8 Hiệp hội đề xuất giảm tỉ lệ đóng bảo hiểm xã hội

Về tỷ lệ đóng và tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc

Theo dự thảo Luật BHXH sửa đổi, tiền lương tính đóng BHXH theo phương án 1 là tiền lương tháng bao gồm mức lương và phụ cấp lương, các khoản bổ sung khác xác định được mức tiền cụ thể cùng với mức lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật lao động (giữ như Luật BHXH 2014).

Phương án 2, tiền lương tính đóng gồm mức lương và phụ cấp lương, các khoản bổ sung khác theo quy định (trừ tiền thưởng, hỗ trợ hoặc trợ cấp ngoài công việc).

Theo các Hiệp hội, nếu chọn phương án 1, NLĐ và DN sẽ bớt áp lực đóng BHXH. Song điều này làm mất tính đồng bộ của chính sách, bất bình đẳng giữa các DN, tăng khoảng cách thu nhập khi đi làm và về hưu của NLĐ tại các DN. Trong khi đó, phương án 2 có tỉ lệ đóng BHXH cao sẽ tạo áp lực cho DN, giảm sức cạnh tranh và NLĐ sẽ giảm thu nhập.

Bên cạnh đó, so với một số nước trong khu vực như: Malaysia, Philippines, Indonesia... thì mức đóng BHXH vào quỹ hưu trí, tử tuất, ốm đau - thai sản tại Việt Nam hiện quá cao (tổng 25%: NLĐ đóng 8% và DN đóng 17%). Do đó, cả 8 Hiệp hội, ngành hàng đề xuất 2 phương án giảm tỉ lệ đóng BHXH. Cụ thể, phương án 1 là giảm tỉ lệ đóng của NLĐ còn 5%, DN đóng 15% và sàn đóng BHXH sẽ không dựa vào mức lương, phụ cấp và các khoản bổ sung khác mà căn cứ đóng trên 70% tổng thu nhập thực tế của NLĐ. Với phương án 2, các Hiệp hội đề xuất NLĐ đóng 4%, DN đóng 12% và mức đóng dựa trên thu nhập thực tế (trừ các khoản không mang tính chất lương). Theo tính toán, sàn đóng này chiếm khoảng 90% thu nhập thực tế của người lao động. Nguồn thu bảo hiểm xã hội không giảm trong khi thu nhập đi làm và lương hưu của người lao động không chênh lệch quá lớn…

Về điều kiện hưởng chế độ lương hưu cho NLĐ

Các Hiệp hội kiến nghị bổ sung quy định điều kiện hưởng lương hưu cho người lao động, nam 60 tuổi, nữ 55 tuổi đã đóng bảo hiểm xã hội đủ 15 năm trở lên được hưởng lương hưu sớm theo nguyện vọng.

Lý giải về đề xuất trên đó là đa số lao động hiện nay làm việc chân tay, nhiều người tham gia đóng bảo hiểm sớm, đóng thời gian dài với mức cao. Đến độ tuổi ngoài 55, sức khỏe giảm sút, khó đáp ứng công việc và dễ bị đào thải. Nếu phải chờ đến tuổi nghỉ hưu theo quy định nam 62, nữ 60, người lao động khó đảm bảo cuộc sống; còn xin về hưu trước tuổi, họ lại bị trừ 2% cho mỗi năm nghỉ sớm. Việc cho phép lao động được chọn thời gian nghỉ hưu sớm cũng là trao cơ hội việc làm cho người trẻ.

Về chế độ thanh toán BHXH 1 lần

Về chế độ BHXH một lần, các Hiệp hội đề xuất cho người lao động sau 12 tháng không đóng bảo hiểm xã hội, chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội thì được giải quyết tối đa 50% tổng thời gian đóng vào Quỹ hưu trí tử tuất. Thời gian còn lại được bảo lưu (cho đến tuổi nghỉ hưu) và mức hưởng phải được ghi rõ tại thời điểm thanh toán bảo hiểm một lần để người lao động nắm bắt.

Các DN đề xuất thêm ban soạn thảo cần bổ sung quyền của NLĐ, NSDLĐ đó là được giải đáp khi có thắc mắc, khó khăn trong quá trình đóng và thực hiện các thủ tục hưởng chế độ BHXH. Giải quyết chế độ bảo hiểm theo hình thức online để nhanh chóng và thuận tiện cho NLĐ và DN.

Về việc điều chỉnh mức trợ cấp liên quan, các Hiệp hội đề xuất được thực hiện bởi quyết định của BHXH để tạo điều kiện cho NLĐ được hưởng chế độ nhanh chóng, thuận tiện.

Các Hiệp hội kính đề nghị các quý Cơ quan xem xét, cân nhắc điều chỉnh và bổ sung mới để Dự thảo được ban hành không những phù hợp với thực tế của DN, mà còn là động lực để thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh của DN.

Văn bản của 8 Hiệp hội góp ý dự thảo Luật Bảo hiểm Xã hội