Cá tra, tôm, cá ngừ Việt chiếm ưu thế trước nhiều đối thủ
Theo cam kết CPTPP, thuế xuất khẩu các mặt hàng thuỷ sản như tôm đông lạnh, tôm chế biến, nhuyễn thể hai mảnh, cá tra, cá ngừ... từ Việt Nam vào Canada giảm từ khoảng 4 - 5% (thuế theo nguyên tắc tối huệ quốc của WTO, hay thuế MFN) về 0% ngay sau khi Hiệp định có hiệu lực.
Thuỷ sản là mặt hàng xuất khẩu có thế mạnh của Việt Nam tại thị trường Canada, bởi nhiều sản phẩm đang chiếm thị phần lớn tại thị trường này. Theo số liệu của Bộ Công Thương, cá ba sa gần như chiếm 100% thị trường cá da trơn nhập khẩu. Các sản phẩm tôm của Việt Nam bao gồm đông lạnh và chế biến đứng đầu trong số các nước xuất khẩu mặt hàng này vào Canada, chiếm gần 1/3 thị phần nhập khẩu. Ngoài ra, cá ngừ vàng, mắt to đông lạnh cũng chiếm 89% thị phần tại thị trường Canada.
Khi Hiệp định CPTPP được thực thi, những con số này dự báo sẽ ấn tượng hơn nữa.
Cụ thể, đối với tôm, đối thủ hàng đầu của Việt Nam là Ấn Độ, quốc gia không phải thành viên CPTPP. Vì vậy, sản phẩm tôm của Việt Nam được cho là có nhiều cơ hội để vươn lên cạnh tranh vị trí xuất khẩu hàng đầu.
Trên thị trường Canada, tỷ trọng của Việt Nam và Ấn Độ có xu hướng tăng. Trong đó, tỷ trọng giá trị tôm Việt Nam tăng từ 24% năm 2016 lên 29% năm 2018, và của Ấn Độ tăng từ 23% lên 28% trong cùng kỳ. Theo đánh giá của Bộ Công Thương, trong bối cảnh 2 nước cạnh tranh sít sao về thị phần, CPTPP chắc chắn sẽ là cú hích giúp Việt Nam tạo cách biệt lớn với đối thủ trong tương lai.
Với mặt hàng cá ngừ, Thái Lan và Trung Quốc là hai đối thủ lớn nhất của Việt Nam nhưng cả hai đều không phải là thành viên của CPTPP. Canada hiện nhập khẩu cá ngừ từ hơn 17 nước trên thế giới. Trong đó, Trung Quốc, Thái Lan, Italy, Indonesia, Philippines và Việt Nam là 6 nguồn cung lớn nhất cho thị trường này. Tuy nhiên, Việt Nam mới chiếm khoảng trên 1,1% thị phần.
Dư địa xuất khẩu lớn cùng với lợi thế cạnh tranh về thuế quan nhờ CPTPP có thể giúp xuất khẩu cá ngừ Việt Nam vào thị trường này tăng trưởng cao hơn.
Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, hàng thủy sản của Việt Nam xuất khẩu vào Canada trong năm 2018 đạt khoảng 240,6 triệu USD, tăng gần 8% so với năm trước đó và chiếm 2,7% tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này đi các thị trường. Xuất khẩu thủy sản sang thị trường này có xu hướng phục hồi trong giai đoạn 2017 – 2018 sau khi sụt giảm liên tục trong hai năm trước đó.
Hàng dệt may gặp trở ngại về quy tắc xuất xứ
Hiện Việt Nam chưa ký hiệp định thương mại tự do (FTA) với Canada, do đó CPTPP được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội để Việt Nam tăng tốc độ phát triển lĩnh vực dệt may tại thị trường này trong những năm tới. Theo cam kết của Canada, 42,9% kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may vào Canada có thuế 0% từ năm đầu tiên và 57,1% kim ngạch có thuế 0% vào năm thứ 4.
Bộ Công Thương đánh giá Canada là thị trường tiềm năng cho hàng dệt may của Việt Nam khi nhập khẩu khoảng 13,3 tỷ USD mỗi năm, với tốc độ tăng trưởng nhập khẩu được dự báo khoảng trên dưới 20% mỗi năm.
Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, xuất khẩu hàng dệt may từ Việt Nam sang Canada đạt gần 667 triệu USD trong năm 2018, tăng 19,8% so với năm trước đó và chiếm 2,2% trong tổng giá trị xuất khẩu mặt hàng này đi các thị trường.
Canada luôn có nhu cầu về mặt hàng may mặc làm từ sợi tự nhiên, phù hợp với chuỗi cung ứng từ Việt Nam. Đồng thời, với CPTPP, sản phẩm dệt may Việt Nam sẽ có lợi thế cạnh tranh về giá bởi hàng hóa nhập về sẽ không chịu thêm tiền thuế. Trước CPTPP, nhiều sản phẩm dệt may của Việt Nam phải chịu thuế MFN 17 - 18%. Vì vậy, Việt Nam có cơ hội để nhanh chóng vượt qua Bangladesh hay Campuchia cũng như rút ngắn khoảng cách với Trung Quốc, vì cả ba đều là những nước nằm ngoài CPTPP.
Ngoài việc kích thích xuất khẩu, CPTPP cũng được cho là động lực để các nhà đầu tư trong và ngoài nước đầu tư phát triển ngành nguyên phụ liệu, công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam.
Có lợi thế lớn trong CPTPP nhưng hàng dệt may của Việt Nam gặp phải trở ngại lớn là quy tắc xuất xứ “từ sợi trở đi”. Đáp ứng được quy tắc này, hàng Việt Nam mới được hưởng thuế ưu đãi. Tuy nhiên, thực tế cho thấy ngành dệt nhuộm lâu nay là điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng dệt may của Việt Nam.
Hiện Việt Nam chỉ có khả năng đáp ứng quy tắc xuất xứ cho một số mặt hàng như quần áo dệt kim, quần âu, sơ mi. Với những sản phẩm có giá cao như áo khoác mùa đông, đồ thể thao, tỷ lệ đạt xuất xứ thấp, Bộ Công Thương cho biết.
Giày dép, túi xách “thuận buồm, xuôi gió”
Khác với hàng dệt may, Việt Nam về cơ bản có khả năng đáp ứng quy tắc xuất xứ cho giày dép và túi xách nên có thể được hưởng thuế ưu đãi cao.
Đối với giày dép, Canada cam kết rằng 78% kim ngạch xuất khẩu giày dép của Việt Nam sang quốc gia này sẽ được hưởng thuế suất 0% ngay khi Hiệp định có hiệu lực hoặc được hưởng mức cắt giảm 75% so với mức thuế suất hiện tại.
Cụ thể, thuế sẽ giảm từ 16 - 18% về 0% ngay sau khi Hiệp định có hiệu lực với hầu hết loại giày thể thao, giày mũ vải, và về 4 - 4,5% đối với giày mũ da. Riêng các loại dép và giày bảo hộ có lộ trình giảm thuế dài.
Thuế với túi xách cũng được cam kết giảm về 0%. Với thị phần khoảng 8% hiện có ở Canada, túi xách của Việt Nam được dự đoán có nhiều dư địa để xuất khẩu sang thị trường này, đặc biệt là các mặt hàng như túi, ba lô du lịch cho các hoạt động ngoài trời mà Canada đang quan tâm.
Ngoài ra, đối với nội thất bằng gỗ, thuế sẽ giảm ngay từ 9,5% xuống 0%, trừ ghế gỗ dùng trong nhà thuế giảm dần về 0% sau 6 năm. Đối với nội thất bằng kim loại, thuế giảm ngay từ 8% xuống 0% khi Hiệp định có hiệu lực.
Là nhà xuất khẩu lớn nhất về đồ gỗ phòng ngủ vào Canada, Việt Nam có khả năng gia tăng thị phần tại thị trường này từ mức 30% hiện tại.
Một số mặt hàng như nhựa gia dụng, giấy cũng được ưu đãi thuế. Năm 2018 xuất khẩu nhựa và sản phẩm nhựa sang Canada tăng 16%, chủ yếu là sản phẩm gia dụng như túi đi chợ, sản phẩm nhà bếp, đồ dùng gia đình,…
Hiện tại, có một số nhà máy làm túi không dệt số lượng lớn, chất lượng cao, được khách Canada ưa chuộng và đặt hàng từ năm 2019. Nhiều doanh nghiệp Canada cũng quan tâm ngành túi giấy của Việt Nam.
(vasep.com.vn) Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) vừa quyết định gia hạn thêm 3 tháng cuộc điều tra theo Điều 301 đối với Việt Nam về bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ (SHTT). Kết luận của cuộc điều tra sẽ được đưa ra chậm nhất vào ngày 28/2/2027.
(vasep.com.vn) Từ ngày 5/1/2027, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) áp dụng tiêu chí mới để xác định tư cách bên đứng tên nhập khẩu và siết điều kiện khai báo đối với bên đứng tên nhập khẩu nước ngoài. Doanh nghiệp thủy sản Việt Nam cần xác nhận ai đứng tên trên hồ sơ hải quan Mỹ, đặc biệt nếu đang nhập khẩu qua công ty liên kết tại Mỹ hoặc bán hàng theo điều kiện bên bán chịu trách nhiệm làm thủ tục nhập khẩu.
(vasep.com.vn) Giá bán buôn cá minh thái tại vùng Viễn Đông Nga giảm 5,6% trong sáu tuần, xuống còn 203 rúp/kg. Nguồn cung tăng nhờ điều kiện khai thác thuận lợi và sản lượng đánh bắt cải thiện là những yếu tố chính gây áp lực lên giá.
(vasep.com.vn) Tại hội nghị ở Buenos Aires, Brett Glencross, Giám đốc kỹ thuật IFFO, đã trình bày kết quả dự án thu thập dữ liệu sơ cấp kéo dài bốn năm. Dave Robb, Giám đốc bền vững tại Cargill Aqua Nutrition, phân tích ý nghĩa của dữ liệu đối với các nhà sản xuất thức ăn và doanh nghiệp nuôi trồng thủy sản.
(vasep.com.vn) New Zealand đang mở rộng hợp tác giám sát hàng hải với các quốc đảo Nam Thái Bình Dương, đặc biệt là Fiji và Vanuatu, nhằm nâng cao năng lực phát hiện khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), buôn lậu và các hoạt động trái phép trên biển.
(vasep.com.vn) Chỉ còn ít ngày trước hạn chót, Mauritania và Liên minh châu Âu (EU) vẫn chưa đạt được thỏa thuận mới về nghề cá. Ủy ban châu Âu đã thông báo Nghị định thư thực thi Hiệp định đối tác nghề cá bền vững EU – Mauritania sẽ hết hiệu lực vào nửa đêm ngày 14/11. Nếu không có giải pháp, 60 tàu cá châu Âu sẽ không được phép khai thác trong vùng biển Mauritania từ ngày 15/11.
(vasep.com.vn) Giá cá rô phi tại thị trường Brazil giảm nhẹ trong tháng 10/2026 do nhu cầu suy yếu và tốc độ tiêu thụ chậm, theo khảo sát công bố ngày 11/11 của Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Ứng dụng (Cepea) thuộc Đại học São Paulo.
(vasep.com.vn) Một nghiên cứu tại Benin cho thấy bột ấu trùng ruồi lính đen có tiềm năng thay thế hoàn toàn bột cá trong khẩu phần ăn của cá rô phi sông Nile nuôi nhốt mà không ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng và phát triển sinh lý.
(vasep.com.vn) Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong tháng 10/2026, đưa kim ngạch 10 tháng đầu năm vượt 816 triệu USD. Tuy nhiên, phía sau những con số tích cực là thị trường thế giới vẫn phân hóa mạnh, nhu cầu phục hồi chậm trong khi giá nguyên liệu tăng cao. Điều này đang đặt doanh nghiệp trước bài toán vừa giữ đơn hàng, vừa bảo đảm hiệu quả sản xuất.
(vasep.com.vn) Sản lượng ghẹ khai thác tại vùng biển phía Tây Hàn Quốc giảm đã đẩy giá ghẹ đực vào mùa thu tăng mạnh. Theo báo cáo diễn biến thủy sản của chợ đầu mối Noryangjin, trong tuần từ ngày 12–17/10, giá đấu giá bình quân đạt 20.400 won/kg, tăng 92,45% so với cùng kỳ năm trước và 27,5% so với tuần trước.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn