Xuất khẩu tôm tháng 1/2026: Tăng tốc đầu năm, tâm lý thị trường ổn định hơn sau POR19

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ Trung Quốc và Nhật Bản – hai thị trường ghi nhận nhu cầu cao trước Tết Nguyên đán. Trung Quốc tiếp tục là thị trường lớn nhất với kim ngạch 129,6 triệu USD, tăng 15% so với cùng kỳ. Nhật Bản đạt 44,8 triệu USD, tăng 31%. Xu hướng tích trữ hàng phục vụ tiêu dùng dịp lễ và sự cải thiện sức mua tại khu vực này đã giúp doanh nghiệp duy trì nhịp xuất khẩu tốt ngay từ đầu năm.

Trong khi đó, xuất khẩu sang Mỹ đạt 43,8 triệu USD, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước nhưng giảm nhẹ so với tháng 12/2025. Điều này cho thấy thị trường Mỹ vẫn duy trì nhu cầu nhất định, song chưa tạo ra bước đột phá về giá trị trong cơ cấu chung.

Cơ cấu sản phẩm: Tôm chân trắng tiếp tục dẫn dắt

Tôm chân trắng tiếp tục là động lực chính với 216,9 triệu USD, chiếm 57,1% tổng kim ngạch và tăng 31% so với cùng kỳ. Cả nhóm hàng chế biến và đông lạnh nguyên liệu đều tăng trưởng khá, cho thấy nhu cầu tương đối đồng đều ở cả phân khúc tôm nguyên liệu và tôm chế biến.

Tôm sú đạt 29,2 triệu USD, tăng 34% nhưng tỷ trọng vẫn ở mức khiêm tốn. Điều này cho thấy tăng trưởng hiện nay vẫn phụ thuộc chủ yếu vào tôm chân trắng – mặt hàng có mức độ nhạy cảm cao hơn trước biến động giá và chính sách thuế tại các thị trường lớn.

Thị trường Mỹ: Ổn định hơn sau POR19, thuế mới chưa tác động ngay

Yếu tố được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm trong tháng 2 là kết quả cuối cùng thuế chống bán phá giá (CBPG) POR19 vừa được công bố. Kết quả nhìn chung không bất lợi như lo ngại trước đó, giúp giảm áp lực tâm lý đáng kể cho doanh nghiệp xuất khẩu và nhà nhập khẩu Mỹ. Việc mức thuế không tăng đột biến tạo nền tảng tương đối ổn định cho các đơn hàng đã và đang đàm phán.

Song song đó, ngày 23/2/2026, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ phán quyết các mức thuế áp theo Đạo luật IEEPA là trái pháp luật và từ 0h01 ngày 24/2, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) chính thức ngừng thu các loại thuế đối ứng này. Tuy nhiên, Mỹ đồng thời áp dụng mức thuế toàn cầu 10% theo Section 122 của Đạo luật Thương mại 1974, có thời hạn tối đa 150 ngày và được cộng dồn với các sắc thuế hiện hành.

Do chính sách thuế 10% chỉ có hiệu lực từ ngày 24/2/2026, tác động thực tế tới kim ngạch xuất khẩu trong tháng 2 được đánh giá là chưa rõ nét và nhiều khả năng sẽ phản ánh rõ hơn từ tháng 3 trở đi. Trong ngắn hạn, yếu tố mùa vụ và kết quả cuối cùng POR19 mới là những biến số tác động trực tiếp đến giao dịch.

Xét về vị thế thị trường, Mỹ hiện đứng sau một số thị trường châu Á về kim ngạch nhập khẩu tôm Việt Nam. Tuy nhiên, đây vẫn là thị trường có tính định hướng giá và tác động tâm lý lớn. Với kết quả cuối cùng POR19 khả quan hơn dự kiến, rủi ro ngắn hạn đã phần nào được kiểm soát, dù chính sách thuế toàn cầu 10% vẫn là biến số cần theo dõi trong quý II/2026.

Triển vọng tháng 2 và những tháng tới: Châu Á là trụ đỡ tăng trưởng

Dự báo trong tháng 2/2026, xuất khẩu tôm có thể chững lại chủ yếu do yếu tố mùa vụ khi kỳ nghỉ Tết Nguyên đán làm gián đoạn sản xuất và giao hàng. Mức nền cao của tháng 1 cũng khiến tốc độ tăng trưởng khó duy trì ở mức tương đương.

Trong bối cảnh hiện nay, động lực tăng trưởng của ngành tôm Việt Nam đang dựa nhiều vào các thị trường châu Á, đặc biệt là Trung Quốc và Nhật Bản. Nếu nhu cầu tại khu vực này tiếp tục ổn định sau Tết, đây sẽ là trụ đỡ quan trọng cho quý I/2026.

Đối với thị trường Mỹ, triển vọng trung hạn phụ thuộc vào hai yếu tố: diễn biến thực tế của thuế toàn cầu 10% trong 150 ngày áp dụng và khả năng điều chỉnh chính sách sau giai đoạn này. Kết quả POR19 giúp thị trường tránh được một cú sốc mới, song môi trường thương mại vẫn đòi hỏi doanh nghiệp chủ động rà soát cấu trúc giá, kiểm soát chi phí và theo dõi sát hướng dẫn thực thi từ phía Mỹ.

Nhìn chung, tháng 1/2026 mở đầu bằng tín hiệu tích cực cho ngành tôm. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng trong các tháng tới, doanh nghiệp cần linh hoạt thích ứng với biến động chính sách, đồng thời tận dụng tốt hơn cơ hội tại các thị trường châu Á – nơi đang đóng vai trò ngày càng rõ nét trong cơ cấu xuất khẩu tôm Việt Nam.