Xuất khẩu cá tra ở ĐBSCL: Triển vọng và thách thức

Xuất nhập khẩu 08:34 27/11/2024
Bà Tô Thị Tường Lan, Phó tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) dự báo kim ngạch xuất khẩu cá tra năm 2024 có thể đạt mục tiêu 2 tỉ USD, song ngành này vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong năm tới.

Chế biến cá tra xuất khẩu ở Bến Tre - Ảnh: B.A.B

Ngành hàng cá tra xuất khẩu đầy triển vọng

Bà Tô Thị Tường Lan cho hay, cơ hội cho ngành cá tra phát triển là kết quả chống bán phá giá tích cực; lượng tồn kho tại các thị trường chính giảm; cá nguyên liệu không bị dư thừa như năm 2023. Cùng với đó là những tín hiệu tích cực từ sự hồi phục nền kinh tế Mỹ, cơ hội tăng thị phần tại các thị trường nhỏ lẻ bên cạnh các thị trường truyền thống và dư địa cho sản phẩm cá tra trên thế giới nhiều tiềm năng.

Bà Phạm Thị Thu Hồng, Tổng thư ký Hiệp hội cá tra Việt Nam cho biết, hiện nay cả nước có hơn 100 doanh nghiệp chế biến cá tra, hầu hết các doanh nghiệp này tập trung ở An Giang, Đồng Tháp, Cần Thơ, Hậu Giang, Vĩnh Long… Sản lượng cá tra hằng năm đạt khoảng hơn 1,6 triệu tấn. Các doanh nghiệp này trang bị máy móc thiết bị hiện đại, sản phẩm đạt tiêu chuẩn đáp ứng những thị trường khó tính như châu Âu, Bắc Mỹ.

Chế biến cá tra ở Đồng Tháp - Ảnh: H.N

Tình hình tiêu thụ cá tra nguyên liệu tương đối ổn định, giá bán cá tra thương phẩm (loại 0,7 - 0,8kg/con) dao động từ 26.400 - 27.600 đồng/kg, trong khi giá thành sản xuất giảm (do giá thức ăn giảm) nên người nuôi có lợi nhuận.

Tại Đồng Tháp có 27 doanh nghiệp chế biến cá tra xuất khẩu, với công suất thiết kế khoảng 700.000 tấn/năm. Tiêu biểu cho các doanh nghiệp chế biến cá tra xuất khẩu là Công ty đa quốc gia IDI của Tập đoàn Sao Mai. Nhiều doanh nghiệp chế biến cá tra ở Đồng Tháp đã đứng vững và tiếp tục đầu tư mạnh vào chế biến cá tra xuất khẩu, vượt qua khó khăn trong đại dịch COVID-19 và khủng hoảng kinh tế thế giới. Đây là thành tích lớn của ngành cá tra ở ĐBSCL.

Ông Trương Vĩnh Thành, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Sao Mai cho biết, hiện tại Công ty IDI đã có 2 nhà máy chế biến cá tra xuất khẩu. Công ty có kế hoạch đầu tư xây dựng nhà máy thứ 3 để xuất khẩu sản phẩm vào thị trường Mỹ là chính. Ngoài ra, IDI còn tham gia tinh chế mỡ cá và tinh chế dầu ăn từ mỡ cá.

Những thiết bị hiện đại trong nhà máy chế biến cá tra - Ảnh: B.N.N

Còn nhiều thách thức

Theo Hiệp hội cá tra Việt Nam, bên cạnh những thuận lợi, ngành cá tra còn rất nhiều thách thức như giá nhiên liệu, vật tư đầu vào tăng kéo theo giá thành sản xuất tăng đã ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế của người nuôi. Nhiều người nuôi cá tra nguyên liệu đang gặp khó trong đầu tư nuôi cá vì khó tiếp cận vốn vay ngân hàng. Nguyên nhân là phần lớn người nuôi cá tra thuê ao nuôi, họ không có tài sản cầm cố ngân hàng. Bên cạnh đó, do tiêu thụ chậm, thời gian nuôi cá tra kéo dài làm tăng chi phí sản xuất, giảm hiệu quả đầu tư của các hộ nuôi thương phẩm và sản xuất giống.

Bên cạnh những thành tựu đạt được, trong 9 tháng năm 2024, ngành hàng cá tra đối mặt với nhiều khó khăn. Tuy nhiên, nhờ có vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp, sự chăm chỉ, cần cù, sáng tạo của nông dân, sự hỗ trợ đắc lực của khoa học công nghệ và sự đồng hành của các cơ quan quản lý nhà nước từ Trung ương đến địa phương, ngành hàng cá tra đã tăng trưởng trở lại, tiếp tục giữ vững tốc độ tăng trưởng nội ngành.

Bà Phạm Thị Thu Hồng, Tổng thư ký Hiệp hội cá tra Việt Nam cho rằng nhiều doanh nghiệp chế biến cá tra chưa tận dụng chế biến sâu và nâng cao những phụ phẩm, làm tăng chất thải, ô nhiễm môi trường và nguồn nước, tăng chi phí sản xuất. Vùng nuôi cá tra chưa tập trung, quy mô nhỏ lẻ, hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ nuôi không đồng bộ, không đáp ứng nhu cầu bảo vệ môi trường.

Một ao nuôi cá tra ở ĐBSCL - Ảnh: Internet

Nếu người nuôi và doanh nghiệp chú trọng lợi nhuận mà bỏ quên môi trường sẽ gây ra những hệ lụy đó là ô nhiễm môi trường và nguồn nước trong tương lai. Vì vậy, các địa phương cần quy hoạch vùng nuôi đồng bộ cùng với những phương án bảo vệ môi trường là việc làm cấp thiết. Nhân rộng mô hình nuôi cá tra theo hướng tuần hoàn, tận dụng bùn thải thu hồi cũng là một cách mang lại lợi nhuận kinh tế cao.

Hầu hết các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu cá tra đều áp dụng chương trình quản lý chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm quốc tế như HACCP, BRC, Global GAP, IFS, ASC và chứng chỉ BAP,… theo yêu cầu của từng thị trường. Chính điều này đòi hỏi doanh nghiệp chế biến phải đáp ứng nhu cầu và tiêu chuẩn từng thị trường thì hàng hóa mới được xuất khẩu vào các nước đó. Đây là vấn đề mà doanh nghiệp phải đặc biệt quan tâm trong bối cảnh cá tra xuất khẩu vào thị trường hơn 150 nước.

Dự báo ngành cá tra xuất khẩu sẽ thuận lợi trong năm 2025 - Ảnh: Internet

Bà Tô Thị Tường Lan cho biết, mục tiêu năm 2025 sản lượng cá tra đạt khoảng 1,65 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu khoảng 2 tỉ USD. Nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm 2025 là tiếp tục các chương trình chọn lọc, nâng cao chất lượng giống cá tra, thích nghi với điều kiện biến đổi khí hậu. Hiệp hội cũng quan tâm nghiên cứu, từng bước thay thế bột cá, dầu cá trong sản xuất thức ăn bằng nhiều loại nguyên liệu thức ăn có nguồn gốc thực vật, côn trùng, vi tảo, protein vi sinh vật, rong biển có tiềm năng trong tương lai. Ngoài ra, cải thiện từ cá giống, cá nguyên liệu đến khâu chế biến cá tra xuất khẩu để từng bước sản phẩm đạt chất lượng và tiêu chuẩn quốc tế. 

Nguồn: Tạp chí Một thế giới

ca tra xuat khau dbscl vasep

TIN MỚI CẬP NHẬT

Điểm tin thủy sản thế giới ngày 16/10/2026

 |  18:47 16/11/2026

(vasep.com.vn) Thị trường thủy sản thế giới ngày 16/10 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý về giá tôm, nguồn cung nguyên liệu và chính sách quản lý nghề cá. Giá tôm tại Mỹ tiếp tục chịu sức ép trong khi nguồn cung nhập khẩu được dự báo tăng; ngược lại, giá tôm nguyên liệu tại Ấn Độ tăng do sản lượng thu hoạch thấp. Bên cạnh đó, Peru hủy mùa khai thác cá cơm thứ hai, Iceland và Greenland giảm mạnh khuyến nghị khai thác capelin. Nga tiếp tục duy trì nguồn cá minh thái lớn, trong khi doanh nghiệp thủy sản Việt Nam tăng đầu tư vào kho lạnh và vốn lưu động.

Hội nghị Toàn thể Hiệp hội và Tổng kết Xuất khẩu Thủy sản năm 2026

 |  16:19 16/11/2026

Năm 2026, ngành thủy sản Việt Nam tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức trước những biến động phức tạp của kinh tế và thương mại toàn cầu, xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại, các rào cản kỹ thuật và yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững. Bên cạnh áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường quốc tế, khó khăn về nguồn nguyên liệu, chi phí sản xuất, logistics và nguồn vốn cũng tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.

Mỹ – Trung Quốc gia hạn miễn thuế cho một số mặt hàng thủy sản

 |  08:48 16/11/2026

(vasep.com.vn) Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã gia hạn đến ngày 9/1/2027 việc miễn thuế theo Mục 301 đối với 178 sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc. Các khoản miễn trừ này lẽ ra hết hạn vào ngày 9/11. Danh sách bao gồm 10 dòng thuế thủy sản. Nếu không được gia hạn, các sản phẩm này sẽ phải chịu lại thuế Mục 301, thường ở mức 25%.

Cần Thơ: Nuôi cá tra giống lãi khoảng 200 triệu đồng mỗi vụ

 |  08:47 16/11/2026

(vasep.com.vn) Hoạt động thu hoạch cá tra giống tại xã Hỏa Lựu, TP. Cần Thơ đang diễn ra sôi động, khi nhiều hộ nuôi liên tục thu hoạch, cân bán và vận chuyển cá đến các vùng nuôi thương phẩm. Với giá bán khoảng 40.000 đồng/kg, mô hình này đang mang lại nguồn thu đáng kể cho nông dân địa phương.

Thụy Điển thử nghiệm protein thay thế bột cá và đậu nành

 |  08:45 16/11/2026

(vasep.com.vn) Một dự án thử nghiệm kéo dài ba năm tại Thụy Điển cho thấy các nguồn protein thay thế như protein từ nấm (mycoprotein), bột côn trùng và bột trai có thể thay thế một phần đậu nành và bột cá trong thức ăn chăn nuôi mà vẫn đảm bảo hiệu quả sản xuất.

Australia phát triển protein thay thế bột cá từ chất thải hữu cơ

 |  08:45 16/11/2026

(vasep.com.vn) Các nhà khoa học tại Đại học Queensland (Australia) đang phát triển công nghệ biến chất thải hữu cơ thành protein đơn bào (SCP) để thay thế bột cá trong thức ăn thủy sản. Giải pháp này có tiềm năng giảm phụ thuộc vào nguồn cá khai thác tự nhiên, đồng thời tận dụng chất thải và hạn chế tác động môi trường.

Nga khai thác hơn 2 triệu tấn cá minh thái tính đến đầu tháng 11/2026

 |  08:44 16/11/2026

(vasep.com.vn) Sản lượng khai thác cá minh thái của Nga đã vượt 2 triệu tấn tính đến đầu tháng 11/2026, chiếm gần một nửa tổng sản lượng đánh bắt thủy sản cả nước. Kết quả này cao hơn 3,1% so với mức kỷ lục ghi nhận cùng kỳ năm 2025, phản ánh hoạt động khai thác tích cực tại các ngư trường Viễn Đông.

Giá phi lê cá minh thái Mỹ dự báo tăng vọt 500 USD/tấn đầu năm 2027

 |  08:44 16/11/2026

(vasep.com.vn) Sản lượng phi lê cá minh thái không xương (PBO) của Mỹ đang ghi nhận mức sụt giảm 24% so với cùng kỳ, đẩy dự báo giá chào bán trong quý 1/2027 có thể tăng thêm 500 USD/tấn. Tính đến đầu tháng 10/2026, sản lượng PBO của Mỹ chỉ đạt hơn 95.700 tấn – mức thấp nhất kể từ năm 2022. Sự khan hiếm cục bộ buộc các nhà cung cấp Mỹ phải dồn áp lực nhu cầu và giá cả sang các hợp đồng của năm tới.

Cá tuyết dẫn đầu đà tăng giá thực phẩm ở Na Uy

 |  08:40 16/11/2026

(vasep.com.vn) Cục Thống kê Na Uy (SSB) cho biết chỉ số giá tiêu dùng tháng 10/2026 tăng 3,6% so với cùng kỳ, cao hơn mức 3,4% của tháng trước. Giá điện, kể cả phí lưới, tăng 12,8%, chủ yếu kéo lạm phát đi lên, trong khi giá nhiên liệu tăng tới 25,8% trong 12 tháng.

Xuất khẩu tôm 10 tháng 2026: Vượt 4,2 tỷ USD nhưng đà tăng tiếp tục chậm lại

 |  08:29 16/11/2026

(vasep.com.vn) Xuất khẩu tôm Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2026 đạt 4,21 tỷ USD, tăng 8,8% so với cùng kỳ. Dù vẫn duy trì tăng trưởng nhờ thị trường Trung Quốc và một số thị trường trong khối CPTPP, kết quả tháng 10 cho thấy những dấu hiệu kém thuận lợi. Xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục giảm sâu, trong khi áp lực thuế quan, cạnh tranh quốc tế và chi phí sản xuất đang đặt doanh nghiệp trước nhiều thách thức trong giai đoạn cuối năm.

VASEP - HIỆP HỘI CHẾ BIẾN VÀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Hoài Nam - Phó Tổng thư ký Hiệp hội

Đơn vị vận hành trang tin điện tử: Trung tâm VASEP.PRO

Trưởng Ban Biên tập: Bà Phùng Thị Kim Thu

Giấy phép hoạt động Trang thông tin điện tử tổng hợp số 138/GP-TTĐT, ngày 01/10/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông

Tel: (+84 24) 3.7715055 – (ext.203); email: kimthu@vasep.com.vn

Trụ sở: Số 7 đường Nguyễn Quý Cảnh, Phường An Phú, Quận 2, Tp.Hồ Chí Minh

Tel: (+84) 28.628.10430 - Fax: (+84) 28.628.10437 - Email: vasephcm@vasep.com.vn

VPĐD: số 10, Nguyễn Công Hoan, Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội

Tel: (+84 24) 3.7715055 - Fax: (+84 24) 37715084 - Email: vasephn@vasep.com.vn

© Copyright 2020 - Mọi hình thức sao chép phải được sự chấp thuận bằng văn bản của VASEP

DANH MỤC