Cú sốc thị trường xuất khẩu và bước ngoặt chiến lược
Việc Mỹ triển khai các biện pháp thuế quan đã tạo ra những cú sốc lan rộng trên thị trường Ấn Độ, trong đó ngành thủy sản - lĩnh vực xuất khẩu chủ lực sang Mỹ, Trung Quốc và nhiều quốc gia châu Âu - chịu ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng. Trong suốt nhiều tháng, người nuôi tôm rơi vào trạng thái bất định kéo dài. Tuy nhiên, việc đưa tôm sú trở lại và xúc tiến mạnh mẽ loài này như một mặt hàng xuất khẩu thay thế đã thay đổi cục diện ngành.
Theo các số liệu gần đây, xu hướng chuyển dịch này đang diễn ra trên diện rộng: hơn 50% số hộ nuôi tôm tại bang Andhra Pradesh - trung tâm nuôi trồng thủy sản của Ấn Độ - được ghi nhận đã chuyển sang mô hình nuôi tôm sú.
Minh chứng phục hồi từ người nuôi
Sự trở lại của tôm sú phản ánh rõ nét qua thực tế sản xuất tại từng hộ nuôi. Đơn cử trường hợp của ông Subba Naidu từ quận Prakasam (bang Andhra Pradesh) - người từng chịu áp lực lớn từ các biện pháp thuế quan và đã cân nhắc việc rút lui khỏi nghề nuôi tôm. Hiện nay, ông là một trong số nhiều nông dân đã chuyển đổi hoàn toàn từ tôm thẻ chân trắng sang nuôi tôm sú trên diện tích 45 mẫu Anh, cho thấy niềm tin mới mà loài thủy sản này đang mang lại đến người nuôi.
Màn “tái xuất” của tôm sú
Thị trường nuôi trồng thủy sản hiện trở nên sôi động trước thông tin về sự trở lại ấn tượng của tôm sú. Dù loài này từng ghi nhận một đợt tăng trưởng đáng chú ý vào năm 2022 nhưng đà bứt phá thực sự đang hiện rõ nét ở thời điểm hiện tại. Trong giai đoạn 2023–2024, nhu cầu thị trường đối với tôm sú đã ghi nhận mức tăng trưởng đột biến lên tới 25%.
Loài tôm sú bản địa của Ấn Độ hiện được xem là lời giải chiến lược của quốc gia này trước các đối thủ quốc tế đáng gờm, đặc biệt là Ecuador. Theo Tiến sĩ Manoj Sharma - chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực tôm - Ecuador có lợi thế cạnh tranh vượt trội khi có khả năng cung ứng tôm ở hầu hết các kích cỡ và trọng lượng với mức giá thấp hơn ít nhất 1 USD/đơn vị so với các quốc gia xuất khẩu khác. Áp lực giá này từng khiến xuất khẩu tôm thẻ chân trắng của Ấn Độ suy giảm sức cạnh tranh trong những năm gần đây.
Lợi thế chất lượng và yếu tố bản địa
TS. Manoj Sharma cũng nhấn mạnh trong bối cảnh lịch sử của ngành, tôm sú từng là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Ấn Độ trước năm 2010 đến khi làn sóng thâm nhập thị trường thần tốc tôm thẻ chân trắng diễn ra dẫn đến sự suy giảm vai trò của tôm sú trong cơ cấu xuất khẩu.
Là bản địa đặc hữu của khu vực châu Á và có nguồn gốc từ Ấn Độ, tôm sú sở hữu một lợi thế cạnh tranh then chốt: hương vị. Được “bồi đắp” bởi điều kiện thổ nhưỡng và nguồn nước của Ấn Độ, thịt tôm sú có hương vị đặc trưng, trở thành lựa chọn ưu tiên, thậm chí vượt trội so với sản phẩm từ các đối thủ xuất khẩu Châu Á khác. Lợi thế tuyệt đối về chất lượng này được xem là động lực cốt lõi thúc đẩy nhu cầu tăng 25% trong giai đoạn 2023-2024, đồng thời là mũi nhọn chiến lược để Ấn Độ khôi phục vị thế trong cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt của thương mại thủy sản toàn cầu.
(vasep.com.vn) Theo Fukushima Maruko, doanh nghiệp kinh doanh thủy sản tại thành phố Fukushima, giá surimi trong năm 2026 đã tăng khoảng 10–20% do tác động của giá dầu thô tăng cao. Surimi là nguyên liệu được sử dụng để sản xuất nhiều sản phẩm thủy sản chế biến, trong đó có kamaboko và datemaki, những thực phẩm phổ biến trong mâm cỗ năm mới của Nhật Bản.
(vasep.com.vn) Cơ sở nuôi nhuyễn thể Bendito Mar tại vịnh Magdalena, bang Baja California Sur, đã trở thành trang trại đầu tiên của Mexico tham gia Chương trình Cải thiện Nuôi trồng thủy sản của Hội đồng Quản lý Nuôi trồng thủy sản (ASC), mở ra lộ trình từng bước hướng tới thực hành nuôi có trách nhiệm và khả năng đạt chứng nhận ASC trong tương lai.
(vasep.com.vn) Dầu cá là nguyên liệu quan trọng trong thức ăn thủy sản nhưng nguồn cung hạn chế, giá thành cao và áp lực môi trường đang thúc đẩy ngành công nghiệp tìm kiếm nguyên liệu thay thế. Một nghiên cứu mới đây chứng minh rằng dầu este etyl axit béo (FAEE) - phụ phẩm từ quá trình sản xuất Omega-3 - có thể thay thế hoàn toàn dầu cá trong khẩu phần ăn của cá vược châu Âu mà không ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng hay tiêu hóa.
(vasep.com.vn) Trung Quốc và Mỹ đang thúc đẩy một khuôn khổ cắt giảm thuế đối với khoảng 60 tỷ USD hàng hóa, trong đó thủy sản nằm trong nhóm sản phẩm Mỹ được Trung Quốc đề xuất áp dụng mức thuế ưu đãi hơn.
(vasep.com.vn) Diễn đàn Nông nghiệp Thế giới, với đóng góp chuyên môn của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) và Hội đồng Nghiên cứu Nông nghiệp Ấn Độ (ICAR), vừa công bố báo cáo Kinh tế xanh đang lên: Đại dương, nuôi trồng thủy sản và tương lai của an ninh lương thực, kêu gọi tăng đầu tư, nghiên cứu và vai trò chủ động hơn của Chính phủ trong phát triển kinh tế xanh, kinh tế biển.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 6/10 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý sau kỳ nghỉ Quốc khánh tại Trung Quốc, với giá cá hồi và tôm Ecuador điều chỉnh giảm. Nguồn cung cá thịt trắng tại Mỹ tiếp tục ở mức thấp, trong khi Na Uy ghi nhận lượng cá hồi xuất khẩu tháng 9 cao kỷ lục. Tại châu Á, Nhật Bản đối mặt nguy cơ thiếu nguồn cá thu Na Uy, còn Trung Quốc đẩy mạnh đầu tư vào thức ăn và nuôi biển công nghiệp. Bên cạnh đó, chi phí logistics của Nga tăng mạnh và các yêu cầu mới về phúc lợi thủy sản tại Anh tiếp tục đáng chú ý.
(vasep.com.vn) Nghị định thư về Hiệp định Đối tác Nghề cá Bền vững (SFPA) giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mauritania sẽ hết hạn vào ngày 14/11/2026, trong khi đàm phán gia hạn vẫn chưa hoàn tất. Ngày 24/9, người phát ngôn Ủy ban châu Âu cho biết vòng đàm phán thứ tư đã diễn ra vào tháng 6 và EU đang phối hợp với Mauritania nhằm sớm đạt được thỏa thuận mới.
(vasep.com.vn) Việc gia hạn kéo dài thời hạn chỉ định Đại học bang Mississippi (MSU) là Trung tâm Tham chiếu của FAO về kháng kháng sinh và an toàn sinh học trong nuôi trồng thủy sản đến tháng 10/2031.
(vasep.com.vn) 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu chả cá và surimi của Việt Nam đạt gần tương đương cùng kỳ năm 2025. Sau những tháng đầu năm sụt giảm, xuất khẩu đã cải thiện từ tháng 6 và đạt mức cao trong tháng 8. Tuy nhiên, sự phục hồi chưa đồng đều khi các thị trường lớn diễn biến trái chiều, trong đó Trung Quốc, Nhật Bản, Malaysia, Mỹ và Đài Loan tăng khá, trong khi Hàn Quốc, Indonesia và một số thị trường châu Âu giảm.
(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản châu Âu đang chứng kiến sự thay đổi rõ rệt trong hành vi tiêu dùng, khi yếu tố tiện lợi, giá cả và khả năng cung ứng ổn định ngày càng ảnh hưởng lớn đến quyết định mua hàng. Theo báo cáo mới của EUMOFA, tiêu thụ thủy sản bình quân đầu người tại EU giảm xuống 22,9 kg năm 2023, mức thấp nhất trong khoảng một thập kỷ; tổng lượng tiêu thụ giảm 21% so với năm 2014, xuống 10,25 triệu tấn.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
