Ấn Độ phục hồi ngành tôm sú

Cú sốc thị trường xuất khẩu và bước ngoặt chiến lược

Việc Mỹ triển khai các biện pháp thuế quan đã tạo ra những cú sốc lan rộng trên thị trường Ấn Độ, trong đó ngành thủy sản - lĩnh vực xuất khẩu chủ lực sang Mỹ, Trung Quốc và nhiều quốc gia châu Âu - chịu ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng. Trong suốt nhiều tháng, người nuôi tôm rơi vào trạng thái bất định kéo dài. Tuy nhiên, việc đưa tôm sú trở lại và xúc tiến mạnh mẽ loài này như một mặt hàng xuất khẩu thay thế đã thay đổi cục diện ngành.

Theo các số liệu gần đây, xu hướng chuyển dịch này đang diễn ra trên diện rộng: hơn 50% số hộ nuôi tôm tại bang Andhra Pradesh - trung tâm nuôi trồng thủy sản của Ấn Độ - được ghi nhận đã chuyển sang mô hình nuôi tôm sú.

Minh chứng phục hồi từ người nuôi

Sự trở lại của tôm sú phản ánh rõ nét qua thực tế sản xuất tại  từng hộ nuôi. Đơn cử trường hợp của ông Subba Naidu từ quận Prakasam (bang Andhra Pradesh) - người từng chịu áp lực lớn từ các biện pháp thuế quan và đã cân nhắc việc rút lui khỏi nghề nuôi tôm. Hiện nay, ông là một trong số nhiều nông dân đã chuyển đổi hoàn toàn từ tôm thẻ chân trắng sang nuôi tôm sú trên diện tích 45 mẫu Anh, cho thấy niềm tin mới mà loài thủy sản này đang mang lại đến người nuôi.

Màn “tái xuất” của tôm sú

Thị trường nuôi trồng thủy sản hiện trở nên sôi động trước thông tin về sự trở lại ấn tượng của tôm sú. Dù loài này từng ghi nhận một đợt tăng trưởng đáng chú ý vào năm 2022 nhưng đà bứt phá thực sự đang hiện rõ nét ở thời điểm hiện tại. Trong giai đoạn 2023–2024, nhu cầu thị trường đối với tôm sú đã ghi nhận mức tăng trưởng đột biến lên tới 25%.

Loài tôm sú bản địa của Ấn Độ hiện được xem là lời giải chiến lược của quốc gia này trước các đối thủ quốc tế đáng gờm, đặc biệt là Ecuador. Theo Tiến sĩ Manoj Sharma - chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực tôm - Ecuador có lợi thế cạnh tranh vượt trội khi có khả năng cung ứng tôm ở hầu hết các kích cỡ và trọng lượng với mức giá thấp hơn ít nhất 1 USD/đơn vị so với các quốc gia xuất khẩu khác. Áp lực giá này từng khiến xuất khẩu tôm thẻ chân trắng của Ấn Độ suy giảm sức cạnh tranh trong những năm gần đây.

Lợi thế chất lượng và yếu tố bản địa

TS. Manoj Sharma cũng nhấn mạnh trong bối cảnh lịch sử của ngành, tôm sú từng là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Ấn Độ trước năm 2010 đến khi làn sóng thâm nhập thị trường thần tốc tôm thẻ chân trắng diễn ra dẫn đến sự suy giảm vai trò của tôm sú trong cơ cấu xuất khẩu.

Là bản địa đặc hữu của khu vực châu Á và có nguồn gốc từ Ấn Độ, tôm sú sở hữu một lợi thế cạnh tranh then chốt: hương vị. Được “bồi đắp” bởi điều kiện thổ nhưỡng và nguồn nước của Ấn Độ, thịt tôm sú có hương vị đặc trưng, trở thành lựa chọn ưu tiên, thậm chí vượt trội so với sản phẩm từ các đối thủ xuất khẩu Châu Á khác. Lợi thế tuyệt đối về chất lượng này được xem là động lực cốt lõi thúc đẩy nhu cầu tăng 25% trong giai đoạn 2023-2024, đồng thời là mũi nhọn chiến lược để Ấn Độ khôi phục vị thế trong cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt của thương mại thủy sản toàn cầu.