Nhập khẩu tôm EU duy trì tăng trưởng trong năm 2025
Theo dữ liệu của Shrimp Insight, trong 10 tháng đầu năm 2025, EU đã nhập khẩu tổng cộng khoảng 374.500 tấn tôm chân trắng đông lạnh (mã HS 03061792) và tôm chế biến GTGT (mã HS 160521, 160529), tăng 18% so với cùng kỳ năm trước; giá trị nhập khẩu đạt 2,35 tỷ euro, tăng 21%. Đà tăng này phản ánh nhu cầu tiêu thụ vẫn khá bền bỉ, đặc biệt tại khu vực Nam Âu và Tây Bắc Âu – hai vùng chiếm hơn 95% tổng lượng nhập khẩu tôm của khối.
Trong bức tranh đó, Ecuador tiếp tục củng cố vị trí nhà cung cấp số 1 với hơn 203.700 tấn, tăng tới 37%, bỏ xa các nguồn cung còn lại. Ấn Độ vươn lên mạnh mẽ, đạt khoảng 51.500 tấn, tăng 33%, trong khi Việt Nam đứng thứ ba với gần 46.000 tấn, tăng 12%.
Khoảng cách thị phần giữa Việt Nam và Ấn Độ không lớn, nhưng khoảng cách với Ecuador ngày càng bị nới rộng.
Phúc lợi động vật dần trở thành yêu cầu kỹ thuật bắt buộc
Trong bối cảnh đó, các yêu cầu mới về phúc lợi động vật đang nổi lên như một “ngưỡng cửa” mới. Từ năm 2026, nhiều chuỗi bán lẻ lớn tại EU và Anh yêu cầu tôm nước ấm phải được gây ngất hoàn toàn (thường bằng điện) trước khi ngâm đá, thay thế phương pháp sốc lạnh truyền thống. Quy định này đã được các nhà bán lẻ như Tesco, Marks & Spencer, Sainsbury’s hay Waitrose đưa vào chính sách mua hàng, gắn trực tiếp với điều kiện duy trì tư cách nhà cung cấp.
Điểm khác biệt của rào cản này là không thể xử lý bằng giấy tờ hay chứng thư đơn thuần. Doanh nghiệp buộc phải đầu tư lại công nghệ thu hoạch và sơ chế, thay đổi quy trình vận hành và kiểm soát chặt chẽ hơn khâu vận chuyển tôm sống. Chi phí đầu tư cho một dây chuyền gây ngất điện là không nhỏ trong bối cảnh biên lợi nhuận ngành tôm ngày càng bị thu hẹp.
Bối cảnh cạnh tranh gia tăng tại thị trường EU
Ở góc độ cạnh tranh, phúc lợi động vật có thể trở thành lợi thế gián tiếp cho các quốc gia đã quen với mô hình sản xuất quy mô lớn, chi phí thấp và tỷ lệ chứng nhận cao. Ecuador – nước đang nắm thị phần áp đảo tại EU – có tỷ lệ tôm đạt các chứng nhận bền vững như ASC cao hơn đáng kể so với Việt Nam, đồng thời sở hữu chuỗi sản xuất khép kín giúp dễ tích hợp công nghệ mới. Ấn Độ, với lợi thế quy mô và giá thành, cũng đang gia tăng hiện diện nhanh chóng trong bối cảnh các thị trường khác, đặc biệt là Mỹ, trở nên khó lường hơn.
Trong khi đó, theo số liệu Hải quan Việt Nam, xuất khẩu tôm Việt Nam sang EU tính từ đầu năm tới 15/12/2025 đạt hơn 562 triệu USD, tăng 22% so với cùng kỳ, cho thấy EU vẫn luôn là thị trường quan trọng và còn dư địa tăng trưởng. Tuy nhiên, nếu không kịp thích ứng với các chuẩn mực mới, mức tăng trưởng hiện tại có nguy cơ chỉ mang tính ngắn hạn.
Thích ứng tiêu chuẩn mới để duy trì vị thế tại EU
Phúc lợi động vật không còn là câu chuyện hình ảnh hay trách nhiệm xã hội thuần túy, mà đang trở thành điều kiện tham gia cuộc chơi tại thị trường EU. Với ngành tôm Việt Nam, thách thức không chỉ nằm ở chi phí đầu tư, mà ở việc làm sao để quá trình chuyển đổi không tạo ra khoảng cách quá lớn giữa doanh nghiệp lớn và khối SMEs – lực lượng chiếm tỷ trọng đáng kể trong xuất khẩu.
Việc sớm xây dựng hướng dẫn kỹ thuật, tiêu chuẩn trong nước, cùng cơ chế tài chính hỗ trợ đổi mới công nghệ, sẽ đóng vai trò then chốt để ngành tôm không bị động trước làn sóng nâng chuẩn này. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, khả năng đáp ứng đồng thời yêu cầu về giá, chất lượng và chuẩn mực sản xuất sẽ quyết định liệu tôm Việt Nam có cải thiện được vị trí của mình tại thị trường EU trong những năm tới hay không.
(vasep.com.vn) Theo báo cáo của Suisan Keizai (Nhật Bản) công bố ngày 15/1/2026, sản lượng sò điệp dọc bờ biển Okhotsk thuộc Hokkaido dự kiến sẽ tiếp tục giảm mạnh trong năm 2026. Cụ thể, tổng sản lượng được dự báo chỉ đạt khoảng 215.000 tấn, giảm gần 15% so với năm 2025 và là mức thấp nhất kể từ năm 2017. Diễn biến này cho thấy một trong những vùng sản xuất sò điệp tự nhiên lớn nhất thế giới đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung kéo dài.
(vasep.com.vn) Liên minh châu Âu (EU) đang chính thức nối lại các cuộc đàm phán với Morocco nhằm xây dựng một thỏa thuận nghề cá mới, sau khi được các quốc gia thành viên trao quyền đàm phán. Động thái này diễn ra trong bối cảnh ngành khai thác thủy sản châu Âu chịu nhiều sức ép do khả năng tiếp cận nguồn lợi thủy sản ngày càng thu hẹp, cả trong nội khối lẫn tại các vùng biển ngoài EU. Trước đó, phán quyết của Tòa án Công lý châu Âu cho rằng thỏa thuận nghề cá EU–Morocco hiện hành vi phạm quyền lợi của người dân Tây Sahara đã khiến khuôn khổ hợp tác cũ không còn hiệu lực pháp lý đầy đủ.
(vasep.com.vn) Argentina sẽ bắt đầu triển khai kết nối liên thông với hệ thống CATCH của Liên minh châu Âu (EU), một nền tảng số phục vụ chứng nhận sản phẩm thủy sản, nhằm rút ngắn thời gian và đơn giản hóa thủ tục đưa hàng hóa vào thị trường châu Âu. Thông tin này được Ban Thư ký Nông nghiệp, Chăn nuôi và Thủy sản thuộc Bộ Kinh tế Argentina công bố, sau khi Tổng vụ Các vấn đề Hàng hải và Nghề cá (DG MARE) của Ủy ban châu Âu chính thức đề xuất khả năng tích hợp trực tiếp.
(vasep.com.vn) Sau 2 năm liên tục sụt giảm, xuất khẩu chả cá và surimi của Việt Nam đã tăng trở lại trong năm 2025. Kim ngạch XK nhóm sản phẩm này của Việt Nam đạt hơn 344 triệu USD, tăng 15% so với năm 2024 và tăng 13% so với năm 2023, tuy nhiên vẫn thấp hơn mức đỉnh của năm 2022.
(vasep.com.vn) Theo số liệu từ Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu cá tra GTGT của Việt Nam năm 2025 đạt 51 triệu USD, tăng 8% so với năm 2024. Điều này phản ánh sự nỗ lực của doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu cá tra Việt Nam trong việc đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao giá trị cho sản phẩm cá tra. Tuy nhiên, đằng sau mức tăng trưởng chung này là sự phân hóa rõ rệt giữa các thị trường nhập khẩu.
(vasep.com.vn) Biến đổi khí hậu đang đặt ra thách thức nghiêm trọng đối với chuỗi cung ứng thức ăn cho nuôi trồng thủy sản, lĩnh vực hiện cung cấp phần lớn sản lượng thủy sản toàn cầu. Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Nature Food cảnh báo rằng, nếu không kịp thời bổ sung các nguồn thức ăn thay thế, sản lượng nuôi trồng thủy sản toàn cầu có thể giảm từ 8% đến hơn 35% trong những năm tới.
(vasep.com.vn) Ngành khai thác cá hake bằng lưới kéo và câu tay của Namibia vừa gia hạn thành công chứng nhận của Hội đồng Quản lý Biển (MSC), tiếp tục là một trong sáu nghề cá tại châu Phi đạt được chứng nhận uy tín này về khai thác bền vững.
(vasep.com.vn) Mười lăm quốc đảo Thái Bình Dương đang tăng cường nỗ lực bảo vệ tài nguyên biển thông qua một chương trình đào tạo do Anh Quốc hỗ trợ, được thiết kế để tăng cường giám sát và thực thi pháp luật trong ngành thủy sản.
(vasep.com.vn) Kể từ ngày 1/1/2026 đến nay, nhiều doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu hải sản khai thác sang thị trường Hoa Kỳ đang gặp không ít khó khăn trong khâu thủ tục. Thực tế ghi nhận cho thấy, một số lô hàng đã cập cảng Mỹ nhưng phải nằm chờ, chưa thể thông quan do chưa có Giấy chứng nhận COA. Ở trong nước, nhiều doanh nghiệp cũng tạm thời chưa dám xuất hàng, bởi dù đã nộp hồ sơ từ đầu năm, đến nay việc cấp hoặc phê duyệt COA vẫn còn hạn chế, khiến kế hoạch xuất khẩu bị gián đoạn.
(vasep.com.vn) Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) nhận định thương mại toàn cầu đang bước vào giai đoạn có mức độ phức tạp và bất định cao hơn, đồng thời kêu gọi tăng cường hợp tác quốc tế và hỗ trợ các nước đang phát triển nhằm duy trì đà tăng trưởng thương mại đến năm 2026. Nhận định này được nêu trong báo cáo cập nhật thương mại toàn cầu đầu tiên do UNCTAD công bố.
VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM
Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội
Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO
Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu
Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông
Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn
Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh
Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn
VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội
Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn
