Cú sốc thị trường xuất khẩu và bước ngoặt chiến lược
Việc Mỹ triển khai các biện pháp thuế quan đã tạo ra những cú sốc lan rộng trên thị trường Ấn Độ, trong đó ngành thủy sản - lĩnh vực xuất khẩu chủ lực sang Mỹ, Trung Quốc và nhiều quốc gia châu Âu - chịu ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng. Trong suốt nhiều tháng, người nuôi tôm rơi vào trạng thái bất định kéo dài. Tuy nhiên, việc đưa tôm sú trở lại và xúc tiến mạnh mẽ loài này như một mặt hàng xuất khẩu thay thế đã thay đổi cục diện ngành.
Theo các số liệu gần đây, xu hướng chuyển dịch này đang diễn ra trên diện rộng: hơn 50% số hộ nuôi tôm tại bang Andhra Pradesh - trung tâm nuôi trồng thủy sản của Ấn Độ - được ghi nhận đã chuyển sang mô hình nuôi tôm sú.
Minh chứng phục hồi từ người nuôi
Sự trở lại của tôm sú phản ánh rõ nét qua thực tế sản xuất tại từng hộ nuôi. Đơn cử trường hợp của ông Subba Naidu từ quận Prakasam (bang Andhra Pradesh) - người từng chịu áp lực lớn từ các biện pháp thuế quan và đã cân nhắc việc rút lui khỏi nghề nuôi tôm. Hiện nay, ông là một trong số nhiều nông dân đã chuyển đổi hoàn toàn từ tôm thẻ chân trắng sang nuôi tôm sú trên diện tích 45 mẫu Anh, cho thấy niềm tin mới mà loài thủy sản này đang mang lại đến người nuôi.
Màn “tái xuất” của tôm sú
Thị trường nuôi trồng thủy sản hiện trở nên sôi động trước thông tin về sự trở lại ấn tượng của tôm sú. Dù loài này từng ghi nhận một đợt tăng trưởng đáng chú ý vào năm 2022 nhưng đà bứt phá thực sự đang hiện rõ nét ở thời điểm hiện tại. Trong giai đoạn 2023–2024, nhu cầu thị trường đối với tôm sú đã ghi nhận mức tăng trưởng đột biến lên tới 25%.
Loài tôm sú bản địa của Ấn Độ hiện được xem là lời giải chiến lược của quốc gia này trước các đối thủ quốc tế đáng gờm, đặc biệt là Ecuador. Theo Tiến sĩ Manoj Sharma - chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực tôm - Ecuador có lợi thế cạnh tranh vượt trội khi có khả năng cung ứng tôm ở hầu hết các kích cỡ và trọng lượng với mức giá thấp hơn ít nhất 1 USD/đơn vị so với các quốc gia xuất khẩu khác. Áp lực giá này từng khiến xuất khẩu tôm thẻ chân trắng của Ấn Độ suy giảm sức cạnh tranh trong những năm gần đây.
Lợi thế chất lượng và yếu tố bản địa
TS. Manoj Sharma cũng nhấn mạnh trong bối cảnh lịch sử của ngành, tôm sú từng là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Ấn Độ trước năm 2010 đến khi làn sóng thâm nhập thị trường thần tốc tôm thẻ chân trắng diễn ra dẫn đến sự suy giảm vai trò của tôm sú trong cơ cấu xuất khẩu.
Là bản địa đặc hữu của khu vực châu Á và có nguồn gốc từ Ấn Độ, tôm sú sở hữu một lợi thế cạnh tranh then chốt: hương vị. Được “bồi đắp” bởi điều kiện thổ nhưỡng và nguồn nước của Ấn Độ, thịt tôm sú có hương vị đặc trưng, trở thành lựa chọn ưu tiên, thậm chí vượt trội so với sản phẩm từ các đối thủ xuất khẩu Châu Á khác. Lợi thế tuyệt đối về chất lượng này được xem là động lực cốt lõi thúc đẩy nhu cầu tăng 25% trong giai đoạn 2023-2024, đồng thời là mũi nhọn chiến lược để Ấn Độ khôi phục vị thế trong cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt của thương mại thủy sản toàn cầu.
(vasep.com.vn) Ngày 8/5/2026, tại TP.HCM, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng và Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng chủ trì “Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản, bảo đảm mục tiêu tăng trưởng XK năm 2026” nhằm tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn, giữ vững đà tăng trưởng và hoàn thành mục tiêu kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt trên 74,2 tỷ USD trong năm 2026.
(vasep.com.vn) Hiệp định về trợ cấp thủy sản (AFS) của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) có hiệu lực vào ngày 15/9/2025. Tính đến Hội nghị Bộ trưởng WTO lần thứ 14 được tổ chức tại Yaoundé, Cameroon, vào tháng 3/2026, 26 thành viên châu Phi của WTO đã chấp nhận Hiệp định, bao gồm 8 quốc gia không có bờ biển. Với tầm quan trọng của nghề đánh bắt cá biển đối với an ninh lương thực và nền kinh tế của châu Phi, việc thực hiện AFS có thể hỗ trợ đáng kể các kết quả phát triển bền vững trên khắp lục địa.
(vasep.com.vn) Chính phủ Philippines đang xem xét các biện pháp nhằm ổn định nguồn cung thủy sản trong nước và hỗ trợ ngành khai thác cá, trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao gây áp lực lớn lên hoạt động sản xuất và đe dọa khả năng cung ứng thực phẩm thiết yếu như cá mòi đóng hộp.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu mới cho thấy việc kết hợp áp suất siêu cao (UHP) với xử lý nhiệt nhẹ có thể cải thiện đáng kể chất lượng sản phẩm surimi cá ngừ. Thử nghiệm chỉ ra rằng công nghệ này giúp thay đổi cấu trúc protein, từ đó nâng cao độ bền gel, khả năng giữ nước và tính đồng nhất của sản phẩm.
(vasep.com.vn) Báo cáo Xu hướng Thủy sản 2026 của Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC) cho thấy Trung Quốc đang nổi lên như thị trường tiêu thụ thủy sản giá trị cao năng động nhất thế giới, nhờ đô thị hóa nhanh, tầng lớp trung lưu gia tăng và sự quan tâm lớn đến an toàn thực phẩm.
(vasep.com.vn) Dù người tiêu dùng Mỹ ngày càng quan tâm đến nguồn protein lành mạnh và Dietary Guidelines for Americans (Hướng dẫn Dinh dưỡng cho người Mỹ) khuyến nghị tăng tiêu thụ thủy sản, giá cả – dù là thực tế hay cảm nhận – vẫn là rào cản lớn.
(vasep.com.vn) Xung đột giữa Mỹ và Iran đang tác động tiêu cực đến nhu cầu tôm hùm, theo ông Stewart Lamont, đại diện công ty xuất khẩu Tangier Lobster tại Canada. Dù hoạt động giao hàng sang Trung Đông vẫn diễn ra, đặc biệt cho nhóm khách hàng HORECA, nhưng lượng mua đã giảm đáng kể.
(vasep.com.vn) Nhu cầu thực phẩm đông lạnh tại Nhật Bản đã đạt mức cao chưa từng có trong năm 2025 khi tổng tiêu thụ lần đầu vượt 3 triệu tấn, theo Hiệp hội Thực phẩm Đông lạnh Nhật Bản. Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong thói quen ăn uống, chịu tác động từ lạm phát, già hóa dân số và nhu cầu tiện lợi.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu quy mô thương mại tại Ý cho thấy protein từ côn trùng có thể thay thế đáng kể bột cá trong nuôi trồng thủy sản mà không ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất. Thử nghiệm được thực hiện tại Sardinia trên khoảng 60.000 cá tráp vàng trong 25 tuần, cho thấy có thể thay thế tới 35% nguồn protein động vật bằng bột ruồi lính đen mà vẫn duy trì tăng trưởng và tỷ lệ sống ổn định.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
