rộng việc sử dụng công nghệ phát hiện tần số vô tuyến và tín hiệu quang học, giúp xác định sớm các tàu hoạt động không phát tín hiệu định vị và phối hợp ứng phó nhanh hơn.
Song song đó, AFMA đang tổ chức các khóa đào tạo cho cán bộ thủy sản của Malaysia và các nước ASEAN, tập trung vào kiểm soát rủi ro, thanh tra tại cảng và giám sát nghề cá khu vực (MCS). Theo ông Power, năng lực này giúp các cơ quan chức năng xác định hành vi đáng ngờ và tăng cường hiệu quả thực thi.
Thông qua Chương trình chống đánh bắt IUU Đông Nam Á, Australia tài trợ các khóa huấn luyện chung cho lực lượng thực thi của Malaysia, Việt Nam, Indonesia, Thái Lan và Philippines, kết hợp giữa đào tạo lý thuyết và thực hành trên biển. Chương trình cũng thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ trong lĩnh vực quản lý nghề cá và ghi nhận vai trò của tri thức bản địa trong quản lý hệ sinh thái.
Các nỗ lực này nằm trong khuôn khổ Kế hoạch Hành động Khu vực chống IUU (RPOA-IUU), được 11 quốc gia, bao gồm Australia, Malaysia, Indonesia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam, thông qua từ năm 2007. Dù hoạt động của các tàu đánh bắt quy mô lớn đã giảm nhờ khung pháp lý chặt chẽ, khu vực hiện phải đối mặt với áp lực từ các tàu nhỏ do suy giảm nguồn cá và biến đổi khí hậu.
Ông Power khẳng định Malaysia đang ở vị thế thuận lợi để thúc đẩy hợp tác khu vực về chia sẻ dữ liệu, giám sát nghề cá và thanh tra cảng. “Đánh bắt bất hợp pháp là thách thức chung, và chỉ thông qua hợp tác, các quốc gia mới có thể bảo vệ nguồn tài nguyên biển, đảm bảo an ninh lương thực và tuân thủ luật pháp hàng hải quốc tế,” ông nhấn mạnh.
(vasep.com.vn) Những ngày cuối tháng 2 và đầu tháng 3/2026 chứng kiến bước leo thang nghiêm trọng của xung đột quanh trục Iran – Israel, có yếu tố can dự của Mỹ. Chỉ trong vài ngày, căng thẳng quân sự đã nhanh chóng chuyển hóa thành cú sốc vận tải và bảo hiểm hàng hải tại Trung Đông – khu vực giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong lưu thông năng lượng và hàng hóa toàn cầu. Đối với ngành thủy sản, tác động không chỉ dừng ở chi phí vận chuyển tăng cao mà còn là nguy cơ đứt gãy chuỗi lạnh, thiếu nguồn cung cục bộ và biến động giá theo từng phân khúc sản phẩm.
Căng thẳng bùng phát tại khu vực Trung Đông sau các cuộc không kích của Mỹ, Israel và phản ứng đáp trả từ phía Iran đã tác động nghiêm trọng tới nền kinh tế toàn cầu.
(vasep.com.vn) Các quốc gia thành viên của Cơ quan Liên chính phủ về Phát triển (IGAD) đã bày tỏ lo ngại về tình trạng đánh bắt cá bất hợp pháp, không báo cáo và không được kiểm soát đang diễn ra, tiếp tục đe dọa đa dạng sinh học dưới nước và hệ sinh thái biển trên toàn khu vực.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu của Đại học Stirling cho thấy việc thay thế nguyên liệu biển bằng thành phần có nguồn gốc thực vật trong thức ăn nuôi thủy sản đã giúp giảm phụ thuộc vào nguồn cá tự nhiên, nhưng đồng thời làm gia tăng đáng kể phát thải và áp lực lên đất đai, nguồn nước.
(vasep.com.vn) Nhật Bản đang lên kế hoạch tăng mạnh hạn ngạch khai thác mực bay Nhật Bản (Todarodes pacificus) trong năm tài khóa 2026 (bắt đầu từ tháng 4/2026), với tổng sản lượng cho phép (TAC) đề xuất đạt 68.400 tấn. Mức này cao gấp 3,6 lần hạn ngạch ban đầu của năm 2025 và gấp khoảng 2,5 lần mức điều chỉnh cuối cùng của năm trước.
(vasep.com.vn) Tập đoàn nuôi trồng thủy sản Đan Mạch BioMar vừa hoàn tất việc mua lại phần vốn còn lại tại công ty con BioMar Ecuador, qua đó chính thức nắm toàn quyền kiểm soát đơn vị này. Thương vụ khép lại mô hình liên doanh với gia đình Laneck từ năm 2019 và thể hiện chiến lược tăng cường hiện diện tại thị trường thức ăn tôm đang tăng trưởng nhanh.
(vasep.com.vn) Paraguay vừa ban hành luật mới có thể mở đường cho hoạt động nuôi cá rô phi tại hồ chứa của đập thủy điện Itaipu – một trong những công trình thủy điện lớn nhất thế giới. Luật được Tổng thống Santiago Peña ký ban hành đã gỡ bỏ các rào cản pháp lý vốn ngăn cấm sản xuất cá rô phi ở phần hồ thuộc lãnh thổ Paraguay suốt hơn 20 năm qua.
(vasep.com.vn) Cá minh thái đang củng cố vai trò là sản phẩm nền tảng và động lực tăng trưởng của thị trường thủy sản Nga. Nhận định này được đưa ra tại phiên kết nối kinh doanh do Hiệp hội Khai thác cá minh thái tổ chức, với sự tham dự của các doanh nghiệp trong toàn chuỗi cung ứng, từ khai thác, chế biến đến bán lẻ và thương mại điện tử. Các bên tập trung phân tích sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng và những phân khúc đang tăng trưởng nhanh.
(vasep.com.vn) Ngành tôm Indonesia khép lại năm 2025 với sự phục hồi mạnh vào cuối năm sau nhiều biến động tại thị trường Mỹ. Tổng sản lượng xuất khẩu đạt khoảng 201.113 tấn, gần tương đương năm 2024, nhưng giá trị tăng 11% lên 1,78 tỷ USD nhờ giá bán cải thiện và xu hướng đẩy mạnh sản phẩm chế biến giá trị gia tăng.
(vasep.com.vn) Vụ khai thác cá cơm thứ hai tại khu vực trung – bắc Peru đã khép lại với sản lượng đạt gần 100% hạn ngạch 1,63 triệu tấn. Tổ chức bột cá và dầu cá thế giới (IFFO) đánh giá đây là tín hiệu tích cực cho nguồn cung nguyên liệu bột cá và dầu cá trên thị trường thế giới.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
